Dawkowanie i sposób podawania
Zyprazydon

Zyprazydon w postaci kapsułek twardych (Zypsila) stosowany jest w leczeniu zaostrzeń schizofrenii oraz epizodów manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej, z dawką początkową 40 mg dwa razy na dobę, podawaną podczas posiłków. Dawkę można zwiększać do maksymalnie 80 mg dwa razy na dobę (160 mg/dobę), przy czym maksymalną dawkę można osiągnąć już od trzeciego dnia terapii. W leczeniu podtrzymującym schizofrenii zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, często 20 mg dwa razy na dobę. U pacjentów powyżej 65. roku życia dawkę początkową można rozważyć do zmniejszenia, natomiast u osób z niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. W przypadku niewydolności wątroby zaleca się zmniejszenie dawki ze względu na metabolizm wątrobowy leku. Stosowanie zyprazydonu wiąże się z dawkozależnym wydłużeniem odstępu QT w EKG, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem ryzyka arytmii.

Dawkowanie i sposób podawania zyprazydonu

Zyprazydon stosowany w postaci kapsułek twardych (preparat Zypsila) wymaga precyzyjnego dawkowania w zależności od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz indywidualnych czynników. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące dawkowania, które należy uwzględnić podczas planowania terapii.1

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

W przypadku leczenia fazy zaostrzenia schizofrenii oraz epizodu manii w zaburzeniu dwubiegunowym zalecana dawka początkowa wynosi 40 mg dwa razy na dobę, podawana podczas posiłków. Dawkowanie może być modyfikowane w zależności od indywidualnej odpowiedzi klinicznej pacjenta, maksymalnie do 80 mg dwa razy na dobę. Jeżeli istnieją wskazania kliniczne, maksymalną rekomendowaną dawkę można wprowadzić już od trzeciego dnia terapii.2

Należy bezwzględnie przestrzegać maksymalnego dawkowania, ponieważ profil bezpieczeństwa zyprazydonu w dawkach przekraczających 160 mg/dobę nie został potwierdzony. Co istotne, stosowanie zyprazydonu wiąże się z proporcjonalnym do dawki wydłużeniem odstępu QT w zapisie EKG.3

W przypadku leczenia podtrzymującego schizofrenii zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki zyprazydonu. U wielu pacjentów odpowiednia może być dawka 20 mg dwa razy na dobę.4

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów powyżej 65. roku życia standardowo nie jest wymagane zmniejszenie dawki początkowej, jednak należy rozważyć takie postępowanie, jeśli istnieją ku temu wskazania kliniczne.5

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji standardowego dawkowania zyprazydonu.6

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

W przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby należy rozważyć zmniejszenie dawki zyprazydonu ze względu na jego metabolizm wątrobowy.7

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Choroba afektywna dwubiegunowa

W leczeniu stanów ostrych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej u dzieci i młodzieży w wieku 10-17 lat zaleca się następujący schemat dawkowania:8

  • Dzień pierwszy: 20 mg w pojedynczej dawce dobowej, przyjmowanej podczas posiłku
  • Kolejne dni: dawkowanie w dwóch dawkach podzielonych, stopniowo zwiększane przez 1-2 tygodnie, aż do osiągnięcia dawki docelowej:
    • Pacjenci o masie ciała ≥45 kg: 120-160 mg/dobę
    • Pacjenci o masie ciała <45 kg: 60-80 mg/dobę

<sup data-drug="Zypsila" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="W kolejnych dniach zyprazydon powinien być podawany podczas posiłków w dwóch dawkach podzielonych, przy czym dawkę dobową należy stopniowo zwiększać przez okres 1-2 tygodni, aż do osiągnięcia docelowych wartości w granicach 120-160 mg/dobę u pacjentów o masie ciała ≥45 kg lub 60-80 mg/dobę u pacjentów o masie ciała 9

Po osiągnięciu docelowej dawki, w późniejszym okresie dawkowanie powinno być dobierane indywidualnie w oparciu o stan kliniczny pacjenta, w następujących zakresach:<sup data-drug="Zypsila" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="W późniejszym okresie dawki powinny być dobierane na podstawie indywidualnego stanu klinicznego w zakresie 80-160 mg/dobę u pacjentów o masie ciała ≥45 kg lub 40-80 mg/dobę u pacjentów o masie ciała 10

  • Pacjenci o masie ciała ≥45 kg: 80-160 mg/dobę
  • Pacjenci o masie ciała <45 kg: 40-80 mg/dobę

W badaniach klinicznych dopuszczano nierównomierne rozłożenie dawek podzielonych, gdzie dawka poranna była mniejsza o 20 mg lub 40 mg od dawki wieczornej.11

Szczególnie istotne jest ścisłe przestrzeganie dawek maksymalnych ustalonych na podstawie masy ciała, ponieważ nie potwierdzono profilu bezpieczeństwa zyprazydonu przy przekroczeniu tych wartości (160 mg/dobę dla pacjentów ≥45 kg oraz 80 mg/dobę dla pacjentów <45 kg). Podobnie jak u dorosłych, zyprazydon u dzieci i młodzieży również może powodować zależne od dawki wydłużenie odstępu QT.<sup data-drug="Zypsila" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Szczególnie istotne jest, aby nie przekraczać maksymalnej dawki ustalonej na podstawie masy ciała, ponieważ nie potwierdzono profilu bezpieczeństwa zyprazydonu w dawkach większych od dawki maksymalnej (160 mg/dobę dla dzieci o masie ciała ≥45 kg i 80 mg/dobę dla dzieci o masie ciała 12

Schizofrenia u dzieci i młodzieży

Nie przeprowadzono badań oceniających bezpieczeństwo i skuteczność stosowania zyprazydonu u pacjentów pediatrycznych ze schizofrenią.13

Sposób podawania

Zyprazydon (Zypsila) stosuje się doustnie. Kapsułki należy przyjmować w trakcie posiłku i połykać w całości, bez uprzedniego żucia, kruszenia lub otwierania. Zachowanie integralności kapsułki jest istotne, ponieważ naruszenie jej zawartości może wpłynąć na wchłanianie substancji czynnej.14

Tabela dawkowania zyprazydonu

Grupa pacjentów Wskazanie Dawka początkowa Dawka docelowa/podtrzymująca Dawka maksymalna Uwagi
Dorośli Zaostrzenie schizofrenii / Epizod manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej 40 mg 2× dziennie 40-80 mg 2× dziennie 80 mg 2× dziennie (160 mg/dobę) Maksymalna dawka możliwa od 3. dnia leczenia
Leczenie podtrzymujące schizofrenii Indywidualnie 20 mg 2× dziennie 80 mg 2× dziennie (160 mg/dobę) Często dawka 20 mg 2× dziennie jest wystarczająca
Pacjenci >65 lat Wszystkie wskazania Indywidualnie (rozważyć niższą dawkę) Indywidualnie 80 mg 2× dziennie (160 mg/dobę) Zmniejszenie dawki początkowej jeśli istnieją wskazania kliniczne
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Wszystkie wskazania Standardowa Standardowa 80 mg 2× dziennie (160 mg/dobę) Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Wszystkie wskazania Zmniejszona Indywidualnie Indywidualnie Zalecane zmniejszenie dawki
Dzieci i młodzież (10-17 lat) Choroba afektywna dwubiegunowa (masa ciała ≥45 kg) 20 mg/dobę (dzień 1), następnie 2× dziennie 80-160 mg/dobę w 2 dawkach podzielonych 160 mg/dobę Dawkę zwiększać stopniowo przez 1-2 tygodnie
Choroba afektywna dwubiegunowa (masa ciała <45 kg) 20 mg/dobę (dzień 1), następnie 2× dziennie 40-80 mg/dobę w 2 dawkach podzielonych 80 mg/dobę Dawkę zwiększać stopniowo przez 1-2 tygodnie
  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl