Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Winorelbina, jako składnik aktywny produktu leczniczego Navelbine, może wchodzić w szereg interakcji z innymi lekami oraz substancjami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące znanych interakcji oraz zalecenia odnośnie postępowania w przypadku jednoczesnego stosowania z innymi produktami leczniczymi.¹

Interakcje przeciwwskazane

Szczepionka przeciwko żółtej febrze jest bezwzględnie przeciwwskazana podczas leczenia produktem Navelbine ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia śmiertelnej, ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej.²

Interakcje niezalecane

Szczepionki zawierające osłabione żywe drobnoustroje (z wyjątkiem szczepionki przeciwko żółtej febrze) nie są zalecane podczas terapii winorelbiną ze względu na ryzyko rozwoju choroby ogólnoustrojowej, która może prowadzić do zgonu pacjenta. Ryzyko to jest szczególnie podwyższone u pacjentów z immunosupresją wynikającą z choroby podstawowej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie szczepionek inaktywowanych (np. przeciwko Poliomyelitis).³

Fenytoina jest niezalecana w połączeniu z winorelbiną ze względu na dwukierunkowe ryzyko interakcji: może dojść do nasilenia drgawek wskutek zmniejszenia wchłaniania żołądkowo-jelitowego fenytoiny lub do zmniejszenia skuteczności winorelbiny w wyniku zwiększonego metabolizmu wątrobowego spowodowanego przez fenytoinę.⁴

Itrakonazol zwiększa neurotoksyczność alkaloidów Vinca, w tym winorelbiny, poprzez hamowanie ich metabolizmu wątrobowego, dlatego jednoczesne stosowanie nie jest wskazane.⁵

Interakcje wymagające szczególnej uwagi

Cyklosporyna i takrolimus – jednoczesne stosowanie tych leków z winorelbiną wymaga starannego rozważenia ze względu na możliwość nasilonej immunosupresji, która wiąże się z ryzykiem rozrostu tkanki limfatycznej.⁶

Mitomycyna C – połączenie z winorelbiną zwiększa ryzyko wystąpienia skurczu oskrzeli oraz duszności. W rzadkich przypadkach obserwowano również śródmiąższowe zapalenie płuc.⁷

Modulatory glikoprotein P – winorelbina jest substratem dla glikoprotein P, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu Navelbine z silnymi modulatorami tego transportera błonowego, ze względu na brak odpowiednich badań w tym zakresie.⁸

Leki mielotoksyczne – kojarzenie produktu Navelbine z innymi lekami wykazującymi znaną toksyczność względem szpiku kostnego może prowadzić do zaostrzenia objawów mielosupresji.⁹

Interakcje z innymi chemioterapeutykami

Stosowanie winorelbiny w schematach wielolekowych wymaga uwzględnienia specyficznych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych:

Cisplatyna – nie wykazuje wzajemnej interakcji farmakokinetycznej z winorelbiną podczas wielokrotnych cykli leczenia, jednakże częstość występowania granulocytopenii przy jednoczesnym podawaniu obu leków jest większa niż w przypadku monoterapii winorelbiną.¹⁰

Inne chemioterapeutyki (paklitaksel, docetaksel, kapecytabina, cyklofosfamid podawany doustnie) – nie zaobserwowano klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych pomiędzy tymi lekami a winorelbiną.¹¹

Lapatynib – sugerowano zwiększoną częstość występowania neutropenii stopnia 3/4 przy jednoczesnym dożylnym podawaniu winorelbiny i lapatynibu, co wykazano w jednym badaniu klinicznym fazy I. Zalecana dawka dożylnej formy winorelbiny w schemacie 3-tygodniowym (dzień 1 i 8) wynosiła 22,5 mg/m², w połączeniu z dzienną dawką 1000 mg lapatynibu. W przypadku takiego połączenia wymagana jest szczególna ostrożność.¹²

Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4

Metabolizm winorelbiny przebiega głównie z udziałem izoenzymu CYP3A4, dlatego:

• Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą powodować zwiększenie stężenia winorelbiny we krwi
• Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) mogą prowadzić do zmniejszenia stężenia winorelbiny we krwi

Powyższe interakcje należy uwzględnić przy planowaniu terapii i dostosowywaniu dawek.¹³

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W przypadku jednoczesnego stosowania doustnych leków przeciwzakrzepowych i winorelbiny należy uwzględnić zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepicy, które jest charakterystyczne dla chorób nowotworowych. Ze względu na dużą zmienność międzyosobniczą w zakresie czynności układu krzepnięcia oraz możliwość występowania interakcji między doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi a chemioterapią przeciwnowotworową, konieczne jest zwiększenie częstości monitorowania wskaźnika INR (International Normalised Ratio).¹⁴

Inne interakcje

Leki przeciwwymiotne – antagoniści receptora 5HT3 (np. ondansetron, granisetron) nie wpływają na farmakokinetykę produktu Navelbine.¹⁵

Pokarmy – nie zaobserwowano, aby równoczesne przyjmowanie pokarmu powodowało zmianę parametrów farmakokinetycznych winorelbiny.¹⁶

Interakcje z alkoholem

Należy zwrócić uwagę, że kapsułki produktu Navelbine zawierają etanol jako substancję pomocniczą. Kapsułka 20 mg zawiera 5 mg etanolu, a kapsułka 30 mg zawiera 7,5 mg etanolu.¹⁷

Chociaż ilość etanolu w preparacie Navelbine jest niewielka, zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu etylowego ze względu na możliwość nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy oraz zwiększone obciążenie wątroby. Metabolizm winorelbiny przebiega głównie w wątrobie z udziałem izoenzymu CYP3A4, dlatego jednoczesne spożywanie alkoholu może teoretycznie wpływać na metabolizm leku, co może prowadzić do zmiany jego skuteczności lub nasilenia działań niepożądanych.

Ponadto, warto zaznaczyć, że zarówno alkohol jak i terapia cytotoksyczna mogą powodować komplikacje ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności i wymioty, a ich jednoczesne stosowanie może nasilać te objawy.

Tabela interakcji