Działania niepożądane
Lenalidomide Pharmascience 7,5 mg

Lenalidomid, stosowany głównie w leczeniu szpiczaka mnogiego, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony układu krwiotwórczego. Neutropenia występuje bardzo często, w zakresie 42,2–83,3%, a jej ciężkie postacie mogą prowadzić do gorączki neutropenicznej (6,0% w schemacie MPR+R), stanowiącej zagrożenie życia. Trombocytopenia i niedokrwistość również są powszechne, z częstością do 72,3% i 70,7% odpowiednio, co zwiększa ryzyko krwawień i wymaga monitorowania. Zakażenia, zwłaszcza zapalenie płuc (do 10,6%) i zakażenia dróg oddechowych, są istotnym powikłaniem, szczególnie w kontekście neutropenii. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, obejmująca zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną, występuje często i może mieć ciężki przebieg (3-4. stopień). Niewydolność nerek, w tym ostra, obserwowana jest u 6,3% pacjentów leczonych schematami zawierającymi lenalidomid.

Działania niepożądane leku Lenalidomide Pharmascience

Poniższa charakterystyka działań niepożądanych dotyczy lenalidomidu, substancji czynnej preparatu Lenalidomide Pharmascience, stosowanego w różnych wskazaniach klinicznych. Przedstawione dane pochodzą z badań klinicznych, w których oceniano profil bezpieczeństwa tego leku u pacjentów z różnymi postaciami szpiczaka mnogiego.1

Ogólny profil bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został dobrze scharakteryzowany w licznych badaniach klinicznych, obejmujących zarówno nowo rozpoznany szpiczak mnogi, jak i pacjentów wcześniej leczonych. Działania niepożądane występowały z różną częstością w zależności od wskazania oraz stosowanych schematów leczenia skojarzeniowego.2

Ciężkie działania niepożądane

W różnych badaniach klinicznych zaobserwowano szereg ciężkich działań niepożądanych występujących częściej u pacjentów leczonych lenalidomidem w porównaniu z grupami kontrolnymi. Wśród najpoważniejszych powikłań należy wymienić:3

  • Zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02)4
  • Zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104)5
  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)6
  • Neutropenia 4. stopnia7
  • Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3% u pacjentów leczonych Rd lub Rd18)8
  • Gorączka neutropeniczna (6,0% u pacjentów leczonych MPR+R)9
  • Niedokrwistość (5,3% u pacjentów leczonych MPR+R)10
  • Niedociśnienie tętnicze (6,5% u pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem)11
  • Odwodnienie (5,0% u pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem)12

Najczęstsze działania niepożądane w zależności od schematu leczenia

Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania i zastosowanego schematu terapeutycznego. Poniżej przedstawiono najczęstsze działania niepożądane obserwowane w poszczególnych protokołach leczenia:

Leczenie podtrzymujące po ASCT

W badaniu IFM 2005-02 najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym były:13

  • Neutropenia (60,8%)
  • Zapalenie oskrzeli (47,4%)
  • Biegunka (38,9%)
  • Zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%)
  • Skurcze mięśni (33,4%)
  • Leukopenia (31,7%)
  • Astenia (29,7%)
  • Kaszel (27,3%)
  • Trombocytopenia (23,5%)
  • Zapalenie żołądka i jelit (22,5%)
  • Gorączka (20,5%)

W badaniu CALGB 100104 najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi przy stosowaniu lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym były:14

  • Neutropenia (79,0%; 71,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
  • Trombocytopenia (72,3%; 61,6% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
  • Biegunka (54,5%; 46,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
  • Wysypka (31,7%; 25,0% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
  • Zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%)
  • Zmęczenie (22,8%; 17,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
  • Leukopenia (22,8%; 18,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
  • Niedokrwistość (21,0%; 13,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
Lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem

U pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem w badaniu SWOG S0777 najczęściej obserwowano następujące działania niepożądane:15

  • Zmęczenie (73,7%)
  • Neuropatia obwodowa (71,8%)
  • Trombocytopenia (57,6%)
  • Zaparcie (56,1%)
  • Hipokalcemia (50,0%)
Lenalidomid z małymi dawkami deksametazonu

U pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd oraz Rd18) najczęstszymi działaniami niepożądanymi były:16

  • Biegunka (45,5%)
  • Zmęczenie (32,8%)
  • Ból pleców (32,0%)
  • Astenia (28,2%)
  • Zaburzenia snu (27,6%)
  • Wysypka (24,3%)
  • Osłabione łaknienie (23,1%)
  • Kaszel (22,7%)
  • Gorączka (21,4%)
  • Skurcze mięśni (20,5%)
Lenalidomid w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem

U pacjentów leczonych melfalanem, prednizonem i lenalidomidem z następczym podtrzymywaniem lenalidomidem (MPR+R) lub melfalanem, prednizonem i lenalidomidem, z następczą kontynuacją placebo (MPR+p) najczęściej obserwowano:17

  • Neutropenia (83,3%)
  • Niedokrwistość (70,7%)
  • Trombocytopenia (70,0%)
  • Leukopenia (38,8%)
  • Zaparcia (34,0%)
  • Biegunka (33,3%)
  • Wysypka (28,9%)
  • Gorączka (27,0%)
  • Obrzęk obwodowy (25,0%)
  • Kaszel (24,0%)
  • Zmniejszone łaknienie (23,7%)
  • Astenia (22,0%)
Lenalidomid z deksametazonem u pacjentów wcześniej leczonych

W badaniach klinicznych MM-009 oraz MM-010, obejmujących pacjentów ze szpiczakiem mnogim wcześniej leczonych co najmniej jednym schematem, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania lenalidomidu z deksametazonem były:18

  • Zmęczenie (43,9%)
  • Neutropenia (42,2%)
  • Zaparcie (40,5%)
  • Biegunka (38,5%)
  • Kurcze mięśni (33,4%)
  • Niedokrwistość (31,4%)
  • Trombocytopenia (21,5%)
  • Wysypka (21,2%)

Tabela działań niepożądanych lenalidomidu

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Nasilenie
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia Bardzo często Od 1. do 4. stopnia, może wymagać przerwania leczenia
Trombocytopenia Bardzo często Od 1. do 4. stopnia
Niedokrwistość Bardzo często Od 1. do 4. stopnia
Gorączka neutropeniczna Często Stan zagrażający życiu (4. stopień)
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie płuc Bardzo często Od 1. do 4. stopnia, może być ciężkie
Zakażenie płuc Często Może wymagać hospitalizacji
Zapalenie oskrzeli Bardzo często Od 1. do 3. stopnia
Zapalenie jamy nosowo-gardłowej Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Zakażenia górnych dróg oddechowych Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często Od 1. do 3. stopnia, rzadziej ciężka
Zaparcie Bardzo często Od 1. do 3. stopnia
Zapalenie żołądka i jelit Często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Ból brzucha Często Zwykle łagodny do umiarkowanego
Zmniejszone łaknienie Bardzo często Od 1. do 2. stopnia
Zaburzenia naczyniowe Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) Często Stan zagrażający życiu (3-4. stopień)
Niedociśnienie tętnicze Często Od 1. do 3. stopnia
Odwodnienie Często Od 1. do 3. stopnia
Zaburzenia układu nerwowego Neuropatia obwodowa Bardzo często Od 1. do 3. stopnia, rzadziej 4. stopnia
Skurcze mięśni Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanych
Zaburzenia snu Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanych
Zawroty głowy Często Zwykle łagodne do umiarkowanych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Bardzo często Od 1. do 3. stopnia
Świąd Często Zwykle łagodny do umiarkowanego
Suchość skóry Często Zwykle łagodna
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie Bardzo często Od 1. do 3. stopnia
Gorączka Bardzo często Od 1. do 3. stopnia
Astenia Bardzo często Od 1. do 3. stopnia
Ból pleców Bardzo często Zwykle łagodny do umiarkowanego
Obrzęk obwodowy Bardzo często Zwykle łagodny do umiarkowanego
Kaszel Bardzo często Zwykle łagodny do umiarkowanego
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hipokalcemia Bardzo często Od 1. do 4. stopnia
Hipokaliemia Często Od 1. do 3. stopnia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) Często Od 1. do 4. stopnia, może być ciężka

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia hematologiczne

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi lenalidomidu są zaburzenia hematologiczne, które występują u przeważającej większości pacjentów. Obejmują one przede wszystkim neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość. Zaburzenia te mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zakażenia i krwawienia.19

Neutropenia jest jednym z najczęstszych powikłań, występującym z częstością od 42,2% do 83,3% w zależności od schematu leczenia. W skrajnych przypadkach może prowadzić do gorączki neutropenicznej, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.20

Trombocytopenia to kolejne częste powikłanie hematologiczne, występujące z częstością od 21,5% do 72,3%. Może ona zwiększać ryzyko powikłań krwotocznych, szczególnie przy głębokim spadku liczby płytek krwi.21

Powikłania zakaźne

Zakażenia stanowią istotne zagrożenie u pacjentów leczonych lenalidomidem, szczególnie w kontekście występującej neutropenii. Najczęściej obserwowane są:22

  • Zapalenie płuc – poważne powikłanie infekcyjne występujące z częstością do 10,6%
  • Zakażenie płuc – 9,4%
  • Zapalenie oskrzeli – bardzo częste (do 47,4%)
  • Zakażenia górnych dróg oddechowych – 26,8%
  • Zapalenie jamy nosowo-gardłowej – 34,8%

Powikłania zakrzepowo-zatorowe

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, obejmująca zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną, należy do najpoważniejszych powikłań leczenia lenalidomidem. Te zagrażające życiu zdarzenia wymagają szczególnej uwagi i odpowiedniego postępowania profilaktycznego.23

Neuropatia obwodowa

Neuropatia obwodowa występuje szczególnie często w schematach zawierających lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem, gdzie jej częstość sięga 71,8%. Jest to istotne powikłanie wpływające na jakość życia pacjentów i mogące wymagać modyfikacji dawkowania.24

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do bardzo częstych powikłań leczenia lenalidomidem. Obejmują one:25

  • Biegunka – występująca z częstością od 33,3% do 54,5%
  • Zaparcie – występujące z częstością od 34,0% do 56,1%
  • Zapalenie żołądka i jelit – 22,5%
  • Zmniejszone łaknienie – od 23,1% do 23,7%

Zmęczenie i astenia

Zmęczenie i astenia należą do najczęstszych działań niepożądanych zgłaszanych przez pacjentów leczonych lenalidomidem. Częstość występowania zmęczenia waha się od 22,8% do 73,7%, natomiast astenia występuje u 22,0% do 29,7% pacjentów w zależności od schematu leczenia.26

Reakcje skórne

Wysypka jest częstym działaniem niepożądanym podczas terapii lenalidomidem, występującym u 21,2% do 31,7% pacjentów. Zazwyczaj ma charakter łagodny do umiarkowanego, jednak w niektórych przypadkach może wymagać modyfikacji dawkowania lub przerwania leczenia.27

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl