Interakcje leku
Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy 50 mg + 850 mg

Farmakokinetyczne badania wykazały, że jednoczesne podawanie sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie powoduje istotnych zmian w farmakokinetyce obu substancji. Jednakże, ze względu na brak specyficznych badań interakcji dla produktu Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy, należy opierać się na danych dotyczących poszczególnych składników. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania i interakcje, takie jak przeciwwskazane spożywanie alkoholu ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w stanach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby. Ponadto, stosowanie jodowych środków kontrastowych wymaga przerwania terapii na co najmniej 48 godzin oraz oceny funkcji nerek przed wznowieniem leczenia. Leki wpływające na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki) oraz inhibitory transporterów OCT2 i MATE mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej i wymagają ścisłego monitorowania funkcji nerek i kontroli glikemii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania farmakokinetyczne wykazały, że równoczesne podawanie sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) pacjentom z cukrzycą typu 2 nie powoduje istotnych zmian w farmakokinetyce żadnej z tych substancji. Należy jednak zauważyć, że dla produktu leczniczego Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy nie przeprowadzono specyficznych badań interakcji, natomiast takie badania zostały wykonane dla poszczególnych jego składników aktywnych.1

Skojarzone stosowanie niezalecane

Alkohol – Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii tym produktem leczniczym znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, szczególnie w określonych sytuacjach klinicznych takich jak: głodzenie, niedożywienie lub zaburzenia czynności wątroby. Dlatego należy zdecydowanie odradzać pacjentom spożywanie alkoholu podczas leczenia.2

Jodowe środki kontrastowe – Stosowanie produktu Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy musi zostać przerwane przed lub w momencie wykonywania badań obrazowych z użyciem jodowych środków kontrastowych. Terapii nie wolno wznawiać przez co najmniej 48 godzin po przeprowadzeniu badania. Wznowienie leczenia możliwe jest wyłącznie po ponownej ocenie funkcji nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.3

Skojarzenia leków wymagające szczególnej ostrożności

Niektóre produkty lecznicze mogą wpływać negatywnie na czynność nerek, co w konsekwencji może zwiększać ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Do grupy tych leków należą:

  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy 2 (COX-2)
  • Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE)
  • Antagoniści receptora angiotensyny II
  • Diuretyki, szczególnie leki moczopędne pętlowe

W przypadku rozpoczynania terapii lub stosowania wymienionych leków w skojarzeniu z metforminą, konieczne jest dokładne monitorowanie funkcji nerek.4

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu produktów leczniczych wpływających na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych, które biorą udział w wydalaniu metforminy. Do takich leków zaliczamy:

  • Inhibitory transportera kationów organicznych 2 (OCT2)
  • Inhibitory transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE), jak:
    • Ranolazyna
    • Wandetanib
    • Dolutegrawir
    • Cymetydyna

Powyższe leki mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę i tym samym podnosić ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się ścisłe monitorowanie kontroli glikemii, rozważenie dostosowania dawki leku w ramach zalecanego dawkowania oraz ewentualne wprowadzenie zmian w leczeniu cukrzycy.5

Leki o aktywności hiperglikemicznej, które mogą wymagać dostosowania dawki produktu Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy to:

  • Glikokortykosteroidy (podawane ogólnie lub miejscowo)
  • Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych
  • Diuretyki

Podczas stosowania tych leków zaleca się częstszą kontrolę stężenia glukozy we krwi, zwłaszcza na początku leczenia. W razie konieczności należy dostosować dawkę leku przeciwcukrzycowego w trakcie leczenia innym produktem i podczas jego odstawiania.6

Natomiast inhibitory ACE mogą obniżać poziom glukozy we krwi, co również może wymagać dostosowania dawki leku przeciwcukrzycowego zarówno w trakcie leczenia inhibitorem ACE, jak i podczas jego odstawiania.7

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Badania in vitro i dane kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia istotnych klinicznie interakcji w następstwie jednoczesnego podania innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest niewielkie. Głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczony metabolizm sytagliptyny jest CYP3A4, ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek metabolizm ma jednak tylko niewielki wpływ na klirens sytagliptyny.8

Metabolizm może mieć jednak bardziej istotny wpływ na eliminację sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD). Z tego powodu silne inhibitory CYP3A4 (takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z poważnymi zaburzeniami funkcji nerek.9

Badania transportu leku wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny P oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny za pośrednictwem OAT3 jest hamowany przez probenecyd, jednakże ryzyko istotnych klinicznie interakcji uznaje się za niewielkie.10

Cyklosporyna – Przeprowadzone badania wykazały, że cyklosporyna, silny inhibitor glikoproteiny P, podana jednocześnie z sytagliptyną w pojedynczej dawce doustnej 100 mg zwiększała wartości parametrów farmakokinetycznych sytagliptyny: AUC o około 29% i Cmax o około 68%. Takich zmian nie uznano jednak za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie, więc nie należy spodziewać się istotnych interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny P.11

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna – Sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu. Stosowanie przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę zwiększa osoczowe AUC dla digoksyny średnio o 11%, a osoczowe wartości Cmax średnio o 18%. Nie zaleca się dostosowywania dawki digoksyny, jednak u pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną, przy jednoczesnym stosowaniu z sytagliptyną, należy prowadzić odpowiednie monitorowanie.12

Badania in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała istotnych zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych leków antykoncepcyjnych, co wskazuje na niewielkie prawdopodobieństwo interakcji z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz transporterem kationów organicznych (OCT) in vivo. Należy jednak pamiętać, że sytagliptyna może działać jako słaby inhibitor glikoproteiny P in vivo.13

Interakcje leku z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii produktem Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy jest zdecydowanie przeciwwskazane ze względu na bardzo istotne zwiększenie ryzyka wystąpienia kwasicy mleczanowej. Alkohol działa synergistycznie z metforminą, zaburzając metabolizm kwasu mlekowego, co może prowadzić do akumulacji mleczanów w organizmie.14

Ryzyko to jest szczególnie podwyższone w następujących sytuacjach klinicznych:

  • Głodzenie – niedobór węglowodanów powoduje nasilenie glukoneogenezy i zwiększoną produkcję kwasu mlekowego
  • Niedożywienie – niedobór składników odżywczych upośledza metabolizm wątrobowy
  • Zaburzenia czynności wątroby – obniżona zdolność do metabolizowania kwasu mlekowego

Pacjenci powinni być szczegółowo poinformowani o zakazie spożywania alkoholu podczas leczenia oraz o potencjalnych konsekwencjach zdrowotnych związanych z łączeniem tych substancji, które mogą prowadzić do zagrażającej życiu kwasicy mleczanowej.

Tabela interakcji lekowych i innych substancji

Substancja/Grupa leków Opis interakcji Poziom istotności Postępowanie kliniczne
Alkohol Zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy głodzeniu, niedożywieniu lub zaburzeniach wątroby Wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Jodowe środki kontrastowe Możliwe pogorszenie funkcji nerek i zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej Wysoki Przerwać stosowanie leku przed badaniem i nie wznawiać przez co najmniej 48h; ponowna ocena funkcji nerek przed wznowieniem
NLPZ (w tym inhibitory COX-2) Mogą negatywnie wpływać na czynność nerek i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej Średni Dokładne monitorowanie funkcji nerek
Inhibitory ACE Mogą obniżać poziom glukozy we krwi; możliwy wpływ na funkcję nerek Średni Dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego; monitorowanie funkcji nerek
Antagoniści receptora angiotensyny II Mogą wywierać niekorzystny wpływ na czynność nerek Średni Monitorowanie funkcji nerek
Diuretyki (szczególnie pętlowe) Wykazują aktywność hiperglikemiczną; mogą wpływać na czynność nerek Średni Częstsza kontrola glikemii; monitorowanie funkcji nerek
Inhibitory OCT2/MATE (ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir, cymetydyna) Mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę Średni Ścisłe monitorowanie kontroli glikemii; rozważenie dostosowania dawki
Glikokortykosteroidy Wykazują aktywność hiperglikemiczną Średni Częstsza kontrola glikemii; dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych Wykazują aktywność hiperglikemiczną Średni Częstsza kontrola glikemii; dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) Mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek Niski-Średni Zachowanie ostrożności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek
Cyklosporyna Zwiększa wartość AUC sytagliptyny o ok. 29% i Cmax o ok. 68% Niski Zwykle nie wymaga dostosowania dawki
Digoksyna Sytagliptyna zwiększa AUC digoksyny o ok. 11% i Cmax o ok. 18% Niski Zwykle nie wymaga dostosowania dawki digoksyny; monitorowanie pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną
Probenecyd Hamuje transport sytagliptyny z udziałem OAT3 Niski Zwykle nie wymaga interwencji
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl