Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje lewometadonu obejmują zarówno mechanizmy farmakodynamiczne, jak i farmakokinetyczne, które mogą istotnie modyfikować działanie tego leku. W przypadku stwierdzenia klinicznie istotnych interakcji, konieczne może być dostosowanie dawkowania lewometadonu i/lub leków stosowanych jednocześnie, zgodnie z przedstawionymi poniżej wytycznymi¹.

Przeciwwskazane połączenia lekowe

Stosowanie lewometadonu jest bezwzględnie przeciwwskazane w następujących przypadkach:²

• Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – stosowane w ciągu 14 dni przed podaniem opioidów mogą prowadzić do zagrażających życiu reakcji ze strony ośrodkowego układu nerwowego, układu oddechowego i krążenia, manifestujących się zarówno objawami depresyjnymi, jak i pobudzeniem³
• Pentazocyna i buprenorfina – u pacjentów uzależnionych od heroiny lub poddanych terapii substytucyjnej metadonem mogą wywoływać objawy odstawienia. Buprenorfiny nie należy stosować wcześniej niż po 20 godzinach od zaprzestania podawania produktu Levomethadone Hydrochloride Molteni⁴

Interakcje zwiększające depresję ośrodkowego układu nerwowego

Jednoczesne stosowanie lewometadonu z poniższymi substancjami może prowadzić do nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego oraz zwiększać ryzyko wystąpienia depresji oddechowej:⁵

• Leki przeciwbólowe o działaniu ośrodkowym (w tym inne opioidy)
• Pochodne fenotiazyny
• Barbiturany i inne leki nasenne oraz substancje odurzające
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Leki uspokajające, takie jak benzodiazepiny lub leki o podobnym mechanizmie działania – powodują addytywne działanie depresyjne na OUN, zwiększając ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Zaleca się ograniczenie dawki i czasu trwania jednoczesnego leczenia⁶

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu z lewometadonem stwarza szczególnie poważne zagrożenie dla pacjenta. Alkohol etylowy powoduje nasilenie depresyjnego działania lewometadonu na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do:⁷

• Znacznie zwiększonego ryzyka depresji oddechowej
• Nasilonej sedacji i senności
• Pogorszenia koordynacji psychoruchowej
• Zwiększonego ryzyka zapaści krążeniowej
• W skrajnych przypadkach – śpiączki i zgonu

Pacjenci przyjmujący lewometadon powinni bezwzględnie powstrzymać się od spożywania alkoholu w jakiejkolwiek postaci i ilości. Personel medyczny powinien udzielić jasnych i kategorycznych instrukcji dotyczących całkowitego zakazu spożywania alkoholu podczas terapii lewometadonem.

Interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi

Działanie lewometadonu może ulec nasileniu podczas stosowania leków przeciwnadciśnieniowych, takich jak:⁸

• Rezerpina
• Klonidyna
• Urapidyl
• Prazosyna

Interakcje farmakokinetyczne

Inhibitory metabolizmu lewometadonu

Następujące produkty lecznicze i substancje hamują metabolizm enzymatyczny lewometadonu w wątrobie (układ cytochromu P450), co może prowadzić do zwiększenia stężenia lewometadonu w osoczu oraz przedłużenia jego działania:⁹

• Cymetydyna
• Leki przeciwgrzybicze (np. itrakonazol, ketokonazol, worykonazol, flukonazol)
• Antybiotyki makrolidowe
• Leki przeciwarytmiczne
• Doustne środki antykoncepcyjne
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – sertralina, fluwoksamina, fluoksetyna i paroksetyna
• Cyprofloksacyna
• Kannabidiol – może prowadzić do zwiększenia stężenia metadonu w osoczu¹⁰

Induktory metabolizmu lewometadonu

Lewometadon podlega N-demetylacji przez różne izoenzymy CYP, głównie CYP3A4, CYP2B6, CYP2C19 i CYP2D6. Leki i substancje nasilające enzymatyczny metabolizm lewometadonu w wątrobie (induktory enzymatyczne) mogą zmniejszać stężenie lewometadonu w osoczu i skracać czas jego działania, co może prowadzić do wystąpienia objawów odstawienia:¹¹

• Karbamazepina
• Fenobarbital
• Fenytoina
• Ryfampicyna
• Flunitrazepam
• Dziurawiec zwyczajny
• Spironolakton
• Kwas fusydynowy
• Leki przeciwretrowirusowe: efawirenz, newirapina, nelfinawir, rytonawir, amprenawir
• Metamizol – jako induktor enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i CYP3A4, może obniżać stężenie lewometadonu w osoczu i potencjalnie zmniejszać jego skuteczność kliniczną. Zaleca się ostrożność i monitorowanie odpowiedzi klinicznej oraz stężenia leku¹²

Interakcje serotoninergiczne

Zespół serotoninowy może wystąpić podczas jednoczesnego podawania metadonu (racemicznej mieszaniny lewometadonu i dekstrometadonu) z następującymi lekami:¹³

• Petydyna
• Inhibitory monoaminooksydazy (MAO)
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD)

Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i/lub objawy żołądkowo-jelitowe¹⁴.

Interakcje z gabapentynoidami

Jednoczesne stosowanie opioidów, w tym lewometadonu, z gabapentynoidami (gabapentyna i pregabalina) zwiększa ryzyko przedawkowania opioidów, depresji oddechowej i zgonu¹⁵.

Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi

Doniesienia wskazują, że po jednoczesnym stosowaniu lewometadonu z lekami przeciwretrowirusowymi stężenie tych ostatnich w osoczu może być zmniejszone (didanozyna i stawudyna) lub zwiększone (zydowudyna), podczas gdy stężenie lewometadonu pozostaje niezmienione. U pacjentów otrzymujących jednocześnie lewometadon i leki przeciwretrowirusowe konieczne jest ścisłe monitorowanie odpowiedzi klinicznej i objawów toksyczności¹⁶.

Zalecenia ogólne dotyczące interakcji

W przypadku jednoczesnego stosowania lewometadonu z innymi produktami leczniczymi lub substancjami metabolizowanymi przez enzymy wątrobowe, lub mogącymi wpływać na wiązanie z białkami (lewometadon wiąże się głównie z kwaśną alfa-glikoproteiną i albuminą), a także po odstawieniu tych substancji, zaleca się:¹⁷

• Staranne monitorowanie pacjentów pod kątem klinicznych objawów przedawkowania
• Obserwację w kierunku niedostatecznego dawkowania lub objawów odstawienia
• Odpowiednie dostosowanie dawki lewometadonu