Interakcje leku
Lenalidomide Pharmascience 7,5 mg

Lenalidomid wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii pacjentów, zwłaszcza ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z deksametazonem oraz lekami wpływającymi na erytropoezę i hormonalną terapią zastępczą, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Lenalidomid nie indukuje enzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4/5) i nie wpływa na skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych w monoterapii, jednak deksametazon, będący słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, może zmniejszać ich efektywność, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. W badaniach farmakokinetycznych lenalidomid w dawce 10 mg/dobę nie wpływał na R- i S-warfarynę (po pojedynczej dawce 25 mg), ale ze względu na możliwy wpływ deksametazonu na metabolizm warfaryny, zaleca się ścisłe monitorowanie INR.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W praktyce klinicznej istnieje szereg ważnych interakcji lekowych, które należy uwzględnić podczas stosowania lenalidomidu. Mechanizmy interakcji są różnorodne i w niektórych przypadkach wymagają szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego terapię.1

Czynniki wpływające na erytropoezę i ryzyko zakrzepicy

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania lenalidomidu z deksametazonem u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, którzy przyjmują leki mogące wpływać na proces erytropoezy. Dotyczy to również produktów leczniczych zwiększających ryzyko powikłań zakrzepowych, w tym hormonalnej terapii zastępczej. W takich przypadkach zaleca się wzmożony nadzór kliniczny ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia zakrzepicy.2

Doustne środki antykoncepcyjne

Dotychczas nie przeprowadzono formalnych badań klinicznych oceniających interakcje lenalidomidu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Istotne jest jednak, że lenalidomid w badaniach in vitro na ludzkich hepatocytach nie wykazywał właściwości indukujących enzymy CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5, niezależnie od stosowanego stężenia. Z tego względu nie przewiduje się, aby lenalidomid stosowany w monoterapii zmniejszał skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych.3

Należy jednak pamiętać, że w schematach terapeutycznych zawierających deksametazon, który jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 i prawdopodobnie wpływa również na inne enzymy i transportery, może dojść do zmniejszenia skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych. Z tego powodu podczas leczenia schematami zawierającymi lenalidomid i deksametazon należy stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży.4

Warfaryna

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne, wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu.5

Nie jest jednak jasne, czy interakcje farmakokinetyczne mogą wystąpić w warunkach klinicznych, szczególnie gdy w schemacie leczenia stosowany jest również deksametazon. Jako że deksametazon jest słabym lub umiarkowanym induktorem enzymów, a jego wpływ na działanie warfaryny nie został dokładnie określony, podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia, w szczególności INR.6

Digoksyna

Wykazano, że równoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększa stężenie digoksyny w osoczu (po podaniu pojedynczej dawki 0,5 mg) o 14% (90% przedział ufności: 0,52%-28,2%). Nie wiadomo jednak, czy efekt ten będzie podobny w praktyce klinicznej, szczególnie przy stosowaniu większych dawek lenalidomidu oraz jednoczesnym leczeniu deksametazonem.7

Ze względu na wąski indeks terapeutyczny digoksyny i potencjalne ryzyko zwiększenia jej stężenia, podczas równoczesnego leczenia lenalidomidem zaleca się systematyczne monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy.8

Statyny

Jednoczesne stosowanie statyn i lenalidomidu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia rabdomiolizy. Mechanizm tego działania ma prawdopodobnie charakter addytywny. Z tego powodu, szczególnie w początkowych tygodniach terapii skojarzonej, zaleca się wzmożoną kontrolę kliniczną oraz monitorowanie parametrów laboratoryjnych związanych z funkcją mięśni (w tym oznaczenia aktywności kinazy kreatynowej – CK).9

Deksametazon

Badania farmakokinetyczne wykazały, że równoczesne stosowanie deksametazonu w dawce 40 mg raz na dobę (w schemacie dawki pojedynczej lub wielokrotnej) nie wywiera istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę).10

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

W badaniach in vitro wykazano, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp), ale nie jest jej inhibitorem. Przeprowadzone badania kliniczne z silnym inhibitorem P-gp – chinidyną (600 mg, dwa razy na dobę) oraz umiarkowanie silnym inhibitorem/substratem P-gp – temsyrolimusem (25 mg) nie wykazały istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu stosowanego w dawce 25 mg.11

Dodatkowo stwierdzono, że równoczesne podawanie lenalidomidu nie zmieniało farmakokinetyki temsyrolimusu, co potwierdza brak istotnego klinicznie wpływu lenalidomidu na aktywność transporterów P-gp.12

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Interakcje lenalidomidu z alkoholem nie zostały szczegółowo przebadane w kontrolowanych badaniach klinicznych. Jednakże, biorąc pod uwagę farmakologię lenalidomidu oraz jego wpływ na układ nerwowy i krwiotwórczy, spożywanie alkoholu podczas terapii może potencjalnie nasilać niektóre działania niepożądane leku.

Alkohol może nasilać działanie lenalidomidu na ośrodkowy układ nerwowy, powodując zwiększenie ryzyka wystąpienia zawrotów głowy, senności i zaburzeń koordynacji ruchowej. Dodatkowo, zarówno lenalidomid jak i alkohol mogą wpływać na funkcję wątroby, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka hepatotoksyczności.

Z uwagi na powyższe, zaleca się ostrożność i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii lenalidomidem. Pacjenci powinni być poinformowani o potencjalnym ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i stosowaniem lenalidomidu, szczególnie w przypadku współistniejących schorzeń wątroby lub stosowania innych leków o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym.

Tabela interakcji lenalidomidu z innymi produktami leczniczymi

Produkt leczniczy Rodzaj interakcji Opis interakcji Stopień istotności klinicznej Zalecenia
Czynniki wpływające na erytropoezę Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zakrzepicy u pacjentów ze szpiczakiem mnogim podczas jednoczesnego stosowania z lenalidomidem i deksametazonem Wysoki Stosować ostrożnie, monitorować parametry krzepnięcia, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową
Hormonalna terapia zastępcza Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zakrzepicy podczas jednoczesnego stosowania z lenalidomidem i deksametazonem Wysoki Stosować ostrożnie, monitorować parametry krzepnięcia, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową
Doustne środki antykoncepcyjne Farmakokinetyczna Może wystąpić zmniejszenie skuteczności antykoncepcji przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu (induktor CYP3A4), sam lenalidomid nie wpływa na skuteczność Średni Stosować dodatkowe metody antykoncepcji
Warfaryna Farmakokinetyczna Brak wpływu lenalidomidu na farmakokinetykę warfaryny w badaniach z pojedynczą dawką, możliwa interakcja przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu Średni Ścisłe monitorowanie INR, szczególnie przy rozpoczynaniu lub zmianie dawkowania
Digoksyna Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu o 14% podczas jednoczesnego stosowania z lenalidomidem Średni Monitorowanie stężenia digoksyny w osoczu, szczególnie przy rozpoczynaniu lub zmianie dawkowania
Statyny Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko rabdomiolizy (działanie addytywne) Wysoki Ścisła kontrola kliniczna i laboratoryjna, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia, monitorowanie CK
Deksametazon Farmakokinetyczna Brak istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu Niski Brak specjalnych zaleceń dotyczących dostosowania dawki
Inhibitory glikoproteiny P (np. chinidyna, temsyrolimus) Farmakokinetyczna Brak istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu Niski Brak specjalnych zaleceń dotyczących dostosowania dawki
Alkohol Farmakodynamiczna Potencjalnie nasilone działania niepożądane ze strony OUN i wątroby Średni Zalecane ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl