Interakcje
Lanzoprazol

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lanzoprazol jest metabolizowany przez układ enzymatyczny związany z cytochromem P450, głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, które uczestniczą w przemianach wielu innych leków. Z tego powodu istnieje możliwość licznych interakcji z substancjami czynnymi metabolizowanymi przez ten sam układ enzymatyczny.¹

Wpływ lanzoprazolu na inne leki

Lanzoprazol poprzez zmianę pH soku żołądkowego oraz interakcje farmakokinetyczne może wpływać na działanie wielu równocześnie stosowanych leków, modyfikując ich wchłanianie, metabolizm lub eliminację.²

Produkty lecznicze, których wchłanianie zależy od pH

Lanzoprazol przez zmniejszenie sekrecji kwasu solnego w żołądku może istotnie zaburzać wchłanianie leków, których biodostępność jest zależna od pH treści żołądkowej.³ Do tej grupy leków należą:

• Inhibitory proteazy HIV – nie zaleca się jednoczesnego podawania lanzoprazolu z inhibitorami proteazy HIV, takimi jak atazanawir i nelfinawir, których wchłanianie zależy od pH soku żołądkowego, z powodu znaczącego zmniejszenia ich dostępności biologicznej⁴
• Ketokonazol i itrakonazol – wchłanianie tych leków przeciwgrzybiczych z przewodu pokarmowego zwiększa się w obecności kwasu solnego w żołądku. Stosowanie lanzoprazolu może prowadzić do zmniejszenia stężeń ketokonazolu i itrakonazolu do wartości subterapeutycznych, dlatego należy unikać skojarzonego stosowania tych leków⁵

Leki metabolizowane przez cytochrom P450

Lanzoprazol może powodować zwiększenie osoczowego stężenia leków metabolizowanych przez izoenzym CYP3A4. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku łącznego stosowania lanzoprazolu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanymi przez ten układ.⁶

Do najważniejszych leków wchodzących w interakcje metaboliczne z lanzoprazolem należą:

• Metotreksat – jednoczesne stosowanie z metotreksatem podawanym w dużych dawkach może zwiększać jego stężenie w surowicy i wydłużać działanie metotreksatu i (lub) jego metabolitu, co może prowadzić do zatrucia metotreksatem. U pacjentów przyjmujących duże dawki metotreksatu może być konieczne rozważenie okresowego odstawienia lanzoprazolu⁷
• Warfaryna – chociaż jednoczesne podawanie warfaryny z lanzoprazolem w dawce 60 mg nie wpływało na właściwości farmakokinetyczne warfaryny ani na wartości INR, zgłaszano przypadki zwiększenia wartości INR i czasu protrombinowego u pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory pompy protonowej i warfarynę. Zwiększenie wartości INR i czasu protrombinowego może prowadzić do nieprawidłowego krwawienia, a nawet zgonu. Dlatego u pacjentów przyjmujących jednocześnie lanzoprazol i warfarynę może być konieczna kontrola wartości INR i czasu protrombinowego, szczególnie na początku i po zakończeniu leczenia skojarzonego⁸
• Inne przeciwzakrzepowe pochodne kumaryny (acenokumarol) – zaleca się ostrożność i zwiększenie częstości kontrolowania stężenia tych leków w przypadku rozpoczynania lub kończenia leczenia lanzoprazolem⁹
• Digoksyna – jednoczesne podawanie lanzoprazolu i digoksyny może powodować zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu. U pacjentów otrzymujących digoksynę należy monitorować stężenie tego leku w osoczu, a na początku i pod koniec leczenia lanzoprazolem, w razie konieczności, dostosować dawkę¹⁰
• Teofilina – lanzoprazol może osłabiać oczekiwaną skuteczność kliniczną teofiliny, ponieważ powoduje zmniejszenie jej stężenia w osoczu. Pacjentów przyjmujących jednocześnie lanzoprazol i teofilinę należy uważnie monitorować¹¹
• Takrolimus – jednoczesne stosowanie lanzoprazolu i takrolimusu powoduje wzrost osoczowego stężenia takrolimusu (takrolimus jest substratem izoenzymu CYP3A i glikoproteiny P). Podanie lanzoprazolu zwiększa średnią ogólnoustrojową ekspozycję na takrolimus nawet do 81%. Zaleca się kontrolę stężenia takrolimusu w osoczu na początku lub pod koniec kuracji lanzoprazolem¹²
• Karbamazepina – podczas równoczesnego leczenia karbamazepiną (substrat CYP3A) i lanzoprazolem zalecana jest ostrożność. Takie połączenie może spowodować zwiększenie stężenia karbamazepiny, jak również zmniejszenie stężenia lanzoprazolu¹³
• Fenytoina – badania wykazały, że w przypadku równoczesnego stosowania lanzoprazolu może zachodzić konieczność zmniejszenia dawki fenytoiny (substrat CYP2C19 i CYP2C9). Zaleca się ostrożność i kontrolowanie stężenia fenytoiny w osoczu w przypadku rozpoczynania lub kończenia leczenia lanzoprazolem¹⁴

Leki transportowane przez glikoproteinę P

W warunkach in vitro obserwowano zahamowanie przez lanzoprazol aktywności białka transportowego, glikoproteiny P (P-gp). Kliniczne znaczenie tego zjawiska nie jest jednak w pełni poznane.¹⁵

Wpływ innych leków na lanzoprazol

Metabolizm lanzoprazolu może być modyfikowany przez leki wpływające na aktywność izoenzymów CYP2C19 i CYP3A4, co prowadzi do zmiany stężenia lanzoprazolu w osoczu.

Leki hamujące aktywność cytochromu P450

• Inhibitory CYP2C19 – fluwoksamina, która jest inhibitorem CYP2C19, może zwiększać stężenie lanzoprazolu w osoczu nawet 4-krotnie. W przypadku łącznego stosowania lanzoprazolu i fluwoksaminy można rozważyć zmniejszenie dawki lanzoprazolu¹⁶
• Inhibitory CYP3A4 – substancje hamujące CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy, makrolidy, mogą znacznie zwiększać stężenie lanzoprazolu w osoczu¹⁷

Leki indukujące aktywność cytochromu P450

Substancje indukujące aktywność izoenzymów CYP2C19 i CYP3A4, np. ryfampicyna oraz preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), mogą znacznie zmniejszać stężenie lanzoprazolu w osoczu.¹⁸

Inne interakcje

Sukralfat i leki zobojętniające kwas solny w żołądku mogą zmniejszać dostępność biologiczną lanzoprazolu. Dlatego lanzoprazol należy przyjmować po upływie co najmniej 1 godziny po przyjęciu leków z tej grupy.¹⁹

Wprawdzie nie przeprowadzono formalnych badań interakcji, jednak brak dowodów na istotne klinicznie interakcje lanzoprazolu i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).²⁰

Interakcje z alkoholem

Dostępne dane naukowe nie wskazują na bezpośrednie interakcje farmakokinetyczne między lanzoprazolem a alkoholem. Jednak należy pamiętać, że alkohol może drażnić błonę śluzową żołądka i nasilać jej uszkodzenia, co może osłabiać działanie terapeutyczne lanzoprazolu w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego.

Dodatkowo, alkohol może zmieniać metabolizm wielu leków poprzez wpływ na aktywność enzymów wątrobowych, w tym cytochromu P450, co potencjalnie mogłoby prowadzić do modyfikacji metabolizmu lanzoprazolu lub leków stosowanych równocześnie.

Z powodu potencjalnego ryzyka nasilenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego oraz możliwych interakcji na poziomie metabolicznym, zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania lanzoprazolu i spożywania alkoholu.

Tabela interakcji lanzoprazolu z innymi lekami