Właściwości farmakokinetyczne
Erlis 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna produktu leczniczego Erlis (10 mg, tabletki powlekane), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem najważniejszych parametrów i procesów.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym tadalafil wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko – średnio po 2 godzinach od momentu przyjęcia leku. Warto zauważyć, że dotychczas nie określono dokładnie bezwzględnej dostępności biologicznej tadalafilu po podaniu doustnym.²

Istotną z klinicznego punktu widzenia właściwością tadalafilu jest brak wpływu pokarmu na parametry wchłaniania leku. Zarówno szybkość, jak i stopień wchłaniania nie ulegają zmianie w obecności pokarmu, co oznacza, że produkt Erlis może być przyjmowany zarówno z posiłkiem, jak i niezależnie od posiłku. Dodatkowo, pora przyjmowania leku (rano czy wieczorem) nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę wchłaniania tadalafilu.³

Dystrybucja

Tadalafil charakteryzuje się znaczną objętością dystrybucji, która wynosi średnio około 63 l. Ten parametr wskazuje na rozległe rozmieszczanie się substancji czynnej w tkankach organizmu. W stężeniach terapeutycznych, aż 94% tadalafilu w osoczu występuje w postaci związanej z białkami osocza. Co istotne, w przypadku zaburzeń czynności nerek stopień wiązania tadalafilu z białkami nie ulega zmianie.⁴

Interesującym aspektem dystrybucji tadalafilu jest jego minimalna obecność w nasieniu. Badania wykazały, że u zdrowych osób mniej niż 0,0005% podanej dawki leku pojawia się w nasieniu, co ma znaczenie w kontekście oceny bezpieczeństwa stosowania leku.⁵

Biotransformacja

Metabolizm tadalafilu zachodzi głównie w wątrobie z udziałem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Głównym metabolitem wykrywanym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Istotnym z punktu widzenia skuteczności i bezpieczeństwa terapii jest fakt, że metabolit ten wykazuje znacznie słabszą aktywność farmakologiczną w porównaniu z tadalafilem – działa co najmniej 13 000 razy słabiej na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5). Przy stężeniach obserwowanych w warunkach klinicznych, metabolit ten uznaje się za nieaktywny klinicznie.⁶

Wydalanie

Tadalafil charakteryzuje się stosunkowo długim okresem półtrwania, co przekłada się na jego profil działania klinicznego. U zdrowych osób średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę, a średni okres półtrwania wynosi 17,5 godziny. Tak długi okres półtrwania stanowi podstawę do stosowania tadalafilu w schemacie raz na dobę.⁷

Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów. Główną drogą eliminacji jest wydalanie z kałem, które odpowiada za usunięcie około 61% podanej dawki. Mniejsza część dawki (około 36%) jest wydalana z moczem.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość zarówno względem dawki, jak i czasu. W zakresie dawek terapeutycznych od 2,5 do 20 mg, ekspozycja na lek (mierzona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w czasie) zwiększa się proporcjonalnie do dawki. Ta właściwość ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ pozwala na przewidywalne zwiększanie ekspozycji przy zwiększaniu dawki.⁹

Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu, czyli moment kiedy stężenie leku w organizmie osiąga stan równowagi między podawaniem a eliminacją, jest osiągany stosunkowo szybko – w ciągu 5 dni przyjmowania leku raz na dobę.¹⁰

Warto podkreślić, że farmakokinetyka tadalafilu określona w analizach populacyjnych u pacjentów z zaburzeniami erekcji nie różni się istotnie od farmakokinetyki obserwowanej u osób bez zaburzeń erekcji, co potwierdza, że podstawowe parametry farmakokinetyczne nie ulegają zmianie w przypadku tej jednostki chorobowej.¹¹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmiany w farmakokinetyce tadalafilu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Główna różnica dotyczy klirensu leku, który jest mniejszy u pacjentów starszych. Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji na lek (AUC) o około 25% w porównaniu ze zdrowymi osobami w wieku od 19 do 45 lat. Należy jednak podkreślić, że ta różnica związana z wiekiem nie ma istotnego znaczenia klinicznego i nie ma konieczności modyfikacji dawkowania tadalafilu u pacjentów w podeszłym wieku.¹²

Pacjenci z niewydolnością nerek

Zaburzenia czynności nerek mają istotny wpływ na farmakokinetykę tadalafilu. W badaniach klinicznych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (od 5 do 20 mg) obserwowano zwiększenie ekspozycji (AUC) u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 51 do 80 ml/min) ekspozycja na tadalafil była dwukrotnie większa niż u zdrowych osób
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31 do 50 ml/min) również obserwowano dwukrotnie większą ekspozycję
• U osób ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie ekspozycja była również dwukrotnie większa niż u zdrowych osób

Dodatkowo, u pacjentów poddawanych hemodializie stężenie maksymalne (Cmax) było o 41% większe w porównaniu ze zdrowymi osobami. Co istotne, hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.¹³

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę tadalafilu różni się w zależności od stopnia niewydolności wątroby:

• U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) ekspozycja na tadalafil (AUC) po podaniu dawki 10 mg jest porównywalna z ekspozycją u zdrowych osób
• W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu są ograniczone

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących przyjmowania tadalafilu w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Z tego względu, lekarz przepisujący ten lek powinien dokładnie ocenić stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka terapii u tych pacjentów.¹⁴

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów z cukrzycą obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na tadalafil. Badania wykazały, że ekspozycja (AUC) na tadalafil u pacjentów z cukrzycą była o około 19% mniejsza w porównaniu ze zdrowymi osobami. Ta różnica w ekspozycji nie jest jednak na tyle istotna klinicznie, aby wymagać modyfikacji schematu dawkowania tadalafilu u pacjentów z cukrzycą.¹⁵