choroba zapalna jelit
Choroba zapalna jelit (IBD, Inflammatory Bowel Disease) to grupa przewlekłych, nawracających schorzeń zapalnych przewodu pokarmowego, obejmująca głównie chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Obie jednostki chorobowe charakteryzują się przewlekłym zapaleniem błony śluzowej jelit, różniąc się lokalizacją i charakterem zmian.
Etiopatogeneza IBD pozostaje nie w pełni wyjaśniona, ale uznaje się, że kluczową rolę odgrywają czynniki genetyczne, środowiskowe oraz zaburzenia układu immunologicznego. W obrazie klinicznym dominują: przewlekła biegunka (często z domieszką krwi), bóle brzucha, gorączka, utrata masy ciała oraz objawy pozajelitowe dotyczące stawów, skóry, wątroby i narządu wzroku.
Diagnostyka IBD obejmuje badania laboratoryjne (m.in. markery stanu zapalnego), endoskopowe (kolonoskopia, gastroskopia), obrazowe (MR, TK) oraz histopatologiczne. Leczenie ma charakter kompleksowy i obejmuje farmakoterapię przeciwzapalną (aminosalicylany, kortykosteroidy), immunosupresyjną (azatiopryna, metotreksat), leki biologiczne (anty-TNF, inhibitory interleukiny) oraz interwencje chirurgiczne w przypadkach powikłanych lub opornych na leczenie.
Przewlekły charakter IBD wymaga systematycznej opieki wielospecjalistycznej oraz regularnego monitorowania aktywności choroby, stanu odżywienia pacjenta i potencjalnych powikłań, w tym zwiększonego ryzyka rozwoju raka jelita grubego u pacjentów z długotrwałym przebiegiem choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hemoroidy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hemoroidy to patologiczne powiększenie naczyń krwionośnych w dolnej części odbytnicy i okolicy odbytu, dzielone na hemoroidy wewnętrzne (pokryte błoną śluzową, zwykle bezbolesne, mogące krwawić i wypadać) oraz zewnętrzne (pod skórą, bardziej bolesne). Objawy obejmują bezbolesne krwawienie jasnoczerwoną krwią, świąd, ból podczas defekacji, dyskomfort i wyczuwalne guzki. Diagnostyka opiera się na badaniu per rectum, anoskopii oraz w razie potrzeby rektoskopii, sigmoidoskopii lub kolonoskopii w celu wykluczenia innych patologii. Czynniki ryzyka to m.in. przewlekłe zaparcia, długotrwałe siedzenie, ciąża, otyłość, dieta uboga w błonnik oraz czynniki genetyczne. Kompleksowa ocena pielęgniarska obejmuje wywiad, ocenę bólu, nawyków żywieniowych i defekacyjnych, badanie fizykalne oraz ocenę wpływu choroby na jakość życia pacjenta.
anoskopia, badanie per rectum, błonnik pokarmowy, choroba zapalna jelit, elektrokoagulacja, fotokoagulacja podczerwienią, hemoroid wewnętrzny, hemoroid wypadający, hemoroid zewnętrzny, hemoroidektomia, hemoroidopeksja, kąpiel nasiadowa, kolonoskopia, krioterapia, krwawienie z odbytu, linia grzebieniasta, podwiązanie tętnic hemoroidalnych, podwiązywanie gumkami, rak jelita grubego, rektoskopia, sigmoidoskopia, skleroterapia, środek zmiękczający stolec, stan zapalny, świąd odbytu, zakrzepica hemoroidów, zaparcie, żylaki odbytu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mibrex
Podczas terapii rywaroksabanem (Mibrex) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, takich jak osoby z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), stosujące jednocześnie inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV) oraz leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI). W badaniach klinicznych rywaroksaban wykazywał wyższe ryzyko krwawień z błon śluzowych i niedokrwistości w porównaniu do antagonistów witaminy K. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień, a w wyjątkowych sytuacjach pomocne może być oznaczenie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa. Leczenie należy przerwać natychmiast po wystąpieniu poważnego krwawienia.
aktywna choroba nowotworowa, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybiczne, leczenie trombolityczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aclexa 200 mg
Lek Aclexa (celekoksyb), będący selektywnym inhibitorem COX-2, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na celekoksyb, sulfonamidy, substancje pomocnicze (w tym laktozę w dawkach 24 mg w kapsułce 100 mg oraz 47 mg w kapsułce 200 mg) oraz u osób z reakcjami alergicznymi po NLPZ lub kwasie acetylosalicylowym, obejmującymi astmę, ostre zapalenie błony śluzowej nosa, polipy nosa, obrzęk naczynioruchowy i pokrzywkę. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz chorobami zapalnymi jelit (IBD), ze względu na ryzyko zaostrzenia tych schorzeń.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, działanie teratogenne, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor COX-2, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na celekoksyb, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na sulfonamidy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, polip nosa, skala Child-Pugh, stężenie albumin, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej nosa, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Salofalk 1 g 1000 mg
Ocena wpływu leków na zdolności psychomotoryczne pacjenta jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa farmakoterapii, zwłaszcza w przypadku substancji oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy. Mesalazyna, stosowana w terapii chorób zapalnych jelit, w postaci czopków Salofalk 1 g (zawierających 1 g substancji czynnej), nie wykazuje istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne, takie jak świadomość, czujność, koordynacja czy refleks. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, preparat ten nie zaburza zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn, co klasyfikuje go jako bezpieczny pod tym względem.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, choroba współistniejąca, choroba zapalna jelit, czopki Salofalk, edukacja terapeutyczna, funkcja psychomotoryczna, kwas 5-aminosalicylowy, mesalazyna, ośrodkowy układ nerwowy, profil farmakologiczny, Salofalk, substancja czynna, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Asamax 250 250 mg
Mesalazyna, stosowana w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit, w postaci czopków Asamax w dawkach 250 mg i 500 mg, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Badania kliniczne oraz dane postmarketingowe potwierdzają brak negatywnego oddziaływania na funkcje psychomotoryczne, co pozwala pacjentom na wykonywanie czynności wymagających koncentracji, uwagi i koordynacji bez dodatkowych ograniczeń farmakoterapeutycznych. W praktyce klinicznej oznacza to, że Asamax w wymienionych dawkach jest bezpieczny dla pacjentów aktywnych zawodowo, którzy muszą prowadzić pojazdy lub obsługiwać urządzenia mechaniczne.
- Leksykon chorób i schorzeń
Gastroenteritis wirusowa (potocznie „grypa żołądkowa”) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Gastroenteritis wirusowa, najczęściej wywoływana przez norowirusy i rotawirusy, to zakaźne zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, charakteryzujące się ostrym początkiem objawów takich jak wodnista biegunka, wymioty, nudności, bóle brzucha oraz gorączka do 38,5°C. Inkubacja wynosi 12-48 godzin, a objawy utrzymują się zwykle 1-3 dni, choć mogą trwać do 10 dni u pacjentów z obniżoną odpornością. Kluczowym powikłaniem jest odwodnienie, szczególnie groźne u niemowląt, osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi, manifestujące się m.in. oligurią, suchością błon śluzowych, zapadniętymi oczami i zaburzeniami świadomości. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, z możliwością wykonania badań kału (PCR, testy immunoenzymatyczne) oraz badań laboratoryjnych w cięższych przypadkach. Leczenie jest objawowe, z naciskiem na nawodnienie doustne (1,5-2,5 l/dobę u dorosłych plus 200 ml na każde luźne stolce) i elektrolitowe, stosowanie leków przeciwwymiotnych i przeciwgorączkowych oraz monitorowanie stanu pacjenta. Hospitalizacja wskazana jest przy ciężkim odwodnieniu, nietolerancji płynów doustnych lub u pacjentów z grup ryzyka, gdzie stosuje się dożylne nawadnianie i intensywną kontrolę parametrów życiowych.
badania laboratoryjne, bilans płynów, bóle brzucha, choroba zapalna jelit, dezynfekcja powierzchni, diagnoza pielęgniarska, dieta BRAT, dożylne nawadnianie, edukacja pacjenta, elektrolity, gastroenteritis wirusowa, izolacja kontaktowa, kontrola zakażeń, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, nawodnienie doustne, norowirusy, odwodnienie, podchloryn sodu, środki ochrony osobistej, suchość jamy ustnej, szczepionka przeciwko rotawirusom, test immunoenzymatyczny, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia elektrolitowe, zapadnięte ciemię, zapalenie przewodu pokarmowego, zatrucie pokarmowe - Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka odbytu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przetoka odbytu (fistula ani) to patologiczny kanał łączący kanał odbytu ze skórą okołoodbytniczą, najczęściej powstający na tle przebytego ropnia odbytu. Około 50% pacjentów z ropniem rozwija przetokę, która może mieć przebieg prosty lub złożony, zależny od zaangażowania mięśni zwieracza. Objawy kliniczne obejmują ból odbytu nasilający się przy defekacji, wyciek ropnej lub krwistej wydzieliny, przewlekłą niegojącą się ranę oraz objawy zapalne. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, anoskopii, endoskopowym USG oraz rezonansie magnetycznym miednicy, który stanowi złoty standard w ocenie przebiegu przetoki. Leczenie jest głównie chirurgiczne, z metodami takimi jak fistulotomia, umieszczenie setonu, procedura LIFT czy plastyka płatowa, z uwzględnieniem ochrony mięśni zwieracza, aby zapobiec inkontynencji. W wybranych przypadkach stosuje się klej fibrynowy lub antybiotykoterapię wspomagającą kontrolę infekcji.
ablacja endoskopowa, anoskopia, antybiotykoterapia, badanie rektalne, ból odbytu, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, dieta wysokobłonnikowa, endoskopowe USG, fistulografia, fistulotomia, inkontynencja, kąpiel nasiadowa, klej fibrynowy, krwawienie, nietrzymanie stolca, obrzęk, procedura LIFT, przetoka odbytu, przetoka prosta, rezonans magnetyczny miednicy, ropień odbytu, seton, zatrzymanie moczu, zwężenie kanału odbytu, zwieracz odbytu - Leksykon substancji czynnych
Karboksymaltoza żelazowa – Właściwości farmakodynamiczne
Karboksymaltoza żelazowa, substancja czynna Ferinject, to dożylny kompleks żelaza trójwartościowego z karboksymaltozą, umożliwiający kontrolowane uwalnianie żelaza i jego efektywne wykorzystanie przez erytrocyty (91-99% u pacjentów z niedoborem żelaza, 61-84% u pacjentów z niedokrwistością nerkową po 24 dniach). Leczenie prowadzi do istotnej poprawy parametrów hematologicznych, w tym wzrostu liczby retikulocytów, ferrytyny i wysycenia transferyny do wartości prawidłowych. Skuteczność i bezpieczeństwo Ferinject potwierdzono w licznych badaniach klinicznych, m.in. w przewlekłej niewydolności serca (poprawa 6MWT o 33 ± 11 m po 24 tygodniach, p=0,002), u pacjentów hemodializowanych (44,1% wzrost hemoglobiny ≥1,0 g/dl po 4 tygodniach) oraz w przewlekłej chorobie nerek i chorobach zapalnych jelit, gdzie dożylne podawanie żelaza wykazało przewagę lub równoważność wobec doustnych preparatów. Dawkowanie opiera się na masie ciała i stężeniu hemoglobiny, z dawkami kumulacyjnymi do 1700 mg żelaza w hemodializie i do 1500 mg w ciąży.
badanie farmakodynamiczne, badanie farmakokinetyczne, celiakia, choroba zapalna jelit, ferrytyna, Helicobacter pylori, hemodializa, karboksymaltoza żelazowa, kompleks wodorotlenku żelaza z sacharozą, niedokrwistość pochodzenia nerkowego, niedokrwistość poporodowa, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nieswoiste zapalenie jelit, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność serca, retykulocyt, siarczan żelaza, siarczan żelazawy, szczytowe zużycie tlenu, test 6-minutowego marszu, transferyna, wysycenie transferyny, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kabiven Peripheral –
Kabiven Peripheral to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, wskazana u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza aminokwasy (34-57 g), glukozę (97-162 g), tłuszcze w postaci oczyszczonego oleju sojowego (51-85 g) oraz elektrolity, co pozwala na kompleksowe pokrycie zapotrzebowania odżywczego. Dostępny jest w trzech pojemnościach: 1440 ml, 1920 ml i 2400 ml, o całkowitej wartości energetycznej odpowiednio 1000, 1400 i 1700 kcal, z osmolalnością około 830 mOsm/kg H2O i pH około 5,6. Preparat jest szczególnie zalecany u pacjentów z zaburzeniami przewodu pokarmowego, w okresie okołooperacyjnym, z niedożywieniem, chorobami zapalnymi jelit oraz zaburzeniami połykania.
aminokwas, choroba zapalna jelit, dostęp dożylny, dysfagia, elektrolit, emulsja do infuzji, Kabiven Peripheral, niedożywienie, okres okołooperacyjny, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, parametry biochemiczne, równowaga wodno-elektrolitowa, synteza białek, terapia żywieniowa, trójkomorowy worek, zaburzenia połykania, zaburzenia przewodu pokarmowego, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja laktozy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Nietolerancja laktozy charakteryzuje się dobrym rokowaniem, a objawy ustępują głównie po modyfikacji diety, eliminującej mleko i produkty mleczne zawierające laktozę. Wyróżnia się różne typy nietolerancji: pierwotną i wrodzoną (trwałe), wtórną (potencjalnie odwracalną) oraz przejściową (powrót do normy enzymu laktazy w ciągu kilku tygodni). Objawy zależą od ilości spożytej laktozy, sposobu jej spożycia, indywidualnej wrażliwości przewodu pokarmowego, mikrobioty jelitowej oraz współistniejących zaburzeń, np. zespołu jelita drażliwego (IBS). Diagnostyka opiera się na pomiarze wodoru w wydychanym powietrzu, który jest bardziej wiarygodny niż glukoza w osoczu czy stosunek galaktozy do kreatyniny w moczu. Adaptacja mikrobioty jelitowej, wspomagana prebiotykami (np. galaktooligosacharydami, GOS) i niskimi dawkami laktozy, może zmniejszać nasilenie objawów.
Bifidobacterium, błona śluzowa jelita, choroba biegunkowa, choroba trzewna, choroba zapalna jelit, cukier mleczny, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, dieta bezlaktozowa, dieta FODMAP, enzym laktaza, galaktooligosacharydy, mikrobiota jelitowa, niedobór witaminy D, nietolerancja laktozy, osteopenia, test wodorowy, wrodzony niedobór laktazy, wtórny niedobór laktazy, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xiltess
Podczas terapii rywaroksabanem (Xiltess) konieczny jest stały nadzór kliniczny, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka krwawień, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem, takich jak osoby z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 15-29 mL/min) czy stosujące jednocześnie silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, rytonawir). Rywaroksaban zwiększa częstość krwawień z błon śluzowych (np. nosa, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz ryzyko niedokrwistości, co wymaga monitorowania hemoglobiny i hematokrytu. W przypadku poważnego krwawienia leczenie należy natychmiast przerwać. Pomiar stężenia rywaroksabanu za pomocą testu anty-Xa jest zalecany w wyjątkowych sytuacjach klinicznych, takich jak przedawkowanie lub pilne zabiegi chirurgiczne. Nie zaleca się stosowania Xiltess u pacjentów z klirensem kreatyniny < 15 mL/min oraz u dzieci z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 50 mL/min/1,73 m²).
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciśnienie tętnicze krwi, embolektomia płucna, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie utajone, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, lek przeciwgrzybiczny azolowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadzór kliniczny, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, PCI, powikłanie krwotoczne, przeciwciało antykardiolipinowe, przesączanie kłębuszkowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, SNRI, SSRI, TAVR, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salazopyrin EN 500 mg
Salazopyrin EN to preparat zawierający 500 mg sulfasalazyny w formie tabletek dojelitowych, należący do pochodnych kwasu aminosalicylowego (kod ATC: A07EC01). Sulfasalazyna wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne: przeciwzapalne, immunosupresyjne oraz przeciwbakteryjne. Mechanizm przeciwzapalny opiera się głównie na miejscowym uwalnianiu mesalazyny w jelicie, co hamuje procesy zapalne błony śluzowej jelit. Działanie immunosupresyjne wynika z hamowania metabolizmu limfocytów i granulocytów oraz aktywności enzymatycznej sulfasalazyny, sulfapirydyny i mesalazyny. Dodatkowo sulfapirydyna wykazuje efekt bakteriostatyczny wobec tlenowej i beztlenowej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego, co ma znaczenie kliniczne w terapii chorób zapalnych jelit.
błona śluzowa jelit, choroba przewodu pokarmowego, choroba zapalna jelit, działanie bakteriostatyczne, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, glikol propylenowy, granulocyt, kwas aminosalicylowy, lek przeciwzapalny, limfocyt, mesalazyna, odpowiedź immunologiczna, proces zapalny, reumatoidalne zapalenie stawów, stan zapalny, sulfapirydyna, sulfasalazyna, tabletka dojelitowa, układ enzymatyczny, właściwość immunomodulująca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pegorion Junior 6 g
Lek Pegorion Junior, zawierający 6 g makrogolu 4000 w saszetce, jest przeciwwskazany u pacjentów z niedrożnością jelit (zarówno mechaniczną, jak i czynnościową), perforacją jelit oraz ciężkimi chorobami zapalnymi jelit, takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna w fazie zaostrzenia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego w aktywnej postaci oraz toksyczne rozszerzenie okrężnicy (megacolon toxicum). Podanie leku w tych stanach może prowadzić do poważnych powikłań, w tym pogorszenia stanu klinicznego, ryzyka przedostania się zawartości jelita do jamy otrzewnej oraz nasilenia objawów choroby zapalnej.
ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, leczenie zaparcia, makrogol 4000, megacolon toxicum, nadwrażliwość na lek, niedrożność jelit, perforacja jelit, proszek do sporządzania, reakcja alergiczna, roztwór doustny, substancja czynna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynnościowe, zaparcie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Meloxicam APTEO MED 7,5 mg
Meloksykam APTEO MED 7,5 mg, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia oraz u kobiet w trzecim trymestrze ciąży ze względu na brak danych bezpieczeństwa i ryzyko poważnych powikłań. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na meloksykam, inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, a także u osób z zespołem astmy aspirynowej, aktywną lub nawracającą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, perforacją przewodu pokarmowego, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, ciężką niewydolnością nerek (u pacjentów niedializowanych) oraz ciężką niewydolnością serca. Jedna tabletka zawiera 42,86 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy.
antykoagulant, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, choroba zapalna jelit, inhibitor COX-2, kortykosteroid, krwawienie w obrębie mózgu, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość krzyżowa, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, retencja płynów, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy jelita grubego – Diagnostyka i diagnoza
Polipy jelita grubego to nieprawidłowe rozrosty tkanki wywodzące się z błony śluzowej okrężnicy, stanowiące prekursor większości nowotworów jelita grubego. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na kolonoskopii, która umożliwia jednoczesne wykrycie i usunięcie polipów (polipektomia). Wykrycie polipów jest kluczowe, gdyż ryzyko transformacji nowotworowej zależy od typu histologicznego (np. gruczolak cewkowy – 5%, cewkowo-kosmkowy – 20%, kosmkowy – 40%) oraz wielkości polipa (1 cm – 1% ryzyko, 1,2 cm – 10%, 2 cm – 50%). Zalecane jest rozpoczęcie badań przesiewowych od 45. roku życia u osób o przeciętnym ryzyku, a u pacjentów z czynnikami ryzyka (wywiad rodzinny, choroby zapalne jelit) wcześniejsze i częstsze kontrole. Alternatywne metody diagnostyczne to kolonografia TK, sigmoidoskopia elastyczna, testy kału (FOBT, FIT, testy DNA) oraz wlew doodbytniczy z barytem.
analiza histopatologiczna, badanie histopatologiczne, badanie przesiewowe, biomarker, choroba zapalna jelit, dysplazja, elektrokoagulacja, endoskopia kapsułkowa, gruczolak cewkowy, gruczolak kosmkowy, kolonografia TK, kolonoskopia, krew utajona w kale, obrazowanie w wąskim paśmie, perforacja, polip gruczolakowy, polip hiperplastyczny, polip jelita grubego, polip ząbkowany, polip zapalny, polipektomia, rak jelita grubego, sigmoidoskopia elastyczna, test immunochemiczny kału, transformacja nowotworowa, zespół polipowatości rodzinnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imuran 50 mg
Azatiopryna, substancja czynna leku Imuran dostępna w tabletkach 25 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zahamowanie czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), zakażenia (wirusowe, grzybicze, bakteryjne), uszkodzenie wątroby oraz reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z zakażeniami i leukopenią jako najczęstszymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju nowotworów (w tym chłoniaków, czerniaków, mięsaka Kaposiego, ostrej białaczki szpikowej) oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków immunosupresyjnych.
agranulocytoza, azatiopryna, chłoniak T-komórkowy, cholestaza ciążowa, choroba zapalna jelit, choroba zarostowa żył wątrobowych, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielodysplazja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedobór metylotransferazy tiopuryny, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelit, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, reaktywacja wirusa półpaśca, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, uszkodzenie wątroby, wirus JC, wirus zapalenia wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Red Senes Tea –
Red Senes Tea zawiera 800 mg liścia senesu na saszetkę, dostarczając 17-23 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na senes oraz w stanach patologicznych przewodu pokarmowego, takich jak zwężenie i niedrożność jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie okrężnicy, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów, perforacji i opóźnienia właściwej interwencji. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z bólem brzucha o nieustalonej etiologii, stanami odwodnienia z utratą elektrolitów (ryzyko hipokaliemii i zaburzeń rytmu serca), dzieci poniżej 12 roku życia oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią, ze względu na brak potwierdzonego bezpieczeństwa i ryzyko przenikania glikozydów hydroksyantracenowych przez łożysko i do mleka matki.
adrenokortykosteroid, atonia jelit, choroba Crohna, choroba zapalna jelit, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, lek moczopędny, melanoza okrężnicy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, osmotyczny środek przeczyszczający, perforacja przewodu pokarmowego, przewlekłe zaparcie, sennozyd B, środek przeczyszczający, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Niekontrolowane wypróżnianie się – Etiologia i przyczyny
Inkontynencja kałowa to niezdolność do kontrolowania wypróżnień, obejmująca spektrum od sporadycznego wycieku niewielkiej ilości stolca do całkowitej utraty kontroli. Etiologia jest wieloczynnikowa, z kluczową rolą zaburzeń konsystencji stolca (biegunka i zaparcia), uszkodzeń mięśni zwieraczy odbytu (często po porodzie drogami natury lub zabiegach chirurgicznych), uszkodzeń nerwów (np. neuropatia cukrzycowa, stwardnienie rozsiane, urazy rdzenia kręgowego) oraz dysfunkcji odbytnicy i mięśni dna miednicy. Biegunka, będąca najczęstszym czynnikiem ryzyka poza placówkami medycznymi, prowadzi do trudności w utrzymaniu luźnego stolca, natomiast przewlekłe zaparcia mogą powodować impakcję kałową i inkontynencję z przepełnienia. Z wiekiem obserwuje się spadek ciśnienia spoczynkowego i skurczowego zwieraczy, co dodatkowo zwiększa ryzyko inkontynencji.
choroba Alzheimera, choroba Hirschsprunga, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Parkinsona, choroba zapalna jelit, dysfunkcja dna miednicy, episiotomia, hemoroidy, impakcja kałowa, inkontynencja kałowa, inkontynencja z przepełnienia, mięśnie dna miednicy, neuropatia cukrzycowa, rectocele, rozszczep kręgosłupa, stwardnienie rozsiane, terapia hormonalna zastępcza, udar mózgu, uraz porodowy, uraz rdzenia kręgowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wypadanie narządów miednicy, wypadanie odbytnicy, zapalenie odbytnicy, zarośnięcie odbytu, zespół jelita drażliwego, zwieracz odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Reumatoidalne zapalenie stawów związane z łuszczycą – Objawy
Łuszczyca stawowa (PsA) to przewlekła, postępująca choroba zapalna stawów powiązana z łuszczycą skóry, dotykająca około 30% pacjentów z łuszczycą, najczęściej w wieku 30-50 lat. Charakteryzuje się bólem, obrzękiem, poranną sztywnością trwającą ponad 30 minut oraz zapaleniem entez i dactylitis, które występuje u około 40% chorych. Zmiany paznokci obserwuje się u 80-90% pacjentów z PsA, co stanowi istotny marker wczesnego rozwoju choroby. Objawy skórne łuszczycy poprzedzają zwykle manifestację stawową o 5-12 lat. Przebieg choroby jest zmienny, z okresami zaostrzeń i remisji, a nieleczona może prowadzić do erozji kości, deformacji stawów, ankylozy kręgosłupa oraz znacznego ograniczenia ruchomości.
arthritis mutilans, blaszki łuszczycowe, ból pleców, choroba zapalna jelit, leki modyfikujące przebieg choroby, łuszczyca stawowa, minimalna aktywność choroby, onycholiza, polyarthritis, reumatoidalne zapalenie stawów związane z łuszczycą, zaostrzenie objawów, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie jelit, zapalenie kręgosłupa, zapalenie oczu, zapalenie palców - Leksykon substancji czynnych
Sodu siarczan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Siarczan sodu bezwodny, obecny w dawce 9 g (63,4 mmol w 500 ml roztworu) w preparacie Plenvu, pełni funkcję osmotycznego środka przeczyszczającego stosowanego do oczyszczania jelita przed badaniami diagnostycznymi. Ze względu na wpływ na gospodarkę wodno-elektrolitową, konieczne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta oraz wyrównanie odwodnienia przed terapią. Preparat zawiera także 458,5 mmol (10,5 g) sodu i 29,4 mmol (1,1 g) potasu na cykl leczenia, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, nerkowymi oraz stosujących diety ograniczające te elektrolity. Monitorowanie elektrolitów, czynności nerek i EKG jest wskazane u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka, zwłaszcza przy niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min/1,73 m²), niewydolności serca (NYHA III/IV), zaburzeniach rytmu serca oraz u osób odwodnionych lub z ostrą postacią choroby zapalnej jelit.
bisakodyl, choroba zapalna jelit, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, klirens kreatyniny, lek przeczyszczający, migotanie przedsionków, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, oczyszczanie jelita, pikosiarczan sodu, podaż płynów, preparat zagęszczający, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga wodno-elektrolitowa, siarczan sodu bezwodny, stężenie elektrolitów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie połykania, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie tarczycy - Leksykon chorób i schorzeń
Szczelina odbytu – Diagnostyka i diagnoza
Szczelina odbytu to powierzchowne pęknięcie skóry dystalnie od linii grzebieniastej odbytu, będące jedną z najczęstszych łagodnych chorób anorektalnych, manifestującą się bólem (często opisywanym jako „przechodzenie przez rozbite szkło”) oraz krwawieniem. Diagnoza opiera się na charakterystycznym wywiadzie i badaniu fizykalnym, w tym wizualnej ocenie szczeliny w pozycji bocznej oraz ewentualnej anoskopii czy proktoskopii. Ostre szczeliny trwają krócej niż 6-8 tygodni i zwykle goją się zachowawczo, natomiast przewlekłe (powyżej 6-8 tygodni) cechują się głębszym pęknięciem, obecnością guzka wartowniczego i widocznymi włóknami mięśnia zwieracza wewnętrznego. Badanie per rectum jest ograniczone ze względu na ból i stosowane znieczulenie miejscowe. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć hemoroidy, ropnie, przetoki, choroby zapalne jelit, nowotwory oraz infekcje.
anoskopia, badanie odbytnicy, badanie per rectum, biopsja, chirurg kolorektalny, choroba anorektalna, choroba Crohna, choroba zapalna jelit, gastroenterolog, guzek krwawniczy, guzek wartowniczy, hemoroid, kolonoskopia, krwawienie z odbytu, lidokaina, linia grzebieniasta odbytu, mięsień zwieracz wewnętrzny, nietrzymanie stolca, nowotwór odbytu, proktoskopia, przetoka, przetoka odbytnicza, ropień okołoodbytniczy, sigmoidoskopia elastyczna, szczelina odbytu, USG analne, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wypadanie odbytnicy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Accordeon 10 mg
Lek Accordeon, zawierający chlorowodorek oksykodonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na oksykodon lub substancje pomocnicze. Szczególnie niezalecany jest u osób z ciężką niewydolnością oddechową, hiperkapnią, zaawansowaną POChP, zespołem serca płucnego oraz ciężką astmą oskrzelową ze względu na ryzyko nasilenia depresji ośrodka oddechowego i pogorszenia parametrów wentylacyjnych. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane w stanach takich jak porażenna niedrożność jelit, zespół ostrego brzucha, opóźnione opróżnianie żołądka oraz przewlekłe zaparcia, gdzie oksykodon może nasilać objawy i komplikować diagnostykę. U pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby metabolizm oksykodonu jest upośledzony, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej. Tabletki zawierają sacharozę w dawkach od 15 mg (tabletka 5 mg) do 48 mg (tabletka 80 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją cukrów.
astma oskrzelowa, benzodiazepiny, chlorowodorek oksykodonu, choroba Addisona, choroba trzustki, choroba zapalna jelit, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hiperkapnia, hipotensja, hipowolemia, inhibitor MAO, kwasica oddechowa, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy, niewydolność oddechowa, opóźnione opróżnianie żołądka, padaczka, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, porażenna niedrożność jelit, przełom nadnerczowy, przerost prostaty, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zaparcie, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie świadomości, zespół ostrego brzucha, zespół serca płucnego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie cewki moczowej, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivahib
Rywaroksaban (Varodoax) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, szczególnie z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistości. Monitorowanie obejmuje badania hemoglobiny i hematokrytu, co pozwala na wykrycie utajonych krwotoków. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć 1,6-krotnie), stosujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), a także u osób przyjmujących leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI). Rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens <15 mL/min), zespołem antyfosfolipidowym, po niedawnej wymianie zastawki serca oraz u chorych z wysokim ryzykiem krwawienia, np. z aktywnymi chorobami przewodu pokarmowego czy nowotworami przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, hemoglobina i hematokryt, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna azolowa, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie bliższego odcinka kości udowej, znieczulenie przewodowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Szkorbut – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Szkorbut, będący wynikiem niedoboru witaminy C, charakteryzuje się korzystnym rokowaniem przy wczesnym rozpoznaniu i odpowiedniej suplementacji. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak zmęczenie, ból i anoreksja, ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin od rozpoczęcia leczenia dawką początkową 1-2 g witaminy C dziennie przez 2-3 dni, następnie 500 mg przez tydzień i 100 mg przez 1-3 miesiące. Krwawienia samoistne ustępują w ciągu 1 dnia, zmiany dziąseł w 2-3 dni, a siniaki i wybroczyny w około 12 dni. Pełne wyleczenie następuje po około 3 miesiącach regularnej suplementacji. W zaawansowanych przypadkach obserwuje się normalizację poziomu bilirubiny w surowicy w mniej niż tydzień oraz korektę anemii w ciągu miesiąca.
albumina w surowicy, alergie pokarmowe, anemia, bilirubina w surowicy, bóle mięśniowo-szkieletowe, celiakia, choroba Crohna, choroba dziąseł, choroba zapalna jelit, hemodializa, krwawienie okołomieszkowe, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwiak osierdzia, krwotok mózgowy, nadużywanie alkoholu, niedobór witaminy C, niedobór żywieniowy, suplementacja witaminy C, szkorbut, tamponada serca, układ mięśniowo-szkieletowy, wybroczyny, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia odżywiania, zaburzenia poznawcze, zaburzenia psychiczne, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cortiment MMX 9 mg
Decyzja o zastosowaniu budezonidu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Cortiment MMX, 9 mg) u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane epidemiologiczne dotyczące wziewnych form budezonidu, obejmujące liczne przypadki ciąż, nie wskazują na istotne działania niepożądane u kobiet ciężarnych, jednak dane dotyczące doustnej formy są ograniczone. Biodostępność doustnego budezonidu jest niska, co może korzystnie wpływać na bezpieczeństwo stosowania. Glikokortykosteroidy w dużych dawkach mogą mieć działanie teratogenne, dlatego Cortiment MMX powinien być stosowany w ciąży wyłącznie, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, z uwzględnieniem nasilenia choroby i dostępnych alternatyw.
badania przedkliniczne, badanie farmakokinetyczne, biodostępność budezonidu, budezonid wziewny, choroba zapalna jelit, Cortiment MMX, droga doustna, ekspozycja ogólnoustrojowa, glikokortkosteroid, granica wykrywalności, kobieta w wieku rozrodczym, liniowe właściwości farmakokinetyczne, narażenie dziecka karmionego piersią, stężenie budezonidu, stosunek korzyści do ryzyka, właściwości farmakokinetyczne, zakres dawkowania - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fragmin 15 000 j.m. a.Xa/0,6 ml
Fragmin (dalteparyna sodowa) to heparyna drobnocząsteczkowa o działaniu przeciwzakrzepowym, wyrażonym w jednostkach anty-Xa, dostępna w dawkach od 2 500 do 18 000 j.m. anty-Xa w formie roztworu do wstrzykiwań. Wskazania do stosowania obejmują leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich, niestabilnej choroby wieńcowej (dławica piersiowa spoczynkowa, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q), przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, profilaktykę przeciwzakrzepową w trakcie zabiegów chirurgicznych oraz u pacjentów unieruchomionych z przyczyn medycznych (np. zastoinowa niewydolność serca III/IV klasy NYHA, ostra niewydolność oddechowa, ostre zakażenia). Fragmin jest również stosowany u dzieci od 1 miesiąca życia w leczeniu objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Dawkowanie jest indywidualizowane na podstawie masy ciała i wskazań klinicznych, z uwzględnieniem ryzyka krwotocznego i zakrzepowego.
choroba reumatyczna, choroba zapalna jelit, dalteparyna sodowa, dławica piersiowa spoczynkowa, hemodializa i hemofiltracja, heparyna drobnocząsteczkowa, krążenie pozaustrojowe, krzepnięcie krwi, lek przeciwzakrzepowy, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność nerek, ostra niewydolność oddechowa, ostre zakażenie, profilaktyka przeciwzakrzepowa, proksymalna zakrzepica żył głębokich, trombocytopenia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zakrzepica żył głębokich, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej (Resonium A) jest stosowana w leczeniu hiperkaliemii, jednak jej podawanie wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak zwężenie, niedokrwienie, martwica czy perforacja jelit, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z sorbitolem oraz u pacjentów z zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego, w tym pooperacyjnych. Zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin między podaniem Resonium A a innymi lekami doustnymi, a u pacjentów z gastroparezą nawet 6 godzin. Należy zwracać uwagę na objawy alarmowe, takie jak silny ból brzucha, nudności, wymioty, rozdęcie jamy brzusznej czy krwawienie z odbytu, które wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Dodatkowo, zmiany w przewodzie pokarmowym mogą imitować inne choroby zapalne lub niedokrwienne jelit, co komplikuje diagnostykę.
choroba zapalna jelit, gastropareza, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, infekcyjne zapalenie jelita grubego, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica jelit, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie jelit, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność jelit, noworodek z małą masą urodzeniową, obrzęk, perforacja jelit, powikłania żołądkowo-jelitowe, Resonium A, sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej, uszkodzenie nerek, wcześniak, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon chorób i schorzeń
Ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa – Etiologia i przyczyny
Ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła spondyloartropatia charakteryzująca się zapaleniem stawów i więzadeł kręgosłupa, prowadzącym w zaawansowanych stadiach do zesztywnienia. Kluczowym czynnikiem genetycznym jest obecność antygenu HLA-B27, wykrywanego u 90-95% pacjentów z ZZSK pochodzenia kaukaskiego, choć tylko 1-2% nosicieli genu rozwija chorobę. Ryzyko wzrasta do 15-20% u krewnych pierwszego stopnia. Współistniejące geny, takie jak ERAP1, IL1A, IL23R oraz warianty genów TNF, również wpływają na patogenezę. Patomechanizm obejmuje nieprawidłowe fałdowanie białek HLA-B27, reakcje autoimmunologiczne cytotoksycznych limfocytów T oraz mimikrę molekularną z bakteriami Klebsiella pneumoniae. Oś cytokin IL-17/23, wraz z IL-6, IL-10, IL-22 i TNF, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu przewlekłego stanu zapalnego.
ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa, antygen HLA-B27, badanie bliźniąt, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, cytokina zapalna, cytotoksyczne limfocyty T, czynnik martwicy nowotworu, interleukiny, Klebsiella pneumoniae, kompleks zgodności tkankowej, łuszczyca, mechanizm molekularny, mikroflora jelitowa, mimikra molekularna, niedobór witaminy D, przewlekły stan zapalny, spondyloartropatia, uveitis, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie stawów kręgosłupa, zesztywnienie kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa – Diagnostyka i diagnoza
Ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła choroba zapalna, głównie zajmująca kręgosłup i stawy krzyżowo-biodrowe, charakteryzująca się zapalnym bólem pleców o specyficznych cechach (wiek początku <40 lat, podstępny początek, poprawa po ćwiczeniach, ból nocny). Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym (ocena ruchomości kręgosłupa i rozszerzalności klatki piersiowej) oraz badaniach laboratoryjnych, w tym oznaczeniu HLA-B27 (obecność u 80-95% pacjentów), CRP i OB, które mogą być podwyższone, ale nie są specyficzne. Kluczową rolę odgrywają badania obrazowe: RTG stawów krzyżowo-biodrowych (zmiany widoczne po 7-10 latach) oraz MRI, który umożliwia wykrycie wczesnych zmian zapalnych, co jest szczególnie istotne w rozpoznawaniu nieradiograficznej osiowej spondyloartropatii (nr-axSpA). Kryteria diagnostyczne obejmują zmodyfikowane kryteria nowojorskie oraz kryteria ASAS, uwzględniające zarówno obrazowanie, jak i cechy kliniczne oraz obecność HLA-B27.
ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa, antygen HLA-B27, badanie fizykalne, białko C-reaktywne, choroba zapalna jelit, dactylitis, deformacja kręgosłupa, enthesitis, fibromialgia, HLA-B27, kręgosłup bambusowy, łuszczyca, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk szpiku kostnego, odczyn Biernackiego, osiowa spondyloartropatia, rentgenografia, reumatolog, rezonans magnetyczny, sacroiliitis, sklerotyzacja, staw krzyżowo-biodrowy, tomografia komputerowa, zapalenie błony maziowej, zapalenie palców, zapalenie przyczepów ścięgnistych, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie torebki stawowej, zapalna choroba reumatyczna, zapalny ból pleców, ZZSK - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g
Mesalazyna w dawce 1 g (tabletki o przedłużonym uwalnianiu, Pentasa) stosowana w terapii chorób zapalnych jelit może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, od często występujących zaburzeń żołądkowo-jelitowych (biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty) oraz bólów głowy i wysypki, po rzadkie, ale poważne powikłania. Do tych ostatnich należą ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, gorączkę polekową, DRESS oraz rumień wielopostaciowy. Wśród działań niepożądanych bardzo rzadkich znajdują się zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia), nefrologiczne (ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy), hepatotoksyczność (zwiększona aktywność aminotransferaz, marskość, niewydolność wątroby) oraz kardiologiczne (zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia). Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi i funkcji narządów u pacjentów długotrwale leczonych mesalazyną.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, cholestaza, choroba zapalna jelit, eozynofilia płucna, fotoalergia, gorączka polekowa, hepatotoksyczność, kamica moczowa, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, zaostrzenie choroby, zapalenie całej okrężnicy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon substancji czynnych
Mięta pieprzowa – Przeciwwskazania stosowania
Mięta pieprzowa (Mentha piperita L.) jest szeroko stosowana w preparatach leczniczych, jednak jej użycie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na liść mięty lub mentol, główny składnik aktywny. Przeciwwskazania obejmują choroby układu pokarmowego takie jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, nadkwaśność, niedrożność dróg żółciowych, kamicę pęcherzyka żółciowego, zapalenie wyrostka robaczkowego, bóle brzucha o nieustalonej etiologii oraz choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy). Dodatkowo, preparaty złożone zawierające miętę pieprzową są przeciwwskazane u pacjentów z chorobami wątroby, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków hepatotoksycznych (np. Iberogast). Nie zaleca się ich stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u pacjentów z chorobami układu krążenia, jaskrą i przerostem gruczołu krokowego, w zależności od składu preparatu.
arytmia, ból brzucha o nieustalonej przyczynie, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, częstoskurcz serca, ekstrakt z mięty pieprzowej, jaskra, kamica pęcherzyka żółciowego, lek hepatotoksyczny, mięta pieprzowa, nadkwaśność, nadwrażliwość na mentol, niedrożność dróg żółciowych, preparat ziołowy, przerost gruczołu krokowego, reakcja krzyżowa, rośliny astrowate, rośliny baldaszkowate, rośliny jasnotowate, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka robaczkowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vitaminum E Medana 100 mg
Witamina E (all-rac-α-tokoferylu octan, kod ATC: A11HA03) jest rozpuszczalną w tłuszczach witaminą o silnych właściwościach antyoksydacyjnych, które polegają na hamowaniu utleniania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Dzięki temu stabilizuje błony komórkowe i lizosomalne, chroniąc komórki przed uszkodzeniem oksydacyjnym. Ponadto witamina E moduluje biosyntezę prostaglandyn oraz zmniejsza agregację płytek krwi, co może mieć znaczenie w profilaktyce i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów po zawale serca z podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL. Niedobór witaminy E, często obserwowany u osób z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów (np. mukowiscydoza, cholestaza, choroby zapalne jelit), wiąże się z objawami takimi jak zwiększona drażliwość, zaburzenia snu oraz hemoliza erytrocytów, a także biochemicznymi zmianami, w tym wzrostem stężenia cholesterolu w tkankach i zwiększoną podatnością na agregację płytek krwi.
agregacja płytek krwi, biosynteza prostaglandyn, błony lizosomalne, cholestaza, cholesterol LDL, cholesterol tkankowy, choroba niedokrwienna serca, choroba zapalna jelit, hemoliza, lipoproteiny niskiej gęstości, miażdżyca tętnic, mukowiscydoza, prostacyklina, upośledzenie wchłaniania tłuszczów, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, witamina E, właściwości antyoksydacyjne, wolne rodniki, zawał serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Voltaren 50 mg
Voltaren w postaci tabletek dojelitowych zawierających 50 mg diklofenaku sodowego jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak lub składniki preparatu, a także u osób z czynną lub przebytą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, perforacją przewodu pokarmowego, niewydolnością wątroby i nerek, a także u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca (klasa II-IV wg NYHA), chorobą niedokrwienną serca, chorobą naczyń obwodowych i mózgowych. Stosowanie diklofenaku w ostatnim trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz inne niekorzystne efekty. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością krzyżową na NLPZ, którzy doświadczyli napadu astmy, obrzęku naczynioruchowego, pokrzywki lub ostrego nieżytu nosa po podaniu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ.
alergiczny nieżyt nosa, alkoholowa choroba wątroby, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, choroba zapalna jelit, diklofenak sodowy, gastroprotekcja, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, nawracająca choroba wrzodowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry nieżyt nosa, perforacja przewodu pokarmowego, pierwszy trymestr ciąży, pokrzywka, polipowatość nosa, przewlekła choroba nerek, przewlekła pokrzywka, trzeci trymestr ciąży, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rombidux
Podczas terapii rywaroksabanem (Rombidux) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania objawów krwawienia, które stanowi główne ryzyko leczenia. W przypadku ciężkiego krwotoku należy natychmiast przerwać podawanie leku. Badania wykazały zwiększoną częstość krwawień z błon śluzowych oraz niedokrwistości w porównaniu z antagonistami witaminy K. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrycia utajonych krwawień. U pacjentów z klirensem kreatyniny 15-29 ml/min ryzyko krwawienia jest podwyższone ze względu na 1,6-krotny wzrost stężenia rywaroksabanu w osoczu, dlatego stosowanie leku wymaga ostrożności, a u pacjentów z klirensem <15 ml/min jest przeciwwskazane. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV) może zwiększyć stężenie rywaroksabanu średnio 2,6-krotnie, co podnosi ryzyko krwawienia.
antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, badanie hemoglobiny, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, doustny antykoagulant, embolektomia, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, objaw krwawienia, przemijający napad niedokrwienny, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, przezskórna interwencja wieńcowa, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepica, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Budezonid – Wskazania do stosowania
Budezonid jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań, głównie w leczeniu stanów zapalnych układu oddechowego i przewodu pokarmowego. W terapii astmy oskrzelowej stosuje się go zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z długo działającymi β2-mimetykami (np. formoterolem), zwłaszcza gdy monoterapia nie zapewnia odpowiedniej kontroli objawów. Nie jest natomiast wskazany do łagodzenia ostrych napadów astmy. W leczeniu POChP budezonid stosuje się u dorosłych z FEV1 <70% wartości należnej i zaostrzeniami choroby, również w terapii skojarzonej z β2-mimetykami. Postacie farmaceutyczne obejmują inhalatory proszkowe (np. Budesonide Easyhaler, Pulmicort Turbuhaler), aerozole inhalacyjne (np. Ribuspir) oraz zawiesiny do nebulizacji, które są szczególnie przydatne u pacjentów niemogących stosować inhalatorów oraz w leczeniu zespołu krupu i zaostrzeń POChP.
5-ASA, aerozol inhalacyjny, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba zapalna jelit, długo działający β2-mimetyk, formoterol, glikokortykosteroid, indukcja remisji, inhalator proszkowy, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, klinicysta szpitalny, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niealergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, ostre zapalenie krtani, ostry napad astmy, pianka doodbytnicza, POChP, polip nosa, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudokrup, stan astmatyczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaostrzenie POChP, zawiesina do nebulizacji, zespół krupu - Leksykon substancji czynnych
Antytrombina – Wskazania do stosowania
Antytrombina, jako kluczowy fizjologiczny inhibitor krzepnięcia, jest stosowana w terapii pacjentów z niedoborem tego białka, gdy aktywność osoczowa spada poniżej 70% normy. Wskazania obejmują zarówno wrodzony, jak i nabyty niedobór antytrombiny, z naciskiem na profilaktykę i leczenie powikłań zakrzepowo-zatorowych. U pacjentów z wrodzonym niedoborem antytrombiny preparaty są szczególnie zalecane podczas zabiegów chirurgicznych oraz w okresie okołoporodowym, często w skojarzeniu z heparyną, co zwiększa skuteczność profilaktyki przeciwzakrzepowej. Preparaty dostępne na rynku, takie jak Antithrombin III NF Takeda, Atenativ i Kybernin P, mają stężenie po rekonstytucji 50 j.m./ml, z aktywnością swoistą od około 2,8 do ≥3 j.m./mg białka osocza, a zawartość sodu w dawkach 500 j.m. waha się od 36 mg do 44,76 mg.
aktywność osoczowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zapalna jelit, heparyna, inhibitor krzepnięcia, koncentrat czynników krzepnięcia, ludzkie osocze, nabyty niedobór antytrombiny, niewydolność wątroby, oporność na heparynę, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, preparat antytrombiny, profilaktyka przeciwzakrzepowa, roztwór do infuzji, układ hemostazy, wrodzony niedobór antytrombiny, zaburzenie zakrzepowe, zakrzepica żył głębokich, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Salofalk 500 500 mg
Salofalk 500 mg w postaci czopków doodbytniczych zawiera 500 mg mesalazyny, stosowanej w terapii chorób zapalnych jelit. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na salicylany (w tym kwas acetylosalicylowy) oraz na substancje pomocnicze, w tym alkohol cetylowy, który może powodować miejscowe podrażnienia. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby ze względu na ryzyko kumulacji leku i hepatotoksyczności. Mesalazyna jest metabolizowana głównie w wątrobie i wydalana przez nerki, co wymaga ostrożności w tych grupach pacjentów.
alergia na kwas acetylosalicylowy, alkohol cetylowy, aminosalicylan, choroba zapalna jelit, czopek doodbytniczy, hepatotoksyczność, kwas 5-aminosalicylowy, kwas acetylosalicylowy, mesalazyna, nadwrażliwość na salicylany, parametry nerkowe i wątrobowe, reakcja krzyżowa, Salofalk, sulfasalazyna, trudność w oddychaniu, uszkodzenie nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Asamax 250 250 mg
Mesalazyna, substancja czynna preparatów Asamax 250 i Asamax 500, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami immunosupresyjnymi takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna oraz tioguanina. Współstosowanie tych leków zwiększa ryzyko mielosupresji, co jest związane z hamowaniem enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT) i wzrostem stężenia aktywnych metabolitów tiopuryn, prowadząc do leukopenii, trombocytopenii i anemii. W przypadku terapii skojarzonej zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi oraz rozważenie redukcji dawki leków immunosupresyjnych. Ponadto, mesalazyna może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki warfaryny.
6-merkaptopuryna, anemia, Asamax, azatiopryna, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, INR, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, mesalazyna, metylotransferaza tiopurynowa, morfologia krwi, pancytopenia, parametry hematologiczne, parametry nerkowe, podrażnienie przewodu pokarmowego, supresja szpiku kostnego, tabletka dojelitowa, tioguanina, trombocytopenia, warfaryna, wskaźniki wątrobowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibuprofen Aurovitas 200 mg
Ibuprofen Aurovitas 200 mg w formie tabletek powlekanych posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub substancje pomocnicze, a także u osób z historią reakcji nadwrażliwości po NLPZ, takich jak astma aspirynowa, pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy. Nie należy stosować leku u pacjentów z aktywnym lub nawracającym krwawieniem i perforacją przewodu pokarmowego, ciężką niewydolnością nerek, wątroby lub serca (klasa IV wg NYHA), a także w ostatnim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu. Ibuprofen jest przeciwwskazany także u dzieci poniżej 12 lat oraz u pacjentów z ciężkim odwodnieniem, krwawieniami naczyniowo-mózgowymi lub innymi aktywnymi krwawieniami, a także przy niewyjaśnionych zaburzeniach układu krwiotwórczego.
agregacja płytek krwi, astma, choroba hematologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, dysfagia, kortykosteroid doustny, krwawienie naczyniowo-mózgowe, krwotok, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, owrzodzenie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przewód tętniczy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, trymestr ciąży, układ krwiotwórczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego