izoenzym CYP3A4

Izoenzym CYP3A4 to najważniejszy przedstawiciel rodziny cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% stosowanych leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie i jelicie cienkim, gdzie pełni kluczową rolę w pierwszej fazie biotransformacji ksenobiotyków.

CYP3A4 charakteryzuje się szeroką specyficznością substratową, co oznacza, że może metabolizować związki o różnorodnych strukturach chemicznych. Jego aktywność podlega znacznym różnicom międzyosobniczym oraz może być indukowana lub hamowana przez liczne substancje, co stanowi podstawę wielu istotnych klinicznie interakcji lekowych.

Wśród substratów CYP3A4 znajdują się leki z różnych grup terapeutycznych, m.in. statyny, leki przeciwarytmiczne, immunosupresyjne, przeciwnowotworowe czy przeciwdrgawkowe. Inhibitory tego izoenzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą znacząco zwiększać stężenie jego substratów w osoczu, prowadząc do nasilenia działań niepożądanych, podczas gdy induktory (np. rifampicyna, dziurawiec) mogą obniżać skuteczność terapeutyczną leków metabolizowanych przez CYP3A4.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib Pharmascience

Pazopanib Pharmascience jest inhibitorem VEGF stosowanym w terapii przeciwnowotworowej, którego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby, serca oraz układu krążenia. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby zalecana dawka wynosi 800 mg/dobę, natomiast u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami – 200 mg/dobę; stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami jest przeciwwskazane. Monitorowanie parametrów wątrobowych (ALT, bilirubina) powinno odbywać się przed leczeniem oraz w 3., 5., 7., 9. tygodniu, a następnie okresowo. W przypadku wzrostu aminotransferaz >8× GGN lub jednoczesnego wzrostu bilirubiny >2× GGN, konieczne jest przerwanie terapii. Pazopanib może indukować nadciśnienie tętnicze, z ryzykiem przełomu nadciśnieniowego, dlatego ciśnienie krwi należy kontrolować od pierwszego tygodnia leczenia z częstotliwością dostosowaną do stanu pacjenta. Występuje ryzyko zespołu PRES/RPLS, śródmiąższowej choroby płuc, niewydolności serca (w tym zmniejszenia LVEF), wydłużenia QT oraz powikłań zakrzepowo-zatorowych, co wymaga odpowiedniej selekcji pacjentów i monitorowania klinicznego oraz EKG i elektrolitów.
białkomocz, bilirubina niesprzężona, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, inhibitor UGT1A1, inhibitor VEGF, izoenzym CYP3A4, krwioplucie, krwotok mózgowy, mięsak tkanek miękkich, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, podwyższone stężenie bilirubiny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, transferaza urydyno-difosforano-glukuronozylowa, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Etiagen 25 mg

Kwetiapina, substancja czynna leku Etiagen, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym oraz wysokim stopniem metabolizmu wątrobowego, głównie przez izoenzym CYP3A4. Biodostępność leku nie jest istotnie modyfikowana przez obecność pokarmu, co ułatwia stosowanie kliniczne. W stanie stacjonarnym aktywny metabolit norkwetiapina osiąga stężenie stanowiące około 35% stężenia kwetiapiny. Zarówno kwetiapina, jak i norkwetiapina wykazują liniową farmakokinetykę w zakresie dawek od 25 mg do 800 mg. Lek wiąże się z białkami osocza w 83%, a okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 7 godzin dla kwetiapiny i 12 godzin dla norkwetiapiny. Mniej niż 5% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem i kałem, co potwierdza intensywny metabolizm. Wydalanie metabolitów odbywa się głównie drogą nerkową (około 73% radioaktywności w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez przewód pokarmowy (21%).
biodostępność, dostosowanie dawki, farmakokinetyka liniowa, inhibitory enzymatyczne, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, klirens kwetiapiny, kwetiapina, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norkwetiapina, okres półtrwania, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, znakowanie izotopowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Tigrix 60 mg

Tikagrelor, substancja czynna leku Tigrix, jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na tikagrelor (Cmax 2,4x, AUC 7,3x) i jednocześnie obniżają stężenie jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do ich łącznego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, przy jednoczesnym zmniejszeniu Cmax metabolitu o 38%, co wymaga ostrożności, ale nie wyklucza kojarzenia. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają stężenie tikagreloru (Cmax o 73%, AUC o 86%), co może zmniejszać jego skuteczność i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna, inhibitor P-gp i CYP3A, zwiększa Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, co wymaga zachowania ostrożności. Morfina i inne opioidy opóźniają i zmniejszają ekspozycję na tikagrelor o 35%, co może obniżać jego skuteczność, zwłaszcza w ostrym zespole wieńcowym, gdzie rozważa się alternatywne inhibitory P2Y12 podawane pozajelitowo.
agregacja płytek, aktywowany czas krzepnięcia, alkaloid sporyszu, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, atazanawir, atorwastatyna, beta-adrenolityk, bradykardia, citalopram, cyklosporyna, cyzapryd, czas częściowej tromboplastyny, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, fenobarbital, fenytoina, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lewonorgestrel, lowastatyna, nefazodon, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, pauza komorowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Gefitinib Krka 250 mg

Gefitynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, itrakonazol), makrolidy (klarytromycyna, telitromycyna) oraz inhibitory proteaz stosowane w terapii HIV, mogą zwiększać AUC gefitynibu o około 80%, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, barbiturany oraz ziele dziurawca, mogą obniżać stężenie leku nawet o 83%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapii. Ponadto, leki podnoszące pH soku żołądkowego, takie jak inhibitory pompy protonowej, antagoniści receptora H2 (np. ranitydyna) oraz leki zobojętniające, mogą obniżać biodostępność gefitynibu o około 47%, co również wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zachowania odpowiednich odstępów czasowych.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko BCRP, Breast Cancer Resistance Protein, compliance terapeutyczny, cytochrom P450, działanie niepożądane, gefitynib, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, pole pod krzywą AUC, substrat CYP2D6, wąski indeks terapeutyczny, wolny metabolizm CYP2D6
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Erlis 10 mg

Tadalafil, substancja czynna leku Erlis (10 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Jego farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych 2,5-20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. Tadalafil wykazuje dużą objętość dystrybucji (~63 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (94%). Metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 do nieaktywnego klinicznie metabolitu glukuronianu metylokatecholu. Okres półtrwania wynosi około 17,5 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) oraz moczem (36%). Wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez pokarm ani porę podania, a obecność leku w nasieniu jest minimalna (<0,0005% dawki).
biotransformacja, cukrzyca, dostępność biologiczna, ekspozycja na lek, farmakokinetyka, farmakokinetyka w populacjach szczególnych, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens leku, liniowość farmakokinetyczna, metabolit nieaktywny, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, podanie doustne, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, substancja czynna, tadalafil, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvastatin Bluefish 40 mg

Simvastatin Bluefish w dawce 40 mg, zawierający symwastatynę, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 280 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Nie należy stosować leku u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz, ze względu na ryzyko nasilenia hepatotoksyczności. Ponadto, Simvastatin Bluefish jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią z powodu ryzyka teratogenności i przenikania leku do mleka matki. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna, nelfinawir), które mogą zwiększać AUC symwastatyny co najmniej pięciokrotnie, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, dysfunkcja hepatocytów, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leki hipolipemizujące, leki przeciwgrzybicze azolowe, lomitapid, nadwrażliwość na lek, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Stoperan FAST 2 mg

Loperamid, substancja czynna preparatu Stoperan FAST (2 mg, liofilizat doustny), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne związane głównie z metabolizmem przez P-glikoproteinę oraz izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4 i CYP2C8). Jednoczesne podawanie loperamidu w dawkach od 4 do 16 mg z inhibitorami P-glikoproteiny (chinidyna, rytonawir) prowadzi do 2-3-krotnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, powodują 3-5-krotny wzrost stężenia loperamidu, natomiast gemfibrozyl (inhibitor CYP2C8) zwiększa stężenie około dwukrotnie. Szczególnie istotna jest terapia skojarzona itrakonazolu z gemfibrozylem, która może podnieść maksymalne stężenie loperamidu 4-krotnie, a całkowitą ekspozycję aż 13-krotnie. Pomimo tych zmian farmakokinetycznych, badania kliniczne nie wykazały nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), co potwierdzono testami psychomotorycznymi.
chinidyna, cytochrom P450, cyzapryd, dawkowanie terapeutyczne, desmopresyna, działanie depresyjne na OUN, działanie niepożądane, działanie przeciwbiegunkowe, działanie sedatywne, efekt sedatywny, gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor izoenzymu cytochromu P450, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, leczenie skojarzone, lek przeciwbiegunkowy, loperamid, metabolizm leku, metoklopramid, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, pasaż jelitowy, perystaltyka, perystaltyka jelit, ruchliwość przewodu pokarmowego, rytonawir, spowolnienie perystaltyki, stężenie leku w surowicy, Stoperan FAST, terapia skojarzona, test psychomotoryczny, test zastępowania cyfr symbolami, właściwość sedatywna, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaparcie
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil MENSIL 10 mg

Badania interakcji tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) wykazały, że lek jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego izoenzymu, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz rytonawir (200 mg 2×/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2- do 4-krotny, Cmax wzrost do 22%). Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać skuteczność terapii. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane; interakcja utrzymuje się ponad 24 godziny, a azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Istotne nasilenie działania hipotensyjnego obserwuje się także przy jednoczesnym stosowaniu doksazosyny (4 mg i 8 mg) z tadalafilem (5 mg lub 20 mg), co może prowadzić do omdleń i jest przeciwwskazane. Ostrożność zaleca się przy stosowaniu innych α-adrenolityków (alfuzosyna, tamsulozyna), szczególnie u osób starszych, rozpoczynając terapię od najmniejszej dawki.
alfuzosyna, biodostępność etynyloestradiolu, bloker kanałów wapniowych, cytochrom CYP450, doksazosyna, działanie hipotensyjne azotanów, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, niedociśnienie ortostatyczne, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tamsulozyna, teofilina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadamen MED

Przed rozpoczęciem terapii tadalafilem (Tadamen MED 20 mg) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, ze szczególnym uwzględnieniem oceny układu sercowo-naczyniowego z powodu ryzyka kardiologicznego związanego z aktywnością seksualną. Tadalafil wykazuje działanie wazodylatacyjne, powodując przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego, co może nasilać efekt hipotensyjny azotanów oraz leków blokujących receptory α1-adrenergiczne (np. doksazosyny). W trakcie stosowania odnotowano poważne działania niepożądane, takie jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, udar, komorowe zaburzenia rytmu serca oraz incydenty nagłych zgonów sercowych, szczególnie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka. Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia zaburzeń widzenia (CSCR, NAION) oraz nagłej utraty słuchu, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej w przypadku pojawienia się objawów.
azotany, białaczka, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba Peyroniego, inhibitor PDE5, izoenzym CYP3A4, komorowe zaburzenia rytmu serca, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, radykalna prostatektomia, receptor α1-adrenergiczny, szpiczak mnogi, tadalafil, wazodylatacja, zaburzenia erekcji, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ramizek Plus 10 mg + 10 mg

Bisoprolol, składnik leku Ramizek Plus, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (85-90%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax około 31,86 ng/ml po 2 godzinach po podaniu 10 mg). Objętość dystrybucji wynosi 3,2 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (~30%). Metabolizm bisoprololu zachodzi głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, z równoczesnym wydalaniem 50% dawki w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi 10-12 godzin, wydłużając się u pacjentów z niewydolnością nerek (do 18 godzin) i wątroby (do 13 godzin). U osób starszych farmakokinetyka bisoprololu nie ulega istotnym zmianom, natomiast u pacjentów z niewydolnością serca (NYHA III) obserwuje się zwiększone stężenia i wydłużony okres półtrwania (do 17 godzin). Klirens całkowity wynosi około 15 l/h, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 5-20 mg.
bariera krew-mózg, biodostępność, CYP2D6, czynny metabolit, działanie antagonistyczne, działanie przeciwnadciśnieniowe, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, glukuronid, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoenzym CYP3A4, karboksyloesteraza, kinetyka bisoprololu, klasa NYHA, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, konwertaza angiotensyny, kwas diketopiperazynowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, polimorfizm genetyczny, przewlekła niewydolność serca, ramiprylat, receptor β-adrenergiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Ginkofar Intense 120 mg

Produkt leczniczy Ginkofar Intense, zawierający kwantyfikowany suchy wyciąg z liści Ginkgo biloba, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne z wieloma grupami leków. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, fenprokumon) ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania INR. Podobnie, stosowanie z lekami przeciwpłytkowymi (klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, NLPZ) może prowadzić do addytywnego hamowania agregacji płytek i zwiększonego ryzyka krwawień. Wyciąg z Ginkgo biloba hamuje aktywność glikoproteiny P w jelitach, co może zwiększać stężenie leków takich jak dabigatran eteksylan, podnosząc ryzyko krwawień. W badaniach klinicznych wykazano także, że wyciąg zwiększa maksymalne stężenie nifedypiny w osoczu nawet o 100%, co może nasilać działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, uderzenia gorąca i zaczerwienienie twarzy.
agregacja płytek krwi, alkohol etylowy, beta-bloker, bloker kanałów wapniowych, cytochrom P450, efawirenz, fenprokumon, ginkgo biloba, glikoproteina p, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor trombiny, INR, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, NLPZ, parametry krzepnięcia, talinolol, warfaryna, wyciąg z miłorzębu japońskiego
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadilecto 20 mg

Badania interakcji tadalafilu, głównie w dawkach 10 mg i 20 mg, wykazały, że jest on metabolizowany przez CYP3A4, a inhibitory tego izoenzymu (np. ketokonazol 200 mg/dobę, rytonawir 200 mg 2x/dobę) znacząco zwiększają ekspozycję (AUC) na tadalafil, co może prowadzić do wzrostu działań niepożądanych. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają AUC tadalafilu nawet o 88%, co może zmniejszać jego skuteczność. Tadalafil nasila działanie przeciwnadciśnieniowe azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego spadku ciśnienia tętniczego. Po odstawieniu tadalafilu (2,5-20 mg) azotany można podać dopiero po 48 godzinach, pod ścisłym nadzorem lekarskim. Szczególną ostrożność wymaga kojarzenie tadalafilu z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną (4-8 mg), gdyż może to prowadzić do omdleń wskutek nasilenia działania hipotensyjnego.
antagonista receptora angiotensyny II, azotany organiczne, beta-bloker, biodostępność leku, bloker kanałów wapniowych, czas protrombinowy, doksazosyna, etynyloestradiol, finasteryd, hamowanie CYP, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący receptory alfa-adrenergiczne, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwcukrzycowy, leki przeciwnadciśnieniowe, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, nitrogliceryna, P-glikoproteina, riocyguat, ryfampicyna, sakwinawir, tamsulozyna, teofilina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Silungo 20 mg

Syldenafil, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te szlaki enzymatyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (500 mg 2x/d), powodują nawet 4-krotny wzrost Cₘₐₓ i 11-krotny wzrost AUC syldenafilu po dawce 100 mg, co skutkuje utrzymaniem stężenia około 200 ng/ml po 24 h (vs. 5 ng/ml w monoterapii). Z tego powodu jednoczesne stosowanie syldenafilu z rytonawirem, ketokonazolem czy itrakonazolem jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory (sakwinawir, erytromycyna) zwiększają ekspozycję na syldenafil o 140-210%, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan (125 mg 2x/d), zmniejszają AUC syldenafilu o 63%, co wymaga ścisłego monitorowania skuteczności. Syldenafil wykazuje także interakcje z β-adrenolitykami i substratami CYP3A4, zwiększając ekspozycję o 43-66%, co wymaga ostrożności i monitorowania ciśnienia tętniczego.
acenokumarol, alfa-adrenolityk, ambrisentan, amlodypina, atorwastatyna, azytromycyna, beta-adrenolityk, bozentan, cymetydyna, doksazosyna, doustny środek antykoncepcyjny, epoprostenol, erytromycyna, etynyloestradiol, farmakokinetyka syldenafilu, fenobarbital, fenytoina, iloprost, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens, kwas acetylosalicylowy, lewonorgestrel, nefazodon, niedociśnienie ortostatyczne, riocyguat, rozpuszczalna cyklaza guanylowa, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl walsartan, sakwinawir, substrat CYP3A4, szlak tlenek azotu/cGMP, telitromycyna, tętnicze nadciśnienie płucne, tolbutamid, warfaryna, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Ozased 2 mg/ml

Midazolam, zawarty w produkcie OZASED (2 mg/ml roztwór doustny), jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tego enzymu. Inhibitory CYP3A4, takie jak azole (ketokonazol, itrakonazol), inhibitory proteazy HIV (sakwinawir), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanałów wapniowych (diltiazem, werapamil) oraz aprepitant, znacząco zwiększają stężenie midazolamu w osoczu, wydłużając jego okres półtrwania nawet o 30-49%. W przypadku induktorów CYP3A4, takich jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina czy ziele dziurawca, dochodzi do istotnego zmniejszenia stężenia midazolamu (nawet o 90-96%) i skrócenia jego działania. Zaleca się dostosowanie dawki midazolamu oraz ścisłe monitorowanie parametrów życiowych pacjenta, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków o wysokim potencjale interakcji.
antagonista H2, antybiotyk makrolidowy, antybiotyk ryfamycynowy, barbituran, benzodiazepin, bloker kanału wapniowego, depresja oddechowa, depresja OUN, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, etanol, etynyloestradiol i norgestrel, hipotensja, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, lek nasenny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwkaszlowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, ośrodkowy lek przeciwnadciśnieniowy, ośrodkowy układ nerwowy, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek uspokajający
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Actavis 20 mg

Badania farmakokinetyczne wykazały, że tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co implikuje istotne interakcje z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Ketokonazol w dawce 400 mg/dobę zwiększa AUC tadalafilu (20 mg) czterokrotnie, a rytonawir (200 mg 2×/dobę) dwukrotnie, co może prowadzić do wzrostu częstości działań niepożądanych. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, potencjalnie obniżając jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Ponadto, doksazosyna w dawkach 4-8 mg/dobę w połączeniu z tadalafilem (5-20 mg) znacząco nasila efekt hipotensyjny, co może prowadzić do omdleń, dlatego takie skojarzenie jest niewskazane.
amlodypina, azotany, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bloker receptora angiotensyny II, czas krwawienia, czas protrombinowy, doksazosyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor cytochromu P450, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwcukrzycowy, niedociśnienie ortostatyczne, nitrogliceryna, P-glikoproteina, parametry hemodynamiczne, receptor α-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Goprazol Max 20 mg

Omeprazol, substancja czynna leku Goprazol Max, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim (3-6 h) z Tmax wynoszącym 1-2 godziny, a jego biodostępność po pojedynczej dawce doustnej wynosi około 40%, wzrastając do około 60% przy wielokrotnym podawaniu raz na dobę. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza sięga 97%. Omeprazol jest całkowicie metabolizowany w wątrobie przez układ cytochromu P450, głównie przez polimorficzny izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4, co prowadzi do powstania głównego metabolitu hydroksyomeprazolu. Polimorfizm CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę – u „słabo metabolizujących” (3% populacji kaukaskiej, 15-20% azjatyckiej) AUC jest 5-10 razy większe, a Cmax 3-5 razy większe niż u osób z aktywnym enzymem, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Okres półtrwania omeprazolu jest krótki, poniżej 1 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (80% dawki w postaci metabolitów) oraz w mniejszym stopniu przez kał (20%).
biodostępność omeprazolu, cytochrom P450, hydroksyomeprazol, interakcje międzylekowe, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent w wieku podeszłym, peletki dojelitowe, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny CYP2C19, substancja czynna, sulfon omeprazolu, układ cytochromu P450, wchłanianie omeprazolu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Synthon 12,5 mg

Sunitynib, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na ten enzym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają Cmax sunitynibu i jego głównego metabolitu o 49% oraz AUC0-∞ o 51%, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). W przypadku inhibitorów BCRP oraz umiarkowanych inhibitorów i induktorów CYP3A4 zaleca się ostrożność, monitorowanie tolerancji i ewentualną modyfikację dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie alkoholu może nasilać hepatotoksyczność, działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, dlatego zaleca się jego unikanie podczas terapii sunitynibem.
amiodaron, arytmia, BCRP, białko oporności raka piersi, biegunka, bosentan, cyklosporyna, cyprofloksacyna, cytochrom P450, deksametazon, diltiazem, działanie moczopędne, działanie niepożądane, efawirenz, erytromycyna, etrawiryna, farmakokinetyka sunitynibu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, GIST, hepatotoksyczność, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek hepatotoksyczny, lek przeciwpsychotyczny, lek wydłużający odstęp QT, metotreksat, modafinil, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nudności, odwodnienie, pNET, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sotalol, statyna, sunitynib, takrolimus, werapamil, wymioty, zapalenie błony śluzowej, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Bufar Easyhaler (80 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.

BUFAR Easyhaler, zawierający 80 μg budezonidu i 4,5 μg formoterolu fumaranu dwuwodnego, wykazuje istotne interakcje lekowe zarówno farmakokinetyczne, jak i farmakodynamiczne. Budezonid, metabolizowany przez CYP3A4, może mieć znacznie podwyższone stężenia w osoczu (nawet 6-krotnie) przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol (200 mg/dobę), itrakonazol (200 mg/dobę), klarytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, co zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów. Zaleca się unikanie takiego skojarzenia lub zachowanie maksymalnie długiego odstępu między dawkami. Formoterol, jako agonista receptorów β2-adrenergicznych, wchodzi w interakcje z β-adrenolitykami (w tym kroplami do oczu), które mogą osłabiać jego działanie, oraz z lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. chinidyna, dizopyramid, pochodne fenotiazyny), co zwiększa ryzyko arytmii komorowych. Ponadto, hipokaliemia indukowana formoterolem może być nasilona przez teofilinę, kortykosteroidy systemowe i leki moczopędne, co wymaga monitorowania stężenia potasu i parametrów sercowych.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, antagonista receptorów β-adrenergicznych, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, beta-2-sympatykomimetyk, beta-adrenolityk, beta-bloker, budezonid, działanie proarytmiczne, działanie sympatykomimetyczne, formoterol fumaran dwuwodny, glikozyd naparstnicy, halogenowany węglowodór, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, kortykosteroid, lek antyarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm budezonidu, pochodna fenotiazyny, pochodna ksantyny, rozszerzenie oskrzeli, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QTc
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gerocilan 10 mg

Tadalafil, substancja czynna Gerocilan 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu średnio po 2 godzinach. Wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu ani porę dnia. Objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a wiązanie z białkami osocza sięga 94%. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a główny metabolit, glukuronian metylokatecholu, jest klinicznie nieaktywny. Klirens leku u zdrowych osób wynosi około 2,5 l/h, a okres półtrwania to 17,5 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) i moczem (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania.
biotransformacja, ciężka niewydolność wątroby, cytochrom P450, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, ekspozycja AUC, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens tadalafilu, łagodne zaburzenia czynności nerek, liniowość farmakokinetyki, metabolit, nieaktywne metabolity, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne Cmax, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Eksemestan – Właściwości farmakokinetyczne

Eksemestan, stosowany w terapii raka piersi w dawce 25 mg, charakteryzuje się szybkim i znacznym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, choć całkowita dostępność biologiczna u ludzi jest ograniczona efektem pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 18 ng/ml i osiągane jest po około 2 godzinach od podania. Podanie leku z pokarmem zwiększa dostępność biologiczną o 40%. Objętość dystrybucji jest bardzo duża (~20 000 l), a okres półtrwania wynosi 24 godziny, z liniową kinetyką dystrybucji. Eksemestan wiąże się silnie z białkami osocza (90%), niezależnie od stężenia, i nie wykazuje kumulacji po wielokrotnym podaniu. Metabolizm zachodzi głównie przez utlenienie grupy metylenowej w pozycji 6 (CYP3A4) oraz redukcję grupy ketonowej w pozycji 17 (aldoketoreduktaza), a powstałe metabolity są nieaktywne lub słabiej hamują aromatazę. Klirens wynosi około 500 l/h, a eliminacja odbywa się głównie przez mocz i kał, z jedynie 1% dawki wydalanej z moczem w formie niezmienionej.
aldoketoreduktaza, aromataza, biodostępność biologiczna, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, ekspozycja ogólnoustrojowa, izoenzym CYP3A4, kinetyka dystrybucji, klirens eksemestanu, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil bezpieczeństwa, rak piersi, stężenie w osoczu, substancja czynna, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flixonase 50 mcg/dawkę inh.

Flutykazonu propionian, substancja czynna preparatu Flixonase (50 µg/dawkę, aerozol do nosa), charakteryzuje się minimalną biodostępnością ogólnoustrojową po podaniu donosowym, co wynika z jego słabej rozpuszczalności w wodzie i intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (cmax) po dawce 200 µg/dobę jest zazwyczaj poniżej progu wykrywalności (<0,01 ng/ml), a najwyższe zmierzone stężenie wynosiło 0,017 ng/ml. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~318 l) oraz umiarkowanie wysokie wiązanie z białkami osocza (91%). Klirens osoczowy jest wysoki (1,1 l/min), a okres półtrwania wynosi około 7,8 godziny, co wskazuje na szybką eliminację z krwiobiegu, głównie przez metabolizm wątrobowy katalizowany przez CYP3A4. Klirens nerkowy jest pomijalny (<0,2%), a mniej niż 5% dawki wydalane jest w postaci nieaktywnej pochodnej karboksylowej z żółcią i kałem.
aerozol donosowy, biodostępność ogólnoustrojowa, cytochrom P450, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, flutykazon propionian, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, kinetyka liniowa, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna karboksylowa, stężenie maksymalne w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bioprazol Bio Control 10 mg

Omeprazol, substancja czynna Bioprazolu Bio Control, jest podawany w formie kapsułek dojelitowych zawierających 10 mg substancji, co chroni lek przed degradacją w kwaśnym środowisku żołądka. Wchłanianie omeprazolu odbywa się szybko w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, a proces trwa 3-6 godzin. Biodostępność po jednorazowej dawce wynosi około 40%, a przy stosowaniu wielokrotnym wzrasta do około 60%. Lek charakteryzuje się umiarkowaną dystrybucją (objętość dystrybucji około 0,3 l/kg) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (około 97%). Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie przez izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych, zwłaszcza u pacjentów z polimorfizmem genetycznym CYP2C19, u których AUC może być 5-10 razy wyższe, a maksymalne stężenia 3-5 razy wyższe niż u osób szybko metabolizujących.
AUC, biodostępność ogólnoustrojowa, biodostępność substancji czynnej, cytochrom P450, hydroksyomeprazol, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, omeprazol, peletka dojelitowa, polimorfizm genetyczny, sulfon omeprazolu, trudność w połykaniu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Vellofent 800 mcg

Tabletki podjęzykowe Vellofent (fentanyl) wykazują liczne i istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii bólu u pacjentów onkologicznych. Fentanyl jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, dlatego inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, diltiazem, fluoksetyna) mogą zwiększać stężenie fentanylu w osoczu, co prowadzi do ryzyka depresji oddechowej i innych działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) obniżają stężenie fentanylu, osłabiając jego działanie przeciwbólowe. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie fentanylu z inhibitorami MAO oraz hydroksymaślanem sodu ze względu na ryzyko ciężkich reakcji depresyjnych ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Ponadto, jednoczesne podawanie fentanylu z lekami o działaniu depresyjnym na OUN (benzodiazepiny, inne opioidy, leki nasenne, alkohol) znacząco zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej i zgonu, co wymaga ścisłego monitorowania i ograniczenia stosowania tych kombinacji.
antagonista receptora opioidowego, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, buprenorfina, cytochrom P450, częściowy agonista receptora opioidowego, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, fentanyl, gabapentynoidy, hydroksymaślan sodu, IMAO, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP3A4, lek hamujący wydzielanie kwasu solnego, lek hipoglikemizujący, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzapalny, lek psychotropowy, lek rozluźniający mięśnie szkieletowe, lek serotoninergiczny, nalbufina, pentazocyna, pochodna fenotiazyny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, tabletka podjęzykowa fentanylu, toksyczność opioidowa, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Imodium Instant 2 mg

Loperamid, substancja czynna Imodium Instant, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez mechanizmy związane z P-glikoproteiną oraz izoenzymami cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 i CYP2C8. Inhibitory P-glikoproteiny, takie jak chinidyna i rytonawir, powodują 2-3-krotny wzrost stężenia loperamidu w osoczu po dawce 16 mg. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, zwiększają stężenie loperamidu odpowiednio 3-4 i 5-krotnie, przy czym nie obserwowano nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN. Gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, podwaja stężenie loperamidu, a w połączeniu z itrakonazolem powoduje aż 4-krotny wzrost maksymalnego stężenia i 13-krotny wzrost całkowitej ekspozycji. W przypadku desmopresyny doustnej loperamid zwiększa jej stężenie w osoczu trzykrotnie, prawdopodobnie przez spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego.
antagonizm farmakodynamiczny, cytochrom P450, działanie farmakodynamiczne, ekspozycja osocza, glikoproteina p, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, pupilometria, ruchliwość przewodu pokarmowego, stężenie loperamidu w osoczu, synergizm farmakodynamiczny, właściwości farmakologiczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimicin 300 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne istotne w praktyce klinicznej. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami zwiotczającymi mięśnie (np. tubokuraryna, eter), które mogą nasilać ich działanie i prowadzić do powikłań śródoperacyjnych. Antybiotyki makrolidowe i chloramfenikol wykazują antagonizm wobec klindamycyny ze względu na konkurencję o to samo miejsce wiązania na rybosomie, co obniża skuteczność terapii. Ponadto, stosowanie leków hamujących perystaltykę zwiększa ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego poprzez nasilanie wchłaniania toksyn Clostridium difficile. U pacjentów przyjmujących antykoagulanty z grupy antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol) obserwuje się wzrost wskaźników krzepnięcia (PT, INR) i wydłużenie czasu krwawienia, co wymaga częstego monitorowania parametrów hemostazy.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, bakterie beztlenowe, biegunka, chinolon, chloramfenikol, Clostridium difficile, CYP3A5, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, Enterobacteriaceae, gentamycyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, kurczliwość mięśni, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, linkomycyna, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, mikroflora jelitowa, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, sulfotlenek klindamycyny, trowafloksacyna, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Stada

Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Równoczesne stosowanie z lekami zmniejszającymi kwasowość soku żołądkowego (antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej, preparaty z wodorotlenkiem glinu/magnezu) może obniżać biodostępność dazatynibu, dlatego zaleca się unikanie ich stosowania lub odpowiednie odstępy czasowe podawania. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową można stosować zgodnie z zaleceniami, jednak z zachowaniem szczególnej ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia, ze względu na ryzyko niedokrwistości, granulocytopenii i małopłytkowości, które są najczęściej odwracalne po modyfikacji dawki lub przerwaniu terapii.
ALL Ph+, antagonista receptora H2, badanie echokardiograficzne, chłonkotok, dazatynib, duszność, granulocytopenia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QT, wysięk osierdzia, wysięk w jamie opłucnej, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Delortan 0,5 mg/ml

Desloratadyna, substancja czynna preparatu Delortan (0,5 mg/ml, roztwór doustny), charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, co potwierdzają badania kliniczne przeprowadzone u dorosłych. Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z erytromycyną i ketokonazolem, co wskazuje na brak znaczącego wpływu na metabolizm przez CYP3A4. Jednoczesne podawanie z alkoholem nie nasilało zaburzeń sprawności psychofizycznej, jednak po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki nietolerancji i zatrucia alkoholem, co wymaga zachowania ostrożności i edukacji pacjentów. Potencjalne interakcje z innymi inhibitorami CYP3A4 oraz lekami działającymi depresyjnie na OUN są teoretycznie niskie, jednak zalecane jest monitorowanie pacjentów w tych sytuacjach.
biodostępność leku, desloratadyna, dieta niskosodowa, działanie depresyjne na OUN, działanie niepożądane, erytromycyna, funkcje psychomotoryczne, glikol propylenowy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje kliniczne, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, leki przeciwhistaminowe, nietolerancja fruktozy, polipragmazja, reakcja nadwrażliwości, sorbitol, substancja czynna, synergizm farmakologiczny, zaburzenia sprawności psychofizycznej, zatrucie alkoholem
Leksykon leków
Interakcje leku – Sorafenib Sandoz 200 mg

Sorafenib, metabolizowany głównie przez enzymy wątrobowe, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z induktorami CYP3A4 i glukuronidacji, które mogą obniżać jego stężenie terapeutyczne (np. ryfampicyna obniża AUC sorafenibu o 37%). Silni inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę sorafenibu. Sorafenib hamuje in vitro CYP2B6, CYP2C8 i CYP2C9, jednak badania kliniczne nie potwierdzają znaczącego wpływu na metabolizm leków takich jak cyklofosfamid, paklitaksel czy warfaryna (bez zmian w PT-INR). Sorafenib nie wpływa istotnie na CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C19, a jego hamowanie glukuronidacji przez UGT1A1 i UGT1A9 może mieć potencjalne, choć nie do końca poznane, znaczenie kliniczne. Hamowanie P-gp przez sorafenib może zwiększać stężenia substratów, np. digoksyny, co wymaga monitorowania.
5-fluorouracyl, AUC, cisplatyna, cyklofosfamid, deksametazon, dekstrometorfan, digoksyna, docetaksel, doksorubicyna, dziurawiec, fenobarbital, fenytoina, gemcytabina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, irynotekan, izoenzym CYP3A4, izoenzymy CYP, kapecytabina, karbamazepina, karboplatyna, ketokonazol, metabolizm wątrobowy, midazolam, neomycyna, oksaliplatyna, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, PT/INR, ryfampicyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Viatris 50 mg

Kaspofungina, składnik preparatu Caspofungin Mylan, charakteryzuje się minimalnym wpływem na enzymy układu cytochromu P450 (CYP), nie jest substratem glikoproteiny P i wykazuje słabe powinowactwo do CYP, co ogranicza potencjał interakcji farmakokinetycznych. Jednakże kliniczne badania wykazały istotne interakcje z niektórymi lekami immunosupresyjnymi i induktorami enzymów. Cyklosporyna A zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) do trzykrotności normy, zalecając monitorowanie funkcji wątroby. Takrolimus wykazuje zmniejszenie minimalnego stężenia o 26%, co wymaga standardowego monitorowania i dostosowania dawki. Nie stwierdzono istotnych interakcji z mykofenolanem mofetylu, itrakonazolem, amfoterycyną B oraz nelfinawirem, co nie wymaga korekty dawkowania.
amfoterycyna B, AUC, cyklosporyna A, cytochrom P450, dawka nasycająca, deksametazon, efawirenz, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka populacyjna, fenytoina, funkcja wątroby, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor enzymu, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, kaspofungina, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, parametry farmakokinetyczne, ryfampicyna, takrolimus, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Sildenafil – Interakcje

Sildenafil, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te enzymy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, powodują znaczące zwiększenie Cmax sildenafilu o 300% i AUC o 1000%, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 25 mg na 48 godzin. Podobnie sakwinawir i ketokonazol zwiększają ekspozycję na sildenafil, co wskazuje na konieczność redukcji dawki początkowej do 25 mg. Umiarkowane inhibitory, jak erytromycyna i cymetydyna, również podnoszą stężenia sildenafilu (odpowiednio o 182% i 56%), co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan i ryfampicyna, obniżają stężenia sildenafilu odpowiednio o 62,6% i znacznie, co może wymagać zwiększenia dawki leku. Nie stwierdzono istotnych interakcji z lekami zobojętniającymi kwas solny, inhibitorami CYP2C9 i CYP2D6, diuretykami, inhibitorami ACE, antagonistami kanału wapniowego czy beta-adrenolitykami.
amlodypina, azotany, azytromycyna, bozentan, cGMP, cymetydyna, cytochrom P450, doksazosyna, dysfunkcja erekcyjna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost prostaty, leki alfa-adrenolityczne, leki przeciwgrzybicze, metabolizm sildenafilu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, sakwinawir, sildenafil, sok grejpfrutowy, tlenek azotu, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Sandoz

Dasatinib Sandoz, będący inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL i substratem/inhibitorem CYP3A4, wymaga ścisłego monitorowania klinicznego ze względu na ryzyko licznych interakcji lekowych oraz działań niepożądanych. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorów CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na dazatynib. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dopuszcza się stosowanie standardowej dawki początkowej, jednak z zachowaniem ostrożności. Terapia wiąże się z ryzykiem hematologicznym, w tym niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które występują częściej u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub ALL Ph+. Zaleca się regularne badania morfologii krwi, np. co tydzień przez pierwsze 2 miesiące u dorosłych z CML zaawansowanym oraz co 2 tygodnie przez 12 tygodni u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.
ADAMTS13, antagonista receptora histaminowego H2, cewnikowanie prawej komory, chłonkotok, dazatynib, drenaż jamy opłucnej, dysfagia, działania niepożądane kardiologiczne, echokardiografia, ginekomastia, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, krwawienie, krwawienie w OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przeszczepienie narządu, przezskórna interwencja wieńcowa, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, repolaryzacja komór serca, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół długiego odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Xiltess 20 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i transportowany przez P-gp, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cmax 1,6-1,7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (AUC do 2,0x, Cmax do 1,6x). Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) i innymi lekami przeciwzakrzepowymi, co wymaga ostrożności ze względu na ryzyko krwawienia. NLPZ, kwas acetylosalicylowy (500 mg) oraz inhibitory agregacji płytek (klopidogrel 300 mg dawka nasycająca, 75 mg podtrzymująca) zwiększają ryzyko krwawień, choć interakcje farmakokinetyczne są minimalne. SSRI i SNRI również podnoszą ryzyko krwawienia poprzez wpływ na funkcję płytek.
atorwastatyna, cytochrom P450, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, działanie gastropatyczne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie przeciwpłytkowe, enoksaparyna, epizod krwawienia, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, funkcja płytek krwi, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, midazolam, naproksen, NLPZ, omeprazol, parametr koagulologiczny, ryfampicyna, rytonawir, ryzyko krwawienia, skuteczność terapeutyczna, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, uszkodzenie wątroby, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Fulvestrant Medical Valley 250 mg

Fulwestrant, selektywny antagonista receptora estrogenowego stosowany w terapii zaawansowanego raka piersi, wykazuje stabilny profil farmakokinetyczny w kontekście interakcji z lekami metabolizowanymi przez izoenzym CYP3A4. Badania kliniczne z midazolamem (substrat CYP3A4), ryfampicyną (induktor CYP3A4) oraz ketokonazolem (inhibitor CYP3A4) nie wykazały istotnych klinicznie zmian w metabolizmie fulwestrantu ani w farmakokinetyce tych leków, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania fulwestrantu podczas terapii skojarzonej. Preparat zawiera 250 mg substancji czynnej w 5 ml roztworu, w tym 500 mg etanolu 96%, co należy uwzględnić przy ocenie potencjalnych interakcji farmakodynamicznych, zwłaszcza w kontekście możliwego nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (np. zawroty głowy, senność).
aktywność enzymatyczna CYP3A4, alkohol benzylowy, antagonista receptora estrogenowego, benzylu benzoesan, choroba wątroby, działanie niepożądane, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klirens fulwestrantu, lek przeciwnowotworowy, leki hamujące, midazolam, ryfampicyna, substancja czynna, terapia wielolekowa, zaawansowany rak piersi
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Midazolam Hameln 5 mg/ml

Midazolam, krótko działająca benzodiazepina, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu domięśniowym (dostępność biologiczna ~90%) oraz szybką absorpcją po podaniu doodbytniczym, choć z niższą dostępnością (~50%). Po podaniu dożylnym wykazuje złożoną dystrybucję z objętością dystrybucji 0,7-1,2 l/kg i wysokim wiązaniem z białkami osocza (96-98%). Metabolizm wątrobowy, głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, prowadzi do powstania aktywnego metabolitu 1′-hydroksymidazolamu, który stanowi około 12% stężenia leku macierzystego i odpowiada za około 10% efektu terapeutycznego. Okres półtrwania midazolamu u zdrowych dorosłych wynosi 1,5-2,5 godziny, a klirens osoczowy 300-500 ml/min, z eliminacją głównie przez nerki (60-80% dawki w postaci sprzężonego metabolitu). Kinetyka eliminacji pozostaje stabilna przy wielokrotnym podawaniu, bez indukcji enzymów metabolizujących.
asfiksja, bariera łożyskowa, benzodiazepina, białko osocza, cytochrom P450, dostępność biologiczna, hydroksylacja, hydroksymidazolam, indukcja enzymatyczna, infuzja dożylna, izoenzym CYP3A4, klirens osoczowy, kumulacja leku, kwas glukuronowy, lek uspokajający, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, midazolam, mleko matki, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, sedacja, stężenie osoczowe, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib MSN 37,5 mg

Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek od 25 do 100 mg, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax. Po wielokrotnym podawaniu dochodzi do kumulacji leku (3-4-krotny wzrost stężenia) oraz jego aktywnego metabolitu dezetylosunitynibu (7-10-krotny wzrost), osiągając stan równowagi w ciągu 10-14 dni. Docelowe łączne stężenie osoczowe sunitynibu i metabolitu wynosi 62,9-101 ng/ml, co koreluje z hamowaniem fosforylacji receptorów i działaniem przeciwnowotworowym. Tmax wynosi 6-12 godzin, a pokarm nie wpływa na biodostępność. Sunitynib i metabolit wiążą się silnie z białkami osocza (odpowiednio 95% i 90%), a pozorna objętość dystrybucji wynosi 2230 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów tego enzymu. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (16%). Okres półtrwania sunitynibu wynosi 40-60 godzin, a metabolitu 80-110 godzin.
białko oporności raka piersi, biodostępność leku, dezetylosunitynib, farmakokinetyka sunitynibu, fosforylacja receptorów, GIST, inhibitory CYP3A4, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, maksymalna tolerowana dawka, metabolit dietylowy, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, skala ECOG, stężenie maksymalne, sunitynib
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omeprazol Mylan 40 mg

Omeprazol Mylan w dawce 40 mg podawany dożylnie charakteryzuje się objętością dystrybucji około 0,3 l/kg oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (~97%). Lek jest intensywnie metabolizowany w wątrobie głównie przez izoenzym CYP2C19, prowadząc do powstania hydroksyomeprazolu, oraz w mniejszym stopniu przez CYP3A4, odpowiedzialny za omeprazolu sulfon. Omeprazol wykazuje wysokie powinowactwo do CYP2C19, co może skutkować interakcjami lekowymi, natomiast nie wpływa istotnie na metabolizm substratów CYP3A4. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 znacząco wpływa na farmakokinetykę leku – u wolnych metabolizerów (3% populacji kaukaskiej, 15-20% azjatyckiej) AUC jest 5-10-krotnie wyższe, a Cmax 3-5-krotnie wyższe niż u osób z aktywnym enzymem, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Omeprazol wykazuje szybki klirens osoczowy (30-40 l/h) i krótki okres półtrwania (<1 h), z eliminacją głównie przez metabolity wydalane z moczem (80%) i kałem (20%).
AUC, białko osocza, biodostępność, cytochrom P450, hamowanie kompetycyjne, hydroksyomeprazol, interakcja lekowa, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, płyn pozakomórkowy, polimorfizm genetyczny, powinowactwo enzymatyczne, stężenie maksymalne leku, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Hyperforyna – Interakcje

Hyperforyna, aktywny składnik wyciągu z dziurawca (Hypericum perforatum L.), indukuje enzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19) oraz transporter P-glikoproteinę, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Wskutek indukcji tych enzymów dochodzi do obniżenia stężenia w osoczu wielu leków, co może skutkować zmniejszeniem ich skuteczności terapeutycznej. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus), inhibitorami proteaz HIV (amprenawir, indynawir), cytostatykami (irynotekan) oraz antykoagulantami (warfaryna), gdzie ryzyko kliniczne jest bardzo wysokie i stosowanie łączne jest bezwzględnie przeciwwskazane. Ponadto, hyperforyna może osłabiać działanie doustnych środków antykoncepcyjnych, prowadząc do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcji, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcyjnych.
alkohol etylowy, amitryptylina, amprenawir, antykoagulant, benzodiazepina, buspiron, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C9, cytochrom P450, cytostatyk, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie sedatywne, feksofenadyna, finasteryd, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hyperforyna, indynawir, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, irynotekan, izoenzym CYP2E1, izoenzym CYP3A4, krwawienie międzymiesiączkowe, lek anestezjologiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek psychotropowy, metadon, nefazodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, paroksetyna, sertralina, statyna, symwastatyna, takrolimus, tryptan, warfaryna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Spiolto Respimat 2,5 mcg + 2,5 mcg

Spiolto Respimat to preparat wziewny zawierający tiotropium (2,5 µg bromku jednowodnego) oraz olodaterol (2,5 µg chlorowodorku) w każdej dawce. Farmakokinetyka obu substancji jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a ich parametry po podaniu jednoczesnym są zbliżone do stosowania osobno. Tiotropium osiąga stan stacjonarny po 7 dniach, a olodaterol po 8 dniach stosowania raz na dobę, przy czym ekspozycja olodaterolu wzrasta do 1,8-krotności dawki pojedynczej. Biodostępność wziewna tiotropium wynosi około 33%, a olodaterolu około 30%, podczas gdy biodostępność doustna jest znacznie niższa (tiotropium 2-3%, olodaterol <1%). Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są odpowiednio po 5-7 minutach (tiotropium) i 10-20 minutach (olodaterol). Tiotropium wiąże się z białkami osocza w 72%, ma objętość dystrybucji 32 l/kg, a olodaterol wiąże się w 60% i ma objętość dystrybucji 1110 l. Metabolizm tiotropium jest minimalny, głównie nieenzymatyczny, z udziałem CYP2D6 i CYP3A4, natomiast olodaterol ulega glukuronizacji i O-demetylacji z udziałem CYP2C9, CYP2C8 i CYP3A4 oraz UGT. Klirens całkowity tiotropium i olodaterolu wynosi odpowiednio 880 ml/min i 872 ml/min, z dominującą eliminacją nerkową tiotropium (74% dawki dożylnie w postaci niezmienionej) i mniejszą olodaterolu (19%). Okres półtrwania wynosi 27-45 godzin dla tiotropium i około 45 godzin dla olodaterolu.
bariera krew-mózg, biodostępność olodaterolu, biodostępność tiotropium, biotransformacja, bromek tiotropium, chlorowodorek olodaterolu, cytochrom P450, dysfagia, farmakokinetyka liniowa, glukuronizacja, hydroliza estru, inhalator Respimat, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, POChP, przesączanie kłębuszkowe, receptor beta2, stan stacjonarny, transporter P-gp, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, znakowanie izotopowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Flucofast 150 mg

Flukonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C9, umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz inhibitorem CYP2C19, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4-5 dni po odstawieniu flukonazolu ze względu na jego długi okres półtrwania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QTc, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg flukonazolu), astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna, które są przeciwwskazane ze względu na ryzyko torsade de pointes i kardiotoksyczności. Flukonazol zwiększa także stężenia leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna AUC ↑1,8x, takrolimus do 5-krotnie), opioidów (alfentanyl AUC ↑2x, fentanyl – opóźniona eliminacja), statyn metabolizowanych przez CYP3A4 i CYP2C9, a także leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna – dwukrotne wydłużenie czasu protrombinowego). W przypadku ryfampicyny obserwuje się zmniejszenie AUC flukonazolu o 25% i skrócenie t½ o 20%, co wymaga rozważenia zwiększenia dawki flukonazolu.
alkaloid barwinka, antagonista wapnia, AUC, bilirubina, czas protrombinowy, depresja oddechowa, dysfagia, działanie niepożądane, działanie przeciwgrzybicze, farmakokinetyka, glikemia, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, kardiotoksyczność, klirens leku, lek przeciwzakrzepowy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewydolność kory nadnerczy, NLPZ, odstęp QTc, okres półtrwania, pochodna sulfonylomocznika, przeszczep szpiku kostnego, rabdomioliza, statyna, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadalafil Adamed 10 mg

Tadalafil, substancja czynna leku Tadalafil Adamed (10 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 2 godzin. Jego farmakokinetyka wykazuje liniowość w zakresie dawek 2,5-20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach regularnego stosowania raz na dobę. Objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a 94% tadalafilu wiąże się z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzym CYP3A4, a głównym metabolitem jest glukuronian metylokatecholu, który jest klinicznie nieaktywny. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61% dawki) oraz moczem (36% dawki), a średni klirens u zdrowych osób wynosi 2,5 l/godzinę, z okresem półtrwania około 17,5 godziny.
dawka leku, dystrybucja leku, ekspozycja farmakologiczna, farmakokinetyka tadalafilu, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, tadalafil, wchłanianie leku, wydalanie leku, zaburzenia erekcji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omeprazol Medreg 40 mg

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po 1-2 godzinach, a jego biodostępność wynosi około 40% po jednorazowym podaniu doustnym, wzrastając do około 60% przy powtarzanym dawkowaniu. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~97%) oraz umiarkowaną objętość dystrybucji (~0,3 l/kg). Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z dominującą rolą polimorficznego CYP2C19, co implikuje potencjalne interakcje lekowe i zmienność farmakokinetyczną w populacji. Okres półtrwania eliminacyjnego jest krótki (<1 godzina), a lek nie kumuluje się przy dawkowaniu raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (ok. 80% dawki) w postaci metabolitów, reszta przez żółć i kał.
AUC, biodostępność leku, biodostępność ogólnoustrojowa, cytochrom P450, farmakokinetyka omeprazolu, hydroksyomeprazol, inhibitor pompy protonowej, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, jelito cienkie, kapsułka dojelitowa twarda, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, sulfon omeprazolu, wchłanianie leku, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esomeprazol Towa 40 mg

Ezomeprazol, substancja czynna leku Esomeprazol Towa, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które wpływają na jego skuteczność terapeutyczną. Dostępny jest w kapsułkach dojelitowych o dawkach 20 mg i 40 mg, co zabezpiecza go przed degradacją w kwaśnym środowisku żołądka. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność wynosi 50% (20 mg) i 64% (40 mg) po jednorazowym podaniu, wzrastając odpowiednio do 68% i 89% przy wielokrotnym podawaniu raz na dobę. Pokarm opóźnia i zmniejsza absorpcję, jednak nie wpływa istotnie na działanie hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego. Objętość dystrybucji wynosi około 0,22 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (97%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, a eliminacja odbywa się głównie przez wydalanie metabolitów z moczem (ok. 80%) i kałem, z niezmienionym lekiem w moczu poniżej 1%.
biodostępność, biodostępność ezomeprazolu, ciężka niewydolność wątroby, cytochrom P450, dawka maksymalna, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja całkowita, eliminacja z osocza, farmakokinetyka ezomeprazolu, hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, kapsułka dojelitowa, klirens osoczowy, kumulacja leku, metabolit ezomeprazolu, metabolizm całkowity, metabolizm szybki, metabolizm wolny, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peletki dojelitowe, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Fentanyl – Właściwości farmakokinetyczne

Fentanyl, będący wysoce lipofilną substancją, wykazuje zróżnicowaną farmakokinetykę zależną od drogi podania. Po aplikacji przezskórnej (systemy transdermalne) biodostępność wynosi około 92%, a stężenie w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną, utrzymując się przez 72 godziny. W stanie stacjonarnym AUC i Cmax są o około 40% wyższe niż po jednorazowym podaniu. Wchłanianie jest zależne od temperatury skóry, co może znacząco zwiększać stężenia fentanylu (np. podgrzewanie plastra poduszką elektryczną zwiększa AUC 2,2-krotnie). Tabletki podpoliczkowe i podjęzykowe charakteryzują się biodostępnością odpowiednio około 65% i 70%, z maksymalnym stężeniem fentanylu w osoczu osiąganym w ciągu 50-90 minut (Cmax dla dawek 133-800 μg wynosi 360-2070 pg/ml). Po podaniu dożylnym fentanyl wykazuje dwufazowy spadek stężenia w osoczu z okresem półtrwania 1 min i 18 min, a faza eliminacji końcowej trwa około 475 minut.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, dystrybucja pozanaczyniowa, działanie niepożądane, farmakokinetyka, fentanyl, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, kwasica, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, norfentanyl, okres półtrwania, plaster przezskórny, redystrybucja, stan stacjonarny, substancja lipofilna, system transdermalny, tabletka podjęzykowa, tabletka podpoliczkowa, wchłanianie przez błony śluzowe, zapalenie błony śluzowej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadaxin 20 mg

Tadalafil, substancja czynna leku Tadaxin, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Bezwzględna dostępność biologiczna nie została precyzyjnie określona, jednak farmakokinetyka nie jest istotnie modyfikowana przez posiłki ani porę podania. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~63 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (94%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a główny metabolit – glukuronian metylokatecholu – ma aktywność farmakologiczną co najmniej 13 000 razy niższą niż tadalafil. Klirens u zdrowych osób wynosi 2,5 l/h, a okres półtrwania to około 17,5 godziny. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) i moczem (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę.
ADME, AUC, białka osoczowe, cukrzyca, cytochrom P450, dostępność biologiczna, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, tadalafil, Tadaxin, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z kałem, zaburzenia erekcji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xancodal 10 mg

Oksykodon, substancja czynna leku Xancodal, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 42-87% względem podania pozajelitowego, co świadczy o efektywnej absorpcji z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiąga w ciągu 1-1,5 godziny, co umożliwia szybki początek działania przeciwbólowego. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 2,6 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (38-45%), co zapewnia znaczną ilość leku w formie wolnej, aktywnej farmakologicznie. Oksykodon przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiecego, co wymaga ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
bariera biologiczna, bariera łożyskowa, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, cytochrom P450, częstotliwość podawania leku, działanie przeciwbólowe, faza eliminacji, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, liniowość farmakokinetyki, maksymalne stężenie, noroksykodon, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksykodon, oksykodonu chlorowodorek, oksymorfon, stan stacjonarny, stężenie substancji czynnej, substancja macierzysta, Tmax, wiązanie z białkami osocza, związek glukuronidowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AirFluSal 25 mcg + 125 mcg

Farmakokinetyka preparatu AirFluSal, zawierającego salmeterol i flutykazon propionian, wykazuje, że jednoczesne podanie obu substancji nie wpływa na ich indywidualne profile farmakokinetyczne. Salmeterol działa miejscowo w płucach, a jego stężenia osoczowe (~200 pg/ml lub mniej) są zbyt niskie, by stanowić miarodajny wskaźnik skuteczności terapeutycznej. Flutykazon propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną 5-11% dawki nominalnej, z dwufazowym wchłanianiem głównie w płucach oraz minimalnym udziałem wchłaniania z przewodu pokarmowego (~1%). Lek wykazuje liniową zależność dawka-ekspozycja, wysoki klirens osoczowy (1150 ml/min), dużą objętość dystrybucji (~300 l), okres półtrwania około 8 godzin oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (91%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, a eliminacja nerkowa jest znikoma (<5% dawki).
Znaczący wpływ na ekspozycję ogólnoustrojową obu substancji ma stosowanie komór inhalacyjnych. Użycie komory AeroChamber Plus zwiększa ekspozycję około 3-krotnie, natomiast komora Volumatic powoduje wzrost 4-7-krotny w porównaniu z podaniem bez komory. Badania wskazują, że właściwe przygotowanie komór (np. przepłukanie detergentem) może dodatkowo zwiększyć biodostępność leku. Te dane mają istotne implikacje kliniczne, gdyż wyższa ekspozycja ogólnoustrojowa może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, co wymaga uwzględnienia podczas doboru metody inhalacji u pacjentów leczonych AirFluSal.
astma, badanie farmakokinetyczne, białko osocza, biodostępność flutykazonu propionianu, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, inhalacja, izoenzym CYP3A4, klirens nerkowy, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, komora inhalacyjna AeroChamber Plus, komora inhalacyjna Volumatic, końcowy okres półtrwania, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, pochodna kwasu karboksylowego, salmeterol, salmeterol i flutykazon propionian, stężenie osoczowe, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Klertis 12,5 mg

Farmakokinetyka sunitynibu została szczegółowo zbadana u 135 zdrowych ochotników oraz 266 pacjentów z guzami litymi, wykazując podobne profile w obu grupach. Po doustnym podaniu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 6-12 godzinach (tmax), a przyjmowanie pokarmu nie wpływa na biodostępność leku. Sunitynib i jego aktywny metabolit wiążą się silnie z białkami osocza (odpowiednio 95% i 90%), a objętość dystrybucji wynosi 2230 l, co wskazuje na szeroką penetrację do tkanek. W zakresie dawek 25-100 mg farmakokinetyka jest liniowa, a podczas wielokrotnego podawania dochodzi do kumulacji stężenia sunitynibu (3-4-krotne zwiększenie) i metabolitu (7-10-krotne zwiększenie), osiągając stan równowagi między 10. a 14. dniem terapii z łącznym stężeniem osoczowym 62,9-101 ng/ml. Metabolizm sunitynibu odbywa się głównie przez CYP3A4, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów tego enzymu. Eliminacja zachodzi głównie z kałem (61%) i w mniejszym stopniu z moczem (16%), a okres półtrwania wynosi około 40-60 godzin dla sunitynibu i 80-110 godzin dla metabolitu.
aktywność AlAT, białko oporności raka piersi, białko osocza, cytochrom P450, dezetylosunitynib, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka sunitynibu, fosforylacja receptorów, guz lity, hemodializa, induktor enzymatyczny, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, klirens leku, maksymalna tolerowana dawka, maksymalne stężenie w osoczu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia leku, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, stan równowagi stężeń, substrat BCRP, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vinorelbine Zentiva 80 mg

Winorelbina podana doustnie charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1,5-3 godziny oraz maksymalnym stężeniem (Cmax) około 130 ng/ml przy dawce 80 mg/m². Biodostępność leku wynosi około 40% i jest niezależna od spożycia pokarmu. Dawki doustne 60 i 80 mg/m² odpowiadają stężeniom we krwi podobnym do dawek dożylnych 25 i 30 mg/m², a wzrost stężenia jest liniowy do 100 mg/m². Objętość dystrybucji jest znaczna (średnio 21,2 l/kg), z niskim wiązaniem z białkami osocza (13,5%) i wysokim wiązaniem z płytkami krwi (78%). Winorelbina wykazuje silną akumulację w tkance płucnej (do 300-krotnie wyższe stężenia niż w surowicy) i nie przenika do OUN. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z aktywnym metabolitem 4-O-deacetylowinorelbina, a eliminacja następuje głównie z żółcią, z klirensem około 0,72 l/h/kg i okresem półtrwania około 40 godzin. Wydalanie nerkowe jest minimalne (<5%).
biodostępność leku, cytochrom P450, deacetylowinorelbina, działanie niepożądane, granulocyty wielojądrzaste, izoenzym CYP3A4, klirens, metabolizm leku, mielosupresja, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, parametry farmakokinetyczne, płytki krwi, podanie doustne, powinowactwo do komórek krwi, przepływ krwi w wątrobie, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne we krwi, tkanka płucna, wiązanie z białkami osocza, winorelbina, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zaburzenia czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon substancji czynnych
Bikalutamid – Przeciwwskazania stosowania

Bikalutamid, niesteroidowy antyandrogen stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (zawartość w preparatach: Bicalutamide Accord 150 mg – 159,84 mg, 50 mg – 56 mg; Bicalutamide Polpharma 50 mg – 60,44 mg; Binabic 150 mg – 188 mg, 50 mg – 62,7 mg). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet, dzieci i młodzieży ze względu na brak wskazań terapeutycznych i ryzyko poważnych zaburzeń hormonalnych. Ponadto, stosowanie bikalutamidu z terfenadyną, astemizolem lub cyzaprydem jest zabronione z powodu ryzyka zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca, głównie wydłużenia odstępu QT, co wynika z wpływu na kanały potasowe. Należy również zachować ostrożność u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ze względu na możliwość wystąpienia objawów nietolerancji laktozy.
antyandrogen, astemizol, bikalutamid, cytochrom P450, cyzapryd, izoenzym CYP3A4, kanał potasowy, laktoza jednowodna, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niesteroidowy antyandrogen, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, nowotwór prostaty, rak gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, receptor androgenowy, terfenadyna, układ sercowo-naczyniowy, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie hormonalne, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Atazanavir Accord 150 mg

Atazanawir jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 i jednocześnie działa jako jego inhibitor, co prowadzi do licznych interakcji lekowych, zwłaszcza w terapii skojarzonej z rytonawirem, silniejszym inhibitorem CYP3A4. Przeciwwskazane jest łączenie atazanawiru z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak kwetiapina, pimozyd, astemizol, terfenadyna, cyzapryd, chinidyna, beprydyl, triazolam, midazolam (doustnie), lomitapid, ergotamina, dihydroergotamina oraz alfuzosyna. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwirusowe leki stosowane w leczeniu HCV, w tym grazoprewir, elbaswir, glekaprewir i pibrentaswir, których stężenia w osoczu mogą wzrosnąć nawet o ponad 1000% (grazoprewir AUC ↑958%, Cmax ↑524%, Cmin ↑1064%), co wiąże się z wysokim ryzykiem hepatotoksyczności (wzrost aktywności AlAT) i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
alfa-adrenolityk, alkaloid sporyszu, apiksaban, atazanawir, benzodiazepina, buprenorfina, dabigatran, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, działanie hepatotoksyczne, etynyloestradiol, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, koinfekcja HBV, lamotrygina, lek antyarytmiczny, lek hipolipemizujący, lek neuroleptyczny, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, lekooporność, metabolizm wątrobowy, midazolam, rywaroksaban, sedacja przedłużona, tenofowir, triazolam, worykonazol, wzmacniacz farmakokinetyczny