Interakcje
Zyprazydon

Interakcje zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W przypadku zyprazydonu, będącego substancją aktywną leków przeciwpsychotycznych, niezwykle istotne jest zrozumienie możliwych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Należy podkreślić, że nie przeprowadzono kompleksowych farmakokinetycznych i farmakodynamicznych badań interakcji zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, jednak nie można wykluczyć potencjalnego działania addycyjnego przy jednoczesnym stosowaniu.¹

Przeciwwskazane łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca, zyprazydon nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT w zapisie EKG. Do tej grupy należą:²

• Leki przeciwarytmiczne z grupy IA i III
• Trójtlenek arsenu
• Halofantryna
• Octan lewometadylu
• Neuroleptyki takie jak: mezorydazyna, tiorydazyna, pimozyd, sertindol
• Antybiotyki z grupy fluorochinolonów: sparfloksacyna, gatifloksacyna, moksyfloksacyna
• Metylosulfonian dolasetronu
• Meflokina
• Cyzapryd

³

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Biorąc pod uwagę podstawowy mechanizm działania zyprazydonu na ośrodkowy układ nerwowy, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z innymi substancjami oddziałującymi na OUN.⁴

Interakcje z lekami serotonergicznymi

Opisywano pojedyncze przypadki zespołu serotoninowego związanego z jednoczesnym stosowaniem zyprazydonu i leków serotonergicznych, takich jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować: poczucie zagubienia, niepokój, gorączkę, nadmierne pocenie się, ataksję, hiperrefleksję, drgawki kloniczne mięśni oraz biegunkę.⁵

Wpływ zyprazydonu na inne produkty lecznicze

Wpływ na enzymy cytochromu P450

Badania zarówno in vivo, jak i in vitro wskazują na ograniczony potencjał inhibicyjny zyprazydonu wobec enzymów cytochromu P450. Badania z dekstrometorfanem nie wykazały istotnego zahamowania CYP2D6 przy stężeniach zyprazydonu o 50% mniejszych od osiąganych przy stosowaniu dawki 40 mg dwa razy na dobę. Dane z badań in vitro sugerują również, że zyprazydon może powodować niewielkie zahamowanie enzymów CYP2D6 i CYP3A4, jednak jest mało prawdopodobne, aby wpływał na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450 w sposób klinicznie istotny.⁶

Interakcje z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi

Stosowanie zyprazydonu nie wpływa znacząco na farmakokinetykę składnika estrogenowego (etynyloestradiol, substrat CYP3A4) ani progesteronu w doustnych środkach antykoncepcyjnych.⁷

Interakcje z solami litu

Jednoczesne podawanie zyprazydonu i soli litu nie wpływa na farmakokinetykę związków litu. Należy jednak pamiętać, że zarówno zyprazydon, jak i sole litu mogą oddziaływać na układ przewodzący serca, co teoretycznie może stwarzać ryzyko interakcji farmakodynamicznych, w tym arytmii. W kontrolowanych badaniach klinicznych nie wykazano jednak, by połączenie zyprazydonu i litu zwiększało ryzyko kliniczne w porównaniu z zastosowaniem samego litu.⁸

Interakcje z lekami stabilizującymi nastrój

Istnieją ograniczone dane na temat jednoczesnego stosowania zyprazydonu z karbamazepiną, jednak interakcja farmakokinetyczna zyprazydonu z walproinianem jest mało prawdopodobna ze względu na brak wspólnego szlaku metabolicznego dla tych dwóch leków. W kontrolowanych badaniach klinicznych wykazano, że przy jednoczesnym podaniu zyprazydonu i walproinianu, średnie stężenie walproinianu pozostawało w zakresie stężeń terapeutycznych, w porównaniu z walproinianem stosowanym z placebo.⁹

Wpływ innych produktów leczniczych na zyprazydon

Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4

Ketokonazol (400 mg/dobę), będący silnym inhibitorem CYP3A4 oraz glikoproteiny P (P-gp), zwiększa stężenie zyprazydonu w surowicy o mniej niż 40%. Stężenia w surowicy S-metylodihydro-zyprazydonu i sulfotlenku zyprazydonu w czasie spodziewanego Tmax zyprazydonu zwiększyły się odpowiednio o 55% i 8%. Nie zaobserwowano jednak dodatkowego wydłużenia odstępu QTc. Zmiany w farmakokinetyce zyprazydonu związane z jednoczesnym podawaniem silnych inhibitorów CYP3A4 prawdopodobnie nie mają znaczenia klinicznego, dlatego dostosowanie wielkości dawki nie jest konieczne.<sup data-drug="Zypsila" data-section="Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji" title="Inhibitor CYP3A4, ketokonazol (400 mg/dobę), będący również inhibitorem glikoproteiny P (p-gp), zwiększa stężenie zyprazydonu w surowicy o 10

Dane z badań in vitro oraz badań na zwierzętach sugerują, że zyprazydon może być substratem dla glikoproteiny P (P-gp), jednak znaczenie kliniczne tego faktu pozostaje nieznane. Ponieważ zyprazydon jest substratem dla CYP3A4 oraz możliwa jest indukcja CYP3A4 i P-gp, jednoczesne podawanie z induktorami tych enzymów, takimi jak karbamazepina, ryfampicyna czy ziele dziurawca, może prowadzić do zmniejszenia stężenia zyprazydonu w osoczu.¹¹

Leczenie karbamazepiną w dawce 200 mg dwa razy na dobę przez okres 21 dni skutkowało zmniejszeniem całkowitego wpływu zyprazydonu na organizm o około 35%.¹²

Interakcje z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy

Wielokrotne dawki leków zobojętniających kwas żołądkowy zawierających glin i magnez lub cymetydyny podane po posiłku nie wpływają w stopniu istotnym klinicznie na właściwości farmakokinetyczne zyprazydonu.¹³

Wiązanie z białkami osocza

Zyprazydon intensywnie wiąże się z białkami osocza. W warunkach in vitro nie zmieniały tego warfaryna ani propranolol, dwie substancje silnie wiążące się z białkami. Nie wykazano również, by sam zyprazydon wpływał na właściwości wiążące tych leków w osoczu człowieka. Tak więc możliwości interakcji z zyprazydonem wywołane wypieraniem z połączeń z białkami są mało prawdopodobne.¹⁴

Interakcje zyprazydonu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu z zyprazydonem wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Etanol może nasilać działanie sedatywne zyprazydonu oraz pogłębiać zaburzenia psychomotoryczne. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie alkoholu może nasilać działania niepożądane zyprazydonu, zwłaszcza hipotensję ortostatyczną i zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego.¹⁵

Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii zyprazydonem, gdyż może to prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, pogorszenia funkcji poznawczych i zwiększonego ryzyka upadków, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁶

Tabela interakcji zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi

Uwagi dotyczące dzieci i młodzieży

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań nad możliwymi interakcjami zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi u dzieci i młodzieży, co wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów.¹⁷