glikoproteina p

Glikoproteina P (P-gp, MDR1, ABCB1) to białko błonowe, które działa jako pompa usuwająca substancje z wnętrza komórki. Należy do rodziny białek transportujących ABC (ATP-binding cassette), które wykorzystują energię z hydrolizy ATP do aktywnego transportu różnych substancji przez błony komórkowe, często wbrew gradientowi stężeń.

W organizmie człowieka glikoproteina P pełni funkcję ochronną, usuwając ksenobiotyki i substancje potencjalnie toksyczne z komórek. Występuje głównie w nabłonku jelit, w komórkach kanalików nerkowych, hepatocytach oraz w barierze krew-mózg. Jej obecność w tych tkankach wpływa znacząco na farmakokinetykę wielu leków, ograniczając ich wchłanianie i dystrybucję oraz zwiększając wydalanie.

Z klinicznego punktu widzenia, glikoproteina P ma istotne znaczenie w kontekście interakcji lekowych i oporności wielolekowej. Nadekspresja tego białka w komórkach nowotworowych jest jednym z mechanizmów oporności na chemioterapię, gdyż prowadzi do aktywnego usuwania leków przeciwnowotworowych z komórek rakowych. Niektóre leki mogą być inhibitorami lub induktorami glikoproteiny P, co może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Tilobrastil 60 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem P-gp, co wpływa na jego farmakokinetykę w interakcjach lekowych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na tikagrelor (Cₘₐₓ ↑ 2,4x, AUC ↑ 7,3x) i są przeciwwskazane w terapii skojarzonej. Umiarkowane inhibitory (np. diltiazem) podnoszą Cₘₐₓ tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, co wymaga ostrożności. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają stężenia tikagreloru (Cₘₐₓ ↓ 73%, AUC ↓ 86%) i ich stosowanie jest niezalecane. Cyklosporyna zwiększa Cₘₐₓ tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, co wymaga monitorowania. Morfina opóźnia i zmniejsza ekspozycję na tikagrelor o 35%, co może obniżać skuteczność leku u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym. Współistniejące stosowanie statyn metabolizowanych przez CYP3A4, zwłaszcza symwastatyny i lowastatyny w dawkach >40 mg, zwiększa ich stężenia (Cₘₐₓ symwastatyny ↑ 81%, AUC ↑ 56%) i wymaga ograniczenia dawek. Atorwastatyna wykazuje umiarkowany wzrost ekspozycji (Cₘₐₓ ↑ 23%, AUC ↑ 36%) bez konieczności modyfikacji dawkowania.
agregacja płytek, aktywowany czas krzepnięcia, antagonista wapnia, atorwastatyna, bradykardia, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, desmopresyna, digoksyna, enoksaparyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kinaza fosfokreatynowa, lewonorgestrel, morfina, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, sok grejpfrutowy, statyna, tikagrelor, tolbutamid
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mifoglame 50 mg

Sytagliptyna, substancja czynna leku Mifoglame, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 950 nM w czasie 1-4 godzin (Tmax). Średnie AUC wynosi 8,52 μM•hr, a biodostępność bezwzględna to około 87%. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki w zakresie AUC, jednak Cmax i stężenie po 24 godzinach (C24h) nie rosną proporcjonalnie. Sytagliptyna ma dużą objętość dystrybucji (~198 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki, z wydalaniem około 79% leku w postaci niezmienionej w moczu. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy to około 350 ml/min, z aktywnym wydzielaniem kanalikowym, w którym uczestniczą transportery hOAT-3 i glikoproteina P. Sytagliptyna nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami CYP450 ani transporterami OCT2, OAT1 czy PEPT1/2, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
aktywne wydzielanie kanalikowe, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, ograniczony metabolizm, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, sytagliptyna, szybkie wchłanianie, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia połykania, zależność PK/PD
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Neuraxpharm 150 mg

Lakozamid wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi odstęp PR, w tym lekami przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe oraz lekami przeciwarytmicznymi, choć badania kliniczne nie wykazały dodatkowego wydłużenia odstępu PR przy kojarzeniu z karbamazepiną lub lamotryginą. Farmakokinetycznie, lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz innych wymienionych izoenzymów w stężeniach klinicznych. Metabolizm lakozamidu zachodzi częściowo przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak nie obserwuje się klinicznie istotnej indukcji lub hamowania tych enzymów. Przy dawkowaniu 200 mg dwa razy na dobę lakozamid nie wpływa na AUC midazolamu, choć zwiększa jego Cmax o 30%, a przy dawce 300 mg dwa razy na dobę nie zmienia farmakokinetyki omeprazolu. Omeprazol w dawce 40 mg/dobę nie zwiększa istotnie ekspozycji na lakozamid, co sugeruje, że umiarkowane inhibitory CYP2C19 nie mają klinicznie istotnego wpływu na lakozamid. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, co wymaga ostrożności, mimo braku potwierdzenia w badaniach in vivo. Silne induktory enzymów, takie jak ryfampicyna i ziele dziurawca, mogą zmniejszać ekspozycję na lakozamid, co również wymaga uwagi klinicznej przy rozpoczynaniu lub kończeniu terapii tymi lekami.
AUC midazolamu, doustny środek antykoncepcyjny, działanie sedacyjne, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja układowa, enzymy CYP, enzymy CYP2C9, enzymy cytochromu P450, etynyloestradiol, farmakodynamika warfaryny, farmakokinetyka digoksyny, farmakokinetyka omeprazolu, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy blokujący kanały sodowe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, stężenie maksymalne Cmax, stężenie progesteronu, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie koordynacji, zaburzenie równowagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bilagra ORO 20 mg

Bilastyna, substancja czynna preparatu Bilagra ORO, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny, z biodostępnością około 61%. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 5 do 220 mg, brak kumulacji oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (84-90%). Bilastyna jest substratem glikoproteiny P (P-gp) oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP), jednak nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na większość białek transportujących. Nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych. Po podaniu dawki 20 mg, bilastyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej (95% dawki: 28,3% z moczem, 66,5% z kałem), a jej okres półtrwania wynosi średnio 14,5 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
alergiczne zapalenie błony śluzowej, białko nośnikowe, białko oporności raka piersi, bilastyna, biodostępność, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, istotność statystyczna, kumulacja substancji czynnej, okres półtrwania, pole pod krzywą stężeń, polipeptydy transportujące aniony organiczne, przewlekła pokrzywka, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, transporter nerkowy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Zarixa 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Zarixa, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory obu mechanizmów, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują istotne zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrasta 2,5-2,6-krotnie, Cmax 1,6-1,7-krotnie), co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrelu) oraz SSRI/SNRI, co wymaga monitorowania i indywidualizacji terapii.
atorwastatyna, cytochrom P450, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dysfagia, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hemostaza, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitory CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm leku, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, parametr koagulologiczny, płytka krwi, pochodna azolowa, potencjał trombiny, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, silny inhibitor, SNRI, SSRI, stężenie leku w osoczu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica, Zarixa, zatrucie alkoholem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pravator 20 mg

Prawastatyna, dostępna w tabletkach 20 mg i 40 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1-1,5 godziny oraz niską biodostępnością na poziomie 17%, co wynika z efektu pierwszego przejścia wątrobowego obejmującego 66% wchłoniętej dawki. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~50%) i objętość dystrybucji około 0,5 l/kg, co wskazuje na ograniczoną penetrację do tkanek obwodowych. Okres półtrwania wynosi 1,5-2 godziny, a eliminacja po podaniu doustnym odbywa się głównie przez kał (70%) i mocz (20%). Po podaniu dożylnym eliminacja jest podzielona na wydalanie nerkowe (47%) oraz żółciowe i biotransformację (53%). Klirens ogólnoustrojowy wynosi 0,81 l/h/kg, a klirens nerkowy 0,38 l/h/kg, co sugeruje aktywne wydzielanie kanalikowe prawastatyny. Metabolizm nie jest znacząco zależny od cytochromu P450, a główny metabolit 3-alfa-hydroksyizomeryczny wykazuje znacznie niższą aktywność (1/10-1/40) wobec reduktazy HMG-CoA w porównaniu do substancji macierzystej.
AUC, biodostępność, ciężka niewydolność nerek, Cmax, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, glikoproteina p, hepatocyt, klirens nerkowy, łagodna niewydolność nerek, LDL cholesterol, marskość wątroby alkoholowa, metabolit prawastatyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, prawastatyna, prawastatyna sodowa, reduktaza HMG-CoA, substancja czynna, Tmax
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Grindeks 25 mg

Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% oraz szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) 950 nM w medianie czasu Tmax wynoszącej 1-4 godziny po dawce 100 mg. Pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC) wynosi średnio 8,52 μM•h. Lek jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79% wydalane z moczem), z minimalnym metabolizmem przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy cytochromu P450. Okres półtrwania (t1/2) wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy osiąga około 350 ml/min, z udziałem aktywnego wydzielania kanalikowego i transportera hOAT-3 oraz glikoproteiny p. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej akumulacji po wielokrotnym podaniu i może być stosowana niezależnie od posiłków, w tym bogatych w tłuszcze.
AUC, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, inhibitor DPP-4, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne leku, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wiązanie odwracalne, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sigletic 50 mg

Sigletic (sytagliptyna) wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji lekowych, co potwierdzają dane kliniczne i badania in vitro. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez enzym CYP3A4 z udziałem CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową czynnością nerek wpływ ten jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm może mieć większe znaczenie, a silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu przez probenecyd nie wykazuje istotnego znaczenia klinicznego. Jednoczesne stosowanie metforminy (1000 mg x 2/dobę) nie wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg), a podanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o 29% i 68%, co nie jest jednak klinicznie istotne.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, działanie hipoglikemizujące, ESRD, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor OAT3, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm sytagliptyny, metformina, monitorowanie stężenia glukozy, OAT3, OCT, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Zentiva 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Lacosamide Zentiva, wykazuje umiarkowane ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które należy uwzględnić w terapii. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp PR w EKG, zwłaszcza przeciwdrgawkowe blokujące kanały sodowe oraz leki przeciwarytmiczne, ze względu na potencjalne wydłużenie odstępu PR. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego wpływu karbamazepiny i lamotryginy na dalsze wydłużanie odstępu PR. Lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie klinicznie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a jego metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, natomiast induktory enzymów (ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) mogą ją zmniejszać, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) obniżają ekspozycję na lakozamid o 25% u dorosłych i 17% u dzieci i młodzieży.
AUC, Cmax, depresja OUN, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP2C9, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, Hypericum perforatum, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, Lacosamide Zentiva, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, napad padaczkowy, odstęp PR, omeprazol, próg drgawkowy, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sytena 50 mg

Produkt leczniczy Sytena (sytagliptyna) wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami, co potwierdzają badania kliniczne. Metabolizm sytagliptyny jest głównie zależny od enzymów CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ CYP3A4 na klirens leku jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm wątrobowy może mieć większe znaczenie, co zwiększa ryzyko interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu OAT3 przez probenecyd może potencjalnie zwiększać stężenie leku, choć ryzyko kliniczne jest niskie. Nie stwierdzono indukcji ani hamowania izoenzymów CYP450 przez sytagliptynę, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz OCT.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipoglikemizujące, ESRD, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor OAT3, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, klirens sytagliptyny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm glukozy, metformina, OAT3, OCT, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – VIXARGIO 2,5 mg

Rywaroksaban, będący substratem CYP3A4 i glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami wpływającymi na te szlaki metaboliczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują istotne zwiększenie AUC rywaroksabanu o 2,5-2,6 razy oraz Cmax o 1,6-1,7 razy, co znacząco nasila ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wymaga ostrożności. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają AUC rywaroksabanu o około 50%, osłabiając jego działanie przeciwzakrzepowe, dlatego ich stosowanie powinno być unikane lub wymaga ścisłej kontroli klinicznej.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dysfagia, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pochodne azolowe, potencjał trombiny, ryfampicyna, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Ticagrelor Farmak 90 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na tikagrelor (Cmax ↑ 2,4-krotnie, AUC ↑ 7,3-krotnie) i zmniejszają stężenie jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, z jednoczesnym zmniejszeniem Cmax metabolitu o 38%, jednak są dopuszczalne do stosowania. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cmax tikagreloru o 73% i AUC o 86%, co może zmniejszać skuteczność leku i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna, jako inhibitor P-gp i CYP3A, zwiększa Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, wymagając ostrożności. Spożycie soku grejpfrutowego podwaja ekspozycję na tikagrelor, jednak zwykle bez istotnego znaczenia klinicznego.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, czas częściowej tromboplastyny, czas krzepnięcia, czynnik krzepnięcia, farmakokinetyka tikagreloru, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P-gp, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP3A4, kinaza fosfokreatynowa, metabolit tikagreloru, motoryka przewodu pokarmowego, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, rabdomioliza, receptor P2Y12, zaburzenie równowagi
Leksykon leków
Działania niepożądane – Isoptin 80 80 mg

Werapamil (Isoptin) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują głównie układ sercowo-naczyniowy, nerwowy oraz przewód pokarmowy. Do często obserwowanych należą: bóle i zawroty głowy, zaparcia, nudności, bóle brzucha, rzadkoskurcz, częstoskurcz, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze oraz zaczerwienienie skóry z uczuciem gorąca. Rzadkoskurcz definiowany jest jako spowolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę. Werapamil może także wywoływać blok przedsionkowo-komorowy (I°, II°, III°), niewydolność serca, zatrzymanie akcji węzła zatokowego oraz asystolię, które stanowią poważne zagrożenia kliniczne. Neurologiczne działania niepożądane obejmują parestezje, drżenia mięśniowe, zaburzenia pozapiramidowe, a w rzadkich przypadkach porażenie czterokończynowe, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kolchicyny, co jest związane z interakcją farmakologiczną na poziomie CYP3A i P-gp. Ponadto, mogą wystąpić napady drgawkowe oraz senność o nieznanej częstości.
asystolia, bariera krew-mózg, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanałów wapniowych, chlorowodorek werapamilu, częstoskurcz, drżenie mięśniowe, duszność, dysfagia, enzym CYP3A, enzym wątrobowy, ginekomastia, glikoproteina p, hiperkaliemia, interakcja farmakologiczna, kołatanie serca, mlekotok, niedociśnienie tętnicze, niedowład czterokończynowy, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, plamica, pokrzywka, prolaktyna, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, rzadkoskurcz zatokowy, skurcz oskrzeli, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie pozapiramidowe, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Temsirolimus – Interakcje

Temsirolimus, jako inhibitor mTOR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jednoczesne stosowanie temsirolimusu (15 mg/tydzień) z sunitynibem (25 mg/dobę) wiąże się z wysokim ryzykiem toksyczności (wysypka rumieniowa st. 3/4, dna, zapalenie tkanki łącznej), co wymaga unikania takiego skojarzenia. Inhibitory ACE (np. ramipryl) oraz blokery kanału wapniowego (np. amlodypina) zwiększają ryzyko obrzęku naczynioruchowego, który może pojawić się nawet po 2 miesiącach terapii, dlatego konieczne jest unikanie lub ścisłe monitorowanie pacjentów. Silne induktory CYP3A4/5 (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenia aktywnego metabolitu syrolimusu (Cmax o 65%, AUC o 56%), co może zmniejszać skuteczność leczenia. Z kolei silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, nelfinawir, rytonawir, itrakonazol, worykonazol, nefazodon) powodują wzrost AUC syrolimusu 3,1-krotnie i sumarycznego AUC (temsirolimus + syrolimus) 2,3-krotnie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, co wymaga unikania takich kombinacji.
amiodaron, amlodypina, aprepitant, AUC, bloker kanału wapniowego, chłoniak z komórek płaszcza, dabigatran, dezypramina, digoksyna, diltiazem, działanie niepożądane, dziurawiec, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fosfolipidoza, glikoproteina p, induktor CYP3A4/5, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwnowotworowy, lenalidomid, nefazodon, nelfinawir, obrzęk naczynioruchowy, paklitaksel, przedział terapeutyczny, ramipryl, ryfampicyna, rytonawir, stężenie maksymalne, substrat glikoproteiny P, syrolimus, temsirolimus, toksyczność płucna, werapamil, winkrystyna, worykonazol, wysypka rumieniowa plamisto-grudkowa
Leksykon leków
Interakcje leku – PHINGROUM 100 mg

Analiza farmakokinetyczna sytagliptyny, substancji czynnej leku PHINGROUM, wykazała niski potencjał klinicznie istotnych interakcji lekowych. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2C8, z nasileniem roli metabolizmu wątrobowego u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenia sytagliptyny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga ostrożności. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Metformina (1000 mg x2/dobę) nie wpływa znacząco na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg), a digoksyna (0,25 mg) wykazuje niewielkie zwiększenie AUC o 11% i Cmax o 18%, co wymaga monitorowania pacjentów z ryzykiem toksyczności. Sytagliptyna nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz transporterami OCT i OAT3.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP2E1, CYP3A4, CYP450, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm sytagliptyny, metformina, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, terapia skojarzona, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenia czynności nerek, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Rispolept 3 mg

Rysperydon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, amitryptylina), co zwiększa ryzyko arytmii. Rysperydon nasila sedację w połączeniu z alkoholem, opioidami, benzodiazepinami i lekami przeciwhistaminowymi, co może prowadzić do zaburzeń świadomości i upośledzenia funkcji psychomotorycznych. Antagonizuje działanie leków dopaminergicznych (lewodopa, agoniści dopaminy), co wymaga stosowania najmniejszych skutecznych dawek w chorobie Parkinsona. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwnadciśnieniowymi może powodować istotne klinicznie niedociśnienie tętnicze. Ponadto, rysperydon w połączeniu z psychostymulantami (np. metylofenidat) może wywołać objawy pozapiramidowe. Nie zaleca się łączenia rysperydonu z paliperydonem ze względu na ryzyko nadmiernego narażenia na aktywną frakcję przeciwpsychotyczną.
agonista dopaminy, antagonista receptora H2, biodostępność leku, choroba Parkinsona, działanie sedatywne, efekt hipotensyjny, frakcja przeciwpsychotyczna, funkcja poznawcza, glikoproteina p, glikozyd naparstnicy, indukcja enzymatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor kanału wapniowego, inhibitor proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, kontrola impulsów, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, metabolit rysperydonu, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, substancja psychoaktywna, zaburzenie elektrolitowe, zdolność psychomotoryczna
Leksykon leków
Interakcje leku – Igzelym 60 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem CYP3A4 oraz P-gp, co wpływa na jego farmakokinetykę i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) zwiększają stężenie tikagreloru nawet 7,3-krotnie (AUC) i 2,4-krotnie (Cₘₐₓ), jednocześnie obniżając stężenie aktywnego metabolitu o 56-89%, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory (np. diltiazem) podnoszą Cₘₐₓ tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, zmniejszając Cₘₐₓ metabolitu o 38%. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cₘₐₓ i AUC tikagreloru odpowiednio o 73% i 86%, co może zmniejszać skuteczność terapii. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję tikagreloru 2,3-2,8-krotnie. Spożycie dużych ilości soku grejpfrutowego (≥600 ml/dzień) podwaja stężenie tikagreloru. Interakcje z morfiną prowadzą do około 35% redukcji ekspozycji na tikagrelor i jego metabolit, co może wymagać rozważenia alternatywnych inhibitorów P2Y₁₂ u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (OZW).
ACT, alkohol etylowy, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, aPTT, atazanawir, atorwastatyna, cyklosporyna, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, diltiazem, erytromycyna, etynyloestradiol, fenytoina, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor pompy protonowej, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas symwastatyny, morfina, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, SSRI, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Lopacut 2 mg

Loperamid, będący substratem glikoproteiny P (P-gp) oraz metabolizowany przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych białek transportowych i enzymów. Jednoczesne stosowanie loperamidu z inhibitorami P-gp, takimi jak chinidyna, rytonawir, cyklosporyna, werapamil czy antybiotyki makrolidowe, prowadzi do 2-3-krotnego wzrostu stężenia loperamidu w osoczu, co może zwiększać jego dystrybucję do ośrodkowego układu nerwowego i potencjalnie wpływać na oddychanie. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak itrakonazol i ketokonazol, powodują 3-5-krotne zwiększenie stężenia loperamidu, a ich jednoczesne stosowanie z gemfibrozylem (inhibitor CYP2C8) może skutkować nawet 13-krotnym wzrostem całkowitej ekspozycji na lek. Pomimo znacznych zmian farmakokinetycznych, badania psychomotoryczne nie wykazały istotnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy przy pojedynczych dawkach do 16 mg. Zaleca się ostrożność i rozważenie zmniejszenia dawki loperamidu przy jednoczesnym stosowaniu tych inhibitorów.
antybiotyk makrolidowy, bariera krew-mózg, chinidyna, cyklosporyna, desmopresyna, działanie niepożądane, erytromycyna, gemfibrozyl, glikoproteina p, hamowanie CYP3A4, hiponatremia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor P-gp, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolestyramina, lek immunosupresyjny, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, loperamid, metabolizm CYP3A4, moczówka prosta, motoryka przewodu pokarmowego, nokturia, odwodnienie, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Vinorelbine Accord 10 mg/ml

Winorelbina, cytotoksyczny alkaloid barwinka, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne istotne w terapii onkologicznej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie jej ze szczepionką przeciw żółtej febrze oraz innymi żywymi, atenuowanymi szczepionkami ze względu na ryzyko śmiertelnej choroby ogólnoustrojowej, szczególnie u pacjentów z immunosupresją. Interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak itrakonazol (silny inhibitor) czy fenytoina (induktor), mogą prowadzić do zwiększenia neurotoksyczności lub utraty skuteczności winorelbiny. Ponadto, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną lub takrolimusem zwiększa ryzyko nadmiernej immunosupresji i limfoproliferacji, a połączenie z mitomycyną C może wywołać skurcz oskrzeli i śródmiąższową chorobę płuc. W terapii skojarzonej z lapatynibem (1000 mg/dobę) zaleca się redukcję dawki winorelbiny do 22,5 mg/m² podawanej dożylnie w 1. i 8. dniu 3-tygodniowego cyklu z uwagi na zwiększone ryzyko neutropenii III/IV stopnia.
alkaloid barwinka, alkohol, anemia, chinidyna, cisplatyna, drgawki, duszność, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, glikoproteina p, granulocytopenia, immunosupresja, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lapatynib, lek mielotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, leki immunosupresyjne, limfoproliferacja, metabolizm wątrobowy, mitomycyna C, nefazodon, neurotoksyczność, neutropenia, nudności i wymioty, ośrodkowy układ nerwowy, poliomyelitis, ryfampicyna, rytonawir, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, supresja szpiku kostnego, szczepionka atenuowana, szczepionka przeciw żółtej febrze, telitromycyna, trombocytopenia, werapamil, winorelbina, wskaźnik INR, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solu-Medrol 1000 mg

Metyloprednizolon, substancja czynna SOLU-MEDROL, wykazuje farmakokinetykę liniową niezależną od drogi podania. Po dożylnym wlewie 30 mg/kg lub 1 g podawanym przez 20-60 minut osiąga szczytowe stężenie w osoczu około 20 mg/ml w 15 minut. Po dożylnym bolusie 40 mg stężenie maksymalne wynosi 42-47 mg/100 ml (po 25 minutach), natomiast po podaniu domięśniowym tej samej dawki stężenie jest niższe (34 mg/100 ml) i osiąga szczyt po 120 minutach. Całkowita absorpcja jest jednak porównywalna dla obu dróg podania. Okres półtrwania soli sodowej bursztynianu metyloprednizolonu w osoczu wynosi 2,3-4 godziny, a biologiczny okres półtrwania leku to 12-36 godzin, co odzwierciedla jego wewnątrzkomórkową aktywność i długotrwały efekt farmakologiczny. Czas do wystąpienia efektu klinicznego wynosi 4-6 godzin, a w leczeniu astmy może być skrócony do 1-2 godzin.
astma, bariera krew-mózg, białka osocza, białka transportowe ABC, CYP3A4, efekt przeciwzapalny, farmakokinetyka, farmakokinetyka leku, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glukuronid, interakcje lekowe, klirens, metabolit, metabolizm wątrobowy, metyloprednizolon, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oś HPA, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podanie domięśniowe, podanie dożylne, siarczany, stężenie metyloprednizolonu, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Fresenius Kabi 5 mg

Lenalidomid, stosowany głównie w terapii szpiczaka mnogiego, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, które mają kluczowe znaczenie kliniczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu czynników erytropoetycznych oraz hormonalnej terapii zastępczej ze względu na zwiększone ryzyko zakrzepicy. Lenalidomid sam nie indukuje enzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4/5), jednak deksametazon, często stosowany w skojarzeniu, jest induktorem CYP3A4, co może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji. W przypadku warfaryny, mimo braku bezpośredniego wpływu lenalidomidu na jej farmakokinetykę, konieczne jest ścisłe monitorowanie INR, zwłaszcza na początku terapii, ze względu na potencjalny wpływ deksametazonu. Ponadto, lenalidomid zwiększa stężenie osoczowe digoksyny o 14% (90% CI: 0,52%-28,2%), co wymaga regularnego monitorowania poziomu digoksyny, zwłaszcza przy wyższych dawkach i terapii skojarzonej z deksametazonem.
czynnik erytropoetyczny, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane lenalidomidu, enzymy CYP, farmakokinetyka lenalidomidu, glikoproteina p, hormonalna terapia zastępcza, indeks terapeutyczny, indukcja enzymatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lenalidomid z deksametazonem, małopłytkowość, powikłanie zakrzepowe, rabdomioliza, substrat glikoproteiny P, szpiczak mnogi, terapia przeciwnowotworowa, zaburzenie hematologiczne, zakrzepica
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Fresenius Kabi 70 mg

Kaspofungina charakteryzuje się specyficznym profilem interakcji lekowych, nie będąc inhibitorem ani substratem enzymów cytochromu P450 (CYP) ani glikoproteiny P. Jednakże, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A (dawki 3-4 mg/kg mc.) zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do ≤ 3× górnej granicy normy). W przypadku takrolimusu obserwuje się zmniejszenie minimalnego stężenia leku o 26%, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak ryfampicyna, efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina i karbamazepina, powodują zmniejszenie ekspozycji na kaspofunginę, co klinicznie uzasadnia zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg u dorosłych po dawce nasycającej 70 mg. U dzieci i młodzieży (1-17 lat) stosujących induktory enzymów zaleca się dawkę 70 mg/m² pc., nie przekraczając 70 mg/dobę.
AlAT i AspAT, amfoterycyna B, cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, działanie hepatotoksyczne, efawirenz, fenytoina, glikoproteina p, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymu metabolizującego, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, mykofenolan, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, spożywanie alkoholu, takrolimus, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Coryol 3,125 mg 3,125 mg

Karwedylol, będący substratem i inhibitorem glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco modyfikować stężenia leków współistniejących. Przykładowo, zwiększa stężenie digoksyny o około 20%, cyklosporyny o 10-20%, a także karwedylolu w obecności amiodaronu (2,2-krotny wzrost stężenia) i inhibitorów CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna – wzrost AUC R-enancjomeru o 77%, S-enancjomeru o 35%). Ryfampicyna indukuje glikoproteinę P, obniżając narażenie na karwedylol o około 60%, co może osłabiać jego działanie hipotensyjne. Cymetydyna zwiększa AUC karwedylolu o około 30%, natomiast sok grejpfrutowy powoduje 1,2-krotny wzrost AUC. W związku z tym zaleca się ścisłe monitorowanie stężeń leków o wąskim indeksie terapeutycznym oraz dostosowanie dawek podczas terapii skojarzonej.
amiodaron, antagonista wapnia, beta-adrenolityk niekardioselektywny, beta-agonista, bradykardia, cyklosporyna, digoksyna, dysfagia, działanie inotropowe ujemne, efekt hipotensyjny, enancjomer karwedylolu, enzym CYP2D6, enzym CYP2E1, fluoksetyna, glikoproteina p, glikoproteina P jelitowa, hipoglikemia, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, insulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karwedylol, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm karwedylolu, migotanie komór, niesteroidowy lek przeciwzapalny, rozszerzenie oskrzeli, ryfampicyna, takrolimus, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwężenie naczyń
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ertapenem Eugia 1 g

Ertapenem podany dożylnie w dawce 1 g u zdrowych dorosłych (25-45 lat) osiąga średnie Cmax 155 μg/ml po 0,5 h, z eliminacją do 9 μg/ml po 12 h i 1 μg/ml po 24 h. AUC rośnie prawie proporcjonalnie do dawki w zakresie 0,5-2 g/dobę, bez kumulacji przy wielokrotnym podawaniu. U dzieci i młodzieży stężenia różnią się zależnie od wieku i dawki: np. u dzieci 3-23 miesięcy Cmax wynosi 103,8 μg/ml (15 mg/kg), a u młodzieży 13-17 lat 170,4 μg/ml (20 mg/kg). Ertapenem wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), z nieznacznym zmniejszeniem wiązania przy wyższych stężeniach. Objętość dystrybucji (Vdss) wynosi około 8 l u dorosłych i 0,16-0,2 l/kg u dzieci i młodzieży. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (ok. 80% dawki), z okresem półtrwania około 4 h u dorosłych i młodzieży oraz 2,5 h u dzieci 3 mies.-12 lat. Stężenia w moczu przekraczają 984 μg/ml w 0-2 h po podaniu i 52 μg/ml w 12-24 h.
dehydropeptydaza-I, dializat, ertapenem, farmakokinetyka, glikoproteina p, hemodializa, izoenzymy cytochromu P450, izotop radioaktywny, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolizm leku, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry kinetyczne, pierścień beta-laktamowy, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy 50 mg + 850 mg

Farmakokinetyczne badania wykazały, że jednoczesne podawanie sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie powoduje istotnych zmian w farmakokinetyce obu substancji. Jednakże, ze względu na brak specyficznych badań interakcji dla produktu Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy, należy opierać się na danych dotyczących poszczególnych składników. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania i interakcje, takie jak przeciwwskazane spożywanie alkoholu ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w stanach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby. Ponadto, stosowanie jodowych środków kontrastowych wymaga przerwania terapii na co najmniej 48 godzin oraz oceny funkcji nerek przed wznowieniem leczenia. Leki wpływające na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki) oraz inhibitory transporterów OCT2 i MATE mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej i wymagają ścisłego monitorowania funkcji nerek i kontroli glikemii.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, alkohol, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, digoksyna, diuretyk pętlowy, dolutegrawir, glikokortykosteroid, glikoproteina p, głodzenie, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor MATE, inhibitor OCT2, itrakonazol, izoenzym CYP450, jodowy środek kontrastowy, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, kwasica mleczanowa, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, probenecyd, ranolazyna, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter OAT3, wandetanib, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Fresenius Kabi 70 mg

Kaspofungina charakteryzuje się wielofazową eliminacją i silnym wiązaniem z albuminami osocza, z frakcją wolnej substancji wynoszącą 3,5% u zdrowych ochotników i 7,6% u pacjentów z inwazyjną kandydozą. Dystrybucja do tkanek jest znaczna, sięgając 92% dawki po 1,5-2 dniach, a eliminacja przebiega w warunkach braku równowagi dystrybucyjnej, co utrudnia precyzyjne określenie objętości dystrybucji. Metabolizm obejmuje samorzutny rozpad do formy z otwartym pierścieniem, hydrolizę peptydu i N-acetylację, bez istotnej interakcji z izoenzymami CYP450. Klirens osoczowy wynosi 10-12 ml/min, a okres półtrwania fazy beta to 9-11 godzin, z dodatkową fazą gamma o okresie półtrwania 45 godzin. Wydalanie jest powolne, z około 75% dawki odzyskiwanej w ciągu 27 dni (41% w moczu, 34% w kale), przy minimalnym wydalaniu niezmienionej substancji w moczu (~1,4%). Farmakokinetyka jest umiarkowanie nieliniowa, a kumulacja wzrasta wraz z dawką.
albumina osocza, biotransformacja leku, dystrybucja tkankowa, eliminacja wielofazowa, farmakokinetyka kaspofunginy, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, infuzja dożylna, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, izoenzym cytochromu P450, kandydoza przełyku, kaspofungina, klirens kreatyniny, metabolizm kaspofunginy, niewydolność nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Kolchicyna – Właściwości farmakokinetyczne

Kolchicyna, stosowana głównie w leczeniu dny moczanowej, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w zakresie 30-120 minut, np. 4,2 ng/ml po 60 minutach dla produktu Colchicum Dispert (2 tabletki). Biodostępność wynosi 25-50%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia wątrobowego. Kolchicyna wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (30-50%) i wykazuje zdolność do kumulacji w leukocytach, gdzie stężenie wewnątrzkomórkowe może być ponad pięciokrotnie wyższe niż w osoczu. Dystrybucja tkankowa obejmuje wysokie stężenia w nerkach, wątrobie, śledzionie i jelitach, a metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem CYP3A4, prowadząc do powstania trzech metabolitów demetylowych (2-DMC, 3-DMC, kolchiceina), które stanowią <5% stężenia macierzystego leku.
10-O-demetylokolchicyna, 2-O-demetylokolchicyna, 3-O-demetylokolchicyna, białka osocza, biodostępność kolchicyny, deacetylacja, demetylacja, dna moczanowa, dostępność biologiczna, działania niepożądane, działanie przeciwzapalne, efekt pierwszego przejścia, enzymy prozapalne, fibraty, glikoproteina p, hemodializa, interakcje farmakokinetyczne, izoenzym CYP3A4, klirens kolchicyny, kwas mlekowy, leki hipolipemizujące, leukocyty obwodowe, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, migracja granulocytów, mikrosomy wątrobowe, miopatia, niewydolność nerek, okres półtrwania, pancytopenia, profil bezpieczeństwa, reakcja zapalna, rodzinna gorączka śródziemnomorska, schemat dawkowania, schyłkowa niewydolność nerek, statyny, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Laremid 2 mg

Loperamid, będący substratem glikoproteiny P oraz metabolizowany przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych białek. Jednoczesne podawanie loperamidu z inhibitorami glikoproteiny P (np. chinidyna, rytonawir) prowadzi do 2-3-krotnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, powodują 3-5-krotne zwiększenie stężenia loperamidu, a gemfibrozyl (inhibitor CYP2C8) podwaja jego stężenie. Kombinacja itrakonazolu i gemfibrozylu skutkuje nawet 4-krotnym wzrostem maksymalnego stężenia i 13-krotnym wzrostem całkowitej ekspozycji na loperamid. Pomimo znacznego wzrostu stężeń, nie zaobserwowano nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, co potwierdzają testy psychomotoryczne i pupilometria. Ponadto, loperamid zmniejsza motorykę przewodu pokarmowego, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu stężenia desmopresyny podawanej doustnie, co ma istotne znaczenie kliniczne.
antagonizm farmakodynamiczny, chinidyna, CYP2C8, CYP3A4, desmopresyna, działanie sedatywne, farmakodynamika, farmakokinetyka, gemfibrozyl, glikoproteina p, inhibitor enzymu cytochromu P450, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, ketokonazol, loperamid, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, pupilometria, rytonawir, skojarzenie itrakonazolu i gemfibrozylu, synergizm farmakodynamiczny, test psychomotoryczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Thinban 2,5 mg

Rywaroksaban, będący substratem CYP3A4 i glikoproteiny P (P-gp), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te szlaki metaboliczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cmax 1,6-1,7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) i erytromycyna (500 mg 3x/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 razy i Cmax o 1,3-1,4 razy, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie erytromycyna może zwiększyć AUC nawet do 2-krotnie. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, zmniejszają AUC rywaroksabanu o około 50%, osłabiając jego działanie przeciwzakrzepowe, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłej obserwacji pacjenta. Współstosowanie z enoksaparyną wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe bez wpływu na farmakokinetykę, natomiast NLPZ, klopidogrel oraz SSRI/SNRI zwiększają ryzyko krwawień poprzez wpływ na hemostazę i funkcję płytek krwi, co wymaga zachowania ostrożności klinicznej.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, endogenny potencjał trombiny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, NLPZ, omeprazol, parametr układu krzepnięcia, pochodna azolowa, pozakonazol, ryfampicyna, rywaroksaban, SNRI, SSRI, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Sitagliptin Reddy 25 mg

Sytagliptyna wykazuje niski potencjał do klinicznie istotnych interakcji lekowych, co potwierdzają dane kliniczne, czyniąc ją bezpiecznym wyborem w terapii skojarzonej. Metabolizm leku odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek eliminacja wątrobowa jest marginalna, natomiast u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD rola metabolizmu wątrobowego wzrasta. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie sytagliptyny, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, co wymaga ostrożności. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i OAT3; jednoczesne stosowanie probenecydu (inhibitor OAT3) nie wymaga dostosowania dawki, choć brak jest danych in vivo. W badaniach farmakokinetycznych nie stwierdzono istotnych zmian przy jednoczesnym podawaniu metforminy (1000 mg x2/dobę) i sytagliptyny (50 mg), a cyklosporyna (600 mg) zwiększyła AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68% bez konieczności korekty dawki. Digoksyna (0,25 mg) w terapii skojarzonej z sytagliptyną (100 mg/dobę) powodowała umiarkowany wzrost AUC o 11% i Cmax o 18%, co wymaga monitorowania pacjentów z ryzykiem toksyczności digoksyny.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny antykoagulant, farmakodynamika, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor OAT3, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm wątrobowy, metformina, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie digoksyny, substrat CYP3A4, symwastatyna, sytagliptyna, toksyczność digoksyny, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Interakcje

Ewerolimus jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita oraz jest substratem i umiarkowanym inhibitorem glikoproteiny P (PgP). Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na ewerolimus (AUC wzrasta 15,3-krotnie, Cmax 4,1-krotnie), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłej kontroli. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna (AUC ↑ 4,4-krotnie, Cmax ↑ 2,0-krotnie) czy imatynib (AUC ↑ 3,7-krotnie, Cmax ↑ 2,2-krotnie), również zwiększają stężenie ewerolimusu i wymagają monitorowania oraz ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (AUC ↓ 63%, Cmax ↓ 58%), mogą obniżać stężenie ewerolimusu, co również wymaga monitorowania i ostrożności. Należy unikać stosowania ziół zawierających dziurawiec, który znacząco zmniejsza ekspozycję na lek. Sok grejpfrutowy i inne pokarmy wpływające na CYP3A4/PgP mogą zwiększać stężenie ewerolimusu i powinny być unikane.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, cyklosporyna, diltiazem, dronedaron, działanie immunosupresyjne, efekt neurotoksyczny, eksemestan, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, imatynib, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy, izoenzym CYP3A4, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, midazolam, obrzęk naczynioruchowy, oktreotyd, prawastatyna, rabdomioliza, ramipryl, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Kurkuma – Interakcje

Kurkuma (Curcuma longa), będąca głównym składnikiem preparatu Cholitol (30% wyciągu kurkumy), wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakologiczne, mimo braku oficjalnych danych w charakterystyce produktu. Mechanizmy interakcji obejmują modulację aktywności enzymów cytochromu P450 (szczególnie CYP3A4, CYP2C9, CYP2D6), wpływ na glikoproteinę P, działanie przeciwzakrzepowe oraz przeciwzapalne. Preparat Cholitol zawiera także 58-63% V/V etanolu, co może zwiększać biodostępność kurkuminy i nasilać hepatotoksyczność oraz działanie sedatywne (w połączeniu z wyciągiem z kozłka lekarskiego). Kurkuma może potęgować działanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, heparyny, ASA, NOAC), przeciwcukrzycowych (pochodne sulfonylomocznika, metformina, insulina, inhibitory SGLT-2, analogi GLP-1) oraz wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP3A4, CYP2C9 i CYP2D6, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych (INR, glikemia) i dostosowania dawek.
acenokumarol, analog GLP-1, antagonista witaminy K, benzodiazepina, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, chemioterapeutyk, Cholitol, cyklosporyna, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dysfagia, działanie hipoglikemizujące, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, empagliflozyna, glikoproteina p, glimepiryd, hepatotoksyczność, inhibitor pompy protonowej, inhibitor SGLT-2, insulina, karczoch, klopidogrel, kozłek lekarski, kurkuma, kurkumina, kwas acetylosalicylowy, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwzakrzepowe, leki przeciwzapalne, metformina, mięta pieprzowa, miłorząb japoński, mniszek lekarski, NLPZ, NOAC, pochodna sulfonylomocznika, pokrzyk wilczej jagody, poziom glukozy, rywaroksaban, semaglutyd, substrat CYP3A4, syldenafil, warfaryna, wyciąg z kurkumy, żeń-szeń, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Cordarone 50 mg/ml

Amiodaron wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza torsade de pointes, szczególnie w połączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak przeciwarytmiki klasy IA (chinidyna, dyzopiramid, prokainamid), sotalol, bretylium, beprydyl, a także niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi (chloropromazyna, haloperydol, amisulpiryd, sertindol). Jednoczesne stosowanie amiodaronu z beta-adrenolitykami i antagonistami kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem) może wywołać znaczną bradykardię i zaburzenia przewodzenia serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii i hipomagnezemii, które potęgują działanie proarytmiczne amiodaronu; w takich przypadkach konieczne jest monitorowanie stężenia potasu i magnezu oraz szybka korekta niedoborów. Ponadto, amiodaron może powodować poważne powikłania podczas znieczulenia ogólnego, w tym bradykardię oporną na atropinę, niedociśnienie i zaburzenia przewodzenia, a także rzadkie, ale ciężkie powikłania oddechowe, dlatego przed zabiegiem chirurgicznym należy poinformować anestezjologa o stosowaniu tego leku.
amiodaron, antagonista kanału wapniowego, beta-adrenolityk, bradykardia objawowa, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dabigatran, digoksyna, działanie proarytmiczne, fentanyl, fenytoina, flekainid, glikoproteina p, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, hipomagnezemia, kortykosteroid, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwzakrzepowy, niedociśnienie, rabdomioliza, sofosbuwir, statyna, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności węzła zatokowego, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Desloratadyna Doppelherz 5 mg

Desloratadyna, substancja czynna produktu Desloratadine Genepharm, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z wykrywalnymi stężeniami w osoczu już po 30 minutach i osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 3 godzin po podaniu. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 5-20 mg, a biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez wodę ani formę farmaceutyczną (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej vs. konwencjonalne). Pokarm wydłuża Tmax z 2,5 do 4 godzin dla desloratadyny oraz z 4 do 6 godzin dla jej aktywnego metabolitu 3-OH-desloratadyny. Wiązanie z białkami osocza wynosi 83-87%, a okres półtrwania eliminacji u osób z prawidłowym metabolizmem to około 27 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę bez ryzyka kumulacji. U około 6% populacji, zwłaszcza u osób rasy czarnej (18%), obserwuje się fenotyp spowolnionego metabolizmu, charakteryzujący się trzykrotnie wyższym Cmax (~3x) i wydłużonym okresem półtrwania do około 89 godzin, jednak bez istotnych różnic w profilu bezpieczeństwa.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, biorównoważność, CYP2D6, CYP3A4, desloratadyna, ekspozycja na lek, glikoproteina p, hydroksydesloratadyna, metabolit aktywny, metabolizm enzymatyczny, niewydolność nerek przewlekła, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, półtrwanie eliminacji, proporcjonalność dawki, spowolniony metabolizm, stężenie maksymalne, tabletki ulegające rozpadowi, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metypred 4 mg

Metyloprednizolon, aktywny składnik preparatu Metypred (dostępny w dawkach 4 mg i 16 mg), wykazuje liniową farmakokinetykę niezależnie od drogi podania. Po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 1,5-2,3 godziny (Tmax). Dostępność biologiczna wynosi 82-89%, co świadczy o wysokiej biodostępności i skuteczności formy doustnej. Objętość dystrybucji (Vd) wynosi około 1,4 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek, w tym przez barierę krew-mózg oraz do mleka kobiet karmiących. W osoczu około 77% metyloprednizolonu jest związane z białkami, głównie albuminami, a 23% stanowi frakcję wolną, odpowiedzialną za działanie farmakologiczne.
bariera krew-mózg, białka transportowe ABC, biotransformacja wątrobowa, CYP3A4, cytochrom P450, dostępność biologiczna, dystrybucja w tkankach, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, glikoproteina p, interakcje lekowe, klirens, maksymalne stężenie w osoczu, metyloprednizolon, nieczynne metabolity, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, transport komórkowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ralik 500 mg

Lek Ralik dostępny jest w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 375 mg, 500 mg oraz 750 mg, stosowanych dwukrotnie na dobę. Początkowa dawka wynosi 375 mg 2×/dobę, z możliwością zwiększenia po 2-4 tygodniach do 500 mg 2×/dobę, a następnie do maksymalnej dawki 750 mg 2×/dobę, w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta. W przypadku działań niepożądanych takich jak zawroty głowy, nudności czy wymioty, zaleca się redukcję dawki do 500 mg lub 375 mg 2×/dobę, a jeśli objawy utrzymują się, rozważenie odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem, flukonazol, erytromycyna) oraz inhibitory P-gp (np. werapamil, cyklosporyna), a stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (CrCl 30–80 ml/min) i wątroby dawkę należy dobierać ostrożnie, natomiast lek jest przeciwwskazany przy ciężkich zaburzeniach tych narządów (CrCl <30 ml/min oraz umiarkowane i ciężkie zaburzenia wątroby).
cyklosporyna, diltiazem, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, erytromycyna, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-gp, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, nudności, ranolazyna, substancja czynna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, werapamil, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sademlip 50 mg + 1000 mg

Produkt leczniczy Sademlip zawiera sytagliptynę (50 mg) oraz metforminę (850 mg lub 1000 mg). Farmakokinetyka sytagliptyny charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem (Cₘₐₓ 950 nM) osiąganym w 1-4 godziny po podaniu dawki 100 mg, z wysoką biodostępnością około 87%. Lek jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79% dawki), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i wysokim klirensem nerkowym (~350 ml/min). Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się wzrost AUC sytagliptyny od 1,2-krotnego (GFR 60-90 ml/min) do 4-krotnego (GFR <30 ml/min), co wymaga ostrożności, zwłaszcza przy ciężkiej niewydolności nerek i hemodializie (usuwanie około 13,5% dawki). Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby (Child-Pugh ≤9). Farmakokinetyka sytagliptyny jest podobna u osób zdrowych i pacjentów z cukrzycą typu 2, a także nie wymaga korekty dawki ze względu na wiek, płeć, rasę czy BMI.
biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, dystrybucja metforminy, dystrybucja sytagliptyny, eliminacja metforminy, eliminacja sytagliptyny, farmakokinetyka metforminy, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, krwinka czerwona, metabolizm metforminy, metabolizm sytagliptyny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, transporter anionów organicznych-3, wchłanianie metforminy, wchłanianie sytagliptyny, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – SITAGLIPTIN BIOTON 25 mg

Sytagliptyna (SITAGLIPTIN BIOTON) wykazuje niski potencjał interakcji lekowych, co potwierdzają dane kliniczne. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek metabolizm wątrobowy ma niewielkie znaczenie dla klirensu leku. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub ESRD metabolizm wątrobowy nabiera większego znaczenia. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu przez probenecyd jest klinicznie nieistotne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zwiększać stężenie sytagliptyny, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. Jednoczesne stosowanie metforminy (1000 mg 2x/dobę) i sytagliptyny (50 mg) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku. Podanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC i Cmax sytagliptyny (100 mg) odpowiednio o 29% i 68%, co nie jest jednak klinicznie istotne. Sytagliptyna nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, a interakcje z lekami takimi jak gliburyd, symwastatyna, rozyglitazon, warfaryna czy doustne środki antykoncepcyjne są nieistotne klinicznie.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, gliburyd, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, kontrola glikemii, metformina, pochodna sulfonylomocznika, politerapia, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, substrat CYP3A4, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Isoptin SR 120 mg

Werapamil, metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C18), wykazuje działanie inhibitora CYP3A4 oraz glikoproteiny P, co istotnie wpływa na farmakokinetykę wielu leków. Interakcje z lekami hamującymi CYP3A4 prowadzą do wzrostu stężenia werapamilu w osoczu, natomiast induktory CYP3A4 obniżają jego poziom. Werapamil zwiększa stężenia leków takich jak prazosyna (Cmax +40%), terazosyna (AUC +24%, Cmax +25%), karbamazepina (AUC +46%), kolchicyna (AUC x2, Cmax x1,3), dabigatran (Cmax +90%, AUC +70%), midazolam (AUC x3, Cmax x2), metoprolol (AUC +32,5%, Cmax +41%), digoksyna (Cmax +44%, AUC +50%) oraz statyn (np. symwastatyna AUC x2,6, Cmax x4,6), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak miopatia, rabdomioliza, toksyczność doksorubicyny czy krwawienia. Z kolei fenytoina obniża stężenie werapamilu, potencjalnie osłabiając jego efekt terapeutyczny. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, ewerolimus, syrolimus), gdzie wzrost AUC sięga nawet 3,5-krotnie, wymagając monitorowania stężeń i dostosowania dawek.
benzodiazepina, dławica piersiowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hepatotoksyczne, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kardiomiopatia przerostowa, lek depolaryzujący, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, lek kuraropodobny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający oskrzela, lek α-adrenolityczny, lek β-adrenolityczny, miopatia, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, padaczka ogniskowa, rabdomioliza, statyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Axaltra 2,5 mg

Rywaroksaban, aktywny składnik Axaltry, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC i Cmax w zakresie 1,3-1,8-krotnym, szczególnie nasilony u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wymaga ostrożności u osób z wysokim ryzykiem krwawień. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) i zwiększa ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrelu) oraz SSRI/SNRI.
badanie układu krzepnięcia, cytochrom CYP3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, działanie farmakodynamiczne, farmakokinetyka rywaroksabanu, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P, inhibitor czynnika Xa, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje lekowe, izoforma CYP, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pole pod krzywą AUC, ryfampicyna, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie maksymalne Cmax, stężenie rywaroksabanu, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dilatrend 12,5 mg

Karwedylol, substancja czynna preparatu Dilatrend, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 21 µg/l osiąganym po 1,5 godziny (tmax) po dawce 25 mg u zdrowych osób. Biodostępność biologiczna wynosi około 25%, z wyraźnym wpływem metabolizmu pierwszego przejścia oraz różnicami enancjomerowymi: biodostępność S-enancjomeru to 15%, a R-enancjomeru 31%. Karwedylol jest silnie wiązany z białkami osocza (~95%) i wykazuje objętość dystrybucji 1,5–2 l/kg, zwiększoną u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2D6, CYP3A4, CYP2E1, CYP2C9 i CYP1A2, przy czym R-enancjomer metabolizowany jest głównie przez CYP2D6, a S-enancjomer przez CYP2D6 i CYP2C9. Polimorfizm genetyczny CYP2D6 wpływa na farmakokinetykę, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego dla odpowiedzi farmakodynamicznej czy działań niepożądanych. Karwedylol jest wydalany głównie z żółcią (60% w kale), a z moczem wydalane jest jedynie 16% metabolitów, z mniej niż 2% w postaci niezmienionej, co ma znaczenie przy stosowaniu u pacjentów z niewydolnością nerek.
beta-adrenolityk, biodostępność, cytochrom P450, dializa, działanie farmakodynamiczne, enancjomer karwedylolu, farmakokinetyka, glikoproteina p, karwedylol, klirens osoczowy, klirens zależny od masy ciała, krążenie jelitowo-wątrobowe, lipofilność, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm CYP2D6, receptory adrenergiczne, receptory beta-adrenergiczne, stereoselektywność, stężenie maksymalne w osoczu, utlenianie i sprzęganie, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Deslodyna 5 mg

Desloratadyna, substancja czynna preparatu Deslodyna (tabletki powlekane 5 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 3 godzin po podaniu, z biodostępnością proporcjonalną do dawki w zakresie 5-20 mg. W osoczu lek wiąże się z białkami na poziomie 83-87%, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. U około 4% pacjentów obserwuje się istotnie wyższe stężenia desloratadyny (Cmax około 3-krotnie wyższe, osiągane po około 7 godzinach), jednak bez zmiany profilu bezpieczeństwa. Desloratadyna nie wykazuje hamującego wpływu na izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2D6) ani nie jest substratem lub inhibitorem glikoproteiny P, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Okres półtrwania leku wynosi około 27 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę bez klinicznie istotnej kumulacji przy stosowaniu dawek 5-20 mg przez 14 dni.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, białko osocza, biodostępność desloratadyny, CYP2D6, CYP3A4, dawkowanie, Deslodyna, desloratadyna, dystrybucja, eliminacja, faza eliminacji, funkcja nerek, glikoproteina p, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, maksymalne stężenie, metabolizm, okres półtrwania, osocze krwi, profil farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, stężenie leku, wchłanianie
Leksykon leków
Interakcje leku – Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy 50 mg + 1000 mg

Jednoczesne stosowanie sytagliptyny (50 mg 2x/dobę) i metforminy (1000 mg 2x/dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji. Jednakże spożywanie alkoholu podczas terapii znacząco zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby, dlatego jest to przeciwwskazane. Przed badaniem z użyciem jodowych środków kontrastowych leczenie należy przerwać i wznowić dopiero po co najmniej 48 godzinach, po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek, aby uniknąć ostrego uszkodzenia nerek i kwasicy mleczanowej. Leki takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe mogą pogarszać czynność nerek i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, co wymaga monitorowania funkcji nerek.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, diuretyk, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoenzym cytochromu P450, jodowy środek kontrastowy, kontrola glikemii, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek o działaniu hiperglikemicznym, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre uszkodzenie nerek, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych 2, transporter nerkowy, transporter usuwania wielu leków i toksyn, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazole B. Braun 2 mg/ml 2 mg/ml

Flukonazol, będący silnym inhibitorem izoenzymów CYP2C9 i CYP2C19 oraz umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, znacząco wpływa na farmakokinetykę i farmakodynamikę licznych leków, z efektem utrzymującym się 4-5 dni po odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania. Przeciwwskazane jest łączenie flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QTc, takimi jak cisapryd, terfenadyna, astemizol, pimozyd, chinidyna i erytromycyna, ze względu na ryzyko torsades de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu amiodaronu i halofantryny. Flukonazol zwiększa stężenia benzodiazepin (midazolam, triazolam), opioidów (fentanyl, alfentanyl), leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, sirolimus, takrolimus, ewerolimus), statyn (atorwastatyna, symwastatyna, fluwastatyna), warfaryny (wydłużenie czasu protrombinowego), a także innych leków, co wymaga często modyfikacji dawkowania i ścisłego monitorowania klinicznego. Przykładowo, flukonazol 200 mg/dobę zwiększa AUC midazolamu 3,7-krotnie, triazolamu 4,4-krotnie, a AUC cyklosporyny 1,8-krotnie.
antagonista receptora angiotensyny II, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doustne środki antykoncepcyjne, farmakokinetyka i farmakodynamika, glikoproteina p, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, hydrochlorotiazyd, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor izoenzymu CYP, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, metabolizm pimozydu, miopatia, nefrotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ostra niewydolność kory nadnerczy, pochodne kumaryny, pochodne sulfonylomocznika, rabdomioliza, reakcja disulfiramowa, sirolimus, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon substancji czynnych
Winorelbina – Interakcje

Winorelbina, alkaloid barwinka metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie ze szczepionką przeciwko żółtej febrze z powodu ryzyka śmiertelnej choroby poszczepiennej. Niezalecane jest także łączenie z innymi szczepionkami zawierającymi osłabione żywe drobnoustroje, fenytoiną (ryzyko nasilenia drgawek i indukcji metabolizmu winorelbiny) oraz silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak itrakonazol, które mogą zwiększać neurotoksyczność leku. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać stężenie winorelbiny, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. W przypadku stosowania doustnych leków przeciwzakrzepowych konieczne jest częstsze monitorowanie INR ze względu na zmienność parametrów krzepnięcia u pacjentów onkologicznych.
alkaloidy barwinka, chinidyna, choroba poszczepienna, cisplatyna, cyklosporyna, CYP3A4, duszność, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, glikoproteina p, granulocytopenia, hepatotoksyczność, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lapatynib, lek przeciwzakrzepowy, limfoproliferacja, metabolizm wątrobowy, mielosupresja, mitomycyna C, morfologia krwi, neurotoksyczność, neutropenia, parametry krzepnięcia, ryfampicyna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, substancja cytotoksyczna, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko żółtej febrze, takrolimus, toksyczność szpiku kostnego, werapamil, winorelbina, wskaźnik INR, zakrzepica, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Pitawastatyna – Właściwości farmakokinetyczne

Pitawastatyna wykazuje unikalne właściwości farmakokinetyczne, które wpływają na jej skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne. Po doustnym podaniu osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu około 1 godziny, z biodostępnością wynoszącą 51%. Wchłanianie nie jest istotnie zaburzone przez pokarm, choć wysokotłuszczowy posiłek obniża Cmax o 43%, nie zmieniając AUC. Lek wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 133 l i jest aktywnie transportowany do hepatocytów przez OATP1B1 i OATP1B3. Metabolizm pitawastatyny jest minimalny w układzie cytochromu P450, głównie zachodzi przez UDP-glukuronozylotransferazy (UGT1A3, UGT2B7), co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez żółć z udziałem recyrkulacji jelitowo-wątrobowej, a okres półtrwania wynosi od 5,7 do 8,9 godziny. Klirens wynosi średnio 43,4 l/h.
AUC, AUC pitawastatyny, Cmax, CYP2C8, CYP2C9, eliminacja nerkowa, gen SLCO1B1, glikoproteina p, glukuronid, hemodializa, interakcja międzylekowa, klirens, krążenie wątrobowo-jelitowe, lakton, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pitawastatyna, polimorfizm genetyczny, recyrkulacja jelitowo-wątrobowa, skala Childa-Pugha, statyna, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, UDP-glukuronozylotransferaza, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza
Leksykon substancji czynnych
Lanzoprazol – Interakcje

Lanzoprazol jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny. Zmiana pH soku żołądkowego przez lanzoprazol może znacząco obniżać biodostępność leków takich jak inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir) oraz przeciwgrzybicze ketokonazol i itrakonazol, co prowadzi do ich subterapeutycznych stężeń. Ponadto, lanzoprazol może zwiększać osoczowe stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym takrolimusu (wzrost do 81%), metotreksatu (ryzyko toksyczności), warfaryny i acenokumarolu (ryzyko krwawień), digoksyny (ryzyko toksyczności), a także wpływać na stężenia karbamazepiny i fenytoiny, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawek. W przypadku fluwoksaminy, inhibitora CYP2C19, obserwuje się nawet 4-krotny wzrost stężenia lanzoprazolu, natomiast induktory CYP2C19 i CYP3A4, takie jak ryfampicyna i ziele dziurawca, mogą znacznie obniżać jego stężenie.
biodostępność leku, błona śluzowa żołądka, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fluwoksamina, glikoproteina p, indeks terapeutyczny, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP, karbamazepina, ketokonazol, kwas solny, lanzoprazol, lek przeciwgrzybiczy, metabolizm leku, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pH żołądka, pochodne kumaryny, ryfampicyna, sekrecja kwasu, stężenie digoksyny, sukralfat, takrolimus, zatrucie metotreksatem
Leksykon leków
Interakcje leku – Carvetrend 6,25 mg

Karwedylol, aktywny składnik leku Carvetrend, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów polipragmatycznych. Jako substrat i inhibitor glikoproteiny P (P-gp) oraz metabolizowany stereoselektywnie przez CYP2D6 i CYP2C9, karwedylol może zwiększać biodostępność leków takich jak digoksyna (wzrost narażenia do 20%), cyklosporyna (wzrost o 10-20%) oraz takrolimus, co wymaga ścisłej kontroli stężeń tych leków. Amiodaron i jego metabolit deetyloamiodaron hamują oksydację karwedylolu, podnosząc jego stężenia w surowicy nawet 2,2-krotnie, co wymaga monitorowania skuteczności terapii beta-adrenolitycznej. Ryfampicyna indukuje P-gp, obniżając narażenie na karwedylol o około 60%, co może osłabiać jego działanie hipotensyjne. Inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna i paroksetyna, zwiększają AUC enancjomerów karwedylolu (R o 77%, S o 35%), jednak bez istotnych klinicznie działań niepożądanych. Spożycie soku grejpfrutowego zwiększa AUC karwedylolu 1,2-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania.
alfa-1-adrenolityki, amiodaron, antagoniści wapnia, beta-adrenolityki, beta-adrenomimetyki, beta-agoniści, bradykardia, cyklosporyna, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, deetyloamiodaron, digoksyna, doustne leki przeciwcukrzycowe, działanie bronchodylatacyjne, działanie inotropowe, działanie przeciwnadciśnieniowe, fluoksetyna, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitory monoaminooksydazy, insulina, karwedylol, klonidyna, leki przeciwarytmiczne, niedociśnienie, niekardioselektywny beta-adrenolityk, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, takrolimus, werapamil
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nintedanib STADA 150 mg

Nintedanib podawany jest w formie miękkich kapsułek żelatynowych w dawkach 100 mg i 150 mg, z niską biodostępnością doustną wynoszącą około 4,69% (90% CI: 3,615-6,078) z powodu metabolizmu pierwszego przejścia i efektów nośnika. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2-4 godzinach, a spożycie posiłku zwiększa ekspozycję na lek o około 20% (CI: 95,3-152,5%) i opóźnia Tmax z 2,00 do 3,98 godziny. Nintedanib wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vss: 1050 L) i wysokie wiązanie z białkami osocza (97,8%), głównie albuminami. Metabolizm odbywa się głównie przez hydrolizę esterazami i glukuronidację (enzymy UGT 1A1, 1A7, 1A8, 1A10), z minimalnym udziałem CYP3A4. Klirens osoczowy wynosi 1390 ml/min, a eliminacja następuje głównie przez żółć i kał (93,4% dawki), z okresem półtrwania 10-15 godzin. Farmakokinetyka jest liniowa, a kumulacja po wielokrotnym podaniu jest niewielka (1,04-krotność dla Cmax i 1,38-krotność dla AUCτ).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cytochrom P450, dostępność biologiczna, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, hydroliza przez esterazy, idiopatyczne włóknienie płuc, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, miękka kapsułka żelatynowa, niedrobnokomórkowy rak płuca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, śródmiąższowa choroba płuc, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, twardzina układowa, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, urydyno difosforo-glukuronosyltransferaza, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Klabax 250 mg

Klarytromycyna, jako silny inhibitor izoenzymu CYP3A cytochromu P450, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, domperydonem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, doustnym midazolamem (7-krotny wzrost AUC), statynami (lowastatyna, symwastatyna), lomitapidem oraz kolchicyną ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QT, arytmie, toksyczność sporyszu, miopatia, rabdomioliza czy wzrost aktywności aminotransferaz. Ponadto, inhibitory CYP3A, takie jak flukonazol i rytonawir, znacząco zwiększają stężenia klarytromycyny (np. rytonawir podnosi Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%), co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min – zmniejszenie dawki o 50%, <30 ml/min – o 75%, maksymalna dawka 1 g/dobę). Induktory CYP3A (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie klarytromycyny, co może obniżać skuteczność terapii, zwłaszcza w zakażeniach Mycobacterium avium complex (MAC), gdzie aktywność 14-OH-klarytromycyny jest słabsza.
14-OH-klarytromycyna, alkaloid sporyszu, aminotransferaza, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, AUC, bradyarytmia, CYP3A cytochromu P450, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, glikoproteina p, hipoglikemia, induktor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, kompleks Mycobacterium avium, kwasica mleczanowa, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie komór, miopatia, niedokrwienie kończyn, odstęp QT, rabdomioliza, skurcz naczyń, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, zaburzenie czynności nerek