Przeciwwskazania stosowania
Lanzoprazol

Przeciwwskazania stosowania lanzoprazolu – wprowadzenie

Lanzoprazol jest inhibitorem pompy protonowej (IPP) szeroko stosowanym w praktyce klinicznej w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego. Znajomość przeciwwskazań do jego stosowania jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę sytuacji klinicznych, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających lanzoprazol.^{1 2 3 4}

Nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze

Podstawowym i bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania lanzoprazolu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Dotyczy to wszystkich preparatów lanzoprazolu dostępnych na rynku, w tym Lanzul (30 mg), Lanzul S (15 mg), Renazol (15 mg) oraz Zalanzo (15 mg i 30 mg).^{5 6 7 8}

Uczulenie na substancje pomocnicze

Należy zwrócić uwagę na skład poszczególnych preparatów lanzoprazolu, ponieważ zawierają one różne substancje pomocnicze, na które pacjent może wykazywać nadwrażliwość. Wszystkie analizowane preparaty zawierają sacharozę w różnych ilościach, co może być istotne u pacjentów z nietolerancją niektórych cukrów:^{9 10 11 12}

Szczególną uwagę należy zwrócić na preparat Zalanzo 15 mg, który oprócz sacharozy zawiera również żółcień chinolinową (E 104), mogącą wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.¹³

Przeciwwskazania związane z interakcjami lekowymi

Jednoczesne stosowanie z atazanawirem

Istotnym przeciwwskazaniem obserwowanym w przypadku preparatów Renazol i Zalanzo jest jednoczesne stosowanie lanzoprazolu z atazanawirem. Jest to ważna interakcja lekowa, którą należy uwzględnić podczas przepisywania terapii pacjentom zakażonym HIV, leczonym schematami zawierającymi atazanawir.^{14 15}

Mechanizm tej interakcji wynika z faktu, że lanzoprazol, podobnie jak inne inhibitory pompy protonowej, powoduje istotne zwiększenie pH soku żołądkowego, co znacząco obniża biodostępność atazanawiru. W efekcie dochodzi do zmniejszenia skuteczności terapii przeciwwirusowej, co może prowadzić do niepowodzenia leczenia oraz rozwoju oporności wirusa HIV na leki przeciwwirusowe.^{16 17}

Różnice w przeciwwskazaniach pomiędzy preparatami lanzoprazolu

Analizując charakterystyki produktów leczniczych zawierających lanzoprazol, warto zwrócić uwagę na pewne różnice w zakresie przeciwwskazań pomiędzy poszczególnymi preparatami:^{18 19 20 21}

• Preparaty Lanzul (30 mg) i Lanzul S (15 mg) jako przeciwwskazanie wymieniają wyłącznie nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą.
• Preparaty Renazol (15 mg) i Zalanzo (15 mg i 30 mg) oprócz nadwrażliwości wymieniają również przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z atazanawirem.

^{22 23 24 25}

Różnice te mogą wynikać z różnych okresów rejestracji preparatów oraz aktualizacji charakterystyk produktów leczniczych. Niemniej jednak, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, interakcja z atazanawirem dotyczy wszystkich preparatów zawierających lanzoprazol i powinna być uwzględniana przy przepisywaniu terapii niezależnie od stosowanego preparatu.^{26 27}

Zalecenia praktyczne dotyczące ordynowania lanzoprazolu

W praktyce klinicznej, przy przepisywaniu lanzoprazolu pacjentom, należy zawsze:^{28 29 30 31}

• Przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny w kierunku nadwrażliwości na lanzoprazol oraz substancje pomocnicze zawarte w konkretnym preparacie
• Sprawdzić listę leków przyjmowanych przez pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem atazanawiru
• Zwrócić uwagę na zawartość sacharozy w poszczególnych preparatach, zwłaszcza u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy
• W przypadku preparatu Zalanzo 15 mg zwrócić uwagę na zawartość barwnika (żółcień chinolinowa E 104), który może wywoływać reakcje alergiczne

^{32 33 34 35}

Identyfikacja pacjentów z grupy ryzyka

Szczególną ostrożność podczas przepisywania lanzoprazolu należy zachować w przypadku:^{36 37}

• Pacjentów zakażonych HIV, szczególnie leczonych schematami zawierającymi atazanawir
• Pacjentów z alergią na leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (możliwość reakcji krzyżowych)
• Pacjentów z alergią na barwniki spożywcze (w przypadku preparatu Zalanzo 15 mg)
• Pacjentów z zaburzeniami metabolizmu sacharozy i innych cukrów

^{38 39}