Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych Stediril 30 może prowadzić do licznych interakcji z innymi produktami leczniczymi, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcji oraz powodować różne efekty niepożądane. Interakcje te dotyczą głównie etynyloestradiolu zawartego w preparacie i mogą prowadzić zarówno do zmniejszenia, jak i zwiększenia jego stężenia w osoczu krwi.¹

Zmniejszone stężenie etynyloestradiolu i jego konsekwencje

Obniżone stężenie etynyloestradiolu w osoczu może skutkować zwiększoną częstością występowania krwawień śródcyklicznych i innych zaburzeń cyklu miesiączkowego. Co istotniejsze z klinicznego punktu widzenia, może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej produktu Stediril 30.²

W przypadku jednoczesnego stosowania produktu Stediril 30 i substancji zmniejszających stężenie etynyloestradiolu w osoczu, zaleca się stosowanie dodatkowej, niehormonalnej metody antykoncepcji (np. prezerwatywa i środek plemnikobójczy). Przy długotrwałym stosowaniu takich substancji, złożone doustne środki antykoncepcyjne nie powinny być stosowane jako główna metoda zapobiegania ciąży.³

Konieczność stosowania dodatkowej antykoncepcji

Po odstawieniu substancji zmniejszających stężenie etynyloestradiolu, należy kontynuować stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji przez co najmniej 7 dni. W przypadku substancji indukujących enzymy mikrosomalne wątroby zaleca się dłuższe stosowanie metod barierowych – przez cały okres przyjmowania leków indukujących enzymy oraz przez 28 dni po ich odstawieniu. Warto zaznaczyć, że całkowite cofnięcie indukcji enzymów może trwać nawet kilka tygodni, w zależności od dawki, długości leczenia i stopnia eliminacji substancji indukującej.⁴

Substancje zmniejszające stężenie etynyloestradiolu

Do substancji, które mogą obniżać stężenie etynyloestradiolu w osoczu należą:

• Leki przyspieszające pasaż żołądkowo-jelitowy – zmniejszają wchłanianie etynyloestradiolu (np. leki przeczyszczające)⁵
• Induktory enzymów mikrosomalnych wątroby takie jak: karbamazepina, okskarbazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, barbiturany, prymidon, fenylbutazon, fenytoina, felbamat, deksametazon, gryzeofulwina, topiramat, niektóre inhibitory proteazy, modafinil⁶
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)⁷
• Leki antyretrowirusowe – inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir – prawdopodobnie na skutek indukcji enzymów mikrosomalnych w wątrobie), nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. newirapina) oraz ich kombinacje – mogą zwiększać metabolizm wątrobowy etynyloestradiolu⁸

Jeśli terapia tymi lekami trwa dłużej i pacjentka zużyła wszystkie tabletki z danego opakowania Stediril 30, zaleca się rozpoczęcie stosowania tabletek z kolejnego opakowania bez typowej 7-dniowej przerwy.⁹

Substancje zwiększające stężenie etynyloestradiolu

Istnieją również substancje, które mogą podwyższać stężenie etynyloestradiolu w osoczu:

• Atorwastatyna¹⁰
• Kompetytywne inhibitory sprzęgania z kwasem siarkowym w ścianie przewodu pokarmowego, takie jak: kwas askorbinowy (witamina C) i paracetamol¹¹
• Inhibitory izoenzymów cytochromu P-450 3A4, takie jak: indynawir, flukonazol i troleandomycyna¹²

Warto zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie Stediril 30 z troleandomycyną może zwiększać ryzyko wystąpienia wewnątrzwątrobowego zastoju żółci.¹³

Wpływ etynyloestradiolu na metabolizm innych leków

Etynyloestradiol może również wpływać na metabolizm innych leków poprzez:

• Hamowanie wątrobowych enzymów mikrosomalnych¹⁴
• Sprzęganie leków, głównie z kwasem glukuronowym¹⁵

W rezultacie tych procesów stężenie innych leków w osoczu i tkankach może się zwiększać (np. cyklosporyna, teofilina, kortykosteroidy) lub zmniejszać (np. lamotrygina).¹⁶

U pacjentek leczonych flunaryzyną stosowanie doustnej antykoncepcji, w tym Stediril 30, może zwiększać ryzyko wystąpienia mlekotoku.¹⁷

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne są interakcje farmakodynamiczne z lekami stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV). U pacjentek leczonych produktami zawierającymi:

• Ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir (z rybawiryną lub bez)¹⁸
• Glekaprewir z pibrentaswirem¹⁹
• Sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem²⁰

Obserwowano znaczące zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie przekraczających górną granicę normy. W związku z tym, przed rozpoczęciem leczenia tymi lekami, pacjentki przyjmujące Stediril 30 powinny zastosować alternatywne metody antykoncepcji (np. środki zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Stosowanie Stediril 30 można wznowić po około 2 tygodniach od zakończenia terapii tymi lekami przeciwwirusowymi.²¹

Wpływ na badania laboratoryjne i inne testy diagnostyczne

Stosowanie Stediril 30, podobnie jak innych złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, może prowadzić do zmian fizjologicznych, które odzwierciedlają się w wynikach niektórych testów laboratoryjnych. Do zmian tych należą:²²

• Zmiany parametrów biochemicznych funkcji:
  • Wątroby – w tym zmniejszenie stężenia bilirubiny i fosfatazy alkalicznej²³
  • Tarczycy – zwiększenie całkowitego stężenia hormonów T3 i T4 wynikające ze zwiększenia stężenia TBG oraz zmniejszenie wychwytu hormonu T3 w postaci wolnej²⁴
  • Nadnerczy – zwiększenie stężenia kortyzolu w osoczu, zwiększenie stężenia globuliny wiążącej kortyzol, zmniejszenie dehydroepiandrosteronu siarczanu (DHEAS)²⁵
  • Nerek – zwiększenie stężenia kreatyniny w osoczu oraz klirensu kreatyniny²⁶
• Zmiany stężenia białek nośnikowych, takich jak globuliny wiążące kortykosteroidy oraz zmiany stężenia lipidów i/lub frakcji lipoprotein w osoczu²⁷
• Zmiany parametrów metabolizmu węglowodanów²⁸
• Zmiany parametrów koagulacji i fibrynolizy²⁹
• Zmniejszenie stężenia folianów w osoczu³⁰

Interakcje leku Stediril 30 z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Stediril 30 nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii:

Alkohol etylowy (etanol) metabolizowany jest głównie w wątrobie, podobnie jak składniki Stediril 30 (etynyloestradiol i lewonorgestrel). Równoczesne spożywanie alkoholu może wpływać na metabolizm wątrobowy hormonów zawartych w tabletce antykoncepcyjnej, potencjalnie zmieniając ich biodostępność i skuteczność.

Spożywanie alkoholu może również zwiększać ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych, takich jak bóle głowy, nudności czy zawroty głowy.

Z punktu widzenia klinicznego, pojedyncze, umiarkowane spożycie alkoholu prawdopodobnie nie wpływa znacząco na skuteczność antykoncepcyjną Stediril 30, natomiast przewlekłe, nadmierne spożywanie alkoholu może zaburzać funkcje wątroby, co potencjalnie wpływa na metabolizm hormonów.

Tabela interakcji leku Stediril 30