Przedawkowanie
Levomethadone Hydrochloride Molteni 2,5 mg/ml

Przedawkowanie lewometadonu chlorowodorku

Przedawkowanie lewometadonu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Mechanizm działania leku, polegający na silnym działaniu na receptory opioidowe, sprawia, że nawet stosunkowo niewielkie przekroczenie dawki terapeutycznej może prowadzić do ciężkiego zatrucia z konsekwencjami zagrażającymi życiu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów nietolerujących leków opioidowych, gdzie ryzyko zatrucia występuje już przy dawkach znacznie niższych niż te stosowane w terapii substytucyjnej.¹

Dawki toksyczne w zależności od wieku i tolerancji

Dawki lewometadonu powodujące zatrucie różnią się znacząco w zależności od wieku pacjenta oraz historii stosowania opioidów. U pacjentów bez tolerancji na opioidy, zwłaszcza u dzieci, zatrucie może wystąpić już przy niewielkich dawkach:

• U dzieci do 5 roku życia – począwszy od 0,5 mg lewometadonu
• U starszych dzieci – począwszy od około 1,5 mg lewometadonu
• U dorosłych nietolerujących leków opioidowych – począwszy od około 10 mg lewometadonu

²

Wczesne objawy przedawkowania

Pierwsze oznaki nadmiernego działania lewometadonu, które powinny skłonić do natychmiastowego zmniejszenia dawki, obejmują:

• Euforię – określana jako „uczucie wesołości”
• Zaburzenia poznawcze – w szczególności obniżona zdolność koncentracji
• Senność – nasilona, nieproporcjonalna do pory dnia
• Zawroty głowy – zwłaszcza podczas przyjmowania pozycji stojącej

³

Pełny obraz kliniczny przedawkowania

Pełnoobjawowe przedawkowanie lewometadonu charakteryzuje się szeregiem objawów wynikających z depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy i inne układy organizmu:

• Depresja oddechowa – oddech Cheyne-Stokesa, sinica (cyjanoza)
• Zaburzenia świadomości – od nadmiernej senności, przez stopniowe obniżenie świadomości, aż do śpiączki
• Zwężenie źrenic – charakterystyczna mioza opioidowa
• Objawy mięśniowe – zwiotczenie mięśni szkieletowych
• Objawy skórne – zimna i wilgotna skóra
• Zaburzenia krążenia – bradykardia, niedociśnienie tętnicze

⁴

W ciężkich przypadkach zatrucia lewometadonem może dojść do zatrzymania oddychania, niewydolności krążenia, zatrzymania akcji serca, a w konsekwencji do zgonu pacjenta.⁵

W literaturze medycznej opisywano również przypadki hipoglikemii oraz toksycznej leukoencefalopatii jako następstwa przedawkowania metadonu.⁶

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Przedawkowanie lewometadonu wymaga natychmiastowego wdrożenia profesjonalnej pomocy medycznej na oddziale ratunkowym lub oddziale intensywnej opieki medycznej. Kluczowe elementy postępowania obejmują:⁷

1. Zabezpieczenie dróg oddechowych – w ciężkich przypadkach konieczna jest intubacja i wentylacja mechaniczna
2. Farmakoterapia antidotum – podanie specyficznych antagonistów receptora opioidowego, takich jak nalokson
3. Monitorowanie funkcji życiowych – ze względu na długi czas działania lewometadonu
4. Zapobieganie hipotermii – utrzymanie prawidłowej temperatury ciała
5. Utrzymanie odpowiedniej objętości wewnątrznaczyniowej – płynoterapia

Istotną kwestią w leczeniu przedawkowania lewometadonu jest znaczna różnica w czasie działania leku i jego antidotum. Lewometadon może wywoływać depresję oddechową przez bardzo długi czas, nawet do 75 godzin, podczas gdy antagoniści receptora opioidowego, jak nalokson, działają znacznie krócej (1-3 godziny). Z tego powodu konieczne może być wielokrotne podawanie antagonisty w miarę ustępowania jego działania.⁸

Postępowanie w zatruciu doustnym

W przypadku doustnego zatrucia lewometadonem procedura płukania żołądka może być przeprowadzona wyłącznie po uprzednim podaniu antagonisty receptorów opioidowych. Niezwykle istotne jest zabezpieczenie dróg oddechowych poprzez intubację przed wykonaniem płukania żołądka oraz przed podaniem antagonistów, gdyż istnieje ryzyko wywołania wymiotów i aspiracji treści żołądkowej.⁹

W terapii zatrucia lewometadonem przeciwwskazane jest podawanie barbituranów, bemegridu, fenotiazyny i skopolaminy, które są stosowane w leczeniu zatruć alkoholowych.¹⁰

Należy podkreślić, że lewometadon nie podlega dializie, co oznacza, że techniki dializacyjne nie są skuteczne w przypadku jego przedawkowania.¹¹

Tabela objawów przedawkowania lewometadonu