Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ze względu na potencjalne interakcje fingolimodu z innymi lekami oraz substancjami biologicznie czynnymi, konieczne jest dokładne monitorowanie skojarzeń lekowych u pacjentów przyjmujących produkt leczniczy Fenoxa. Szczególną uwagę należy zwrócić na substancje wpływające na układ immunologiczny oraz czynniki mogące modyfikować czynność serca.¹

Interakcje z lekami immunomodulującymi i immunosupresyjnymi

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania produktu leczniczego Fenoxa z lekami przeciwnowotworowymi, immunomodulującymi lub immunosupresyjnymi z powodu możliwego addycyjnego wpływu na układ immunologiczny, co może zwiększać ryzyko wystąpienia immunosupresji.²

Podczas zmiany terapii z leków długotrwale wpływających na układ immunologiczny, takich jak natalizumab, teriflunomid czy mitoksantron, na leczenie fingolimodem, zalecana jest szczególna ostrożność. Wynika to z potencjalnego ryzyka wystąpienia efektu addycyjnego na funkcje immunologiczne.³

Warto zaznaczyć, że bazując na wynikach badań klinicznych w stwardnieniu rozsianym, krótkotrwałe leczenie rzutów choroby kortykosteroidami podczas terapii fingolimodem nie wiązało się ze zwiększeniem częstości występowania zakażeń.⁴

Interakcje ze szczepionkami

Istotne ograniczenia dotyczą stosowania szczepień podczas leczenia produktem Fenoxa. Należy mieć na uwadze, że w trakcie terapii oraz przez okres do dwóch miesięcy po jej zakończeniu, skuteczność szczepień może być znacząco obniżona.⁵

Szczególnie istotne jest unikanie stosowania żywych szczepionek atenuowanych podczas terapii fingolimodem, ponieważ niesie to ze sobą podwyższone ryzyko rozwoju zakażeń.⁶

Interakcje z substancjami wpływającymi na czynność serca

Fenoxa może wchodzić w istotne interakcje z lekami wpływającymi na czynność serca, szczególnie tymi wywołującymi bradykardię. Badania interakcji fingolimod prowadzono w skojarzeniu z atenololem i diltiazemem, uzyskując różne wyniki.⁷

W przypadku jednoczesnego stosowania fingolimodu z atenololem obserwowano dodatkowe zmniejszenie częstości akcji serca o 15% na początku leczenia. Efektu tego nie zaobserwowano podczas równoczesnego podawania diltiazemu.⁸

Z uwagi na potencjalne ryzyko nasilenia bradykardii, nie zaleca się rozpoczynania leczenia produktem Fenoxa u pacjentów przyjmujących:

• Leki beta-adrenolityczne – mogące dodatkowo spowalniać akcję serca⁹
• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III – które mogą wpływać na przewodnictwo przedsionkowo-komorowe¹⁰
• Antagonistów kanału wapniowego (np. werapamil, diltiazem) – ze względu na ich wpływ na automatyzm serca¹¹
• Iwabradynę – selektywnie zwalniającą częstość akcji serca¹²
• Digoksynę – lek nasercowy o działaniu inotropowym dodatnim¹³
• Antagonistów cholinesterazy lub pilokarpinę – wpływające na układ przywspółczulny¹⁴

W przypadku konieczności włączenia produktu Fenoxa u pacjentów stosujących powyższe leki, zaleca się konsultację kardiologiczną w celu rozważenia zmiany leczenia na produkty niepowodujące zwolnienia akcji serca. Jeśli odstawienie leków zmniejszających częstość akcji serca nie jest możliwe, zaleca się co najmniej przedłużenie obserwacji pacjenta do następnego dnia po rozpoczęciu terapii fingolimodem.¹⁵

Interakcje farmakokinetyczne innych substancji z fingolimodem

Fingolimod ulega metabolizmowi głównie za pośrednictwem enzymu CYP4F2. W jego metabolizmie mogą również uczestniczyć inne enzymy, szczególnie CYP3A4, zwłaszcza w przypadku silnej indukcji tego enzymu.¹⁶

Silne inhibitory białek transportowych prawdopodobnie nie mają znaczącego wpływu na eliminację fingolimodu.¹⁷

Jednoczesne podawanie ketokonazolu (inhibitora CYP4F2) z fingolimodem powoduje 1,7-krotne zwiększenie ekspozycji (AUC) na fingolimod i fingolimod fosforan.¹⁸

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu fingolimodu z substancjami hamującymi CYP3A4, takimi jak:

• Inhibitory proteazy – stosowane głównie w leczeniu zakażeń HIV¹⁹
• Azolowe leki przeciwgrzybicze – stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych²⁰
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. klarytromycyna, telitromycyna) – ze względu na ich wpływ na metabolizm wątrobowy²¹

Stosowanie karbamazepiny w dawce 600 mg dwa razy na dobę wraz z pojedynczą dawką 2 mg fingolimodu prowadzi do zmniejszenia AUC fingolimodu i jego metabolitu o około 40%.²²

Podobny wpływ na farmakokinetykę fingolimodu mogą mieć inne silne induktory enzymu CYP3A4, takie jak:

• Ryfampicyna – antybiotyk stosowany głównie w leczeniu gruźlicy²³
• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy²⁴
• Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy²⁵
• Efawirenz – lek przeciwwirusowy stosowany w terapii HIV²⁶
• Ziele dziurawca – popularny preparat ziołowy o działaniu przeciwdepresyjnym²⁷

Ponieważ zmniejszenie ekspozycji na fingolimod może mieć niekorzystny wpływ na jego skuteczność, jednoczesne stosowanie wyżej wymienionych induktorów CYP3A4 należy prowadzić z zachowaniem ostrożności.²⁸

Należy podkreślić, że leczenie skojarzone z preparatami dziurawca nie jest zalecane.²⁹

Interakcje farmakokinetyczne fingolimodu z innymi lekami

Istnieje niskie prawdopodobieństwo, by fingolimod wchodził w interakcje z substancjami metabolizowanymi głównie przez enzymy z grupy CYP450 lub będącymi substratami głównych białek transportowych.³⁰

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie fingolimodu i cyklosporyny nie powoduje zmian w ekspozycji na żaden z tych leków.³¹

Nie należy oczekiwać, aby fingolimod zmieniał farmakokinetykę produktów leczniczych będących substratami CYP3A4.³²

W przypadku doustnych środków antykoncepcyjnych, badania wykazały, że jednoczesne stosowanie fingolimodu z preparatami zawierającymi etynyloestradiol lub lewonorgestrel nie powoduje zmian w ekspozycji na te substancje.³³

Chociaż nie przeprowadzono badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne progestageny, nie należy oczekiwać wpływu fingolimodu na ekspozycję na te substancje.³⁴

Interakcje fingolimodu z alkoholem

Chociaż brak jest bezpośrednich badań oceniających interakcje fingolimodu z alkoholem, należy mieć na uwadze potencjalne ryzyka związane z takim skojarzeniem. Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane fingolimodu, szczególnie w zakresie wpływu na ośrodkowy układ nerwowy oraz wątrobę.

Z uwagi na potencjalne hepatotoksyczne działanie obu substancji, równoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii fingolimodem może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby. Ponadto, alkohol może wpływać na funkcje układu immunologicznego, co w połączeniu z działaniem immunosupresyjnym fingolimodu mogłoby prowadzić do nasilonej immunosupresji.

Należy również pamiętać, że alkohol może oddziaływać na układ sercowo-naczyniowy, powodując m.in. zmiany ciśnienia tętniczego, co w połączeniu z wpływem fingolimodu na parametry kardiologiczne (szczególnie na początku leczenia) mogłoby teoretycznie zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

W związku z powyższym, zaleca się zachowanie ostrożności w spożywaniu alkoholu podczas terapii produktem leczniczym Fenoxa. Pacjenci powinni być poinformowani o potencjalnym ryzyku i w miarę możliwości ograniczać spożycie alkoholu, szczególnie w pierwszych miesiącach leczenia oraz podczas zwiększania dawki leku.

Tabela interakcji fingolimodu