Właściwości farmakokinetyczne
Lanzoprazol

Właściwości farmakokinetyczne lanzoprazolu

Lanzoprazol jest mieszaniną racemiczną dwóch aktywnych enancjomerów, które ulegają biotransformacji do postaci aktywnej w kwaśnym środowisku komórek okładzinowych. Ze względu na szybki rozkład przez kwas solny, lanzoprazol stosuje się doustnie w postaci powlekanych produktów dojelitowych.¹²

Wchłanianie i dystrybucja

Biodostępność lanzoprazolu po podaniu pojedynczej dawki jest duża i wynosi 80-90%, a maksymalne stężenie w osoczu występuje w ciągu 1,5-2 godzin.³⁴ Wchłanianie z dwunastnicy jest szybkie.⁵ Pokarm spowalnia tempo wchłaniania lanzoprazolu i zmniejsza dostępność biologiczną o około 50%.⁶⁷ Warto zauważyć, że leki zobojętniające kwas solny oraz sukralfat mogą również zmniejszać biodostępność lanzoprazolu.⁸

Lanzoprazol w 97% wiąże się z białkami osocza.⁹¹⁰ Badania wykazały jednak, że nie stwierdzono znaczącego wpływu na wiązanie z białkami osocza innych leków.¹¹

Przeprowadzone badania potwierdziły, że wartość AUC (pole pod krzywą stężenia) peletek po otwarciu kapsułek jest równoważna z AUC kapsułek przyjmowanych w całości, jeżeli peletki przed podaniem są:¹²¹³

• zawieszone w niewielkiej ilości soku pomarańczowego, jabłkowego lub pomidorowego
• wymieszane z łyżką stołową musu jabłkowego lub brzoskwiniowego
• posypane na łyżkę stołową jogurtu, puddingu bądź twarożku

¹⁴¹⁵

Równoważność AUC wykazano również w przypadku peletek zawieszonych w soku jabłkowym w celu podania przez sondę do żołądka.¹⁶¹⁷

Metabolizm i eliminacja

Lanzoprazol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, a produkty przemiany są wydalane przez wątrobę i nerki.¹⁸¹⁹ Metabolizm lanzoprazolu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19 oraz częściowo przez izoenzym CYP3A4.²⁰²¹²²

U zdrowych osób po podaniu jednej lub wielu dawek okres półtrwania w fazie eliminacji lanzoprazolu z osocza wynosi 1-2 godziny.²³²⁴²⁵ Podczas leczenia okres półtrwania nie ulega zmianie.²⁶

Nie ma dowodów na gromadzenie leku u zdrowych osób, u których stosowano leczenie wielokrotnymi dawkami.²⁷²⁸ Pojedyncza dawka lanzoprazolu wywiera działanie hamujące na wydzielanie kwasu solnego w żołądku, które utrzymuje się przez ponad 24 godziny.²⁹ Co istotne, stężenie lanzoprazolu w osoczu nie koreluje z hamowaniem wydzielania kwasu solnego w żołądku, ponieważ lek jest aktywowany w komórkach okładzinowych.³⁰

W osoczu pacjentów stwierdzono występowanie metabolitów lanzoprazolu: sulfonu, siarczku oraz pochodnych 5-hydroksylowych.³¹³² Te metabolity wykazują śladowe działanie lub nie wykazują działania przeciwwydzielniczego.³³³⁴³⁵

W badaniach z użyciem lanzoprazolu znakowanego izotopem 14C wykazano, że około 1/3 podanej radioaktywnej dawki jest wydalana w moczu, a 2/3 w kale.³⁶³⁷³⁸ W moczu wykryto trzy metabolity: 5-hydroksysulfon, 5-hydroksysiarczek i 5-hydroksylanzoprazol.³⁹

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku klirens lanzoprazolu ulega zmniejszeniu, a okres półtrwania w fazie eliminacji wydłuża się o około 50-100%, natomiast nie zwiększa się maksymalne stężenie w osoczu.⁴⁰⁴¹ Ogólnie rzecz ujmując, wydalanie lanzoprazolu u osób w podeszłym wieku jest nieco opóźnione.⁴²

Dzieci i młodzież

W badaniach parametrów farmakokinetycznych u dzieci i młodzieży w wieku 1-17 lat stosowano następujący schemat dawkowania:⁴³⁴⁴

• dawka 15 mg – dla dzieci o masie ciała mniejszej niż 30 kg
• dawka 30 mg – dla dzieci o masie ciała większej niż 30 kg

⁴⁵⁴⁶

Stwierdzono, że wartości ekspozycji ogólnoustrojowej u dzieci w powyższych grupach są podobne jak u osób dorosłych.⁴⁷⁴⁸

W innym badaniu stwierdzono, że dawki 17 mg/m² powierzchni ciała lub 1 mg/kg mc. powodowały podobną jak u dorosłych ogólnoustrojową ekspozycję na lanzoprazol u dzieci w wieku od 2-3 miesięcy do 1 roku.⁴⁹⁵⁰

Z kolei u niemowląt w wieku poniżej 2-3 miesięcy po podaniu pojedynczej dawki 1,0 mg/kg mc. lub 0,5 mg/kg mc. obserwowano ogólnoustrojową ekspozycję większą niż u osób dorosłych.⁵¹⁵²

Zaburzenia czynności wątroby

Ogólnoustrojowa ekspozycja na lanzoprazol wzrasta dwukrotnie u osób z lekkimi zaburzeniami czynności wątroby i znacznie wyraźniej u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością tego narządu.⁵³⁵⁴ U pacjentów z marskością wątroby AUC lanzoprazolu ulega znacznemu zwiększeniu, a okres półtrwania wydłuża się, mimo to nie stwierdzono cech kumulacji lanzoprazolu w organizmie.⁵⁵

Niewydolność nerek

Biodostępność lanzoprazolu nie zmienia się w sposób istotny w przypadku niewydolności nerek.⁵⁶

Osoby słabo metabolizujące za pomocą CYP2C19

Izoenzym CYP2C19 wykazuje polimorfizm genetyczny: część populacji (2-6%) to osoby słabo metabolizujące (ang. poor metabolisers, PMs), które są homozygotami ze zmutowanym allelem CYP2C19.⁵⁷⁵⁸⁵⁹ U tych osób występuje niedobór aktywnego enzymu CYP2C19, co skutkuje powolnym tempem metabolizmu. Ogólnoustrojowa ekspozycja na lanzoprazol w tej grupie jest kilkakrotnie większa niż u osób wykazujących intensywny metabolizm (ang. extensive metabolisers, EMs).⁶⁰⁶¹⁶²