Interakcje leku
Metformax SR Combi 100 mg + 1000 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania farmakokinetyczne wykazały, że równoczesne podawanie dawek wielokrotnych sytagliptyny i metforminy pacjentom z cukrzycą typu 2 nie wpływa w istotny sposób na farmakokinetykę obu substancji czynnych. Mimo braku specyficznych badań interakcji dla produktu leczniczego Metformax SR Combi, dostępne są szczegółowe dane dotyczące interakcji dla poszczególnych substancji czynnych – sytagliptyny i metforminy.¹

Przeciwwskazane i niezalecane połączenia lekowe

Istnieją określone kombinacje lekowe, których należy unikać podczas stosowania produktu Metformax SR Combi ze względu na znacząco zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych:²

• Środki kontrastowe zawierające jod – stosowanie produktu leczniczego Metformax SR Combi musi zostać przerwane przed badaniem obrazowym z wykorzystaniem jodowych środków kontrastowych i nie może być wznowione przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Wznowienie leczenia możliwe jest wyłącznie po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.³

Połączenia lekowe wymagające szczególnej ostrożności

Podczas stosowania Metformax SR Combi należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym podawaniu następujących leków:⁴

• Leki wpływające na czynność nerek – niektóre produkty lecznicze mogą niekorzystnie wpływać na funkcję nerek, zwiększając ryzyko kwasicy mleczanowej, w tym:
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy (COX-2)
  • Inhibitory ACE
  • Antagoniści receptora angiotensyny II
  • Leki moczopędne, szczególnie pętlowe

  Podczas rozpoczynania terapii takimi lekami u pacjentów przyjmujących metforminę konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek.⁵

• Inhibitory transporterów nerkowych – leki wpływające na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych uczestniczących w wydalaniu metforminy, takie jak:
  • Inhibitory transportera kationów organicznych 2 (OCT2)
  • Inhibitory transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE)
  • Przykłady: ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir, cymetydyna

  Jednoczesne stosowanie tych leków może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę oraz ryzyko kwasicy mleczanowej. W przypadku konieczności łączenia tych leków należy rozważyć ścisłe monitorowanie kontroli glikemii, dostosowanie dawki oraz potencjalną modyfikację leczenia cukrzycy.⁶

• Leki o działaniu hiperglikemicznym:
  • Glikokortykosteroidy (ogólne i miejscowe)
  • Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych
  • Diuretyki

  Przy równoczesnym stosowaniu tych leków konieczne jest częstsze monitorowanie stężenia glukozy we krwi, szczególnie na początku leczenia. W razie potrzeby należy dostosować dawkę Metformax SR Combi.⁷

• Inhibitory ACE – mogą obniżać stężenie glukozy we krwi, co może wymagać dostosowania dawki leku przeciwcukrzycowego podczas terapii i po jej zakończeniu.⁸

Interakcje z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii produktem Metformax SR Combi jest przeciwwskazane ze względu na znaczące ryzyko poważnych powikłań. Zatrucie alkoholem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem kwasicy mleczanowej, szczególnie w następujących przypadkach:⁹

• Głodzenie – u pacjentów nieprzyjmujących regularnie posiłków
• Niedożywienie – u osób z niedoborami pokarmowymi
• Zaburzenia czynności wątroby – u pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby

Mechanizm interakcji opiera się na fakcie, że zarówno metformina jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Alkohol hamuje glukoneogenezę wątrobową, co w połączeniu z działaniem metforminy może prowadzić do hipoglikemii. Ponadto, alkohol może nasilać działanie kwasicy mleczanowej poprzez zwiększenie produkcji mleczanów i zaburzenie ich usuwania z organizmu.

Pacjenci stosujący Metformax SR Combi powinni zostać poinformowani o zakazie spożywania alkoholu lub przynajmniej o konieczności znacznego ograniczenia jego konsumpcji ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, która jest stanem zagrażającym życiu.

Specyficzne interakcje związane z sytagliptyną

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Badania in vitro oraz dane kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji w następstwie jednoczesnego podania innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest stosunkowo niewielkie.¹⁰

• Metabolizm przez enzymy CYP – głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczenie metabolizmu sytagliptyny jest CYP3A4, ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, metabolizm ma niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Jednak u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD), metabolizm może mieć istotniejszy wpływ na eliminację sytagliptyny. W takich przypadkach silnie działające inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny.¹¹
• Transportery nerkowe – sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny, w którym pośredniczy OAT3, hamowany był w warunkach in vitro przez probenecyd, chociaż ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji uznawane jest za niewielkie.¹²
• Cyklosporyna – jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 100 mg z cyklosporyną (600 mg) zwiększało wartość AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Takich zmian farmakokinetyki sytagliptyny nie uznano za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie, dlatego nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p.¹³

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

• Digoksyna – sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. Stosowanie digoksyny (0,25 mg) jednocześnie z sytagliptyną (100 mg na dobę) przez 10 dni zwiększało osoczowe AUC dla digoksyny przeciętnie o 11%, a osoczowe wartości Cmax o 18%. Mimo braku konieczności dostosowywania dawki digoksyny, pacjenci ze zwiększonym ryzykiem zatrucia digoksyną powinni być monitorowani podczas jednoczesnego stosowania sytagliptyny.¹⁴
• Wpływ na enzymy CYP450 – dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki:
  • metforminy
  • gliburydu
  • symwastatyny
  • rozyglitazonu
  • warfaryny
  • doustnych środków antykoncepcyjnych

  Wskazuje to na niewielkie prawdopodobieństwo wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) in vivo. Sytagliptyna może być natomiast słabym inhibitorem glikoproteiny p in vivo.¹⁵

Tabela interakcji Metformax SR Combi