glikoproteina p

Glikoproteina P (P-gp, MDR1, ABCB1) to białko błonowe, które działa jako pompa usuwająca substancje z wnętrza komórki. Należy do rodziny białek transportujących ABC (ATP-binding cassette), które wykorzystują energię z hydrolizy ATP do aktywnego transportu różnych substancji przez błony komórkowe, często wbrew gradientowi stężeń.

W organizmie człowieka glikoproteina P pełni funkcję ochronną, usuwając ksenobiotyki i substancje potencjalnie toksyczne z komórek. Występuje głównie w nabłonku jelit, w komórkach kanalików nerkowych, hepatocytach oraz w barierze krew-mózg. Jej obecność w tych tkankach wpływa znacząco na farmakokinetykę wielu leków, ograniczając ich wchłanianie i dystrybucję oraz zwiększając wydalanie.

Z klinicznego punktu widzenia, glikoproteina P ma istotne znaczenie w kontekście interakcji lekowych i oporności wielolekowej. Nadekspresja tego białka w komórkach nowotworowych jest jednym z mechanizmów oporności na chemioterapię, gdyż prowadzi do aktywnego usuwania leków przeciwnowotworowych z komórek rakowych. Niektóre leki mogą być inhibitorami lub induktorami glikoproteiny P, co może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Intas 15 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz jest substratem glikoproteiny P (P-gp), co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi te szlaki. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) czy flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wysokim ryzykiem krwawienia. Dronedaron należy unikać ze względu na brak wystarczających danych klinicznych. Jednoczesne stosowanie rywaroksabanu z lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyna 40 mg) oraz NLPZ lub inhibitorami agregacji płytek (np. klopidogrel, ASA 500 mg) zwiększa ryzyko krwawienia, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania.
alkohol etylowy, antagonista witaminy K, atorwastatyna, CYP2E1, cytochrom P450 3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, diklofenak, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, endogenny potencjał trombiny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, fondaparynuks, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, ibuprofen, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, omeprazol, paroksetyna, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, SNRI, SSRI, warfaryna, wenlafaksyna, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Orebriton 90 mg

Tikagrelor, substancja czynna leku Orebriton, wykazuje liniową farmakokinetykę z biodostępnością bezwzględną około 36%. Po podaniu pojedynczej dawki 90 mg u zdrowych ochotników, maksymalne stężenie (Cmax) tikagreloru wynosi 529 ng/mL, a pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC) 3451 ng*h/mL, natomiast dla aktywnego metabolitu AR-C124910XX odpowiednio 28% i 42% wartości tikagreloru. Tmax tikagreloru to około 1,5 godziny, a metabolitu 2,5 godziny. W stanie stacjonarnym po dawce 90 mg Cmax i AUC tikagreloru wzrastają do 627 ng/mL i 6255 ng*h/mL. Tikagrelor i jego metabolit silnie wiążą się z białkami osocza (>99%) i ulegają metabolizmowi głównie przez CYP3A4. Okres półtrwania tikagreloru wynosi około 7 godzin, a metabolitu 8,5 godziny. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolizm wątrobowy i wydzielanie z żółcią, z minimalnym wydalaniem nerkowym (<1% dawki). Spożycie wysokotłuszczowego posiłku nie wpływa klinicznie istotnie na farmakokinetykę leku, a tabletki mogą być podawane w całości lub rozgniecione z wodą bez utraty biodostępności.
biodostępność, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dysfagia, dystrybucja tkankowa, eliminacja nerkowa, enzym CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hamowanie agregacji płytek, hemodializa, klirens kreatyniny, krańcowa choroba nerek, metabolit AR-C124910XX, metabolizm wątrobowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, pole pod krzywą stężenia, receptor płytkowy P2Y12, stężenie maksymalne w osoczu, tikagrelor, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zgłębnik nosowo-żołądkowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Egoropal 100 mg

Paliperydon, substancja czynna leku Egoropal, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Nie obserwuje się istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP450, jednak karbamazepina obniża stężenie paliperydonu w osoczu o około 37% poprzez zwiększenie klirensu nerkowego, co może wymagać korekty dawki. Divalproinian sodu zwiększa stężenie paliperydonu doustnego o około 50%, jednak nie wpływa istotnie na formę domięśniową. Paliperydon antagonizuje działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych, co wymaga ostrożności i dostosowania dawek, zwłaszcza u pacjentów z zaawansowaną chorobą Parkinsona. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami obniżającymi próg drgawkowy (fenotiazyny, SSRI, tramadol, meflokina) zwiększa ryzyko napadów drgawkowych.
agonista dopaminergiczny, amiodaron, butyrofenon, chinidyna, choroba Parkinsona, CYP3A4, diwalproinian sodu, dyzopyramid, enzym CYP2D6, farmakokinetyka paliperydonu, fenotiazyna, glikoproteina p, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P-450, karbamazepina, klirens nerkowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, lek trójpierścieniowy, meflokina, metabolizm paliperydonu, metylofenidat, monitorowanie EKG, napad drgawkowy, objaw pozapiramidowy, obniżenie progu drgawkowego, ośrodkowy układ nerwowy, paliperydon, paroksetyna, rysperydon, sotalol, SSRI, torsade de pointes, tramadol, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Medreg 20 mg

Rywaroksaban, składnik aktywny produktu Rivaroxaban Medreg, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na enzym CYP3A4 oraz glikoproteinę P (P-gp). Silne inhibitory obu tych szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) i erytromycyna (500 mg 3x/dobę), zwiększają ekspozycję na rywaroksaban w mniejszym stopniu (1,3-1,5-krotnie), jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (łagodnymi do umiarkowanych) erytromycyna może podwoić AUC, co wymaga szczególnej ostrożności. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną 40 mg) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawienia, podobnie jak kojarzenie z NLPZ, inhibitorami agregacji płytek oraz SSRI/SNRI, które dodatkowo wpływają na funkcję płytek krwi.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, digoksyna, dronedaron, działanie antyagregacyjne, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, efekt farmakodynamiczny, enzym wątrobowy, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klarytromycyna, klopidogrel, koagulopatia, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, ryfampicyna, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Pharmascience 7,5 mg

Lenalidomid wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii pacjentów, zwłaszcza ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z deksametazonem oraz lekami wpływającymi na erytropoezę i hormonalną terapią zastępczą, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Lenalidomid nie indukuje enzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4/5) i nie wpływa na skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych w monoterapii, jednak deksametazon, będący słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, może zmniejszać ich efektywność, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. W badaniach farmakokinetycznych lenalidomid w dawce 10 mg/dobę nie wpływał na R- i S-warfarynę (po pojedynczej dawce 25 mg), ale ze względu na możliwy wpływ deksametazonu na metabolizm warfaryny, zaleca się ścisłe monitorowanie INR.
chinidyna, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, enzymy CYP, erytropoeza, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kinaza kreatynowa, lenalidomid, ośrodkowy układ nerwowy, parametry krzepnięcia, powikłania zakrzepowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, statyna, szpiczak mnogi, temsyrolimus, warfaryna, zakrzepica
Leksykon leków
Interakcje leku – Colchianova 500 mcg

Kolchicyna, będąca substratem dla CYP3A4 oraz glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza ze względu na wąski indeks terapeutyczny i ryzyko toksyczności. Inhibitory CYP3A4 i/lub P-gp, takie jak makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, atazanawir, indynawir), antagoniści wapnia (werapamil, diltiazem) oraz cyklosporyna, mogą zwiększać stężenie kolchicyny w osoczu nawet do 4-krotności, co znacząco podnosi ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym miopatii, rabdomiolizy i toksyczności zagrażającej życiu. W przypadku jednoczesnego stosowania tych inhibitorów zaleca się redukcję dawki kolchicyny o 75%, a przy umiarkowanych inhibitorach CYP3A4 – o 50%. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby należy unikać takiego skojarzenia. Dodatkowo, kolchicyna w połączeniu ze statynami, fibratami czy digoksyną zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy poprzez mechanizmy addytywne.
antagonista wapnia, antybiotyki makrolidowe, cyjanokobalamina, cytochrom P450 3A4, digoksyna, działania niepożądane przewodu pokarmowego, fibrat, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, lek przeciwgrzybiczny, leki immunosupresyjne, miopatia, morfologia krwi obwodowej, rabdomioliza, statyna, witamina B12, zespół złego wchłaniania
Leksykon leków
Interakcje leku – Coryol 12,5 mg 12,5 mg

Karwedylol, będący substratem i inhibitorem glikoproteiny P oraz metabolizowany przez CYP2D6 i CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Istotne jest monitorowanie stężeń digoksyny (wzrost narażenia do 20%), cyklosporyny (wzrost stężenia o 10-20%) oraz takrolimusu, ze względu na ryzyko toksyczności i konieczność dostosowania dawek. Ryfampicyna znacząco obniża narażenie na karwedylol (~60%), co może osłabić jego działanie hipotensyjne. Amiodaron powoduje 2,2-krotny wzrost stężeń karwedylolu i zwiększa ryzyko bradykardii oraz zaburzeń przewodzenia, wymagając ścisłego monitorowania. Fluoksetyna i paroksetyna zwiększają AUC enancjomerów karwedylolu (R(+) o 77%, S(-) o 35%) bez istotnych efektów klinicznych. Cymetydyna podnosi AUC karwedylolu o około 30%, a sok grejpfrutowy powoduje 1,2-krotny wzrost AUC, co wymaga ostrożności w dawkowaniu.
amiodaron, antagoniści wapnia, azotany, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2E1, deetyloamiodaron, digoksyna, diltiazem, doustne leki przeciwcukrzycowe, działanie hipotensyjne, enzymy CYP, ergotamina, fluoksetyna, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitory monoaminooksydazy, insulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karwedylol, klonidyna, kortykosteroidy, leki przeciwarytmiczne, migotanie komór, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, paroksetyna, retencja wody i sodu, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, takrolimus, ujemny wpływ inotropowy, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwężenie naczyń krwionośnych
Leksykon leków
Interakcje leku – Ticagrelor MSN 60 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir i atazanawir, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na tikagrelor (Cmax wzrasta 2,4-krotnie, AUC 7,3-krotnie), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) zwiększają Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) zmniejszają ekspozycję na tikagrelor o 73-86%, co może obniżać jego skuteczność i jest niezalecane. Cyklosporyna, jako inhibitor P-gp i CYP3A4, zwiększa ekspozycję na tikagrelor 2,3-2,8-krotnie, co wymaga ostrożności. Tikagrelor nie wpływa na metabolizm CYP2C9, co potwierdza brak interakcji z tolbutamidem. W przypadku opioidów, zwłaszcza morfiny, obserwuje się opóźnienie i zmniejszenie ekspozycji na tikagrelor o około 35%, co może wymagać rozważenia alternatywnych inhibitorów P2Y12 w ostrym zespole wieńcowym (ACS).
aktywowany czas krzepnięcia, alkaloid sporyszu, amprenawir, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, aprepitant, atazanawir, atorwastatyna, beta-adrenolityk, chinidyna, citalopram, cyklosporyna, cyzapryd, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, enoksaparyna, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lewonorgestrel, lowastatyna, morfina, nefazodon, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, pauza komorowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Mirexan 75 mg

Dabigatran eteksylat, substancja czynna leku Mirexan, jest substratem glikoproteiny P (P-gp) i wchodzi w liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenia i bezpieczeństwo stosowania. Inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol i dronedaron, zwiększają AUC0-∞ i Cmax dabigatranu nawet ponad dwukrotnie (np. ketokonazol 2,38-2,53 razy, dronedaron 2,4 i 2,3 razy), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inne leki, jak werapamil (Cmax 2,8 razy, AUC 2,5 razy) czy amiodaron (AUC i Cmax odpowiednio 1,6 i 1,5 razy), wymagają modyfikacji dawki i ścisłego monitorowania. Induktory P-gp, np. ryfampicyna, obniżają ekspozycję na dabigatran o około 65%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Ponadto, jednoczesne stosowanie dabigatranu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi lub hamującymi agregację płytek, w tym NLPZ, klopidogrelem, kwasem acetylosalicylowym oraz heparynami, zwiększa ryzyko krwawienia, szczególnie przy przewlekłym stosowaniu NLPZ (wzrost ryzyka o około 50%) oraz przy dawce 150 mg dabigatranu z ASA 81 mg lub 325 mg (wzrost ryzyka krwawienia odpowiednio do 18% i 24%).
amiodaron, antagonista witaminy K, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, desyrudyna, digoksyna, dronedaron, działanie krwotoczne, enoksaparyna, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir z pibrentaswirem, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, hepatotoksyczność, induktor P-gp, inhibitor agregacji płytek, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niedokrwistość, pantoprazol, pozakonazol, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, SNRI, SSRI, takrolimus, tikagrelor, udar mózgu, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Empelic 10 mg

Empagliflozyna (lek Empelic) wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z lekami moczopędnymi (tiazydowymi i pętlowymi), które mogą nasilać działanie diuretyczne, zwiększając ryzyko odwodnienia i niedociśnienia. Ponadto, współstosowanie z insuliną i pochodnymi sulfonylomocznika zwiększa ryzyko hipoglikemii, co może wymagać redukcji dawek tych leków. Metabolizm empagliflozyny odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym za pośrednictwem enzymów UGT (UGT1A3, UGT1A8, UGT1A9, UGT2B7) oraz jest substratem transporterów nerkowych OAT3, OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP. Interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych enzymów i transporterów (np. probenecyd, gemfibrozyl, ryfampicyna) powodują wzrost Cmax empagliflozyny o 15–75% i AUC o 35–59%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne i nie wymagają modyfikacji dawkowania.
białko oporności raka sutka, cytochrom P450, digoksyna, diuretyk tiazydowy i pętlowy, empagliflozyna, fenytoina, gemfibrozyl, glikoproteina p, hipoglikemia, interakcja z alkoholem, kontrola glikemii, lek moczopędny, metabolizm glukozy, metformina, niedociśnienie, odwodnienie, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, ryfampicyna, sitagliptyna, substancja pobudzająca wydzielanie insuliny, transporter wychwytu nerkowego, urydyno-difosfo-glukuronylotransferaza, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Triveram 40 mg + 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Triveram, zawierający atorwastatynę, peryndopryl i amlodypinę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE (peryndopryl) z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem, ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek (GFR < 60 ml/min/1,73m²). Ponadto, stosowanie peryndoprylu z produktami zawierającymi sakubitryl/walsartan jest przeciwwskazane z powodu wysokiego ryzyka obrzęku naczynioruchowego, wymagając 36-godzinnej przerwy między terapiami. Inne leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego to racekadotryl, inhibitory mTOR oraz gliptyny. W przypadku atorwastatyny, metabolizowanej przez CYP3A4 i transportery OATP1B1/1B3 oraz P-gp, istotne są interakcje z inhibitorami CYP3A4, które mogą zwiększać ryzyko miopatii, zwłaszcza w połączeniu z glekaprewirem i pibrentaswirem, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
afereza lipoprotein, aliskiren, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, BCRP, białko oporności raka piersi, choroba miażdżycowa, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dializa, ewerolimus, glekaprewir/pibrentaswir, glikoproteina p, gliptyna, hemofiltracja, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kotrimoksazol, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, linagliptyna, miopatia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, OATP1B1, OATP1B3, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, saksagliptyna, sakubitryl walsartan, siarczan dekstranu, sitagliptyna, spironolakton, stężenie potasu w surowicy, sulfametoksazol, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, transporter wątrobowy, triamteren, trimetoprim, układ renina-angiotensyna-aldosteron, uszkodzenie wątroby, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sytena 50 mg

Sytena, zawierająca sytagliptynę, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~87%) oraz szybkim wchłanianiem, z medianą Tmax wynoszącą 1-4 godziny po podaniu dawki 100 mg. Parametry farmakokinetyczne dla tej dawki obejmują AUC 8,52 μM•h oraz Cmax 950 nM. Objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie (38%), co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, z dominującą eliminacją nerkową – około 79% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej, a całkowite wydalanie z moczem i kałem wynosi odpowiednio 87% i 13%. Okres półtrwania (t1/2) wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, z eliminacją głównie przez aktywne wydzielanie kanalikowe. Sytagliptyna jest substratem dla hOAT-3 i glikoproteiny p, jednak nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy CYP450 ani na transportery OCT2, OAT1 czy PEPT1/2.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP2C8, CYP3A4, dystrybucja leku, enzym DPP-4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nintedanib STADA 100 mg

Nintedanib, dostępny w kapsułkach miękkich 100 mg i 150 mg, charakteryzuje się niską bezwzględną biodostępnością wynoszącą około 4,69% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 2-4 godziny (zakres 0,5-8 h). Ekspozycja na lek wzrasta proporcjonalnie do dawki w zakresie 50-450 mg raz dziennie oraz 150-300 mg dwa razy dziennie, a stan stacjonarny osiągany jest w ciągu tygodnia. Spożycie posiłku zwiększa ekspozycję o około 20%, opóźniając jednocześnie Tmax do około 4 godzin. Nintedanib wykazuje dużą objętość dystrybucji (1050 L) i silne wiązanie z białkami osocza (97,8%), głównie albuminą. Metabolizm odbywa się głównie przez hydrolizę esterazami i glukuronidację (enzymy UGT 1A1, 1A7, 1A8, 1A10), z minimalnym udziałem CYP3A4. Eliminacja następuje głównie przez żółć i kał (93,4% dawki), z bardzo niskim wydalaniem nerkowym (0,05-1,4% dawki). Okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa w czasie, z umiarkowaną kumulacją (1,04x Cmaks, 1,38x AUCτ). Nintedanib jest substratem P-gp, ale nie istotnie oddziałuje z transporterami OATP, OCT czy BCRP.
albumina surowicy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P450, dystrybucja w osoczu, ekspozycja na lek, esterazy, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, idiopatyczne włóknienie płuc, interakcja farmakokinetyczna, kapsułka miękka, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, niedrobnokomórkowy rak płuca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, śródmiąższowa choroba płuc, stan stacjonarny, twardzina układowa, urydyno difosforo-glukuronosyltransferaza, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Deslodyna 0,5 mg/ml

Desloratadyna, substancja czynna roztworu doustnego Deslodyna (0,5 mg/ml), charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 3 godzin po podaniu, z okresem półtrwania eliminacji około 27 godzin. Biodostępność jest proporcjonalna do dawki w zakresie 5-20 mg. U około 6% pacjentów (zarówno dorosłych, jak i dzieci 2-11 lat) obserwuje się spowolniony metabolizm desloratadyny, co skutkuje znacznym wzrostem Cmax (3-4-krotnym u dzieci i dorosłych) oraz wydłużonym okresem półtrwania (do 89 godzin u dorosłych i 120 godzin u dzieci). Pomimo tych różnic, ekspozycja na lek przy dawkach dostosowanych do wieku pozostaje porównywalna, a profil bezpieczeństwa nie odbiega od populacji ogólnej. Nie stwierdzono wpływu pokarmu ani soku grejpfrutowego na farmakokinetykę leku, a różne postacie farmaceutyczne (syrop, tabletki, roztwór) są biorównoważne.
3-hydroksydesloratadyna, AUC, badanie farmakokinetyczne, białko osocza krwi, biodostępność desloratadyny, biorównoważność, Cmax, CYP2D6, cytochrom CYP3A4, Deslodyna, desloratadyna, dystrybucja desloratadyny, eliminacja desloratadyny, fenotyp spowolnionego metabolizmu, glikoproteina p, maksymalne stężenie w osoczu, okres półtrwania, pole pod krzywą, przewlekła niewydolność nerek, roztwór doustny, spowolniony metabolizm, stężenie desloratadyny
Leksykon leków
Interakcje leku – Epilantin 200 mg

Lakozamid, substancja czynna Epilantinu, wymaga ostrożności u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp PR, w tym przeciwpadaczkowe blokujące kanały sodowe oraz leki przeciwarytmiczne, mimo że badania kliniczne nie wykazały dodatkowego wydłużenia odstępu PR u pacjentów przyjmujących karbamazepinę lub lamotryginę. Lakozamid charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji farmakokinetycznych – nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz nie jest transportowany przez glikoproteinę P. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Leki indukujące enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) zmniejszają ekspozycję na lakozamid o 17-25%, co również może wymagać dostosowania dawkowania.
AUC, badanie in vitro, badanie in vivo, blokery kanałów sodowych, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie farmakodynamiczne, działanie niepożądane, elektrokardiogram, enzymy CYP, etynyloestradiol, farmakodynamika, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą stężenia, rytonawir, warfaryna, wydłużenie odstępu PR
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sandimmun Neoral 50 mg

Cyklosporyna w postaci kapsułek miękkich Sandimmun Neoral jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak etanol (50 mg/kapsułkę w kapsułkach 50 mg, co stanowi 11,8% objętościowo), glikol propylenowy, oraz makrogologlicerolu hydroksystearynian/Uwodorniony olej rycynowy Polyoxyl 40 (202,5 mg/kapsułkę). Ze względu na obecność tych substancji, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na olej rycynowy lub historią nadwrażliwości na alkohol etylowy, a także u osób z chorobami wątroby. Wystąpienie reakcji alergicznej na którykolwiek składnik jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku.
aliskiren, alkohol etylowy, białko transportujące aniony organiczne, bozentan, choroba wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, eteksylan dabigatranu, glikol propylenowy, glikoproteina p, Hypericum perforatum, interakcja lekowa, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na substancję czynną, odrzucenie przeszczepu, powikłanie nerkowe, reakcja alergiczna, Sandimmun Neoral, terapia immunosupresyjna, uwodorniony olej rycynowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Atram 25 25 mg

Karwedylol, substancja czynna preparatu Atram, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jako substrat i inhibitor glikoproteiny P, karwedylol może zwiększać biodostępność leków transportowanych przez ten mechanizm, co obserwuje się m.in. w przypadku digoksyny (wzrost stężenia o około 20%) oraz cyklosporyny (wzrost stężenia o 10-20%). Interakcje z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna) prowadzą do istotnego wzrostu AUC enancjomerów karwedylolu (R(+) o 77%, S(-) o 35%), natomiast induktory enzymów, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenie karwedylolu w osoczu o około 60%, osłabiając jego działanie hipotensyjne. Współstosowanie amiodaronu powoduje 2,2-krotne zwiększenie stężenia karwedylolu i zwiększa ryzyko zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co wymaga monitorowania EKG i ciśnienia tętniczego. W przypadku digoksyny i cyklosporyny zalecane jest ścisłe monitorowanie stężeń leków oraz dostosowanie dawki, zwłaszcza przy zmianach terapii karwedylolem.
amiodaron, antagonista wapnia, beta-adrenomimetyk, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, cyklosporyna, digoksyna, dihydropirydyna, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe ujemne, działanie sedatywne, enzym CYP2D6, ergotamina, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor MAO, inhibitory CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klonidyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, NLPZ, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, rozszerzenie oskrzeli, ryfampicyna, wazokonstrykcja
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Zentiva 50 mg

Kaspofungina, substancja czynna preparatu Caspofungin Zentiva, wykazuje specyficzny profil interakcji farmakokinetycznych, nie będąc inhibitorem ani substratem enzymów układu cytochromu P450 (CYP), ani glikoproteiny P. W badaniach klinicznych zaobserwowano jednak istotne interakcje z cyklosporyną A, która zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do 3-krotności normy), wymagającym monitorowania funkcji wątroby. Kaspofungina zmniejsza minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga ścisłego monitorowania poziomów takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna i inne induktory enzymów metabolizujących wykazują dwufazowy wpływ na farmakokinetykę kaspofunginy: początkowo zwiększają AUC o 60% i stężenie minimalne o 170%, a następnie po długotrwałym stosowaniu obniżają stężenia minimalne o 30%, co uzasadnia rozważenie zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę u dorosłych oraz 70 mg/m² powierzchni ciała u dzieci i młodzieży (maksymalnie 70 mg/dobę).
cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, enzymy wątrobowe, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktory enzymów, kaspofungina, leki przeciwzakaźne, ryfampicyna, stężenie takrolimusu, takrolimus, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Interakcje leku – Azimycin 500 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, które mogą mieć kliniczne znaczenie. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina) ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Leki zobojętniające kwas solny mogą obniżać maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga zachowania odstępu czasowego między ich podawaniem. Ponadto, azytromycyna zwiększa stężenia substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna i kolchicyna, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny i obserwacji klinicznej pacjenta. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z pochodnymi ergotaminy jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ergotyzmu. W przypadku cyklosporyny obserwuje się wzrost Cmax i AUC0-5, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki cyklosporyny.
alkaloidy sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, biodostępność, cetyryzyna, cyklosporyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, dehydrogenaza aldehydowa, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, ergotamina, ergotyzm, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hydroksychlorochina, jednojądrzaste komórki krwi, karbamazepina, kolchicyna, lek przeciwwirusowy, leki przeciwzakrzepowe, leki zobojętniające, nelfinawir, neutropenia, pochodne kumaryny, rabdomioliza, reakcja disulfiramopodobna, ryfabutyna, teofilina, terfenadyna, trimetoprim z sulfametoksazolem, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zydowudyna
Leksykon substancji czynnych
Tikagrelor – Właściwości farmakokinetyczne

Tikagrelor wykazuje liniową farmakokinetykę z ekspozycją proporcjonalną do dawki do 1260 mg, z szybkim wchłanianiem (tmax około 1,5 godziny) i aktywnym metabolitem AR-C124910XX (tmax około 2,5 godziny). Po pojedynczej dawce 90 mg u zdrowych ochotników Cmax tikagreloru wynosi 529 ng/ml, a AUC 3451 ng×h/ml, natomiast metabolit osiąga 28% Cmax i 42% AUC względem substancji macierzystej. W stanie stacjonarnym u pacjentów z OZW, po dawce 60 mg mediana Cmax wynosi 391 ng/ml, a AUC 3801 ng×h/ml, a po 90 mg odpowiednio 627 ng/ml i 6255 ng×h/ml. Biodostępność tikagreloru wynosi około 36%, a spożycie wysokotłuszczowego posiłku zwiększa AUC tikagreloru o 21%, nie wpływając istotnie na parametry metabolitu. Tikagrelor i jego metabolit są substratami P-gp, a metabolizm głównie zachodzi przez CYP3A4. Objętość dystrybucji wynosi 87,5 l, a oba związki wiążą się z białkami osocza w ponad 99%.
aktywny metabolit, biodostępność tikagreloru, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, hamowanie agregacji płytek krwi, hemodializa, klirens kreatyniny, krańcowa choroba nerek, metabolizm wątrobowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność wątroby, ostry zespół wieńcowy, receptor płytkowy ADP P2Y12, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydzielanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał serca, zgłębnik nosowo-żołądkowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivahib 2,5 mg

Rywaroksaban, aktywny składnik Varodoax, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, zwłaszcza z inhibitorami i induktorami CYP3A4 oraz glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory obu szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC o 30-50% i Cmax o 30-40%, co wymaga ostrożności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC rywaroksabanu o około 50%, co może obniżać skuteczność przeciwzakrzepową i wymaga ścisłego monitorowania lub unikania kojarzenia. Współstosowanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyna 40 mg, rywaroksaban 10 mg) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawienia, podobnie jak NLPZ (np. naproksen 500 mg) i inhibitory agregacji płytek (klopidogrel, SSRI/SNRI), które mogą wydłużać czas krwawienia.
atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, błona śluzowa przewodu pokarmowego, czas częściowej tromboplastyny, czas krwawienia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, digoksyna, dronedaron, działanie farmakodynamiczne, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, funkcja płytek krwi, glikoproteina p, induktor wątrobowy, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ryfampicyna, rywaroksaban, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Clabilla Gem 20 mg

Bilastyna, substancja czynna leku Clabilla Gem, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z różnymi substancjami i produktami, co wpływa na jej biodostępność i stężenia w osoczu. Spożycie pokarmu lub soku grejpfrutowego zmniejsza biodostępność bilastyny o około 30%, co jest związane z inhibicją transportera OATP1A2. Leki takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i erytromycyna (500 mg trzy razy/dobę) podwajają AUC i zwiększają Cmax bilastyny dwukrotnie do trzykrotnie, co wynika z inhibicji glikoproteiny P, przy czym nie obserwuje się negatywnego wpływu na profil bezpieczeństwa. Diltiazem (60 mg/dobę) zwiększa Cmax bilastyny o 50%, również bez wpływu na bezpieczeństwo terapii. Potencjalne interakcje z cyklosporyną, rytonawirem i ryfampicyną wymagają ostrożności ze względu na możliwe zmiany stężeń bilastyny w osoczu.
antybiotyk, benzodiazepina, bilastyna, biodostępność, bloker kanałów wapniowych, cyklosporyna, diltiazem, dostępność biologiczna, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, glikoproteina p, inhibitor, interakcja bilastyny, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lorazepam, maksymalne stężenie, ośrodkowy układ nerwowy, polipeptyd OATP1A2, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, substrat leku, wpływ depresyjny
Leksykon substancji czynnych
Zyprazydon – Interakcje

Zyprazydon, jako lek przeciwpsychotyczny, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, tiorydazyna, pimozyd, sertindol, halofantryna, meflokina, fluorochinolony), ze względu na ryzyko addycyjnego wydłużenia QT i potencjalnych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, współstosowanie z lekami serotonergicznymi (np. SSRI) może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. gorączką, ataksją i drgawkami klonicznymi. Zyprazydon wykazuje ograniczony wpływ na enzymy CYP450, w tym CYP2D6 i CYP3A4, co minimalizuje ryzyko klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. Inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększa stężenie zyprazydonu w surowicy o mniej niż 40%, bez konieczności modyfikacji dawki. Induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, mogą obniżać stężenie zyprazydonu o około 35%, co może wymagać dostosowania dawki.
CYP2D6, cytochrom P450, depresja OUN, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane, działanie sedatywne, enzymy CYP, farmakokinetyka, fluorochinolony, glikoproteina p, halofantryna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotonergiczny, meflokina, neuroleptyk, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, sole litu, SSRI, trójtlenek arsenu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia psychomotoryczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Ticagrelor Reddy 90 mg

Tikagrelor jest substratem i umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego metabolizm i farmakokinetykę. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają Cₘₐₓ tikagreloru 2,4-krotnie i AUC 7,3-krotnie, jednocześnie obniżając Cₘₐₓ i AUC aktywnego metabolitu odpowiednio o 89% i 56%, co czyni ich jednoczesne stosowanie przeciwwskazanym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cₘₐₓ tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, zmniejszając Cₘₐₓ metabolitu o 38%, ale bez wpływu na jego AUC. Induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna, obniżają Cₘₐₓ tikagreloru o 73% i AUC o 86%, a AUC metabolitu o 46%, co ogranicza ich stosowanie z tikagrelorem. Cyklosporyna, inhibitor P-gp i CYP3A, zwiększa Cₘₐₓ tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, wymagając ostrożności. Tikagrelor istotnie zwiększa stężenia substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. cyzapryd) oraz substratów P-gp, takich jak digoksyna (Cₘₐₓ ↑75%, AUC ↑28%), co wymaga monitorowania klinicznego i laboratoryjnego. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (heparyna, ASA) nie wpływają na farmakokinetykę tikagreloru, jednak należy zachować ostrożność ze względu na potencjalne interakcje farmakodynamiczne.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora angiotensyny, atorwastatyna, beta-adrenolityk, citalopram, cyklosporyna, cyzapryd, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, efekt przeciwpłytkowy, enoksaparyna, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, heparyna, hipotonia, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lewonorgestrel, lowastatyna, morfina, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Methylprednisolone Sopharma 250 mg

Methylprednisolone Sopharma, dostępny w dawkach 40 mg i 250 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, wykazuje liniowy profil farmakokinetyczny niezależny od drogi podania (dożylnej lub domięśniowej). Po podaniu dożylnym 40 mg osiąga maksymalne stężenie (Cmax) 42-47 mg/100 ml w osoczu po około 25 minutach, natomiast po podaniu domięśniowym 40 mg Cmax wynosi 34 mg/100 ml i pojawia się po około 120 minutach. Wlewy dożylne wysokich dawek (30 mg/kg mc. lub 1 g) prowadzą do osiągnięcia stężenia około 20 mg/ml po 15 minutach. Okres półtrwania w osoczu wynosi 2,3-4 godziny, a okres półtrwania w fazie eliminacji 1,8-5,2 godziny. Biologiczny okres półtrwania metyloprednizolonu wynosi od 12 do 36 godzin, co odzwierciedla długotrwałą aktywność farmakologiczną mimo spadku stężenia leku w osoczu. Odpowiedź kliniczna pojawia się zwykle po 4-6 godzinach, a w leczeniu astmy już po 1-2 godzinach.
20α-hydroksymetyloprednizolon, 20β-hydroksymetyloprednizolon, aktywność biologiczna, astma, bariera krew-mózg, białko osocza, białko transportowe ABC, biodostępność leku, całkowity klirens, cholinesteraza, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, dystrybucja w tkankach, działanie przeciwzapalne, enzym CYP3A4, glikokortykoid, glikokortykosteroid, glikoproteina p, iniekcja domięśniowa, interakcja lekowa, metyloprednizolon sodu bursztynian, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, profil farmakokinetyczny, stężenie maksymalne w osoczu, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, wydzielanie wątrobowo-żółciowe
Leksykon substancji czynnych
Desloratadyna – Interakcje

Desloratadyna, selektywny antagonista receptora histaminowego H₁ drugiej generacji, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz pokrzywki. Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji farmakokinetycznych z erytromycyną i ketokonazolem, mimo że są to inhibitory enzymów cytochromu P450. Desloratadyna nie hamuje CYP3A4 in vivo, nie wpływa na CYP2D6 ani na glikoproteinę P, co wskazuje na niskie ryzyko interakcji metabolicznych. Warto podkreślić, że badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, a brak danych u dzieci i młodzieży wymaga ostrożności przy stosowaniu u pacjentów pediatrycznych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, antagonista receptora H1, antybiotyk makrolidowy, CYP2D6, CYP3A4, dysfunkcja wątroby, erytromycyna, funkcja psychomotoryczna, glikoproteina p, inhibitor enzymu cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, metabolizm desloratadyny, nietolerancja alkoholu, ośrodkowy układ nerwowy, pokrzywka, receptor histaminowy H1, selektywny antagonista receptora, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie alkoholem
Leksykon leków
Interakcje leku – Cidimus 1 mg

Takrolimus, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, flukonazol, itrakonazol, worykonazol, izawukonazol), antybiotyki makrolidowe (erytromycyna), inhibitory proteazy HIV/HCV (rytonawir, nelfinawir, sakwinawir, telaprewir, boceprewir) oraz letermowir i kobicystat, mogą zwiększać stężenie takrolimusu we krwi nawet o 50-80%, co wymaga znacznego zmniejszenia dawki i częstego monitorowania. Słabsze interakcje obserwuje się z klotrymazolem, klarytromycyną, blokerami kanału wapniowego (nifedypina, diltiazem), amiodaronem, omeprazolem czy ekstraktem z cytryńca chińskiego. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina, ziele dziurawca i metamizol, mogą znacząco obniżać stężenie takrolimusu, co wymaga zwiększenia dawki i ścisłego monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie soku grejpfrutowego oraz ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kannabidiolu, który zwiększa biodostępność takrolimusu poprzez hamowanie P-gp.
androgen syntetyczny, antybiotyk makrolidowy, biodostępność takrolimusu, bloker kanału wapniowego, cykl jelitowo-wątrobowy, CYP3A4, doustny środek antykoncepcyjny, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, induktor metabolizmu, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor metabolizmu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kannabidiol, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, lek antyarytmiczny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwgrzybiczny, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, NLPZ, sok grejpfrutowy, szczepionka żywa atenuowana, takrolimus, wzmacniacz farmakokinetyczny, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Adamed 50 mg

Sytagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając mediana Tmax w zakresie 1-4 godzin oraz wysoką bezwzględną biodostępnością około 87%. Po dawce 100 mg u osób zdrowych, średnie AUC wynosi 8,52 µM•h, a Cmax osiąga 950 nM. Lek wykazuje znaczną dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji około 198 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (38%). Eliminacja sytagliptyny odbywa się głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79% wydalane z moczem), z metabolizmem ograniczonym i zależnym głównie od CYP3A4 i CYP2C8. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej indukcji ani inhibicji izoenzymów CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. W farmakokinetyce nie stwierdzono istotnych różnic między osobami zdrowymi a pacjentami z cukrzycą typu 2, a także brak konieczności dostosowywania dawki u osób starszych (65-80 lat) i przy łagodnych do umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby (Child-Pugh ≤ 9).
biodostępność sytagliptyny, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, eliminacja sytagliptyny, enzymy, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor glikoproteiny p, izoenzymy CYP, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, metabolizm sytagliptyny, objętość dystrybucji, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie osoczowe, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eprocliv 850 mg + 50 mg

Produkt leczniczy Eprocliv zawiera sytagliptynę i metforminę, których farmakokinetyka została szczegółowo zbadana. Sytagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) 950 nM w ciągu 1-4 godzin, z AUC wynoszącym 8,52 μM•h i biodostępnością około 87%. Jej eliminacja odbywa się głównie przez nerki (79% w postaci niezmienionej), z klirensem nerkowym około 350 ml/min i okresem półtrwania około 12,4 godziny. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na inne izoenzymy CYP. Farmakokinetyka sytagliptyny jest podobna u osób zdrowych i pacjentów z cukrzycą typu 2, a jej podawanie nie wymaga dostosowania dawki u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 ml/min), natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 30 ml/min) obserwuje się 4-krotne zwiększenie AUC, co wymaga uwagi klinicznej. Metformina osiąga Cmax po około 2,5 godzinach, z biodostępnością 50-60%, jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem, a jej okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny. Wchłanianie metforminy jest nieliniowe i częściowo zależne od przyjmowania pokarmu, który zmniejsza Cmax o 40% i AUC o 25%.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP3A4, DPP-4, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, sytagliptyna i metformina, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Thinban 20 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Thinban, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory tych szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco zwiększa ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC i Cmax w zakresie 1,3-1,8-krotnym, szczególnie nasilony u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wymaga ostrożności. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyna 40 mg) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawienia, podobnie jak kojarzenie z NLPZ, inhibitorami agregacji płytek (np. klopidogrel) oraz SSRI/SNRI, które dodatkowo nasilają ryzyko krwawień poprzez wpływ na funkcję płytek krwi.
antagonista witaminy K, aPTT, choroba wątroby, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwpłytkowe, endogenny potencjał trombiny, enoksaparyna, funkcja płytek krwi, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ krzepnięcia, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – RIXACAM 10 mg

Rywaroksaban, aktywny składnik leku RIXACAM, jest metabolizowany w wątrobie głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory obu tych szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrost 2,5-2,6-krotny, Cmax wzrost 1,6-1,7-krotny), co zwiększa ryzyko krwawienia. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują mniejsze, ale istotne wzrosty AUC (1,3-1,5-krotnie) i Cmax (1,3-1,4-krotnie), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie erytromycyna może zwiększyć AUC do 2-krotnie. Jednoczesne stosowanie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną, warfaryną) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, co wymaga ostrożności ze względu na ryzyko krwawienia. Interakcje z NLPZ, inhibitorami agregacji płytek (klopidogrel) oraz SSRI/SNRI również zwiększają ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania pacjentów.
antagonista witaminy K, aPTT, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cytochrom CYP3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, enoksaparyna, erytromycyna, farmakokinetyka i farmakodynamika, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, skuteczność przeciwzakrzepowa, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zevtera 500 mg

Zevtera (ceftobiprol) to beta-laktamowy antybiotyk podawany w formie proleku – soli sodowej medokarilu ceftobiprolu, charakteryzujący się liniową farmakokinetyką i eliminacją głównie przez nerki. Po podaniu dawki 500 mg w 2-godzinnej infuzji dożylnej, Cmax wynosi około 29,2–33,0 µg/mL, AUC 90,0–102 µg•h/mL, a okres półtrwania około 3,1–3,3 godziny, bez istotnej kumulacji przy wielokrotnym dawkowaniu co 8 godzin. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~16%), objętość dystrybucji około 18 litrów oraz minimalny metabolizm wątrobowy, co ogranicza potencjał interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez przesączanie kłębuszkowe z częściową reabsorpcją, a około 89% dawki jest wydalane z moczem w postaci aktywnego ceftobiprolu (83%) i nieaktywnego metabolitu (5%). Skuteczność koreluje z czasem, w którym stężenie leku przekracza MIC (%T>MIC), co jest kluczowe dla optymalizacji terapii.
antybiotyk beta-laktamowy, czas powyżej MIC, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, hiperfiltracja kłębuszkowa, metabolizm wątrobowy, minimalne stężenie hamujące, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, reabsorpcja, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne w osoczu, transportery wychwytu wątrobowego, wiązanie z białkami osocza, współczynnik ekstrakcji, wzór Cockcrofta-Gaulta, wzór Schwartza
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Teva 50 mg

Lakozamid, substancja czynna produktu Lacosamide Teva, charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji farmakokinetycznych, nie indukując ani nie hamując istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz innych wymienionych izoenzymów. Metabolizm lakozamidu obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak w warunkach in vivo nie obserwuje się klinicznie istotnej indukcji lub hamowania tych enzymów. Lakozamid nie wpływa znacząco na farmakokinetykę leków takich jak karbamazepina, kwas walproinowy, digoksyna, metformina, warfaryna, omeprazol czy midazolam (choć Cmax midazolamu wzrasta o 30%). Jednoczesne stosowanie induktorów enzymów (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) zmniejsza ekspozycję na lakozamid o 25% u dorosłych i 17% u dzieci, co może wymagać dostosowania dawki. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać narażenie na lakozamid, co wymaga szczególnej ostrożności.
blok przedsionkowo-komorowy, CYP1A1, CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja układowa, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C19, itrakonazol, kanał sodowy, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, odstęp PR, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Metformax SR Combi 100 mg + 1000 mg

Farmakokinetyczne badania wykazały, że wielokrotne podawanie sytagliptyny i metforminy u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji. Produkt Metformax SR Combi wymaga przerwania terapii przed badaniami z jodowymi środkami kontrastowymi i wznowienia po co najmniej 48 godzinach, po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki pętlowe), inhibitorów transporterów nerkowych (OCT2, MATE), leków hiperglikemicznych (glikokortykosteroidy, agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych, diuretyki) oraz alkoholu, który znacząco zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, antagonista receptora angiotensyny II, enzym CYP, enzym CYP3A4, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor transportera kationów organicznych, inhibitor transportera nerkowego, izoenzym CYP450, jodowy środek kontrastowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre uszkodzenie nerek, schyłkowa niewydolność nerek, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, zatrucie alkoholem, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 1000 mg

Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma, będący skojarzeniem sytagliptyny i metforminy, wykazuje biorównoważność z równoczesnym podawaniem obu składników w oddzielnych tabletkach. Sytagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-4 h), wysoką biodostępnością około 87%, średnim AUC 8,52 µM•h i Cmax 950 nM po dawce 100 mg. Eliminacja następuje głównie przez nerki (79% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 12,4 h. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnych interakcji z innymi lekami. Farmakokinetyka sytagliptyny jest podobna u osób zdrowych i pacjentów z cukrzycą typu 2, a dawka nie wymaga korekty ze względu na wiek, płeć, rasę czy BMI. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek AUC sytagliptyny wzrasta do 4-krotnie przy GFR <30 ml/min, co wymaga ostrożności, natomiast u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami (GFR ≥45 ml/min) nie jest konieczne dostosowanie dawki. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie wymaga się zmiany dawkowania.
biodostępność, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, cukrzyca typu 2, CYP3A4, farmakokinetyka, glikoproteina p, klirens nerkowy, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, stężenie w osoczu, substrat transportera, transporter anionów organicznych, wchłanianie leku, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Lonamo 100 mg

Sytagliptyna, substancja czynna leku Lonamo, wykazuje niski potencjał klinicznie istotnych interakcji lekowych, co jest korzystne w terapii pacjentów z cukrzycą typu 2 stosujących wielolekowe schematy. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek metabolizm wątrobowy ma niewielki wpływ na klirens leku. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek lub ESRD metabolizm wątrobowy z udziałem CYP3A4 może mieć większe znaczenie, co wymaga monitorowania przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest również substratem glikoproteiny P i transportera OAT3, przy czym hamowanie OAT3 przez probenecyd nie wykazuje istotnego znaczenia klinicznego. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych z metforminą (1000 mg x 2/dobę) ani z cyklosporyną (600 mg), mimo że cyklosporyna zwiększała AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68%, zmiany te nie były klinicznie istotne.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP450, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor glikoproteiny p, insulina, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, izoenzymy cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, kontrola glikemii, maskowanie objawów hipoglikemii, OAT3, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, silny inhibitor, symwastatyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Synoptis 150 mg

Darunawir w połączeniu z rytonawirem wykazuje silne działanie jako inhibitor enzymów CYP3A, CYP2D6 oraz białka transportowego P-gp, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Rytonawir zwiększa ekspozycję na darunawir około 14-krotnie przy dawce 600 mg darunawiru i 100 mg rytonawiru podawanych dwa razy na dobę, co uzasadnia stosowanie darunawiru wyłącznie w skojarzeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym. Interakcje obejmują zwiększenie stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6 (np. flekainid, propafenon, metoprolol) oraz zmniejszenie ekspozycji na leki metabolizowane przez CYP2C9 (np. warfaryna) i CYP2C19 (np. metadon). Rytonawir dodatkowo hamuje transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co może zwiększać stężenia substratów tych transporterów, takich jak digoksyna, statyny czy eteksylat dabigatranu. Indukcja lub hamowanie CYP3A przez inne leki (np. ryfampicyna, azolowe leki przeciwgrzybicze) może znacząco zmieniać stężenia darunawiru i rytonawiru, wpływając na skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
cytochrom P450, depresja oddechowa, dysfagia, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A, inhibitor integrazy, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, nadciśnienie płucne, rabdomioliza, sedacja, tadalafil, toksyczność leku, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenia erekcji, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon substancji czynnych
Rysperydon – Interakcje

Rysperydon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT, takich jak leki przeciwarytmiczne (chinidyna, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowe i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, maprotylina), niektóre leki przeciwhistaminowe, inne przeciwpsychotyczne, leki przeciwmalaryczne (chinina, meflochina), a także leków powodujących hipokaliemię, hipomagnezemię lub bradykardię. Rysperydon może nasilać sedację w połączeniu z alkoholem, opioidami, benzodiazepinami i lekami przeciwhistaminowymi, co zwiększa ryzyko zaburzeń koordynacji, funkcji poznawczych, upadków i zaburzeń oddychania. Antagonizm receptorowy rysperydonu wobec lewodopy i agonistów dopaminy wymaga stosowania najmniejszych skutecznych dawek w chorobie Parkinsona. Ponadto, rysperydon może powodować klinicznie istotne niedociśnienie w skojarzeniu z lekami przeciwnadciśnieniowymi oraz wywoływać objawy pozapiramidowe przy jednoczesnym stosowaniu psychostymulantów (np. metylofenidatu).
9-hydroksyrysperydon, agonista dopaminergiczny, antagonista receptora H2, antycholinoesteraza, arypiprazol, choroba Parkinsona, CYP2D6, CYP3A4, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, digoksyna, donepezil, erytromycyna, fenotiazyna, fluoksetyna, fluwoksamina, furosemid, galantamina, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, lewodopa, metylofenidat, objawy pozapiramidowe, paliperydon, paroksetyna, ryfampicyna, rysperydon, sedacja, sertralina, topiramat, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian, werapamil, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Mibrex 2,5 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem glikoproteiny P, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cₘₐₓ rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu o 1,3-1,8 razy, szczególnie nasilając ryzyko u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jednoczesne stosowanie z enoksaparyną (40 mg) wykazuje addytywne hamowanie czynnika Xa, co wymaga ostrożności ze względu na podwyższone ryzyko krwawienia. Ponadto, rywaroksaban w połączeniu z NLPZ (np. naproksen 500 mg, kwas acetylosalicylowy 500 mg) oraz inhibitorami agregacji płytek (klopidogrel) może nasilać ryzyko krwawień, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, atorwastatyna, badanie układu krzepnięcia, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, etanol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, omeprazol, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Takrolimus – Interakcje

Takrolimus jest intensywnie metabolizowany przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie oraz w ścianie jelita, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami i substancjami wpływającymi na ten enzym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, flukonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV i HCV, znacząco zwiększają stężenie takrolimusu we krwi, głównie poprzez hamowanie metabolizmu jelitowego, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania stężenia leku, czynności nerek oraz EKG (odstęp QT). Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina i ziele dziurawca, powodują znaczne obniżenie stężenia takrolimusu, co może wymagać zwiększenia dawki. Dodatkowo, takrolimus wykazuje interakcje z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, NLPZ, amfoterycyna B), nasilając ich toksyczność, oraz z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, zwiększając ryzyko hiperkaliemii. Spożycie alkoholu może zmieniać metabolizm takrolimusu poprzez indukcję lub hamowanie CYP3A4, co wpływa na jego stężenie i toksyczność, dlatego zaleca się unikanie alkoholu podczas terapii.
acyklowir, amfoterycyna B, amiloryd, aminoglikozyd, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, biodostępność, bromokryptyna, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, cytryniec chiński, danazol, dapson, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, ergotamina, erytrodermia, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, gancyklowir, gestoden, glikoproteina p, hiperkaliemia, ibuprofen, imatynib, inhibitor gyrazy, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izawukonazol, izoniazyd, josamycyna, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wątrobowy, klotrimazol, kobicystat, kortykosteroid, kortyzon, kwas mykofenolowy, lanzoprazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, lidokaina, mefenytoina, metamizol, metoklopramid, metyloprednizolon, midazolam, mikonazol, nefazodon, nelfinawir, nifedypina, nikardypina, nilotynib, NLPZ, noretysteron, odstęp QT, omeprazol, prednizolon, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, spironolakton, sulfametoksazol z trimetoprymem, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, takrolimus, tamoksyfen, triamteren, troleandomycyna, wankomycyna, werapamil, wirus cytomegalii, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Adamed 50 mg

Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Adamed, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (frakcja wolna 3,5-7,6%), złożonym profilem dystrybucji tkankowej (92% dawki dystrybuowane do tkanek po 1,5-2 dniach) oraz wielofazową eliminacją z okresem półtrwania fazy beta 9-11 godzin i fazy gamma do 45 godzin. Metabolizm przebiega przez samoistny rozpad, hydrolizę peptydu i N-acetylację, bez istotnych interakcji z enzymami cytochromu P450. Klirens osoczowy wynosi 10-12 ml/min, a eliminacja jest powolna, z około 75% dawki odzyskiwanej w moczu (41%) i kale (34%) w ciągu 27 dni. Farmakokinetyka wykazuje umiarkowaną nieliniowość i zależność od masy ciała, z niższą ekspozycją u pacjentów o masie 80 kg (około 23% niższa AUC w porównaniu do 60 kg). U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby obserwuje się wzrost AUC odpowiednio o 20% i 75%, co wymaga redukcji dawki dobowej do 35 mg w umiarkowanych zaburzeniach. Zaburzenia czynności nerek nie wymagają modyfikacji dawkowania, gdyż nie wpływają istotnie na stężenia kaspofunginy, a lek nie jest dializowany.
AUC, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka kaspofunginy, glikoproteina p, hemodializa, infuzja dożylna, interakcje enzymatyczne, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, klirens osoczowy, leczenie empiryczne, penetracja tkankowa, wiązanie z białkami osocza, wielofazowa eliminacja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kardatuxan

Rywaroksaban (Kardatuxan) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 mL/min, z przeciwwskazaniem przy <15 mL/min), jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, rytonawir), choroby nowotworowe zlokalizowane w przewodzie pokarmowym lub układzie moczowo-płciowym, czy zespół antyfosfolipidowy. W badaniach klinicznych rywaroksaban wykazywał wyższe ryzyko krwawień z błon śluzowych oraz niedokrwistości w porównaniu z antagonistami witaminy K. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień, a w wyjątkowych sytuacjach pomocne może być oznaczanie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa. U pacjentów poddawanych zabiegom inwazyjnym lub chirurgicznym zaleca się przerwanie leczenia co najmniej 24 godziny przed interwencją, a w przypadku znieczulenia przewodowego – odpowiednie odstępy czasowe (min. 18-26 godzin od ostatniej dawki do usunięcia cewnika, kolejna dawka po min. 6 godzinach).
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, badanie hemoglobiny, choroba nowotworowa, CYP3A4, embolektomia płucna, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek, inhibitor HIV-proteazy, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, krwotok, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, pochodna azolowa, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban APC 20 mg

Rywaroksaban wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na szlaki metaboliczne CYP3A4 oraz glikoproteinę P. Silne inhibitory obu tych szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (np. erytromycyna może podwoić AUC u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek). Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz zwiększa ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ (np. naproksen 500 mg) i inhibitorów agregacji płytek (klopidogrel 300 mg dawka nasycająca, następnie 75 mg). SSRI i SNRI również podnoszą ryzyko krwawień poprzez wpływ na funkcję płytek. W okresie zmiany leczenia z warfaryny (INR 2,0-3,0) na rywaroksaban (20 mg) obserwuje się więcej niż addytywne wydłużenie PT/INR, z indywidualnymi wartościami INR sięgającymi 12, co wymaga stosowania testów anty-Xa, PiCT lub HepTest do oceny działania farmakodynamicznego.
atorwastatyna, CYP3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, potencjał trombiny, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasergin 5 mg

Desloratadyna, substancja czynna leku Dasergin 5 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 3 godzin po podaniu. Biodostępność jest proporcjonalna do dawki w zakresie 5-20 mg, a pokarm oraz sok grejpfrutowy nie wpływają na jej farmakokinetykę. Lek wiąże się z białkami osocza w 83-87%, nie wykazuje klinicznie istotnej kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę, a okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 27 godzin. U około 4% pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa obserwuje się około 3-krotnie wyższe Cmax po około 7 godzinach, jednak bez różnic w bezpieczeństwie stosowania. Metabolizm desloratadyny nie jest przypisany do konkretnego enzymu, nie hamuje ona aktywności CYP3A4 i CYP2D6 oraz nie jest substratem ani inhibitorem glikoproteiny P, co ogranicza potencjalne interakcje lekowe.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, biodostępność desloratadyny, ciężka niewydolność nerek, desloratadyna, ekspozycja na lek, glikoproteina p, interakcja lekowa, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm desloratadyny, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, profil farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie leku, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Zilibra 150 mg

Lakozamid, substancja czynna produktu Zilibra, wykazuje umiarkowane ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, szczególnie z lekami wydłużającymi odstęp PR (np. karbamazepina, lamotrygina, pregabalina) oraz lekami przeciwarytmicznymi klasy I, co wymaga ostrożności i monitorowania EKG. Metabolizm lakozamidu obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak nie indukuje on istotnie ich aktywności. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (itrakonazol, ketokonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, co może wymagać modyfikacji dawki. Lakozamid nie wpływa istotnie na farmakokinetykę karbamazepiny, kwasu walproinowego, omeprazolu, midazolamu, digoksyny, metforminy, warfaryny oraz doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, lewonorgestrel). Jednoczesne stosowanie induktorów enzymów (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) zmniejsza ekspozycję na lakozamid o około 25%, co może wymagać zwiększenia dawki leku.
AUC midazolamu, Cmax, doustny środek antykoncepcyjny, działanie depresyjne, elektrokardiogram, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, farmakokinetyka digoksyny, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu CYP2C9, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpadaczkowy indukujący enzymy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, monitorowanie EKG, monitorowanie INR, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pregabalina, rytonawir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Kleder 15 mg

Lenalidomid, substancja czynna produktu Kleder, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z wieloma lekami, co wymaga szczegółowego monitorowania podczas terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących czynniki stymulujące erytropoezę oraz hormonalną terapię zastępczą ze względu na zwiększone ryzyko zakrzepicy. W przypadku jednoczesnego stosowania lenalidomidu z deksametazonem, który jest induktorem CYP3A4, istnieje ryzyko zmniejszenia skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. Ponadto, podczas terapii skojarzonej z warfaryną, zaleca się ścisłe monitorowanie wskaźnika INR, a przy jednoczesnym podawaniu digoksyny (0,5 mg) obserwację stężenia leku w surowicy ze względu na wzrost ekspozycji o 14% (90% CI: 0,52%–28,2%).
antykoagulant, chinidyna, cytochrom CYP, deksametazon, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytropoeza, glikoproteina p, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymu, kinaza kreatynowa, lek immunomodulujący, lenalidomid, miotoksyczność, parametry krzepnięcia, rabdomioliza, statyna, szpiczak mnogi, temsyrolimus, warfaryna, wskaźnik INR, zakrzepica, zakrzepica żylna
Leksykon leków
Interakcje leku – Bevimlar 20 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol oraz rytonawir, zwiększają stężenie rywaroksabanu w osoczu 2,5-2,6-krotnie (AUC) i 1,6-1,7-krotnie (Cmax), co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg 1×/dobę), powodują wzrost AUC rywaroksabanu o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi (enoksaparyna 40 mg, warfaryna z INR 2,0-3,0) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawień, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. NLPZ (np. naproksen 500 mg, kwas acetylosalicylowy 500 mg) oraz inhibitory agregacji płytek (klopidogrel 300 mg dawka nasycająca, następnie 75 mg) mogą nasilać ryzyko krwawień, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych.
atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, duloksetyna, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, paroksetyna, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, układ krzepnięcia, warfaryna, wenlafaksyna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Dabigatran Eteksylan Stada 110 mg

Dabigatran eteksylan jest substratem transportera P-gp, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir z pibrentaswirem, znacząco zwiększają ekspozycję na dabigatran (AUC i Cmax wzrastają 2,3-2,5-krotnie), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory P-gp (np. werapamil, amiodaron, chinidyna, tikagrelor) również podnoszą stężenia dabigatranu, wymagając zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania klinicznego. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie AUC o 67%) oraz karbamazepina, fenytoina i ziele dziurawca, obniżają stężenia dabigatranu, co może prowadzić do obniżenia skuteczności przeciwzakrzepowej i jest wskazaniem do unikania kojarzenia. Ponadto, inhibitory proteazy (np. rytonawir) nie zostały odpowiednio przebadane, dlatego ich stosowanie z dabigatranem nie jest zalecane.
antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, doustny antykoagulant, enzym cytochromu P450, eteksylan dabigatranu, farmakokinetyka dabigatranu, glekaprewir i pibrentaswir, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor P-gp, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja lekowa, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metabolizm wątrobowy, migotanie przedsionków, pochodna heparyny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, terapia przeciwzakrzepowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Rispolept 1 mg/ml

Rysperydon, substancja czynna preparatu Rispolept 1 mg/ml roztwór doustny, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), leków powodujących zaburzenia elektrolitowe, bradykardię oraz leków działających ośrodkowo (alkohol, opioidy, benzodiazepiny) ze względu na ryzyko nasilenia sedacji i zaburzeń rytmu serca. Rysperydon antagonizuje działanie lewodopy i agonistów dopaminy, co wymaga stosowania najmniejszych skutecznych dawek obu leków, zwłaszcza w zaawansowanej chorobie Parkinsona. Leki hipotensyjne mogą nasilać działanie obniżające ciśnienie tętnicze, a psychostymulanty (np. metylofenidat) zwiększają ryzyko objawów pozapiramidowych. Paliperydon, aktywny metabolit rysperydonu, nie powinien być stosowany jednocześnie z Rispoleptem z powodu ryzyka nadmiernej ekspozycji na frakcję przeciwpsychotyczną.
agoniści dopaminy, amitryptylina, antagonista receptora H2, antycholinoesteraza, arypiprazol, bradykardia, choroba Parkinsona, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, digoksyna, donepezil, erytromycyna, fenotiazyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, frakcja przeciwpsychotyczna, furosemid, glikoproteina p, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor kanału wapniowego, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek beta-adrenolityczny, lek hipotensyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, paroksetyna, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, sertralina, topiramat, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ sercowo-naczyniowy, walproinian, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie poznawcze, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tigrix 90 mg

Tikagrelor wykazuje liniową farmakokinetykę z ekspozycją proporcjonalną do dawki do 1260 mg, z szybkim wchłanianiem (mediana tmax około 1,5 godziny) i aktywnym metabolitem AR-C124910XX (tmax około 2,5 godziny). Po pojedynczej dawce 90 mg u zdrowych ochotników Cmax tikagreloru wynosi 529 ng/ml, a AUC 3451 ng*h/ml, natomiast metabolit osiąga 28% Cmax i 42% AUC substancji macierzystej. W stanie stacjonarnym po dawce 60 mg mediana Cmax to 391 ng/ml, a AUC 3801 ng*h/ml, zaś po 90 mg odpowiednio 627 ng/ml i 6255 ng*h/ml. Biodostępność tikagreloru wynosi około 36%, a przyjmowanie z wysokotłuszczowym posiłkiem zwiększa AUC o 21%, nie wpływając istotnie na Cmax tikagreloru i metabolitu. Tikagrelor i jego metabolit są substratami P-gp, a metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Objętość dystrybucji wynosi 87,5 l, a oba związki wiążą się z białkami osocza w ponad 99%.
aktywny metabolit, biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cytochrom P450 3A4, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hamowanie agregacji płytek, hemodializa, klirens kreatyniny, krańcowa choroba nerek, łagodne zaburzenie czynności wątroby, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, pole pod krzywą stężenia, receptor P2Y12, stężenie maksymalne, tabletki rozpadające się w jamie ustnej, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie z żółcią, zawał serca, zgłębnik nosowo-żołądkowy