Działania niepożądane
Lenalidomide Pharmascience 7,5 mg
Lenalidomid, stosowany głównie w leczeniu szpiczaka mnogiego, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony układu krwiotwórczego. Neutropenia występuje bardzo często, w zakresie 42,2–83,3%, a jej ciężkie postacie mogą prowadzić do gorączki neutropenicznej (6,0% w schemacie MPR+R), stanowiącej zagrożenie życia. Trombocytopenia i niedokrwistość również są powszechne, z częstością do 72,3% i 70,7% odpowiednio, co zwiększa ryzyko krwawień i wymaga monitorowania. Zakażenia, zwłaszcza zapalenie płuc (do 10,6%) i zakażenia dróg oddechowych, są istotnym powikłaniem, szczególnie w kontekście neutropenii. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, obejmująca zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną, występuje często i może mieć ciężki przebieg (3-4. stopień). Niewydolność nerek, w tym ostra, obserwowana jest u 6,3% pacjentów leczonych schematami zawierającymi lenalidomid.
Działania niepożądane leku Lenalidomide Pharmascience
Poniższa charakterystyka działań niepożądanych dotyczy lenalidomidu, substancji czynnej preparatu Lenalidomide Pharmascience, stosowanego w różnych wskazaniach klinicznych. Przedstawione dane pochodzą z badań klinicznych, w których oceniano profil bezpieczeństwa tego leku u pacjentów z różnymi postaciami szpiczaka mnogiego.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został dobrze scharakteryzowany w licznych badaniach klinicznych, obejmujących zarówno nowo rozpoznany szpiczak mnogi, jak i pacjentów wcześniej leczonych. Działania niepożądane występowały z różną częstością w zależności od wskazania oraz stosowanych schematów leczenia skojarzeniowego.2
Ciężkie działania niepożądane
W różnych badaniach klinicznych zaobserwowano szereg ciężkich działań niepożądanych występujących częściej u pacjentów leczonych lenalidomidem w porównaniu z grupami kontrolnymi. Wśród najpoważniejszych powikłań należy wymienić:3
- Zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02)4
- Zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104)5
- Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)6
- Neutropenia 4. stopnia7
- Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3% u pacjentów leczonych Rd lub Rd18)8
- Gorączka neutropeniczna (6,0% u pacjentów leczonych MPR+R)9
- Niedokrwistość (5,3% u pacjentów leczonych MPR+R)10
- Niedociśnienie tętnicze (6,5% u pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem)11
- Odwodnienie (5,0% u pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem)12
Najczęstsze działania niepożądane w zależności od schematu leczenia
Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania i zastosowanego schematu terapeutycznego. Poniżej przedstawiono najczęstsze działania niepożądane obserwowane w poszczególnych protokołach leczenia:
Leczenie podtrzymujące po ASCT
W badaniu IFM 2005-02 najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym były:13
- Neutropenia (60,8%)
- Zapalenie oskrzeli (47,4%)
- Biegunka (38,9%)
- Zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%)
- Skurcze mięśni (33,4%)
- Leukopenia (31,7%)
- Astenia (29,7%)
- Kaszel (27,3%)
- Trombocytopenia (23,5%)
- Zapalenie żołądka i jelit (22,5%)
- Gorączka (20,5%)
W badaniu CALGB 100104 najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi przy stosowaniu lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym były:14
- Neutropenia (79,0%; 71,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
- Trombocytopenia (72,3%; 61,6% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
- Biegunka (54,5%; 46,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
- Wysypka (31,7%; 25,0% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
- Zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%)
- Zmęczenie (22,8%; 17,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
- Leukopenia (22,8%; 18,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
- Niedokrwistość (21,0%; 13,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
Lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem
U pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem w badaniu SWOG S0777 najczęściej obserwowano następujące działania niepożądane:15
- Zmęczenie (73,7%)
- Neuropatia obwodowa (71,8%)
- Trombocytopenia (57,6%)
- Zaparcie (56,1%)
- Hipokalcemia (50,0%)
Lenalidomid z małymi dawkami deksametazonu
U pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd oraz Rd18) najczęstszymi działaniami niepożądanymi były:16
- Biegunka (45,5%)
- Zmęczenie (32,8%)
- Ból pleców (32,0%)
- Astenia (28,2%)
- Zaburzenia snu (27,6%)
- Wysypka (24,3%)
- Osłabione łaknienie (23,1%)
- Kaszel (22,7%)
- Gorączka (21,4%)
- Skurcze mięśni (20,5%)
Lenalidomid w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem
U pacjentów leczonych melfalanem, prednizonem i lenalidomidem z następczym podtrzymywaniem lenalidomidem (MPR+R) lub melfalanem, prednizonem i lenalidomidem, z następczą kontynuacją placebo (MPR+p) najczęściej obserwowano:17
- Neutropenia (83,3%)
- Niedokrwistość (70,7%)
- Trombocytopenia (70,0%)
- Leukopenia (38,8%)
- Zaparcia (34,0%)
- Biegunka (33,3%)
- Wysypka (28,9%)
- Gorączka (27,0%)
- Obrzęk obwodowy (25,0%)
- Kaszel (24,0%)
- Zmniejszone łaknienie (23,7%)
- Astenia (22,0%)
Lenalidomid z deksametazonem u pacjentów wcześniej leczonych
W badaniach klinicznych MM-009 oraz MM-010, obejmujących pacjentów ze szpiczakiem mnogim wcześniej leczonych co najmniej jednym schematem, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania lenalidomidu z deksametazonem były:18
- Zmęczenie (43,9%)
- Neutropenia (42,2%)
- Zaparcie (40,5%)
- Biegunka (38,5%)
- Kurcze mięśni (33,4%)
- Niedokrwistość (31,4%)
- Trombocytopenia (21,5%)
- Wysypka (21,2%)
Tabela działań niepożądanych lenalidomidu
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Nasilenie |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia | Bardzo często | Od 1. do 4. stopnia, może wymagać przerwania leczenia |
| Trombocytopenia | Bardzo często | Od 1. do 4. stopnia | |
| Niedokrwistość | Bardzo często | Od 1. do 4. stopnia | |
| Gorączka neutropeniczna | Często | Stan zagrażający życiu (4. stopień) | |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie płuc | Bardzo często | Od 1. do 4. stopnia, może być ciężkie |
| Zakażenie płuc | Często | Może wymagać hospitalizacji | |
| Zapalenie oskrzeli | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia | |
| Zapalenie jamy nosowo-gardłowej | Bardzo często | Zwykle łagodne do umiarkowanego | |
| Zakażenia górnych dróg oddechowych | Bardzo często | Zwykle łagodne do umiarkowanego | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia, rzadziej ciężka |
| Zaparcie | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia | |
| Zapalenie żołądka i jelit | Często | Zwykle łagodne do umiarkowanego | |
| Ból brzucha | Często | Zwykle łagodny do umiarkowanego | |
| Zmniejszone łaknienie | Bardzo często | Od 1. do 2. stopnia | |
| Zaburzenia naczyniowe | Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) | Często | Stan zagrażający życiu (3-4. stopień) |
| Niedociśnienie tętnicze | Często | Od 1. do 3. stopnia | |
| Odwodnienie | Często | Od 1. do 3. stopnia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Neuropatia obwodowa | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia, rzadziej 4. stopnia |
| Skurcze mięśni | Bardzo często | Zwykle łagodne do umiarkowanych | |
| Zaburzenia snu | Bardzo często | Zwykle łagodne do umiarkowanych | |
| Zawroty głowy | Często | Zwykle łagodne do umiarkowanych | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia |
| Świąd | Często | Zwykle łagodny do umiarkowanego | |
| Suchość skóry | Często | Zwykle łagodna | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia |
| Gorączka | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia | |
| Astenia | Bardzo często | Od 1. do 3. stopnia | |
| Ból pleców | Bardzo często | Zwykle łagodny do umiarkowanego | |
| Obrzęk obwodowy | Bardzo często | Zwykle łagodny do umiarkowanego | |
| Kaszel | Bardzo często | Zwykle łagodny do umiarkowanego | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipokalcemia | Bardzo często | Od 1. do 4. stopnia |
| Hipokaliemia | Często | Od 1. do 3. stopnia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) | Często | Od 1. do 4. stopnia, może być ciężka |
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Zaburzenia hematologiczne
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi lenalidomidu są zaburzenia hematologiczne, które występują u przeważającej większości pacjentów. Obejmują one przede wszystkim neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość. Zaburzenia te mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zakażenia i krwawienia.19
Neutropenia jest jednym z najczęstszych powikłań, występującym z częstością od 42,2% do 83,3% w zależności od schematu leczenia. W skrajnych przypadkach może prowadzić do gorączki neutropenicznej, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.20
Trombocytopenia to kolejne częste powikłanie hematologiczne, występujące z częstością od 21,5% do 72,3%. Może ona zwiększać ryzyko powikłań krwotocznych, szczególnie przy głębokim spadku liczby płytek krwi.21
Powikłania zakaźne
Zakażenia stanowią istotne zagrożenie u pacjentów leczonych lenalidomidem, szczególnie w kontekście występującej neutropenii. Najczęściej obserwowane są:22
- Zapalenie płuc – poważne powikłanie infekcyjne występujące z częstością do 10,6%
- Zakażenie płuc – 9,4%
- Zapalenie oskrzeli – bardzo częste (do 47,4%)
- Zakażenia górnych dróg oddechowych – 26,8%
- Zapalenie jamy nosowo-gardłowej – 34,8%
Powikłania zakrzepowo-zatorowe
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, obejmująca zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną, należy do najpoważniejszych powikłań leczenia lenalidomidem. Te zagrażające życiu zdarzenia wymagają szczególnej uwagi i odpowiedniego postępowania profilaktycznego.23
Neuropatia obwodowa
Neuropatia obwodowa występuje szczególnie często w schematach zawierających lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem, gdzie jej częstość sięga 71,8%. Jest to istotne powikłanie wpływające na jakość życia pacjentów i mogące wymagać modyfikacji dawkowania.24
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do bardzo częstych powikłań leczenia lenalidomidem. Obejmują one:25
- Biegunka – występująca z częstością od 33,3% do 54,5%
- Zaparcie – występujące z częstością od 34,0% do 56,1%
- Zapalenie żołądka i jelit – 22,5%
- Zmniejszone łaknienie – od 23,1% do 23,7%
Zmęczenie i astenia
Zmęczenie i astenia należą do najczęstszych działań niepożądanych zgłaszanych przez pacjentów leczonych lenalidomidem. Częstość występowania zmęczenia waha się od 22,8% do 73,7%, natomiast astenia występuje u 22,0% do 29,7% pacjentów w zależności od schematu leczenia.26
Reakcje skórne
Wysypka jest częstym działaniem niepożądanym podczas terapii lenalidomidem, występującym u 21,2% do 31,7% pacjentów. Zazwyczaj ma charakter łagodny do umiarkowanego, jednak w niektórych przypadkach może wymagać modyfikacji dawkowania lub przerwania leczenia.27
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania