ryfampicyna

Ryfampicyna to antybiotyk o szerokim spektrum działania, należący do grupy leków przeciwprątkowych. Jest to półsyntetyczna pochodna ryfamycyny B, która działa poprzez hamowanie RNA-polimerazy zależnej od DNA w komórkach bakteryjnych, co blokuje syntezę RNA i prowadzi do śmierci komórki patogenu.

Głównym zastosowaniem ryfampicyny jest leczenie gruźlicy, gdzie stanowi podstawowy składnik standardowych schematów terapeutycznych. Lek ten wykazuje również skuteczność w terapii trądu, brucelozy oraz niektórych zakażeń gronkowcowych. Ważną cechą ryfampicyny jest zdolność do penetracji do wnętrza komórek, co pozwala na eliminację bakterii wewnątrzkomórkowych.

W praktyce klinicznej ryfampicyna jest stosowana niemal zawsze w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwprątkowymi, co wynika z szybkiego rozwoju oporności przy monoterapii. Charakterystycznym działaniem niepożądanym leku jest pomarańczowe zabarwienie płynów ustrojowych (mocz, pot, łzy), co należy wyjaśnić pacjentowi przed rozpoczęciem terapii. Ryfampicyna jest silnym induktorem enzymów wątrobowych cytochromu P450, co prowadzi do licznych interakcji lekowych, zmniejszając stężenie i skuteczność wielu jednocześnie stosowanych leków.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Sildenafil Medical Valley 100 mg

Syldenafil (Sildenafil Medical Valley, 100 mg) jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te enzymy. Silni inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (500 mg 2x/dobę), powodują 4-krotne zwiększenie Cmax i 11-krotne zwiększenie AUC syldenafilu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania; w wyjątkowych przypadkach dawka syldenafilu nie powinna przekraczać 25 mg na 48 godzin. Podobnie sakwinawir (1200 mg 3x/dobę) zwiększa Cmax o 140% i AUC o 210%, a ketokonazol i itrakonazol również znacząco podnoszą stężenia syldenafilu, co wymaga rozważenia redukcji dawki. Umiarkowany inhibitor CYP3A4, erytromycyna (500 mg 2x/dobę przez 5 dni), zwiększa AUC syldenafilu o 182%, podczas gdy azytromycyna nie wpływa na farmakokinetykę leku. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan (125 mg 2x/dobę) i ryfampicyna, obniżają AUC syldenafilu odpowiednio o 62,6% i znacznie, co może wymagać zwiększenia dawki. Syldenafil jest słabym inhibitorem CYP450 i nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez te enzymy.
alfa-adrenolityk, amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista kanału wapniowego, azotan, azytromycyna, beta-adrenolityk, bozentan, cymetydyna, cytochrom P450, dipirydamol, doksazosyna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, farmakokinetyka syldenafilu, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym 3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek zobojętniający kwas żołądkowy, metabolizm syldenafilu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, sakwinawir, sok grejpfrutowy, szlak metaboliczny tlenku azotu, teofilina, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Zentiva 25 mg

Sunitynib (Sunitinib Zentiva) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na enzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują wzrost Cmax sunitynibu i jego metabolitu o 49% oraz AUC0-∞ o 51%, co wymaga ograniczenia ich jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST i MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i ziele dziurawca, obniżają Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%, co może obniżać skuteczność terapii i wymaga stopniowego zwiększania dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST i MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET) przy jednoczesnym monitorowaniu tolerancji. Ponadto, potencjalne interakcje z inhibitorami BCRP oraz wpływ alkoholu na metabolizm sunitynibu i ryzyko hepatotoksyczności podkreślają konieczność ostrożności i ścisłego monitorowania pacjentów podczas terapii.
antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, cytochrom CYP3A4, deksametazon, erytromycyna, farmakolog kliniczny, fenobarbital, fenytoina, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sunitynib, zawrót głowy, ziele dziurawca, zmęczenie
Leksykon substancji czynnych
Cyproteron octan – Interakcje

Cyproteron octan, składnik aktywny preparatu Diane-35 (w połączeniu z etynyloestradiolem), podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Indukcja enzymów mikrosomalnych przez leki takie jak fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna czy preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca prowadzi do zwiększonego metabolizmu cyproteronu octanu i estrogenów, co skutkuje obniżeniem ich stężeń i potencjalną utratą skuteczności antykoncepcyjnej. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach, osiąga maksimum po kilku tygodniach i utrzymuje się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. W przypadku antybiotyków (z wyjątkiem ryfampicyny i gryzeofulwiny) zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez 7 dni po zakończeniu leczenia, natomiast przy lekach indukujących enzymy – przez 28 dni. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenia hormonów, choć kliniczne znaczenie tych interakcji jest nie do końca poznane.
aktywność AlAT, barbituran, cyklosporyna, cyproteron octan, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV/HCV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, krążenie wątrobowo-jelitowe, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm wątrobowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nieregularne krwawienie, okskarbazepina, ombitaswir, parametr czynności wątroby, parametr funkcji tarczycy, parametr krzepnięcia, parametr metabolizmu węglowodanów, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, teofilina, tizanidyna, topiramat, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Kostarox 30 mg

Etorykoksyb (Kostarox) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów stosujących wielolekową terapię. Podawanie etorykoksybu w dawce 120 mg/dobę pacjentom leczonym warfaryną zwiększa INR o około 13%, co wymaga ścisłego monitorowania układu krzepnięcia. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą obniżać skuteczność leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek, szczególnie u osób starszych i z zaburzeniami czynności nerek. Etorykoksyb nie wpływa na przeciwpłytkowe działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg/dobę), jednak ich łączne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. W przypadku cyklosporyny i takrolimusu konieczne jest monitorowanie funkcji nerek ze względu na potencjalne nasilenie nefrotoksyczności. Ponadto, NLPZ zmniejszają wydalanie litu, co może prowadzić do wzrostu jego stężenia w osoczu, wymagając monitorowania i dostosowania dawki.
antagonista receptora angiotensyny, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, estrogen sprzężony, etorykoksyb, etynyloestradiol, hormonalna terapia zastępcza, HTZ, inhibitor ACE, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP, ketokonazol, klirens nerkowy, Kostarox, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, lit, metotreksat, mikonazol, minoksydyl, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, prednizolon, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, salbutamol, sulfotransferaza, SULT1E1, takrolimus, warfaryna, worykonazol, żylny incydent zakrzepowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Asteloc 40 mg

Pantoprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, znacząco podnosi pH żołądka, co wpływa na biodostępność leków wymagających kwaśnego środowiska do prawidłowego wchłaniania. Szczególnie istotne są interakcje farmakokinetyczne z azolami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), inhibitorami proteazy HIV (zwłaszcza atazanawirem) oraz erlotynibem, gdzie podwyższone pH prowadzi do zmniejszenia skuteczności terapii. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta. Ponadto, pantoprazol może zwiększać stężenie metotreksatu przy dawkach ≥300 mg, co wymaga rozważenia okresowego odstawienia leku, aby uniknąć nasilenia działań niepożądanych. W terapii z pochodnymi kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwuje się zwiększenie INR i wydłużenie czasu protrombinowego, co podkreśla konieczność monitorowania tych parametrów w początkowym okresie leczenia.
amoksycylina, atazanawir, azole przeciwgrzybicze, biodostępność, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa żołądka, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, eradykacja Helicobacter pylori, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcje pantoprazolu, klarytromycyna, kwas solny, leki zobojętniające, metotreksat, metronidazol, pH żołądka, pochodne kumaryny, refluksowe zapalenie przełyku, ryfampicyna, terapia przeciwwirusowa, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sulfasalazin Krka 500 mg

Sulfasalazyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Współpodawanie z digoksyną prowadzi do zmniejszenia jej wchłaniania, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny i ewentualnej korekty dawki. Sulfasalazyna hamuje wchłanianie kwasu foliowego, co może skutkować niedoborem folianów, anemią megaloblastyczną oraz zwiększonym ryzykiem wad cewy nerwowej u płodu, zwłaszcza przy długotrwałej terapii i u kobiet w ciąży. Ryfampicyna, jako induktor enzymów wątrobowych, obniża stężenie sulfapirydyny, potencjalnie osłabiając efekt terapeutyczny sulfasalazyny. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie sulfasalazyny z lekami immunosupresyjnymi (merkaptopuryna, azatiopryna), gdyż hamowanie metylotransferazy tiopuryny zwiększa ryzyko supresji szpiku kostnego i leukopenii. Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego i wątroby oraz wpływać na metabolizm sulfasalazyny, co wymaga ograniczenia jego spożycia podczas terapii.
anemia megaloblastyczna, azatiopryna, ból brzucha, ból głowy, digoksyna, hepatotoksyczność, induktor enzymów wątrobowych, kwas foliowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, merkaptopuryna, metylotransferaza tiopuryny, morfologia krwi, niedobór folianów, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, parametry wątrobowe, płodność, ryfampicyna, sulfapirydyna, sulfasalazyna, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wada cewy nerwowej, wymioty, zaburzenia żołądkowe, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam hameln 2 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych enzymów. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, flukonazol, pozakonazol, makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna), inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir) oraz inhibitory proteazy HCV (boceprewir, telaprewir), znacząco zwiększają stężenie midazolamu w osoczu (od 1,6 do 5,4-krotnie) i wydłużają jego okres półtrwania (do 3-krotnie). Szczególnie niebezpieczne są interakcje z ketokonazolem i inhibitorami proteazy HIV, które mogą wymagać intensywnego monitorowania klinicznego na oddziale intensywnej terapii. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, mitotan i enzalutamid, powodują znaczne obniżenie ekspozycji na midazolam (spadek stężenia nawet do 90%) i skrócenie okresu półtrwania o 50-60%, co może wymagać zwiększenia dawki midazolamu. Interakcje te są bardziej nasilone po podaniu doustnym niż dożylnym, ze względu na obecność CYP3A4 w przewodzie pokarmowym.
antagonista receptora histaminowego, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, cytochrom P450, depresja oddechowa, diltiazem, efawirenz, enzalutamid, erytromycyna, etomidat, fentanyl, indukcja enzymatyczna, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, klobazam, kwas walproinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, lek znieczulający dożylny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, mitotan, nefazodon, pochodna opioidowa, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, śpiączka, telitromycyna, tikagrelor, wemurafenib, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Xerdoxo 15 mg

Rywaroksaban, substancja czynna Xerdoxo (tabletki powlekane 15 mg), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów dorosłych. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie i Cmax 1,6-1,7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, takie jak klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg 1×/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,8 razy i Cmax o 1,3-1,6 razy, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wysokim ryzykiem krwawienia. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz zwiększa ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ (np. naproksen 500 mg) i inhibitorów agregacji płytek (klopidogrel 300 mg dawka nasycająca, następnie 75 mg), co wymaga monitorowania parametrów hemostazy i ostrożności klinicznej.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Coxydyna 30 mg

Etorykoksyb, substancja czynna leku Coxydyna, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. W terapii z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryną) dawka 120 mg/dobę powoduje wzrost INR o około 13%, co wymaga ścisłego monitorowania czasu protrombinowego. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko pogorszenia funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem odwodnienia lub w podeszłym wieku. Etorykoksyb w dawce 120 mg zwiększa stężenia metotreksatu (o 28%) i zmniejsza jego klirens nerkowy (o 13%), co wymaga monitorowania toksyczności. Ponadto, jednoczesne stosowanie z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi zawierającymi 35 µg etynyloestradiolu i 0,5-1 mg noretyndronu zwiększa AUC etynyloestradiolu o 37-60%, co może podnosić ryzyko działań niepożądanych, w tym incydentów zakrzepowych.
antagonista receptora angiotensyny II, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, doustny antykoagulant, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie nefrotoksyczne, działanie przeciwpłytkowe, etorykoksyb, etynyloestradiol, hormonalna terapia zastępcza, immunosupresant, induktor enzymatyczny, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja leku z alkoholem, izoenzym SULT1E1, ketokonazol, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek zobojętniający, metotreksat, mikonazol, minoksydyl, niesprzężony estrogen, NLPZ, noretyndron, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, prednizolon, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, salbutamol doustny, skoniugowany estrogen, stężenie litu w osoczu, sulfotransferaza, takrolimus, toksyczność digoksyny, toksyczność metotreksatu, warfaryna, worykonazol, żylny incydent zakrzepowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Camlocor 16 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Camlocor, zawierający kandesartan cyleksetylu i amlodypinę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wynikające z właściwości obu składników. Kandesartan może powodować hiperkaliemię przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas, suplementów potasu lub heparyny, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy. Interakcje z inhibitorami ACE, innymi antagonistami receptora angiotensyny II oraz aliskirenem zwiększają ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek, dlatego ich łączne stosowanie jest przeciwwskazane. NLPZ mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe kandesartanu i zwiększać ryzyko pogorszenia funkcji nerek, szczególnie u osób starszych, co wymaga odpowiedniego nawodnienia i monitorowania. Ponadto, stosowanie litu z kandesartanem może prowadzić do wzrostu stężenia litu i nasilenia jego toksyczności, co wymaga ścisłej kontroli.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, diltiazem, dysfagia, enalapril, etynyloestradiol lewonorgestrel, ewerolimus, glibenklamid, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, kandesartan cyleksetylu, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, leki moczopędne oszczędzające potas, makrolid, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nifedypina, ostra niewydolność nerek, preparaty litu, ryfampicyna, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Dicuno 50 mg

Diklofenak potasowy, jako NLPZ, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi, które zwiększają ryzyko krwawień, w tym krwawiących wrzodów żołądka, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania i ścisłego monitorowania pacjentów. Połączenie diklofenaku z SSRI, heparyną pozajelitową, pentoksyfiliną czy zydowudyną również podnosi ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z hemofilią. NLPZ osłabiają działanie beta-adrenolityków i inhibitorów ACE, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek, szczególnie u osób z upośledzoną funkcją nerek, odwodnionych lub w podeszłym wieku. Jednoczesne stosowanie diklofenaku z antagonistami receptorów angiotensyny II wymaga odpowiedniego nawodnienia i regularnej kontroli czynności nerek. Ponadto, stosowanie diklofenaku z innymi NLPZ jest niewskazane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
antagonista angiotensyny II, barbiturat, beta-adrenolityk, chinolon, cholestyramina, cyklosporyna, CYP2C9, diazepam, digoksyna, diklofenak potasowy, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie moczopędne, działanie niepożądane diklofenaku, fenytoina, flukonazol, hemofilia, heparyna, hepatotoksyczność diklofenaku, inhibitor ACE, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kolestypol, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, pentoksyfilina, przewód pokarmowy, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, ryzyko upadku, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, takrolimus, toksyczność metotreksatu, zahamowanie funkcji płytek krwi, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Aurovitas 800 mg

Profil interakcji farmakokinetycznych darunawiru jest ściśle uzależniony od rodzaju stosowanego wzmacniacza – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze wpływają na metabolizm darunawiru przez izoenzym CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem wykazuje większą wrażliwość na indukcję CYP3A, co czyni jednoczesne stosowanie silnych induktorów CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) przeciwwskazanym. Rytonawir dodatkowo hamuje CYP2D6 oraz transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki i potencjalnego nasilenia działań niepożądanych. W przypadku darunawiru/rytonawiru obserwuje się około 14-krotne zwiększenie ekspozycji na darunawir, co jest kluczowe dla skuteczności terapii. Zmiana wzmacniacza z rytonawiru na kobicystat wymaga szczególnej uwagi ze względu na różnice w profilu interakcji i potencjalne ryzyko zmiany stężeń leków współstosowanych.
alfuzosyna, amiodaron, atazanawir, atorwastatyna, bozentan, CYP2C19, CYP2D6, darunawir, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, ergotamina, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP3A, karbamazepina, ketokonazol, klotrymazol, kobicystat, kwetiapina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lopinawir, lowastatyna, metadon, metoprolol, newirapina, OATP1B1, OATP1B3, paklitaksel, prawastatyna, propafenon, rabdomioliza, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, statyny, symwastatyna, transportery glikoproteiny P, warfaryna, wzmacniacz farmakokinetyczny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Metafen 200 mg + 325 mg

Metafen zawiera ibuprofen (200 mg) oraz paracetamol (325 mg), których przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza hepatotoksyczności związanej z paracetamolem. Dawka toksyczna paracetamolu u dorosłych wynosi ≥10 g (około 31 tabletek Metafenu), co wiąże się z wysokim ryzykiem uszkodzenia wątroby, natomiast dawka ≥5 g (około 15 tabletek) może być toksyczna u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak przewlekłe stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe, nadużywanie alkoholu czy niedobór glutationu. Objawy przedawkowania paracetamolu pojawiają się w ciągu pierwszych 24 godzin i obejmują nudności, wymioty, ból brzucha oraz jadłowstręt, a w ciągu 12-48 godzin mogą rozwinąć się ciężkie powikłania, takie jak niewydolność wątroby, encefalopatia, kwasica metaboliczna, a nawet zgon. Ibuprofen w przedawkowaniu wywołuje głównie objawy ze strony przewodu pokarmowego, ale w ciężkich przypadkach może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, kwasicy metabolicznej, niewydolności nerek oraz zaostrzenia astmy oskrzelowej.
arytmia, astma oskrzelowa, białkomocz, czas protrombinowy, diazepam, drgawki, encefalopatia, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, ibuprofen, karbamazepina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, kwasica metaboliczna, leki indukujące enzymy wątrobowe, leki rozszerzające oskrzela, lorazepam, martwica kanalików nerkowych, metionina, mukowiscydoza, N-acetylocysteina, nefrotoksyczność, niedobór glutationu, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, paracetamol, prymidon, ryfampicyna, śpiączka, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, zaburzenie neurologiczne, zapalenie trzustki
Leksykon leków
Interakcje leku – Polprazol 20 mg

Omeprazol, składnik preparatu Polprazol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie izoenzymu CYP2C19. Szczególnie istotne są przeciwwskazane lub niezalecane jednoczesne podawania z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV, takimi jak nelfinawir (zmniejszenie ekspozycji o 40% i metabolitu M8 o 75-90%) oraz atazanawir (redukcja ekspozycji o 30-75% w zależności od dawki omeprazolu). Omeprazol znacząco obniża biodostępność leków przeciwgrzybiczych pozakonazolu, ketokonazolu i itrakonazolu, co może prowadzić do obniżenia ich skuteczności klinicznej. Ponadto, omeprazol zmniejsza aktywację klopidogrelu, redukując ekspozycję na jego aktywny metabolit o 46% i efekt przeciwpłytkowy o 16%, co wymaga rozważenia alternatywnego leczenia u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym.
absorpcja leków, antagonista witaminy K, atazanawir, biodostępność leku, choroba wątroby, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP2C19, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, erlotynib, fenytoina, incydent sercowo-naczyniowy, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwaśność żołądka, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, metabolit klopidogrelu, metabolizm CYP2C19, metotreksat, nelfinawir, omeprazol, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, terapia HIV, worykonazol, zahamowanie agregacji płytek, ziele dziurawca, zwieracz przełyku
Leksykon leków
Interakcje leku – Adabonib 3,5 mg

Bortezomib, substancja czynna preparatu Adabonib, jest słabym inhibitorem izoenzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4), z ograniczonym metabolizmem przez CYP2D6 (7%). Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC bortezomibu o 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłej obserwacji i ewentualnej modyfikacji dawki. Omeprazol (inhibitor CYP2C19) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku. Silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC o 45%, co może obniżyć skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Słabe induktory, takie jak deksametazon, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu. W połączeniu z melfalanem i prednizonem obserwuje się wzrost AUC o 17%, jednak bez konieczności zmiany dawkowania.
bortezomib, cytochrom P450, deksametazon, dysfagia, dziurawiec, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteasomu, izoenzymy cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, krzywa AUC, leki hipoglikemizujące, melfalan i prednizon, neuropatia obwodowa, omeprazol, profil farmakokinetyczny, ryfampicyna, rytonawir, słaby metabolizm
Leksykon leków
Interakcje leku – Ramizek Combi 2,5 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Ramizek Combi, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanału wapniowego), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z sakubitrylem/walsartanem, gdzie konieczne jest zachowanie 36-godzinnego odstępu między lekami ze względu na wysokie ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Ponadto, leki oszczędzające potas (np. spironolakton, triamteren), suplementy potasu oraz trimetoprim i kotrimoksazol mogą powodować znaczne zwiększenie stężenia potasu w surowicy, co wymaga regularnego monitorowania. Interakcje z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus) oraz heparyną również zwiększają ryzyko hiperkaliemii. Współistniejące stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych i substancji obniżających ciśnienie tętnicze (np. diuretyki, azotany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko niedociśnienia, natomiast sympatykomimetyki mogą osłabiać działanie ramiprylu.
adrenalina, afereza lipoprotein, alfuzosyna, allopurynol, amiloryd, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, baklofen, błona dializacyjna, cyklosporyna, cytostatyk, dantrolen, digoksyna, diltiazem, dobutamina, doksazosyna, dopamina, erytromycyna, ewerolimus, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, izoproterenol, klarytromycyna, kortykosteroid, kotrimoksazol, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek znieczulający, makrolid, migotanie komór, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, prazosyna, prokainamid, racekadotryl, ramipryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, sakubitryl walsartan, sole litu, spironolakton, sympatykomimetyk, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, tamsulozyna, temsyrolimus, terazosyna, triamteren, trimetoprim, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, werapamil, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Eferox 50 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Eferox, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na jej wchłanianie, metabolizm oraz działanie terapeutyczne. Wchłanianie lewotyroksyny może być istotnie ograniczone przez jednoczesne stosowanie żywic jonowymiennych (cholestyramina, kolestypol), soli metali (wapń, glin, magnez, żelazo), inhibitorów pompy protonowej (omeprazol, esomeprazol, pantoprazol) oraz produktów sojowych i diet bogatych w błonnik. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego 4-5 godzin między podaniem lewotyroksyny a wymienionymi lekami, a także regularne monitorowanie funkcji tarczycy i dostosowanie dawki leku w razie potrzeby. Ponadto, leki takie jak propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, propranolol, lit czy amiodaron mogą hamować konwersję T4 do aktywnej formy T3, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
amiodaron, androgen, antykoncepcja hormonalna, autonomia tarczycy, barbituran, biotyna, chlorochina, cytochrom P-450, czynność tarczycy, dieta wysokobłonnikowa, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fluorouracyl, glikokortykosteroid, globulina wiążąca tyroksynę, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, jodek, konwersja T4 do T3, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwotyłościowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwrzodowy, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna, metabolizm wątrobowy, metadon, nadczynność tarczycy, naparstnica, niedoczynność tarczycy, orlistat, pochodna kumaryny, preparat sojowy, propylotiouracyl, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sól metalu, statyna, substancja czynna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, TSH, wole guzkowe, wrodzona niedoczynność tarczycy, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Mirtor 15 mg

Mirtazapina, składnik aktywny leku Mirtor, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie mirtazapiny z inhibitorami MAO oraz konieczne jest zachowanie 2-tygodniowego odstępu przy zmianie terapii ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Połączenie mirtazapiny z lekami serotoninergicznymi (m.in. SSRI, wenlafaksyna, tramadol, L-tryptofan, lit, dziurawiec) również zwiększa ryzyko tego poważnego zespołu, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Mirtazapina nasila działanie uspokajające benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów receptorów H1 oraz opioidów, co może prowadzić do nadmiernej sedacji i zaburzeń koordynacji. W terapii skojarzonej z warfaryną (dawka mirtazapiny 30 mg/dobę) obserwuje się istotne statystycznie zwiększenie INR, co wymaga monitorowania wskaźnika krzepliwości. Ponadto, stosowanie mirtazapiny z lekami wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.
amitryptylina, antagonista receptora H1, AUC, benzodiazepina, błękit metylenowy, buprenorfina, cymetydyna, depresyjne działanie alkoholu, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, induktor enzymatyczny, inhibitor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, L-tryptofan, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek wydłużający odstęp QTc, linezolid, lit, mirtazapina, nefazodon, opioid, paroksetyna, ryfampicyna, rysperydon, SSRI, substancja serotoninergiczna, torsade de pointes, tramadol, tryptan, warfaryna, wenlafaksyna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Promonta 10 mg 10 mg

Montelukast może być stosowany łącznie z wieloma lekami stosowanymi w terapii astmy bez konieczności modyfikacji dawkowania, gdyż nie wpływa istotnie na farmakokinetykę teofiliny, prednizonu, prednizolonu, doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol z noretyndronem w stosunku 35:1), terfenadyny, digoksyny i warfaryny. Jednakże należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków indukujących enzymy CYP3A4, 2C8 i 2C9, takich jak fenobarbital, fenytoina i ryfampicyna, które mogą zmniejszać AUC montelukastu nawet o około 40%, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii, zwłaszcza u dzieci. Montelukast jest substratem CYP2C8, a także w mniejszym stopniu CYP2C9 i CYP3A4, natomiast silnym inhibitorem CYP2C8 in vitro, choć nie potwierdzono klinicznie istotnego hamowania metabolizmu leków metabolizowanych przez ten enzym (np. rozyglitazonu).
astma, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzymy CYP, etynyloestradiol, farmakokinetyka leków, fenobarbital, fenytoina, gemfibrozyl, induktory cytochromu P450, inhibitor CYP2C8, interakcje farmakokinetyczne, itrakonazol, metabolizm wątrobowy, montelukast, noretyndron, paklitaksel, prednizolon, prednizon, repaglinid, rozyglitazon, ryfampicyna, substrat CYP2C8, teofilina, terfenadyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Levomethadone Hydrochloride Molteni 2,5 mg/ml

Lewometadon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego działanie kliniczne. Przeciwwskazane jest stosowanie leku z inhibitorami MAO w ciągu 14 dni, ze względu na ryzyko zagrażających życiu reakcji ze strony OUN, układu oddechowego i krążenia. Ponadto, lewometadon nie powinien być łączony z częściowymi agonistami/antagonistami opioidowymi (np. buprenorfiną, pentazocyną) ze względu na ryzyko wywołania objawów odstawienia. Jednoczesne stosowanie z lekami uspokajającymi (benzodiazepiny, barbiturany), alkoholem oraz lekami przeciwbólowymi o działaniu ośrodkowym zwiększa ryzyko depresji oddechowej, sedacji, śpiączki i zgonu. Alkohol w szczególności nasila depresję OUN i jest bezwzględnie przeciwwskazany podczas terapii lewometadonem. Zaleca się ograniczenie dawki i czasu trwania terapii w przypadku konieczności łączenia z lekami uspokajającymi.
antybiotyk makrolidowy, barbiturat, benzodiazepina, buprenorfina, cymetydyna, cyprofloksacyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, flunitrazepam, gabapentyna, gabapentynoid, induktor enzymatyczny, inhibitor metabolizmu, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP, kannabidiol, karbamazepina, klonidyna, kwas fusydynowy, kwaśna alfa-glikoproteina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwretrowirusowy, metamizol, N-demetylacja, petydyna, pochodna fenotiazyny, prazosyna, pregabalina, rezerpina, ryfampicyna, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, spironolakton, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, urapidyl, zapaść krążeniowa, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Risperidone Grindeks 1 mg

Rysperydon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych (np. chinidyna, amiodaron, sotalol), trój- i czteropierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (np. amitryptylina, maprotylina), leków przeciwhistaminowych oraz niektórych leków przeciwmalarycznych (chinina, meflochina). Rysperydon metabolizowany jest głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu CYP3A4, a także jest substratem P-gp, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. paroksetyna, chinidyna, itrakonazol, ketokonazol, rytonawir) mogą znacząco zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, natomiast induktory (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital) obniżają jej poziom. Warto podkreślić, że dawki rysperydonu należy odpowiednio modyfikować przy włączaniu lub odstawianiu tych leków, aby uniknąć działań niepożądanych lub utraty skuteczności terapii.
9-hydroksyrysperydon, agonista dopaminergiczny, agonista dopaminy, antagonista receptora H2, arypiprazol, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bloker kanałów wapniowych, bradykardia, chinidyna, choroba Parkinsona, cymetydyna, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, depresja oddechowa, digoksyna, działanie kardiotoksyczne, enzym wątrobowy, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, furosemid, glikoproteina p, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek beta-adrenolityczny, lek działający ośrodkowo, lek hipotensyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, lewodopa, lit, metabolit aktywny, metabolizm wątrobowy, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, paliperydon, paroksetyna, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, terapia skojarzona, topiramat, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, walproinian, werapamil, wydłużenie odcinka QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie równowagi elektrolitowej
Leksykon substancji czynnych
Ambrisentan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ambrisentan jest antagonistą receptora endoteliny stosowanym w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH), jednak jego zastosowanie wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w klasie czynnościowej I i IV wg WHO, gdzie skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały jednoznacznie potwierdzone. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe – przed rozpoczęciem terapii nie należy stosować leku u pacjentów z aktywnością AlAT i/lub AspAT przekraczającą 3x górną granicę normy (3xGGN), a podczas leczenia zaleca się comiesięczne badania enzymów wątrobowych. W przypadku trwałego, niewyjaśnionego wzrostu aktywności aminotransferaz lub objawów uszkodzenia wątroby (np. żółtaczka) konieczne jest przerwanie terapii. Po normalizacji enzymów możliwe jest rozważenie ponownego włączenia ambrisentanu po konsultacji hepatologicznej.
aminotransferazy wątrobowe, antagonista receptora endoteliny, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba żylno-okluzyjna płuc, czerwień Allura, diuretyk, enzymy wątrobowe, epoprostenol, hematokryt, hemoglobina, hepatolog, klasa czynnościowa PAH, lecytyna sojowa, nadwrażliwość na soję, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, przetoczenie krwi, reakcja uczuleniowa, ryfampicyna, tadalafil, tętnicze nadciśnienie płucne, uszkodzenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Rywaroksaban – Interakcje

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem P-gp, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC i 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory (klarytromycyna, erytromycyna, flukonazol) zwiększają AUC o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają stężenie rywaroksabanu o około 50%, co może prowadzić do zmniejszenia jego działania przeciwzakrzepowego i wymaga unikania lub ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem zakrzepicy.
atorwastatyna, CYP2E1, CYP2J2, cytochrom P450 3A4, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, czynnik Xa, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, dronedaron, działanie antyagregacyjne, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, endogenny potencjał trombiny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, INR, karbamazepina, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, mechanizm metaboliczny, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ryfampicyna, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, SNRI, SSRI, warfaryna, właściwość przeciwzakrzepowa, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Soloxelam 7,5 mg

Midazolam, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami oraz substancjami. Hamowanie CYP3A4 przez azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, flukonazol, itrakonazol, pozakonazol) może zwiększać stężenie midazolamu w osoczu 2-5-krotnie i wydłużać jego okres półtrwania nawet do 3-krotnie. Podobne efekty obserwuje się przy stosowaniu makrolidów (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitorów proteazy HIV (np. rytonawir z lopinawirem), które mogą zwiększać stężenie midazolamu do 5,4-krotnie. Inhibitory kanałów wapniowych (diltiazem, werapamil) oraz leki stosowane w chorobie wrzodowej (cymetydyna, ranitydyna, omeprazol) również zmniejszają klirens midazolamu, nasilając jego działanie. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny, obniżają stężenie midazolamu odpowiednio o około 60% i 20-40%, skracając jego okres półtrwania.
anestetyk, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, baklofen, barbiturat, benzodiazepina, CYP3A4, depresja oddechowa, diltiazem i werapamil, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, fenytoina, hamowanie CYP3A4, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, klarytromycyna, lek dopaminergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, lewodopa, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, nabilon, opioid, pozakonazol, receptor GABA-ergiczny, receptor H1, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycardil 120 120 mg

Diltiazem, będący umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest łączenie go z dożylnym dantrolenem, iwabradyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak migotanie komór, ciężka bradykardia oraz hepatotoksyczność. Wysokie ryzyko interakcji występuje także przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków, amiodaronu, digoksyny, statyn metabolizowanych przez CYP3A4 (np. simwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna) oraz inhibitorów mTOR (syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus), co wymaga ścisłego monitorowania EKG, dostosowania dawek i kontroli stężeń leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko bradykardii, bloków przewodzenia oraz miopatii i rabdomiolizy. Diltiazem zwiększa również stężenia cyklosporyny, karbamazepiny, benzodiazepin (midazolam, triazolam), kolchicyny i metyloprednizolonu, co wymaga odpowiedniego monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
alfa-adrenolityki, amiodaron, antagoniści receptora H2, atorwastatyna, azotany, benzodiazepiny, beta-adrenolityki, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, cyklosporyna, cytochrom P450, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie kardiodepresyjne, ewerolimus, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitory mTOR, iwabradyna, karbamazepina, kolchicyna, kortykosteroidy, leki przeciwarytmiczne, lomitapid, lowastatyna, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, miopatia, nefrotoksyczność, neurotoksyczność litu, niedociśnienie, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, przewodzenie zatokowo-przedsionkowe, rabdomioliza, ryfampicyna, simwastatyna, statyny, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam, wazodylatacja, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Sinumedin Tabs 650 mg + 10 mg + 4 mg

Sinumedin Tabs, zawierający 650 mg paracetamolu, 10 mg fenylefryny chlorowodorku oraz 4 mg chlorofenaminy maleinianu, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Paracetamol, metabolizowany w wątrobie, może nasilać działanie doustnych antykoagulantów (acenokumarol, warfaryna) poprzez hamowanie syntezy czynników krzepnięcia, co wymaga monitorowania INR. Leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, fenobarbital) zmniejszają biodostępność paracetamolu i zwiększają ryzyko hepatotoksyczności. Izoniazyd obniża klirens paracetamolu, potencjalnie nasilając jego toksyczność. Fenylefryna, sympatykomimetyk, wchodzi w interakcje z inhibitorami MAO (przeciwwskazane stosowanie lub przerwa 15 dni), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy, zwiększając ryzyko nadciśnienia, zaburzeń rytmu serca i innych powikłań. Chlorofenamina nasila działanie depresyjne na OUN w połączeniu z alkoholem i lekami o działaniu przeciwcholinergicznym, co może prowadzić do poważnych objawów przedawkowania.
antykoagulanty doustne, arytmia, atropina, biodostępność paracetamolu, chlorofenamina, cholestyramina, depresja OUN, działanie przeciwcholinergiczne, fenylefryna, flukloksacylina, glikozydy nasercowe, guanetydyna, hepatotoksyczność, inhibitory MAO, INR, interakcje z alkoholem, izoniazyd, klirens paracetamolu, kwasica metaboliczna, lamotrygina, leki prokinetyczne, leki przeciwdrgawkowe, leki sympatykomimetyczne, leki trójpierścieniowe, leki znieczulające wziewne, metabolizm wątrobowy, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedrożność porażenna jelit, okres półtrwania, paracetamol, probenecyd, przewód pokarmowy, ryfampicyna, toksyczne metabolity, węgiel aktywowany, zydowudyna, żywice jonowymienne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lamotrix 25 mg

Lamotrix, zawierający lamotryginę w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, wymaga precyzyjnego dostosowania dawkowania do stanu klinicznego pacjenta, uwzględniając współistniejące choroby i stosowane leki. Szczególną ostrożność należy zachować przy wznowieniu terapii po przerwie, zwłaszcza jeśli przerwa przekracza pięciokrotny okres półtrwania leku, stosując odpowiedni schemat stopniowego zwiększania dawki, aby zminimalizować ryzyko ciężkiej wysypki. Dawkowanie w padaczce różni się w zależności od wieku pacjenta oraz obecności inhibitorów (np. walproinianu) lub induktorów glukuronidacji (np. fenytoina, karbamazepina). Przykładowo, u dorosłych w monoterapii dawka podtrzymująca wynosi 100–200 mg/dobę, a w leczeniu skojarzonym z walproinianem rozpoczyna się od 12,5 mg/dobę, zwiększając do 100–200 mg/dobę. U dzieci dawki są wyrażone wagowo (mg/kg/dobę), z maksymalnymi dawkami podtrzymującymi do 400 mg/dobę w zależności od schematu leczenia i współistniejących leków. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 2 lat ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności.
atazanawir/rytonawir, choroby współistniejące, ciężka wysypka, dawka podtrzymująca, etynyloestradiol lewonorgestrel, fenobarbital, fenytoina, induktor glukuronidacji, inhibitor glukuronidacji, karbamazepina, klasyfikacja Child-Pugh, klirens lamotryginy, Lamotrix, lamotrygina, leczenie skojarzone, lek przeciwpadaczkowy, lopinawir/rytonawir, monoterapia, napad nieświadomości, okres półtrwania, padaczka, powikłanie skórne, prymidon, ryfampicyna, schyłkowa niewydolność nerek, środek antykoncepcyjny hormonalny, stężenie osoczowe lamotryginy, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zachowanie samobójcze
Leksykon leków
Interakcje leku – Binatta 150 mg

Tapentadol wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i układ oddechowy, takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, barbiturany, leki przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe H1 oraz gabapentanoidy (gabapentyna, pregabalina), ze względu na ryzyko nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet zgonu. W przypadku konieczności kojarzenia tych leków zaleca się redukcję dawek i ograniczenie czasu terapii. Tapentadol może również wywoływać drgawki i nasilać ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne), objawiającego się m.in. klonusem, hiperrefleksją i gorączką >38°C. Metabolizm tapentadolu odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym (UGT1A6, UGT1A9, UGT2B7), dlatego inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, flukonazol) mogą zwiększać stężenie tapentadolu, natomiast induktory (np. ryfampicyna, fenobarbital, dziurawiec) mogą obniżać jego skuteczność.
alprazolam, amitryptylina, barbiturany, benzodiazepiny, buprenorfina, depresja oddechowa, depresja OUN, diazepam, difenhydramina, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fentanyl, flukonazol, fluoksetyna, gabapentanoidy, gabapentyna, hydroksyzyna, inhibitory MAO, ketokonazol, klonazepam, klonus, kwas meklofenamowy, kwetiapina, leki działające ośrodkowo, leki przeciwhistaminowe H1, leki przeciwkaszlowe, leki przeciwpsychotyczne, lorazepam, moklobemid, morfina, nalbufina, oksykodon, olanzapina, opioidy, paroksetyna, pentazocyna, pregabalina, prometazyna, przełom nadciśnieniowy, risperidon, ryfampicyna, selegilina, SNRI, SSRI, tapentadol, tramadol, transferaza urydynodifosforanowa, tranylcypromina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ serotoninergiczny, wenlafaksyna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dabigatran Etexilate Viatris 110 mg

Dabigatran eteksylan, będący substratem transportera P-glikoproteiny (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność P-gp. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir/pibrentaswir, znacząco zwiększają ekspozycję na dabigatran (AUC wzrost 2,1-2,53-krotnie, Cmax 1,9-2,49-krotnie), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania ze względu na wysokie ryzyko krwawienia. W przypadku leków o umiarkowanym lub wysokim potencjale hamowania P-gp (np. werapamil, amiodaron, chinidyna, klarytromycyna, tikagrelor) zaleca się ostrożność, monitorowanie objawów krwawienia oraz rozważenie dostosowania dawki dabigatranu, zwłaszcza przy stosowaniu werapamilu w postaci o natychmiastowym uwalnianiu, gdzie wzrost Cmax i AUC dabigatranu wynosi odpowiednio około 2,8- i 2,5-krotnie. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina i fenytoina, obniżają stężenie dabigatranu nawet o około 65%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności przeciwzakrzepowej i jest wskazaniem do unikania ich jednoczesnego stosowania.
ablacja cewnikowa, amiodaron, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor P-gp, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, P-glikoproteina, pantoprazol, pozakonazol, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, SNRI, SSRI, takrolimus, tikagrelor, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Fervex ból i gorączka baby 80 mg

Paracetamol w dawce 80 mg podawany w formie czopków doodbytniczych (Efferalgan) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO oraz przez 2 tygodnie po zakończeniu ich terapii ze względu na ryzyko stanu pobudzenia i hipertermii. Substancje takie jak salicylamid wydłużają eliminację paracetamolu, a probenecyd zmniejsza jego klirens o około 50%, co wymaga rozważenia redukcji dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe (np. fenytoina, barbiturany, ryfampicyna, izoniazyd), które zwiększają ryzyko hepatotoksyczności, a także u pacjentów leczonych fenytoiną, gdzie konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby i unikanie dużych dawek paracetamolu. Współpodawanie z lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny, w tym warfaryną, może powodować zmiany INR, co wymaga zwiększonej częstotliwości monitorowania podczas terapii i przez tydzień po jej zakończeniu.
alkohol etylowy, badanie laboratoryjne, barbiturat, CYP2E1, cytochrom P450, fenytoina, flukloksacylina, funkcja wątroby, glutation, hepatotoksyczność, indukcja enzymów, inhibitor MAO, izoniazyd, klirens paracetamolu, kumaryna, kumulacja leku, kwas fosforowolframowy, kwas glukuronowy, kwas moczowy, kwasica metaboliczna, lek przeciwkrzepliwy, luka anionowa, N-acetylo-p-benzochinoimina, NAPQI, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, probenecyd, ryfampicyna, salicylamid, toksyczny metabolit, warfaryna, współczynnik INR, wysoka gorączka, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Belupo 10 mg

Preparat Tadalafil Belupo, stosowany w dawkach 10 mg i 20 mg, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz rytonawir (200 mg 2×/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2- do 4-krotny, Cmax wzrost do 22%), co może nasilać działania niepożądane. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają stężenie tadalafilu w osoczu nawet o 88%, co może prowadzić do utraty skuteczności terapeutycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania tadalafilu z organicznymi azotanami ze względu na ryzyko nasilonej hipotensji, utrzymującej się ponad 24 godziny i ustępującej po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Ponadto, jednoczesne podawanie tadalafilu z doksazosyną (4 mg i 8 mg) może powodować istotne nasilenie działania hipotensyjnego i ryzyko omdleń, dlatego takie skojarzenie jest niewskazane.
alfuzosyna, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azotan, bendrofluazyd, białko transportowe, bloker kanałów wapniowych, doksazosyna, enalapril, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor cytochromu P450, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor cytochromu P450, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, R-warfaryna, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, S-warfaryna, sakwinawir, substrat CYP1A2, tadalafil, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, β-adrenolityk
Leksykon leków
Interakcje leku – SimvaHexal 20 20 mg

Symwastatyna jest substratem enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać ekspozycję na kwas symwastatyny nawet 10-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; z tego względu ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie). W przypadku fenofibratu ryzyko miopatii nie jest większe niż suma ryzyk monoterapii, natomiast niacyna w dawkach ≥1 g/dobę może powodować rzadkie przypadki miopatii. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) zwiększają ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Sok grejpfrutowy, hamując CYP3A4 w jelicie, może zwiększyć ekspozycję na lek nawet 7-krotnie przy spożyciu >1 l/dobę, dlatego jego unikanie jest zalecane.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, białko oporności raka piersi, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glukuronidacja, hamowanie enzymu, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lomitapid, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia i rabdomioliza, nefazodon, pochodna kumaryny, pozakonazol, rodzinna hipercholesterolemia homozygotyczna, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, telaprewir, telitromycyna, tikagrelor, transporter leków, transporter OATP1B1, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Xerdoxo 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Xerdoxo, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz ryzyko krwawienia. Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), rytonawir (600 mg 2x/dobę) oraz azolowe leki przeciwgrzybicze i inhibitory HIV-proteazy, powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC i 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco nasila jego działanie i zwiększa ryzyko krwawienia, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Umiarkowane zwiększenie stężenia (1,3-1,5-krotne AUC i 1,3-1,4-krotne Cmax) obserwuje się przy stosowaniu klarytromycyny, erytromycyny (szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek) oraz flukonazolu, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów wysokiego ryzyka. Dronedaron powinien być unikany ze względu na brak wystarczających danych klinicznych. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają stężenie rywaroksabanu o około 50%, osłabiając jego działanie przeciwzakrzepowe, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania lub ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem zakrzepicy.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, czas krwawienia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, Xerdoxo, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Apo-Doperil 5 mg

Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna leku Apo-Doperil, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2D6. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) mogą zwiększać stężenie donepezylu we krwi o około 30%, co istotnie podnosi ryzyko działań niepożądanych. Inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna) również hamują metabolizm donepezylu, choć w mniejszym stopniu. Z kolei induktory enzymów, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz przewlekłe spożywanie alkoholu, mogą przyspieszać metabolizm donepezylu, prowadząc do obniżenia jego stężenia i osłabienia efektu terapeutycznego. W praktyce klinicznej konieczne jest monitorowanie pacjentów i ewentualna korekta dawki Apo-Doperilu w przypadku stosowania tych leków lub alkoholu.
antykoagulant, atropina, beta-adrenolityki, betanechol, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, chinidyna, choroba Alzheimera, cymetydyna, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450, digoksyna, donepezyl, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymatyczny, induktory cytochromu P450, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitory CYP 3A4, interakcje z alkoholem, itrakonazol, karbachol, karbamazepina, ketokonazol, leki cholinolityczne, metoprolol, ośrodkowy układ nerwowy, propranolol, ryfampicyna, skopolamina, sukcynylocholina, teofilina, triheksyfenidyl, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Apo-Atorva 60 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak klarytromycyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet 4,4-9,4-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i wymaga redukcji dawki oraz ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, diltiazem) podnoszą stężenia o 33-51%, co również wymaga dostosowania dawki. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna czy efawirenz, obniżają stężenia atorwastatyny o 30-35%, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która dodatkowo hamuje OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga jednoczesnego podawania oraz monitorowania efektu terapeutycznego.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, etinyloestradiol, ezetymib, farmakokinetyka, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, noretyndron, OATP1B1, P-glikoproteina, pibrentaswir, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Symtrend 25 mg

Karwedylol, substancja czynna Symtrend, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, istotne w kontekście politerapii u pacjentów kardiologicznych. Jako substrat i inhibitor glikoproteiny-P oraz metabolizowany stereoselektywnie przez CYP2D6 i CYP2C9, karwedylol może zwiększać lub zmniejszać stężenia leków współstosowanych, np. podnosi stężenie digoksyny o około 15%, a ryfampicyna obniża jego stężenie o około 70%. Interakcje z amiodaronem (zmniejszenie klirensu S-karwedylolu), cyklosporyną (wzrost stężenia, konieczność redukcji dawki o 20% u 30% pacjentów) oraz fluoksetyną (77% wzrost AUC enancjomeru R+) wymagają ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii. Karwedylol nasila działanie hipoglikemiczne leków przeciwcukrzycowych i maskuje objawy hipoglikemii, co wymaga regularnej kontroli glikemii.
biodostępność leku, blok przedsionkowo-komorowy, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, cyklosporyna, digoksyna, efekt hipotensyjny, efekt inotropowy ujemny, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor enzymu, inhibitor MAO, izoenzym CYP2D6, izoenzymy cytochromu P450, karwedylol, katecholaminy, klirens leku, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, metabolizm leku, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, NLPZ, omdlenie, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ryfampicyna, środek anestetyczny, zaburzenie świadomości
Leksykon leków
Interakcje leku – Doltard 60 mg

Morfina wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, głównie oparte na addytywnym działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), co zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa, zapaść krążeniowa, silne uspokojenie czy śpiączka. Szczególnie istotne są interakcje z opioidowymi lekami przeciwbólowymi, agoniści/antagonistami receptorów opioidowych (np. naltrekson), inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), lekami hamującymi OUN (barbiturany, benzodiazepiny, pochodne fenotiazyny) oraz alkoholem etylowym. Przykładowo, jednoczesne stosowanie morfiny z inhibitorami MAO jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej i obniżenia ciśnienia tętniczego, a alkohol potęguje sedację i depresję oddechową poprzez synergistyczne działanie na różne układy neurotransmisyjne. Ryfampicyna i ryfampentyna indukują enzymy CYP3A4, obniżając stężenia morfiny i jej metabolitu 6-glukuronidu, co skutkuje zmniejszeniem efektu przeciwbólowego i wymaga monitorowania oraz dostosowania dawkowania.
6-glukuronid morfiny, agonista-antagonista opioidowy, alkohol etylowy, amitryptylina, barbituran, benzodiazepina, chlorpromazyna, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, dysfagia, indukcja enzymów cytochromu, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor P2Y12, klomipramina, naltrekson, objawy odstawienia, obniżenie ciśnienia tętniczego, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostry zespół wieńcowy, pochodna fenotiazyny, prometazyna, propiomazyna, receptor NMDA, receptor opioidowy μ, ryfampentyna, ryfampicyna, środek zwiotczający mięśnie, terapia przeciwpłytkowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ GABA-ergiczny, wodzian chloralu, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie świadomości, zapaść oddechowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Lackepila 100 mg

Lakozamid, substancja czynna Lackepila, wykazuje umiarkowany potencjał interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Szczególnie istotne jest monitorowanie EKG u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp PR (np. karbamazepina, lamotrygina, eslikarbazepina, pregabalina) oraz leki przeciwarytmiczne klasy I, ze względu na ryzyko dalszego wydłużenia odstępu PR i nasilenia działania na przewodnictwo sercowe. Lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie klinicznie enzymów CYP1A2, 2B6, 2C9, 2C19, 3A4, ani nie jest przenoszony przez glikoproteinę P w jelicie. Metabolizm lakozamidu odbywa się częściowo przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co implikuje konieczność ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów (np. flukonazol, itrakonazol, ketokonazol, rytonawir, klarytromycyna), które mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid. Z kolei induktory enzymów, takie jak ryfampicyna czy ziele dziurawca zwyczajnego, mogą obniżać stężenie leku, co wymaga potencjalnej korekty dawki.
digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, enzymy CYP, eslikarbazepina, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny klasy I, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, monitoring EKG, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna, wydłużenie odstępu PR
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Intas 50 mg

Lakozamid wykazuje stosunkowo niewiele interakcji farmakokinetycznych, nie indukując ani nie hamując istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4, CYP2D6 czy CYP2E1 w stężeniach klinicznych. Metabolizm lakozamidu obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co implikuje potencjalne interakcje z inhibitorami tych enzymów, zwłaszcza silnymi inhibitorami CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol), które mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid. Induktory enzymów, takie jak ryfampicyna czy dziurawiec zwyczajny, mogą obniżać stężenia leku. Jednoczesne stosowanie induktorów enzymów przeciwpadaczkowych (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) może zmniejszać ekspozycję na lakozamid o około 25%. Lakozamid nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leków takich jak karbamazepina, kwas walproinowy, digoksyna, metformina, warfaryna, omeprazol czy doustne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol i lewonorgestrel, co potwierdza niskie ryzyko interakcji klinicznych z tymi preparatami.
ataksja, AUC, CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie farmakodynamiczne, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja układowa, eslikarbazepina, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, leki przeciwarytmiczne klasy I, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, progesteron, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna, wydłużanie odstępu PR
Leksykon leków
Interakcje leku – INZOLFI 0,5 mg

Fingolimod wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami immunosupresyjnymi, immunomodulującymi oraz wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwnowotworowymi, natalizumabem, teriflunomidem czy mitoksantronem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nadmiernej immunosupresji. Żywe szczepionki atenuowane są przeciwwskazane podczas terapii i do 2 miesięcy po jej zakończeniu z powodu ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Fingolimod może powodować bradykardię, zwłaszcza po pierwszej dawce, a efekt ten nasila się przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków (np. atenolol, metoprolol), leków antyarytmicznych klasy Ia i III (amiodaron, sotalol) oraz antagonistów kanału wapniowego (werapamil, diltiazem). W takich przypadkach zalecana jest konsultacja kardiologiczna i rozszerzone monitorowanie pacjenta. Metabolizm fingolimodu odbywa się głównie przez CYP4F2, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4; ketokonazol zwiększa ekspozycję na lek 1,7-krotnie, natomiast induktory CYP3A4 (karbamazepina 600 mg 2x/dobę, ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina, efawirenz, Hypericum perforatum) mogą obniżać stężenie fingolimodu nawet o około 40%, co może zmniejszać jego skuteczność.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, bradykardia, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie immunomodulujące, działanie immunosupresyjne, dziurawiec, efawirenz, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, immunosupresja, inhibitor białka transportowego, inhibitor cholinesterazy, inhibitor proteazy, inhibitor syntezy pirymidyn, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, kortykosteroid, lek antyarytmiczny, lek beta-adrenolityczny, lek cytotoksyczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnowotworowy, lewonorgestrel, mitoksantron, natalizumab, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, progestagen, przeciwciało monoklonalne, ryfampicyna, supresja szpiku kostnego, szczepionka atenuowana, teriflunomid, układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Solifenacin Vivanta 5 mg

Solifenacyna, działając jako antagonista receptorów muskarynowych, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Współstosowanie z innymi lekami cholinolitycznymi może nasilać zarówno efekty terapeutyczne, jak i działania niepożądane, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej tygodniowej przerwy po zakończeniu terapii solifenacyną przed wprowadzeniem kolejnego leku z tej grupy. Agoniści receptorów cholinergicznych mogą osłabiać jej skuteczność, natomiast leki prokinetyczne (np. metoklopramid, cyzapryd) mogą mieć zmniejszoną efektywność w obecności solifenacyny. Metabolizm solifenacyny odbywa się głównie przez CYP3A4, co determinuje interakcje z inhibitorami (ketokonazol, rytonawir, itrakonazol) i induktorami (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać AUC solifenacyny 2-3-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 5 mg/dobę oraz jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby.
agonista receptora cholinergicznego, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny lek antykoncepcyjny, działanie moczopędne, działanie prokinetyczne, efekt odwadniający, ekspozycja na solifenacynę, enzym CYP1A1/2, enzym CYP3A4, etanol, etynyloestradiol, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klirens leku, lek cholinolityczny, lek prokinetyczny, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, metoklopramid, mikrosom ludzkiej wątroby, nelfawir, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, R-warfaryna, receptor muskarynowy, ryfampicyna, rytonawir, S-warfaryna, solifenacyna, substrat CYP3A4, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sunitinib Vipharm 25 mg

Lek Sunitinib Vipharm dostępny jest w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg i stosowany jest w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), raka nerkowokomórkowego z przerzutami (MRCC) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET). W GIST i MRCC zalecana dawka wynosi 50 mg/dobę podawana doustnie przez 4 tygodnie, po których następuje 2-tygodniowa przerwa (schemat 4/2), natomiast w pNET dawka wynosi 37,5 mg/dobę podawana ciągle bez przerw. Dawkę można modyfikować o 12,5 mg w zależności od tolerancji, przy czym dawka dobowa nie powinna przekraczać 75 mg ani być mniejsza niż 25 mg w GIST i MRCC, a w pNET maksymalna dawka stosowana w badaniach III fazy wynosiła 50 mg/dobę. W przypadku pominięcia dawki, nie należy jej podwajać, a kontynuować leczenie zgodnie z harmonogramem.
GIST, hemodializa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, lek przeciwnowotworowy, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, pNET, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, schyłkowa niewydolność nerek, sunitynib, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Donepezyl – Interakcje

Donepezyl, inhibitor cholinesterazy stosowany w terapii choroby Alzheimera, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Inhibitory tych enzymów, takie jak ketokonazol (CYP3A4) i chinidyna (CYP2D6), mogą zwiększać stężenie donepezylu w surowicy o około 30%, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Z kolei induktory enzymów, w tym ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol, mogą obniżać stężenie donepezylu, potencjalnie osłabiając jego skuteczność. Donepezyl nie wpływa na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny i digoksyny, a jednoczesne stosowanie tych leków nie zmienia metabolizmu donepezylu. Należy jednak zachować ostrożność przy łączeniu donepezylu z lekami o działaniu cholinolitycznym, blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, agonistami cholinergicznymi oraz beta-adrenolitykami, ze względu na ryzyko zmniejszenia skuteczności lub nasilenia działań niepożądanych.
agonista cholinergiczny, amiodaron, amitryptylina, atropina, bradykardia, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, citalopram, cymetydyna, CYP 2D6, CYP 3A4, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, digoksyna, działanie cholinolityczne, erytromycyna, escitalopram, fenytoina, fluoksetyna, hioscyna, induktor enzymatyczny, inhibitor cholinesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek beta-adrenolityczny, lek cholinolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, paroksetyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, prokainamid, ryfampicyna, sertindol, sotalol, środek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, sukcynylocholina, teofilina, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie psychomotoryczne, zawrót głowy, zyprazydon
Leksykon leków
Interakcje leku – Stediril 30 150 mcg + 30 mcg

Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych Stediril 30, zawierających etynyloestradiol i lewonorgestrel, wiąże się z licznymi interakcjami farmakokinetycznymi i farmakodynamicznymi. Substancje indukujące enzymy mikrosomalne wątroby (np. karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) oraz leki przyspieszające pasaż żołądkowo-jelitowy mogą znacząco obniżać stężenie etynyloestradiolu w osoczu, co skutkuje zmniejszeniem skuteczności antykoncepcyjnej i zwiększoną częstością krwawień śródcyklicznych. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych, niehormonalnych metod antykoncepcji przez cały okres terapii oraz odpowiednio długo po jej zakończeniu (minimum 7 dni, a w przypadku induktorów enzymów nawet 28 dni). Z kolei inhibitory izoenzymów CYP3A4 (np. indynawir, flukonazol) oraz niektóre leki (atorwastatyna, witamina C, paracetamol) mogą podwyższać stężenie etynyloestradiolu, co wymaga monitorowania działań niepożądanych, w tym ryzyka cholestazy wewnątrzwątrobowej przy jednoczesnym stosowaniu troleandomycyny.
aminotransferaza, atorwastatyna, barbiturany, biodostępność, cyklosporyna, dehydroepiandrosteron, deksametazon, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne wątroby, etanol, etynyloestradiol, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, folian, globulina wiążąca kortyzol, indukcja enzymów, inhibitor cytochromu P-450, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klirens kreatyniny, kortykosteroid, krwawienie śródcykliczne, kwas askorbinowy, lek przeczyszczający, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, metoda antykoncepcji, metoda niehormonalna, mlekotok, progestagen, ryfampicyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zastój żółci
Leksykon leków
Interakcje leku – Navelbine 10 mg/ml

Winorelbina (NAVELBINE, 10 mg/ml) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez cytochrom CYP3A4 oraz działaniem mielosupresyjnym. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie winorelbiny, nasilając jej toksyczność, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) obniżają jej skuteczność. Szczególną ostrożność wymaga jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus) ze względu na ryzyko rozrostu limfatycznego oraz z lapatynibem, który zwiększa częstość neutropenii stopnia 3/4. Wskazane jest także monitorowanie INR u pacjentów przyjmujących doustne antykoagulanty, ze względu na zmienność czynności układu krzepnięcia podczas terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest stosowanie winorelbiny z żywą szczepionką przeciwko żółtej febrze oraz innymi szczepionkami zawierającymi osłabione drobnoustroje, ze względu na ryzyko śmiertelnej, ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej.
alkaloidy Vinca, cisplatyna, cytochrom CYP3A4, drgawki, działanie sedatywne, fenytoina, glikoproteina p, granulocytopenia, immunosupresja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, lapatynib, leki immunosupresyjne, mielosupresja, mitomycyna C, neuropatia obwodowa, neutropenia, ostry skurcz oskrzeli, ryfampicyna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, szczepionka przeciwko żółtej febrze, szczepionki żywe, toksyczność płucna, toksyczność szpiku kostnego, winorelbina, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Klacid 250 mg

Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy i inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Przeciwwskazane jest jej stosowanie z lekami takimi jak astemizol, terfenadyna, cyzapryd, domperydon, pimozyd, alkaloidy sporyszu, doustny midazolam (7-krotne zwiększenie AUC), statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), lomitapid oraz kolchicyna u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes, rabdomiolizy, ostrego zatrucia i wzrostu aktywności aminotransferaz. Ponadto, klarytromycyna zwiększa stężenia leków takich jak chinidyna, dyzopiramid, doustne leki przeciwcukrzycowe (nateglinid, repaglinid), triazolobenzodiazepiny (np. midazolam i.v. – 2,7-krotny wzrost AUC), kortykosteroidy, omeprazol, inhibitory fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil), teofilina, karbamazepina, digoksyna oraz zmniejsza stężenie zydowudyny (zalecany 4-godzinny odstęp podania). W przypadku leków indukujących CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, dziurawiec) obserwuje się zmniejszenie stężenia klarytromycyny i potencjalne osłabienie jej działania terapeutycznego.
14-OH-klarytromycyna, alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, AUC, częstoskurcz komorowy, digoksyna, dihydroergotamina, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie niepożądane, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A4, lowastatyna, metabolizm klarytromycyny, midazolam, migotanie komór, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, symwastatyna, torsade de pointes, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Clopidogrel Medreg 75 mg

Klopidogrel wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na jego skuteczność przeciwpłytkową oraz ryzyko krwawień. Jednoczesne stosowanie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) oraz inhibitorami glikoprotein IIb/IIIa znacząco zwiększa ryzyko krwawienia, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. Interakcje z kwasem acetylosalicylowym (ASA) i heparyną również mogą nasilać działanie przeciwpłytkowe, choć w badaniach klinicznych nie stwierdzono konieczności modyfikacji dawek. NLPZ, w tym inhibitory COX-2, oraz selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co wymaga zachowania ostrożności. Klopidogrel jest metabolizowany przez CYP2C19, dlatego inhibitory tego enzymu (np. omeprazol, ezomeprazol) zmniejszają stężenie aktywnego metabolitu o około 40-45%, obniżając hamowanie agregacji płytek o 21-39%, co może obniżać skuteczność terapii. Z kolei induktory CYP2C19, takie jak ryfampicyna, zwiększają stężenie metabolitu i ryzyko krwawienia, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane.
agonista opioidowy, agregacja płytek, antagonista GPIIb/IIIa, antagonista wapnia, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, doustny lek przeciwzakrzepowy, heparyna, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP2C19, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek blokujący receptory H2, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek trombolityczny, lek zobojętniający sok żołądkowy, metabolit klopidogrelu, naproksen, ostry zawał mięśnia sercowego, ostry zespół wieńcowy, repaglinid, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, SSRI, terapia przeciwretrowirusowa, układ krzepnięcia, utajona utrata krwi, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Apixaban Orion 2,5 mg

Apiksaban, aktywny składnik leku Apixaban Orion, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez szlaki CYP3A4 i P-glikoproteiny (P-gp). Silne inhibitory tych szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) czy inhibitory proteazy HIV, powodują dwukrotne zwiększenie AUC i 1,6-krotne zwiększenie Cmax apiksabanu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane i słabe inhibitory, np. diltiazem (360 mg/dobę), klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) czy naproksen (500 mg), zwiększają AUC i Cmax w mniejszym stopniu (1,3-1,6-krotnie) i nie wymagają modyfikacji dawki, choć zaleca się ostrożność. Silne induktory CYP3A4 i P-gp, takie jak ryfampicyna, zmniejszają ekspozycję na apiksaban o 54% (AUC) i 42% (Cmax), co może obniżać skuteczność terapii, zwłaszcza w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), gdzie stosowanie apiksabanu z tymi induktorami jest niezalecane.
ablacja cewnikowa, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista receptorów H2, apiksaban, atenolol, AUC, Cmax, czynnik krzepnięcia Xa, dekstran, digoksyna, diltiazem, dipirydamol, działanie przeciwzakrzepowe, famotydyna, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A4 i P-gp, inhibitor CYP3A4 i P-gp, inhibitor proteazy HIV, inhibitor receptora P2Y12, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek trombolityczny, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niezastawkowe migotanie przedsionków, prasugrel, przedawkowanie, ryfampicyna, sulfinpirazon, terapia apiksabanem, węgiel aktywowany, właściwość przeciwpłytkowa, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Livopill 1500 μg

Lewonorgestrel, aktywny składnik Livopill, podlega metabolizmowi przez enzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi ten enzym. Leki takie jak karbamazepina, fenytoina, barbiturany, ryfampicyna, ryfabutyna, efawirenz, rytonawir oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny mogą obniżać stężenie lewonorgestrelu w osoczu nawet o około 50% (AUC), co znacząco zmniejsza skuteczność antykoncepcji awaryjnej. W przypadku stosowania tych induktorów enzymatycznych w ciągu ostatnich 4 tygodni, zaleca się preferowanie niehormonalnych metod antykoncepcji, takich jak wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią. Alternatywnie, można rozważyć podwójną dawkę lewonorgestrelu (3000 μg, czyli 2 tabletki Livopill 1500 μg) w ciągu 72 godzin od stosunku, choć skuteczność i bezpieczeństwo takiego postępowania nie zostały w pełni potwierdzone.
antykoncepcja awaryjna, barbiturany, ból głowy, choroba afektywna dwubiegunowa, cyklosporyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP3A4, fenytoina, gruźlica, gryzeofulwina, grzybica skóry, HIV, indukcja enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, karbamazepina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, nudności i wymioty, padaczka, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, stan depresyjny, wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią, zakażenie prątkami, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silni inhibitory CYP3A4, tacy jak ketokonazol, rytonawir, czy cyklosporyna, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się obniżenie dawki (np. do 10 mg/dobę) i ścisłą obserwację kliniczną. Umiarkowani inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem) również podwyższają stężenia leku, wymagając monitorowania i ewentualnej redukcji dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenia atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (np. letermowir, cyklosporyna) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej. Ponadto, współstosowanie z fibratami, ezetymibem, kwasem fusydowym czy kolchicyną zwiększa ryzyko działań niepożądanych mięśniowych, w tym rabdomiolizy, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, elbaswir, ezetymib, fibrat, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pibrentaswir, polipeptyd OATP1B1, rabdomioliza, ryfampicyna, telaprewir, warfaryna, ziele dziurawca