inhibitor CYP3A4

Inhibitory CYP3A4 to substancje, które hamują aktywność enzymu cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), kluczowego enzymu metabolizującego leki w wątrobie i jelicie cienkim. CYP3A4 odpowiada za metabolizm około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków, dlatego jego inhibicja może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych.

Inhibitory CYP3A4 można podzielić na silne (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna), umiarkowane (np. erytromycyna, flukonazol, werapamil, diltiazem) oraz słabe (np. cymetydyna, fluwoksamina). Hamowanie aktywności CYP3A4 prowadzi do zmniejszenia metabolizmu substratów tego enzymu, co skutkuje zwiększeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnym nasileniem działania farmakologicznego oraz toksyczności.

W praktyce klinicznej znajomość inhibitorów CYP3A4 jest niezbędna do przewidywania i zapobiegania interakcjom lekowym. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak cyklosporyna, takrolimus, niektóre statyny czy leki przeciwarytmiczne. Należy również pamiętać, że niektóre produkty spożywcze, jak sok grejpfrutowy, również mogą hamować aktywność CYP3A4.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Amlodipine Medreg 10 mg

Amlodypina, jako antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV, erytromycyna, klarytromycyna, werapamil, diltiazem) znacząco zwiększają stężenie amlodypiny, nasilając jej efekt hipotensyjny, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej i ewentualnej redukcji dawki. Grejpfrut i sok grejpfrutowy, jako naturalne inhibitory CYP3A4, również zwiększają biodostępność amlodypiny i są przeciwwskazane w terapii. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej działanie, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i dostosowania dawkowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania amlodypiny z dantrolem dożylnie ze względu na ryzyko migotania komór, zapaści krążeniowej i hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów zagrożonych hipertermią złośliwą.
antagonista wapnia, azol przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, CYP3A4, dantrolen, działanie hipotensyjne, dziurawiec, efekt hipotensyjny, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, metabolizm leku, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, ryfampicyna, statyna, symwastatyna, tachykardia odruchowa, takrolimus, wazodylatacja, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – SITAGLIPTIN BIOTON 50 mg

Sitagliptyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 z udziałem CYP2C8, wykazuje niski potencjał do klinicznie istotnych interakcji lekowych, zwłaszcza u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zwiększać stężenia sitagliptyny, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. Sitagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym probenecyd może hamować transport OAT3, choć ryzyko interakcji jest niskie. W badaniach farmakokinetycznych nie stwierdzono istotnych zmian przy jednoczesnym stosowaniu metforminy (1000 mg x2/dobę) czy cyklosporyny (600 mg), mimo że cyklosporyna zwiększała AUC sitagliptyny o 29% i Cₘₐₓ o 68%, co nie miało znaczenia klinicznego. Sitagliptyna nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, nie wpływając istotnie na farmakokinetykę leków takich jak symwastatyna, warfaryna czy doustne środki antykoncepcyjne.
cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, DPP-4, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, glukagon, glukoneogeneza, hipoglikemia, hormon inkretynowy, inhibitor CYP3A4, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, izoenzym CYP450, klirens sytagliptyny, metabolizm inkretyn, OAT3, OCT, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transport leku, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Tacrolimus STADA 0,5 mg

Takrolimus jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie oraz w ścianie jelita, co czyni go podatnym na liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol czy klarytromycyna, mogą znacząco zwiększać stężenia takrolimusu we krwi, co podnosi ryzyko nefrotoksyczności, neurotoksyczności oraz wydłużenia odstępu QT. Z kolei induktory CYP3A4 mogą obniżać stężenia leku, osłabiając jego skuteczność. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie grejpfruta i soku grejpfrutowego, które podnoszą najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu, oraz na unikanie jednoczesnego stosowania cyklosporyny. Monitorowanie stężenia takrolimusu, czynności przeszczepu, funkcji nerek, odstępu QT w EKG oraz objawów neurotoksyczności jest niezbędne w trakcie terapii, zwłaszcza przy współistniejącej farmakoterapii wpływającej na CYP3A4.
acyklowir, amfoterycyna B, aminoglikozyd, amiodaron, azytromycyna, biodostępność leku, cydofowir, cyklosporyna, CYP3A4, danazol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, flukonazol, foskarnet, gancyklowir, grejpfrut, imatynib, inhibitor CYP3A4, inhibitor gyrazy, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wątrobowy, klotrymazol, kryzotynib, lanzoprazol, letermowir, metabolizm żołądkowo-jelitowy, mikonazol, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nifedypina, nilotynib, odstęp QT, omeprazol, posakonazol, sulfametoksazol z trimetoprymem, szczepionka atenuowana, takrolimus, telitromycyna, terapia przeciwwirusowa, transplantolog, wankomycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Interakcje

Trabektedyna, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, flukonazol, rytonawir, klarytromycyna czy aprepitant, prowadzi do wzrostu stężenia trabektedyny w osoczu (Cmax ↑ o 21%, AUC ↑ o 66%), co wymaga ścisłego monitorowania toksyczności i ewentualnej modyfikacji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenobarbital czy dziurawiec, obniżają stężenie leku (Cmax ↓ o 22%, AUC ↓ o 31%), co może zmniejszać skuteczność terapii i wskazuje na konieczność unikania takich skojarzeń. Trabektedyna jest również substratem P-glikoproteiny, a inhibitory tego transportera (np. cyklosporyna, werapamil) mogą zmieniać jej dystrybucję i eliminację, choć kliniczne znaczenie tych interakcji wymaga dalszej obserwacji i ostrożności w monitorowaniu pacjentów pod kątem neurotoksyczności.
aprepitant, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja leku, działanie niepożądane, dziurawiec, farmakokinetyka, fenobarbital, flukonazol, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-gp, ketokonazol, klarytromycyna, metabolizm, metabolizm trabektedyny, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, parametry wątrobowe, ryfampicyna, rytonawir, toksyczność, trabektedyna, werapamil
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Viatris

Dasatinib Viatris, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami wpływającymi na CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) zwiększają ekspozycję na dazatynib, natomiast induktory (np. deksametazon, ryfampicyna) ją zmniejszają, co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego. Leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowego (antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej) również obniżają biodostępność dazatynibu i nie są zalecane. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby można stosować standardową dawkę, jednak z zachowaniem ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach terapii, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które występują częściej u pacjentów z zaawansowaną fazą CML lub Ph+ ALL. Zahamowanie czynności szpiku jest odwracalne po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia.
brak laktazy, chłonkotok, CML w fazie przewlekłej, dazatynib, ginekomastia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, krwawienie OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niekardiogenny obrzęk płuc, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, opóźnienie wzrostu, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, powikłanie krwotoczne, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie QTc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Sandoz 1000 mg

Octan abirateronu, stosowany w preparacie Abiraterone Sandoz, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Podawanie leku na czczo jest zalecane ze względu na znaczne zwiększenie wchłaniania przy jednoczesnym spożyciu pokarmu, co może prowadzić do nieprzewidywalnych efektów terapeutycznych. Silni induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), fenytoina, karbamazepina, ryfabutyna, ryfapentyna, fenobarbital oraz ziele dziurawca, obniżają AUC abirateronu o około 55%, co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron jest natomiast inhibitorem CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy – np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Metabolity abirateronu hamują transporter OATP1B1, co może potencjalnie zwiększać stężenia leków eliminowanych przez ten transporter, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających tę interakcję.
antygen PSA, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A4, dekstrometorfan, dziurawiec zwyczajny, enzymy wątrobowe, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, metabolit abirateronu, nietolerancja laktozy, OATP1B1, octan abirateronu, pioglitazon, ryfampicyna, spironolakton, supresja androgenowa, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Pazopanib Accord 400 mg

Pazopanib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C8, oraz jest substratem transporterów P-gp i BCRP, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC(0-24) pazopanibu o 66% i Cmax o 45%, co wymaga zmniejszenia dawki pazopanibu do 400 mg/dobę. Podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu lapatynibu (1500 mg), który podnosi AUC i Cmax pazopanibu o 50-60%. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają stężenie leku, dlatego zaleca się unikanie ich stosowania. Pazopanib hamuje także CYP1A2, CYP3A4, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2E1 oraz transportery OATP1B1 i UGT1A1, co może zwiększać ekspozycję na leki takie jak paklitaksel (AUC +26%, Cmax +31%) i SN-38 (metabolit irynotekanu, ekspozycja +20%). Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu statyn, zwłaszcza symwastatyny, ze względu na zwiększone ryzyko hepatotoksyczności (AlAT >3× GGN u 27% pacjentów). Pazopanib należy przyjmować na czczo, co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku, gdyż jedzenie podwaja AUC i Cmax leku.
aktywność AlAT, antagonista receptora H2, atazanawir, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, biodostępność, cetuksymab, dekstrometorfan, działanie niepożądane, esomeprazol, farmakokinetyka, fluwastatyna, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, irynotekan, itrakonazol, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lapatynib, midazolam, nelfinawir, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, polimorfizm UGT1A1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, prawastatyna, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, statyna, symwastatyna, telitromycyna, transferaza urydyno-difosforano-glukuronozylowa, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Urocare 5 mg

Solifenacyna, będąca substancją czynną produktu Urocare, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Leki o działaniu cholinolitycznym (np. atropina, hioscyna) mogą nasilać zarówno efekty terapeutyczne, jak i działania niepożądane solifenacyny, dlatego zaleca się zachowanie tygodniowej przerwy przy zmianie terapii. Agoniści receptorów cholinergicznych (betanechol, pilokarpina) obniżają skuteczność solifenacyny, a leki prokinetyczne (metoklopramid, cyzapryd) mogą mieć osłabione działanie. Solifenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, co powoduje ryzyko istotnych interakcji z inhibitorami tego enzymu, takimi jak ketokonazol, który w dawce 200 mg/dobę podwaja, a w dawce 400 mg/dobę potraja AUC solifenacyny. W takich przypadkach maksymalna dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby stosowanie jest przeciwwskazane.
agonista receptora cholinergicznego, atropina, betanechol, bradykardia, bursztynian solifenacyny, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie cholinolityczne, działanie prokinetyczne, efekt antycholinergiczny, etynyloestradiol, fenytoina, funkcja poznawcza, glikozyd nasercowy, hioscyna, hipokaliemia, induktor enzymu, inhibitor CYP3A4, inhibitor i induktor enzymu, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, ipratropium, itrakonazol, izoenzym CYP, izoenzym cytochromu P450, karbachol, karbamazepina, ketokonazol, klirens leku, lek antycholinergiczny, lek przeciwzakrzepowy, lewonorgestrel, metoklopramid, mikrosom wątroby, nelfinawir, niedokrwienie mięśnia sercowego, odwodnienie, oksybutynina, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, pilokarpina, ryfampicyna, rytonawir, tolterodyna, warfaryna, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aricogan 15 mg

Aricogan, zawierający aripiprazol, jest dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg, podawany doustnie raz na dobę niezależnie od posiłków. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, przy czym skuteczność dawek powyżej 15 mg/dobę nie została potwierdzona, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 30 mg/dobę. U młodzieży (≥15 lat) leczenie rozpoczyna się od 2 mg/dobę (roztwór doustny) przez 2 dni, następnie 5 mg/dobę przez kolejne 2 dni, aż do dawki docelowej 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę w wyjątkowych przypadkach. W terapii epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych i młodzieży (≥13 lat) dawka początkowa wynosi odpowiednio 15 mg/dobę i 2 mg/dobę z szybkim zwiększaniem do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, jednak dawki powyżej 10 mg/dobę u młodzieży wiążą się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych i powinny być stosowane tylko pod ścisłą kontrolą kliniczną. Aricogan nie jest zalecany u pacjentów poniżej 13 lat (epizody maniakalne) oraz poniżej 15 lat (schizofrenia) ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aripiprazol, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, monoterapia, nawroty epizodów maniakalnych, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, przyrost masy ciała, schizofrenia, schizofrenia u młodzieży, senność, terapia skojarzona, zaburzenia autystyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zespół Tourette’a, zmęczenie
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Aurovitas

Podczas terapii rywaroksabanem (Rivaroxaban Aurovitas) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, ze szczególnym uwzględnieniem objawów krwawienia i niedokrwistości. W porównaniu do antagonistów witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych (np. z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość. Zaleca się monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. U pacjentów z niewyjaśnionym spadkiem hemoglobiny lub obniżeniem ciśnienia tętniczego należy poszukiwać źródła krwawienia. Pomiar stężenia rywaroksabanu za pomocą testu anty-Xa może być pomocny w wyjątkowych sytuacjach, takich jak przedawkowanie lub pilny zabieg chirurgiczny.
antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, azolowe leki przeciwgrzybicze, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, doustny lek przeciwzakrzepowy, glikoproteina p, hematokryt, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pozakonazol, przeciwciało anty-beta 2-glikoproteina I, przeciwciało antykardiolipinowe, przesączanie kłębuszkowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zespół antyfosfolipidowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitynib Adamed 37,5 mg

Sunitynib Adamed wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami enzymu CYP3A4, co wpływa na jego stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, zwiększają maksymalne stężenie (Cₘₐₓ) sunitynibu i jego metabolitów o około 49% oraz pole powierzchni pod krzywą (AUC₀₋∞) o 51%, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki do 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz ziele dziurawca, obniżają Cₘₐₓ o 23% i AUC₀₋∞ o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Ponadto, istnieje potencjalne ryzyko interakcji z inhibitorami białka BCRP, choć dane kliniczne są ograniczone.
BCRP, Cₘₐₓ, deksametazon, erytromycyna, farmakokinetyka sunitynibu, fenobarbital, fenytoina, GIST, hepatotoksyczność, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krzepnięcie krwi, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm lekowy, MRCC, nadciśnienie tętnicze, pNET, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sunitynib, tarczyca, układ sercowo-naczyniowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Perindopril/Amlodipine Krka 8 mg + 5 mg

Perindopril/Amlodipine Krka, zawierający peryndopryl i amlodypinę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu, ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek. Przeciwwskazane jest stosowanie aliskirenu u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek, a także leków takich jak sakubitryl z walsartanem czy pozaustrojowe metody leczenia z błonami poliakrylonitrylowymi, ze względu na wysokie ryzyko obrzęku naczynioruchowego i reakcji rzekomoanafilaktycznych. Ponadto, peryndopril może nasilać hiperkaliemię w połączeniu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, kotrimoksazolem, cyklosporyną, heparyną oraz suplementami potasu, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy. Interakcje z litem zwiększają ryzyko neurotoksyczności, a jednoczesne stosowanie NLPZ, w tym kwasu acetylosalicylowego w dawce ≥3 g/dobę, może osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe i pogarszać czynność nerek.
antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność leku, blokada układu RAA, cytochrom P450, doustny lek hipoglikemizujący, działanie hipoglikemizujące, farmakokinetyka, gliptyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, lek moczopędny nieoszczędzający potasu, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, migotanie komór, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pogorszenie czynności nerek, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sympatykomimetyk, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zapaść krążeniowa, zawroty głowy, zmiana pozycji ciała
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bromergon 2,5 mg

Bromokryptyna w formie mezylanu charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z okresem półtrwania wchłaniania wynoszącym 0,2-0,5 godziny oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) 0,465 ng/ml po 1-3 godzinach od dawki 5 mg. Efekt terapeutyczny, polegający na redukcji stężenia prolaktyny o ponad 80%, rozpoczyna się w ciągu 1-2 godzin, osiągając maksimum po 5-10 godzinach i utrzymując się przez 8-12 godzin. Bromokryptyna wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (96%) oraz podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Wydalanie leku odbywa się głównie przez wątrobę (około 94%), a okres półtrwania eliminacji wynosi około 15 godzin (zakres 8-20 godzin). Spożycie pokarmu może obniżyć szybkość wchłaniania i Cmax o 10-40%, jednak nie wpływa istotnie na biodostępność (AUC).
AUC, biodostępność, bromokryptyna, Cmax, CYP3A, CYP3A4, działanie niepożądane, funkcja wątroby, hydroksylacja, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, mezylan, okres półtrwania eliminacji, parametr farmakokinetyczny, prolaktyna, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Sandimmun Neoral 25 mg

Cyklosporyna, jako inhibitor enzymu CYP3A4, P-gp oraz OATP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach narządów. Induktory CYP3A4/P-gp, takie jak ryfampicyna (wymagająca 3-5-krotnego zwiększenia dawki cyklosporyny), barbiturany, karbamazepina czy ziele dziurawca, obniżają stężenie cyklosporyny, co może prowadzić do ryzyka odrzutu przeszczepu. Z kolei inhibitory CYP3A4/P-gp, w tym antybiotyki makrolidowe (erytromycyna zwiększa AUC cyklosporyny 4-7-krotnie), leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, flukonazol, itrakonazol, worykonazol podwajają AUC), leki kardiologiczne (werapamil, diltiazem, amiodaron) oraz statyny (np. atorwastatyna zwiększa stężenie 8-10-krotnie), powodują wzrost stężenia cyklosporyny i ryzyko nefrotoksyczności. W takich przypadkach konieczne jest zmniejszenie dawki cyklosporyny i ścisłe monitorowanie funkcji nerek. Spożycie grejpfruta lub soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększenie biodostępności cyklosporyny przez hamowanie jelitowego CYP3A4.
aminoglikozyd, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, cytochrom P450, DAA, dziurawiec, fibrat, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, kolchicyna, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, mykofenolan mofetylu, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, NLPZ, OATP, odrzucenie przeszczepu, okres półtrwania leku, P-glikoproteina, rabdomioliza, schemat leczenia, stężenie leku w osoczu, uszkodzenie nerek, WZW typu C, zaburzenia czynności wątroby, zatrucie digoksyną
Leksykon substancji czynnych
Bromazepam – Właściwości farmakokinetyczne

Bromazepam charakteryzuje się szybkim i znacznym wchłanianiem po podaniu doustnym, z biodostępnością wynoszącą 60-85% oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Po wielokrotnym podaniu dawki 3 mg trzy razy na dobę, stężenia w stanie stacjonarnym są 3-4-krotnie wyższe niż po pojedynczej dawce, osiągając średnio 120 ng/ml po 5-9 dniach. Bromazepam wiąże się z białkami osocza w około 70%, a jego objętość dystrybucji wynosi około 50 litrów (0,6-0,9 l/kg mc.), co wskazuje na dobre przenikanie do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania dwóch głównych metabolitów: 3-hydroksybromazepamu (o mniejszej aktywności) oraz farmakologicznie nieaktywnego 2-(2-amino-5-bromo-3-hydroksybenzoilo)-pirydyny. Okres półtrwania bromazepamu wynosi 15-28 godzin (średnio około 20 h), a klirens 40-60 ml/min. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy i wydalanie metabolitów przez nerki, z niezmienionym lekiem wydalanym w moczu w ilości około 2% dawki.
3-hydroksybromazepam, albumina, benzodiazepina, białka osocza, biodostępność bromazepamu, CYP1A2, cytochrom P450, farmakokinetyka, flukonazol, fluwoksamina, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzymy CYP, klirens, koniugaty glukuronidowe, kwaśna α1-glikoproteina, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Durogesic

Produkt Durogesic, zawierający fentanyl w dawkach od 12 µg/h do 100 µg/h (odpowiednio 2,1 mg do 16,8 mg fentanylu w plastrze), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej, zwłaszcza u pacjentów nieprzyjmujących wcześniej opioidów, osób w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. Po usunięciu plastra stężenie fentanylu w surowicy zmniejsza się o około 50% w ciągu 20-27 godzin, co uzasadnia monitorowanie pacjentów przez co najmniej 24 godziny. Należy unikać stosowania Durogesic jako terapii inicjującej u opioidowo-naïwnych, a także zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu leków sedatywnych, inhibitorów CYP3A4 oraz leków serotoninergicznych ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego i depresji oddechowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko przedawkowania związane z ekspozycją plastra na źródła ciepła oraz przypadkowym przyklejeniem plastra osobom nieprzeznaczonym, zwłaszcza dzieciom.
allodynia, benzodiazepin, ból nienowotworowy, bradykardia, depresja oddechowa, hiperalgezja, hiperalgezja wywołana opioidami, hipowentylacja, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niedrożność porażenna jelit, ośrodkowy bezdech senny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, tolerancja na opioidy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zdarzenie niepożądane, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Aurosolin 5 mg

Solifenacyna bursztynian, substancja czynna preparatu Aurosolin, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Współstosowanie z innymi lekami cholinolitycznymi może nasilać zarówno efekty terapeutyczne, jak i działania niepożądane, dlatego zaleca się zachowanie około tygodniowej przerwy po zakończeniu terapii solifenacyną przed rozpoczęciem innego leczenia cholinolitycznego. Agoniści receptorów muskarynowych (np. betanechol, pilokarpina) antagonizują działanie solifenacyny, osłabiając jej skuteczność. Solifenacyna może również osłabiać działanie leków prokinetycznych (metoklopramid, cyzapryd). Metabolizm solifenacyny odbywa się głównie przez CYP3A4, co powoduje istotne interakcje z silnymi inhibitorami tego enzymu (ketokonazol, rytonawir, nelfinawir, itrakonazol), które zwiększają AUC solifenacyny 2-3-krotnie, wskazując na konieczność ograniczenia dawki do maksymalnie 5 mg/dobę oraz przeciwwskazanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) mogą potencjalnie obniżać stężenia solifenacyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii.
agonista receptora cholinergicznego, antagonista receptora muskarynowego, antagonizm farmakologiczny, atropina, Aurosolin, betanechol, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny lek antykoncepcyjny, działanie cholinolityczne, działanie diuretyczne, efekt antycholinergiczny, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, ipratropium, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek cholinolityczny, lek prokinetyczny, lewonorgestrel, metoklopramid, mikrosom wątroby, nelfinawir, oksybutynina, perystaltyka przewodu pokarmowego, pilokarpina, ryfampicyna, rytonawir, solifenacyna bursztynian, substrat CYP3A4, torsade de pointes, warfaryna, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie poznawcze, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Sertraline Medreg 50 mg

Sertralina wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami MAO (zarówno nieodwracalnymi, np. selegilina, jak i odwracalnymi, np. moklobemid), ze względu na ryzyko zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu wzrostu jego stężenia o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany), lekami wydłużającymi odstęp QT oraz lekami wpływającymi na czynność płytek krwi (NLPZ, ASA, tyklopidyna). Zaleca się monitorowanie czasu protrombinowego podczas terapii sertraliną i warfaryną oraz stężenia fenytoiny przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. Spożywanie alkoholu jest odradzane ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN i ryzyko działań niepożądanych.
alprazolam, aprepitant, cholinoesteraza, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, czas protrombinowy, dezypramina, diazepam, diltiazem, erytromycyna, farmakokinetyka litu, fenobarbital, fentanyl, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, glibenklamid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, linezolid, metabolizm fenytoiny, moklobemid, nefazodon, nieodwracalny inhibitor MAO, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, ryfampicyna, sertralina, sumatryptan, telitromycyna, terfenadyna, tolbutamid, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, werapamil, worykonazol, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadalafil Bluescience

Przed rozpoczęciem terapii tadalafilem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu chorobowego oraz badania fizykalnego w celu potwierdzenia diagnozy zaburzeń erekcji i identyfikacji ich przyczyn. Szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę układu sercowo-naczyniowego, ze względu na ryzyko poważnych zdarzeń sercowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, komorowe zaburzenia rytmu serca, udar czy przemijające napady niedokrwienne (TIA). Tadalafil, jako inhibitor PDE5 o działaniu wazodylatacyjnym, może powodować łagodne i przemijające obniżenie ciśnienia tętniczego, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania z azotanami ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami blokującymi receptory α1-adrenergiczne, np. doksazosyną, może prowadzić do niedociśnienia, dlatego takie połączenie jest niezalecane. Należy również zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 (rytonawir, sakwinawir, ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna), gdyż zwiększają one ekspozycję na tadalafil (AUC). Nie zaleca się łączenia tadalafilu z innymi inhibitorami PDE5 lub innymi metodami leczenia zaburzeń erekcji ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności takich terapii.
azotany, białaczka, choroba Peyroniego, częstoskurcz, dysfagia, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu, laktoza, nagły zgon sercowy, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, obniżenie ciśnienia krwi, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, radykalna prostatektomia, receptor alfa-1-adrenergiczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, skala Child-Pugh, szpiczak mnogi, tadalafil, udar, układ sercowo-naczyniowy, wygięcie prącia, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwłóknienie ciał jamistych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rupaxa

Rupatadyna w dawce 10 mg wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami enzymu CYP3A4 oraz sokiem grejpfrutowym, których jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek leków metabolizowanych przez ten enzym (np. symwastatyna, lowastatyna, cyklosporyna, takrolimus, sirolimus, ewerolimus, cisapryd). Badania Thorough QT/QTc wykazały brak istotnego wpływu rupatadyny na wydłużenie odstępu QT nawet przy dawce 10-krotnie wyższej niż terapeutyczna, jednak u pacjentów z istniejącym wydłużeniem QT, hipokaliemią, klinicznie znaczącą bradykardią lub ostrym niedokrwieniem mięśnia sercowego zaleca się monitorowanie parametrów kardiologicznych podczas terapii.
arytmia, badanie Thorough QT/QTc, bezpieczeństwo kardiologiczne, bradykardia, cisapryd, cyklosporyna, EKG, ewerolimus, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, laktoza jednowodna, lowastatyna, niedobór laktazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietolerancja galaktozy, rupatadyna, silny inhibitor CYP3A4, sirolimus, symwastatyna, takrolimus, umiarkowany inhibitor CYP3A4, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie metabolizmu węglowodanów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tigrix 60 mg

Lek Tigrix zawierający tikagrelor w dawkach 60 mg i 90 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tikagrelor lub substancje pomocnicze, a także u osób z aktywnym krwotokiem patologicznym, w tym krwawieniami z przewodu pokarmowego, dróg oddechowych, moczowych czy wewnątrzczaszkowymi. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby stanowią bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko kumulacji leku i zwiększonego ryzyka krwawień. Ponadto, stosowanie Tigrix jest przeciwwskazane w skojarzeniu z silnymi inhibitorami enzymu CYP3A4, takimi jak ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir i atazanawir, które mogą znacząco podwyższać stężenie tikagreloru i nasilać jego działanie przeciwpłytkowe, zwiększając ryzyko powikłań krwotocznych.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, cytochrom P450 3A4, dysfagia, działanie antyagregacyjne, działanie przeciwpłytkowe, hamowanie agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotok patologiczny, krwotok z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwpłytkowe, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, metabolizm tikagreloru, nadwrażliwość na tikagrelor, nefazodon, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, rytonawir, tikagrelor, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Everolimus Synthon 10 mg

Ewerolimus jest substratem CYP3A4 oraz glikoproteiny P (PgP) i jednocześnie umiarkowanym inhibitorem tych układów, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, mogą zwiększyć AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Z kolei induktory CYP3A4/PgP, np. ryfampicyna, mogą obniżyć AUC o 63%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej. Ewerolimus może także zwiększać biodostępność doustnych substratów CYP3A4, jak midazolam (wzrost Cmax o 25% i AUC o 30%), co wynika z hamowania jelitowej aktywności CYP3A4. Współpodawanie z inhibitorami ACE zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego, a terapia ewerolimusem wymaga unikania żywych szczepionek ze względu na obniżoną odpowiedź immunologiczną.
amprenawir, cyklosporyna, CYP2E1, dehydrogenaza alkoholowa, deksametazon, diltiazem, dronedaron, dur brzuszny, działanie immunosupresyjne, dziurawiec, efawirenz, eksemestan, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, imatinib, induktory CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, newirapina, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź immunologiczna, oktreotyd, posakonazol, ramipryl, ryfampicyna, substrat CYP3A4, szczepionka BCG, szczepionka przeciw żółtej febrze, telitromycyna, werapamil, worikonazol, żywa szczepionka
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esomeprazole SUN 40 mg

Esomeprazol (Esomeprazole SUN, 40 mg) wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny charakteryzujący się pozorną objętością dystrybucji około 0,22 l/kg oraz wysokim (97%) wiązaniem z białkami osocza. Metabolizm leku odbywa się głównie przez enzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4, co prowadzi do powstania hydroksylowanych, demetylowanych oraz sulfonowanych metabolitów. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 17 l/godz. po jednorazowym podaniu i 9 l/godz. po wielokrotnym, a okres półtrwania to około 1,3 godziny. Po podaniu doustnym 40 mg, około 80% dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów, a mniej niż 1% w formie niezmienionej. Występuje nieliniowy wzrost AUC po wielokrotnym podaniu, związany z hamowaniem CYP2C19 przez esomeprazol i jego metabolity. Maksymalne stężenia w osoczu po dożylnym podaniu 40 mg wynoszą około 13,6 µmol/l, a po doustnym 4,6 µmol/l. U osób wolno metabolizujących (2,9% populacji) ekspozycja na lek jest dwukrotnie wyższa, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Różnice płciowe w ekspozycji na lek są obserwowane po pojedynczej dawce, ale nie po wielokrotnym podaniu.
AUC, choroba refluksowa przełyku, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, esomeprazol, farmakokinetyka nieliniowa, inhibitor CYP3A4, klirens osoczowy, krwawienie z wrzodu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, sulfonowa pochodna esomeprazolu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Interakcje

Imatynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P-450, co powoduje liczne interakcje lekowe o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy erytromycyna, zwiększają stężenie imatynibu w osoczu (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, karbamazepina czy deksametazon, znacząco obniżają stężenie imatynibu (Cmax o 54%, AUC o 74%), co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego i wskazuje na konieczność unikania jednoczesnego stosowania. Imatynib hamuje również CYP3A4 i CYP2D6, zwiększając stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak cyklosporyna, pimozyd, metoprolol (wzrost Cmax i AUC o 23%) czy statyny, co wymaga monitorowania i dostosowania dawek.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepin, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, działanie hepatotoksyczne, dziurawiec, glejak złośliwy, glikokortykosteroid, glukuronidacja, hamowanie CYP2D6, hamowanie CYP3A4, heparyna niskocząsteczkowa, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, krwotok, L-asparaginaza, lek immunosupresyjny, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna, metabolizm wątrobowy, metoprolol, mielosupresja, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, pochodna kumaryny, ryfampicyna, statyna, symwastatyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ranozek 750 mg

Ranolazyna, metabolizowana głównie przez enzymy cytochromu P450 (zwłaszcza CYP3A4 i częściowo CYP2D6) oraz będąca substratem glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 200 mg 2x/dobę) mogą zwiększać AUC ranolazyny 3,0-3,9-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (diltiazem 180-360 mg/dobę) podnoszą stężenie ranolazyny 1,5-2,4-krotnie, wymagając ostrożnego doboru dawki. Inhibitory P-gp (np. werapamil 120 mg 3x/dobę) zwiększają stężenie ranolazyny do 2,2-krotnie. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę), obniżają stężenie ranolazyny o około 95%, co wymaga unikania ich łącznego stosowania. Ranolazyna jest także słabym inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6, co może podnosić stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, np. metoprololu (1,8-krotne zwiększenie stężenia przy dawce ranolazyny 750 mg 2x/dobę).
amitryptylina, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, bupropion, chinidyna, cyklofosfamid, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doksepina, dyzopiramid, efawirenz, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flukonazol, glikoproteina p, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, metformina, metoprolol, mizolastyna, paroksetyna, pindolol, prokainamid, propafenon, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, substrat CYP2B6, substrat CYP3A4, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, terfenadyna, wydłużenie odstępu QTc, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Twinpros 0,5 mg + 0,4 mg

Produkt Twinpros, zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne wynikające z działania obu składników. Dutasteryd jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, a stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol) może znacząco zwiększyć jego stężenie w surowicy oraz wydłużyć okres półtrwania, co może wymagać zmniejszenia częstości podawania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (werapamil, diltiazem) podnoszą stężenie dutasterydu o 1,6-1,8 raza. Dutasteryd nie wpływa na metabolizm tamsulosyny, warfaryny ani digoksyny, a także nie hamuje enzymów CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Tamsulosyna natomiast wykazuje istotne interakcje z lekami wpływającymi na ciśnienie tętnicze oraz z inhibitorami CYP3A4 i CYP2D6, co może prowadzić do wzrostu Cmax i AUC tamsulosyny (np. ketokonazol zwiększa Cmax 2,2-krotnie i AUC 2,8-krotnie; paroksetyna odpowiednio 1,3 i 1,6 razy). Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 i CYP2D6 z tamsulosyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego wzrostu ekspozycji na lek.
amitryptylina, antagonista receptora α1-adrenergicznego, atenolol, cholestyramina, cymetydyna, diazepam, dutasteryd z tamsulosyną, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, enzymy CYP3A4, enzymy cytochromu P450, farmakokinetyka digoksyny, farmakokinetyka dutasterydu, farmakokinetyka tamsulosyny, farmakokinetyka warfaryny, furosemid, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor PDE5, klirens tamsulosyny, lek hipotensyjny, niedociśnienie ortostatyczne, okres półtrwania, omdlenie, rytonawir, stan stacjonarny, stężenie dutasterydu, tamsulosyny chlorowodorek, werapamil, wolny metabolizm
Leksykon leków
Interakcje leku – Apra-swift 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, a silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około 50%. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, wskazując na konieczność podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez potrzeby modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie wymaga korekty dawki u palaczy, gdyż nie jest metabolizowany przez CYP1A2. Współistniejące stosowanie walproinianu, litu czy lamotryginy nie wpływa istotnie na farmakokinetykę arypiprazolu ani tych leków.
arypiprazol, dehydroarypiprazol, depresja OUN, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka arypiprazolu, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, karbamazepina, lek normotymiczny, lek serotoninergiczny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, ośrodkowy układ nerwowy, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 70 mg

Dasatinib Stada jest wskazany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+), z dawkowaniem dostosowanym do wieku i masy ciała pacjenta. U dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej. U dzieci i młodzieży dawka dobowa jest ustalana na podstawie masy ciała: 40 mg dla 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg oraz 100 mg dla ≥45 kg, podawana doustnie raz dziennie, z preferencją stosowania proszku do sporządzania zawiesiny u pacjentów <10 kg. Leczenie trwa do progresji choroby lub nietolerancji, u dzieci maksymalnie do 2 lat, a u pacjentów po przeszczepie komórek macierzystych dodatkowo przez rok. Dawkę należy weryfikować co 3 miesiące, uwzględniając zmiany masy ciała.
aspiracja szpiku kostnego, biopsja, blasty w szpiku kostnym, chemioterapia podstawowa, cytopenia, dazatynib, działania niepożądane niehematologiczne, ekspozycja na lek, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, lek moczopędny, małopłytkowość, neutropenia, nietolerancja leczenia, niewydolność nerek, ostra białaczka limfoblastyczna, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – KETREL XR 150 mg

Przy przepisywaniu leku KETREL XR zawierającego 150 mg kwetiapiny w postaci fumaranu kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu, kluczowe jest uwzględnienie przeciwwskazań klinicznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kwetiapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (76 mg/tabletka), co może stanowić problem u osób z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Należy monitorować objawy nadwrażliwości, które mogą mieć różny przebieg, od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie, zagrażające życiu zespoły.
antybiotyk makrolidowy, erytromycyna, flukonazol, fumaran kwetiapiny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitory cytochromu P450 3A4, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kwetiapina, laktoza jednowodna, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, przedłużone uwalnianie, reakcja nadwrażliwości, właściwości farmakokinetyczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Razarxo

Produkt leczniczy Razarxo, zawierający rywaroksaban, wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 mL/min), stosujących jednocześnie inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV), a także u osób z chorobami nowotworowymi, zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym czy schorzeniami przewodu pokarmowego. W trakcie terapii należy monitorować objawy krwawienia oraz wykonywać badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwotoków. W przypadku poważnego krwotoku konieczne jest przerwanie leczenia. Rywaroksaban nie jest zalecany u pacjentów z klirensem kreatyniny < 15 mL/min, po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR), z zespołem antyfosfolipidowym oraz u hemodynamicznie niestabilnych zatorowością płucną wymagających trombolizy lub embolektomii.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor HIV-proteazy, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, krwotok, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna azolowa, przeciwciała antykardiolipinowe, przeciwciała przeciwko β2-glikoproteinie I, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, stężenie hemoglobiny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie bliższego odcinka kości udowej, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Bedicort G (0,5 mg + 1 mg)/g

Bedicort G to maść zawierająca betametazon (0,5 mg/g) w postaci dipropionianu oraz gentamycynę (1 mg/g) w postaci siarczanu, łącząca działanie kortykosteroidu i antybiotyku aminoglikozydowego. Produkt może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami immunosupresyjnymi (np. cyklosporyna, takrolimus, metotreksat), nasilając ich efekt i ryzyko nadmiernej immunosupresji, oraz z lekami immunostymulującymi (interferony, szczepionki), osłabiając ich skuteczność. Gentamycyna stosowana miejscowo zwykle nie powoduje interakcji systemowych, jednak przy aplikacji na duże powierzchnie skóry, szczególnie uszkodzonej, może dojść do wchłaniania i sumowania toksyczności z innymi aminoglikozydami lub lekami nefrotoksycznymi (np. cisplatyna). Interakcje z alkoholem obejmują zwiększenie przepuszczalności skóry i wchłaniania składników maści, co może nasilać działania niepożądane oraz osłabiać procesy gojenia.
aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, bariera skórna, betametazon, dipropionian, działanie ogólnoustrojowe, gentamycyna, immunosupresja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja z alkoholem, interferon, ketokonazol, kortykosteroid, lek immunomodulujący, lek immunostymulujący, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, maść kortykosteroidowa, metabolizm leku, metotreksat, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nienaruszona skóra, ototoksyczność, przepuszczalność skóry, regeneracja skóry, ryfampicyna, siarczan, uszkodzona skóra
Leksykon leków
Interakcje leku – Sigrada 5 mg

Prasugrel, stosowany w terapii kardiologicznej, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, które mogą wpływać na ryzyko krwawień oraz skuteczność leczenia. Szczególnie istotne jest jednoczesne stosowanie prasugrelu z warfaryną i pochodnymi kumaryny, co znacząco zwiększa ryzyko krwawień, wymagając ścisłego monitorowania INR. Prasugrel powinien być podawany w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA), mimo potencjalnego wzrostu ryzyka krwawień, co potwierdzają badania kliniczne. Heparyna (niefrakcjonowana i LMWH) oraz inhibitory glikoproteiny IIb/IIIa mogą być stosowane jednocześnie z prasugrelem, jednak z zachowaniem ostrożności ze względu na możliwe zwiększenie ryzyka krwawień. Długotrwałe stosowanie NLPZ, w tym inhibitorów COX-2, również wymaga ostrożności. Morfina i inne opioidy opóźniają i zmniejszają ekspozycję na prasugrel i jego aktywny metabolit, co może obniżać skuteczność terapii, zwłaszcza w ostrym zespole wieńcowym, gdzie rozważa się alternatywne metody podania inhibitora P2Y12.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora H2, atorwastatyna, bupropion, cyklofosfamid, cyprofloksacyna, digoksyna, diltiazem, działanie przeciwpłytkowe, efawirenz, funkcja płytek krwi, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny IIb/IIIa, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metabolizm wątrobowy, morfina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostry zespół wieńcowy, pochodne kumaryny, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, telitromycyna, układ krzepnięcia, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Imatinib Sandoz 400 mg

Imatynib Sandoz wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez modulację aktywności enzymów cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymu CYP3A4. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują wzrost stężenia imatynibu w osoczu (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina czy ziele dziurawca, znacząco obniżają ekspozycję na imatynib (spadek Cmax o 54%, AUC do 74%), co może skutkować niepowodzeniem terapeutycznym i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zwiększenia dawki imatynibu z monitorowaniem skuteczności. Imatynib hamuje również metabolizm substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. cyklosporyna, takrolimus, fentanyl), co prowadzi do wzrostu ich stężeń i ryzyka toksyczności, a także zwiększa stężenia statyn (symwastatyna) 2-3,5-krotnie, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawek.
alkaloid sporyszu, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, chromosom Filadelfia, cytochrom P450, dziurawiec, fenytoina, glejak złośliwy, glukuronidacja paracetamolu, heparyna niskocząsteczkowa, hepatotoksyczność, imatynib, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karbamazepina, L-asparaginaza, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lewotyroksyna, metoprolol, mielosupresja, okskarbazepina, opioid, ostra białaczka limfoblastyczna, paracetamol, pochodna kumaryny, substrat CYP2D6, symwastatyna, triazolobenzodiazepina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ambrisentan AOP 5 mg

Ambrisentan wykazuje niski potencjał do interakcji lekowych, nie wpływając istotnie na enzymy metabolizujące leki fazy I i II, w tym CYP3A4, co potwierdzono w badaniach in vitro i klinicznych. Wyjątkiem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A, które powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan, wymagając ograniczenia dawki do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak efekt ten zanika po 8 dniach terapii. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono także z inhibitorami fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryną, ketokonazolem oraz digoksyną. W przypadku prostanoidów i stymulatorów rozpuszczalnej cyklazy guanylowej brak jest danych klinicznych, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów.
ambrisentan, cyklosporyna A, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, enzymy fazy I i II, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hipotonia objawowa, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, ketokonazol, nadciśnienie płucne, noretyndron, polipeptyd kotransportujący taurocholan, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, prostanoid, proteina oporności na nowotwór piersi, ryfampicyna, stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylowej, syldenafil, tadalafil, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Lesiplus 3 mg + 0,02 mg

Produkt antykoncepcyjny zawierający drospirenon (3 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir), które mogą zwiększać aktywność AlAT, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji przez minimum 2 tygodnie po zakończeniu terapii. Indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby przez leki takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, czy leki przeciwretrowirusowe (rytonawir, newirapina, efawirenz) prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów, co może skutkować krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji przez cały okres terapii induktorem oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego stosowania – całkowitą zmianę metody na niehormonalną.
aktywność AlAT, aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, cytochrom P450, drospirenon, działanie antymineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne wątroby, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie płucne, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbamazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, steroidowy produkt antykoncepcyjny, stężenie aldosteronu, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia i fibrynolizy, zakrzepica, złożony doustny produkt antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Ramidilan HCT 10 mg + 10 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Ramidilan HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z sakubitrylem i walsartanem ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego, a także z solami litu, które mogą ulec toksycznemu nagromadzeniu wskutek zmniejszonego wydalania. Amlodypina wchodzi w interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, stosowanie Ramidilan HCT z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może osłabiać działanie hipotensyjne i zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek oraz hiperkaliemii, co wymaga kontroli funkcji nerek i elektrolitów. W przypadku jednoczesnego podawania leków oszczędzających potas, suplementów potasu czy trimetoprimu, istnieje wysokie ryzyko hiperkaliemii, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy.
blokada układu RAA, błona dializacyjna, cyklosporyna, działanie hipotensyjne, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, hiponatremia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, kwas acetylosalicylowy, lek oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek tiazydowy, lek trójpierścieniowy, lek wiążący kwasy żółciowe, lek złożony, lit, migotanie komór, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, preparat wapnia, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, środek kontrastujący, symwastatyna, takrolimus, torsades de pointes, zaburzenie elektrolitowe, zapaść krążeniowa, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nebbud

Produkt leczniczy Nebbud, zawierający 0,5 mg/ml budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc oraz zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych. Nebbud nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótko działające leki rozszerzające oskrzela. W przypadku nieskuteczności tych leków lub konieczności zwiększenia ich dawki, należy rozważyć modyfikację terapii, np. zwiększenie dawki budezonidu, dodanie długo działającego beta-mimetyku lub krótkotrwałe stosowanie doustnych glikokortykosteroidów. Przejście z doustnych kortykosteroidów na Nebbud powinno odbywać się stopniowo, z początkowym łączeniem terapii przez około 10 dni, a następnie stopniowym zmniejszaniem dawki doustnej (np. o 2,5 mg prednizolonu miesięcznie). Należy monitorować objawy niedostatecznej aktywności glikokortykosteroidowej oraz ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli po inhalacji.
budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, cushingoidalne rysy twarzy, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, jaskra, ketokonazol, leczenie przeciwgrzybicze, lek rozszerzający oskrzela, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, ostry napad astmy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawki jamy ustnej, przewlekła obturacyjna choroba płuc, steroid doustny, zaburzenie psychiczne, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Iwabradyna Synthon 5 mg

Iwabradyna Synthon (5 mg, tabletki powlekane) zawiera iwabradynę w formie chlorowodorku i jest przeciwwskazana u pacjentów z bradykardią (HR <70/min w spoczynku), wstrząsem kardiogennym, świeżym zawałem mięśnia sercowego, ciężkim niedociśnieniem (ciśnienie <90/50 mm Hg), niestabilną lub ostrą niewydolnością serca oraz niestabilną dławicą piersiową. Leku nie należy stosować u osób z zaburzeniami przewodzenia serca, takimi jak zespół chorego węzła zatokowego, blok zatokowo-przedsionkowy czy blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, a także u pacjentów wymagających stymulatora serca narzucającego rytm. Ponadto, iwabradyna jest przeciwwskazana u chorych z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na ryzyko nieprzewidywalnych stężeń leku i działań niepożądanych. Tabletki zawierają 1,344 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antybiotyk makrolidowy, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bloker kanału wapniowego, bradykardia, chlorowodorek iwabradyny, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dławica piersiowa, dysfagia, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pochodne azolowe, stymulator serca, werapamil, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodnictwa serca, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axaltra

Stosowanie rywaroksabanu (Axaltra) wymaga stałego nadzoru klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania objawów krwawienia oraz wykonywania badań laboratoryjnych hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. Ryzyko krwawień jest zwiększone u pacjentów z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym, chorobami przewodu pokarmowego bez czynnego owrzodzenia, retinopatią naczyniową, rozstrzeniami oskrzeli lub krwawieniami płucnymi w wywiadzie. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min) stężenie rywaroksabanu w osoczu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, co zwiększa ryzyko krwawienia; stosowanie u pacjentów z klirensem <15 mL/min jest przeciwwskazane. Współistniejące leczenie silnymi inhibitorami CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV) może podnieść stężenie rywaroksabanu średnio 2,6-krotnie, co wymaga unikania takiej terapii.
antagonista witaminy K, badanie hemoglobiny, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, embolektomia płucna, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie przeciwnowotworowe, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, leki przeciwgrzybicze azolowe, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, objawy krwawienia, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przedawkowanie leku, przemijający napad niedokrwienny, przezskórna interwencja wieńcowa, retinopatia naczyniowa, rozstrzeń oskrzeli, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Scavertin 3 mg

Produkt leczniczy Scavertin zawiera iwermektynę w dawce 3 mg w formie tabletek. Brak dedykowanych badań interakcji dla tego preparatu wymaga ostrożności opartej na farmakologicznych i farmakodynamicznych właściwościach iwermektyny. Potencjalne interakcje obejmują leki będące substratami glikoproteiny P (możliwe zwiększenie ich stężenia), inhibitory CYP3A4 (możliwe zwiększenie stężenia iwermektyny), induktory CYP3A4 (możliwe zmniejszenie stężenia iwermektyny), a także leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takie jak barbiturany i benzodiazepiny, które mogą nasilać działania niepożądane. W przypadku jednoczesnego stosowania warfaryny i innych antykoagulantów należy monitorować parametry krzepnięcia ze względu na potencjalne zmiany działania przeciwkrzepliwego. Zaleca się szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym oraz tych metabolizowanych przez CYP3A4.
antykoagulant, bariera krew-mózg, benzodiazepin, charakterystyka produktu leczniczego, depresja OUN, działanie przeciwkrzepliwe, farmakodynamika, glikoproteina p, hepatotoksyczność, immunomodulacja, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, interakcja farmakologiczna, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, iwermektyna, lek immunosupresyjny, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania leku, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Pitamet 1 mg

Pitawastatyna, substancja czynna leku PITAMET, jest aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, w tym OATP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Równoczesne podanie cyklosporyny powoduje 4,6-krotny wzrost AUC pitawastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Makrolidy, takie jak erytromycyna, zwiększają AUC pitawastatyny 2,8-krotnie, dlatego zaleca się przerwanie terapii pitawastatyną podczas leczenia tymi antybiotykami. Kwas fusydowy znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga czasowego odstawienia pitawastatyny. Fibraty, w tym gemfibrozyl i fenofibrat, powodują umiarkowany wzrost AUC pitawastatyny (odpowiednio 1,4- i 1,2-krotny) i mogą nasilać ryzyko miopatii, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjentów. Inhibitory proteaz, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, ezetymib, inhibitory CYP3A4 (itrakonazol, sok grejpfrutowy), digoksyna oraz warfaryna nie wykazują klinicznie istotnych interakcji z pitawastatyną, choć zaleca się monitorowanie INR i PT u pacjentów przyjmujących warfarynę.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, cyklosporyna, darunawir rytonawir, digoksyna, efawirenz, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka pitawastatyny, fibrat, glekaprewir i pibrentaswir, hepatocyt, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, itrakonazol, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lopinawir/rytonawir, metabolit glukuronidowy, miopatia, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP, P-glikoproteina, parametr funkcji wątroby, pitawastatyna, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Posaconazole Abdi

Podczas przepisywania Posaconazole Abdi 100 mg tabletek dojelitowych należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko hepatotoksyczności, w tym podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa) oraz bilirubiny całkowitej, a także możliwość wystąpienia zapalenia wątroby, które w rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu. Zaleca się wykonanie badań funkcji wątroby przed rozpoczęciem terapii oraz regularne monitorowanie podczas leczenia. U pacjentów z niewydolnością wątroby konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na potencjalnie wyższe stężenia pozakonazolu w osoczu. Ponadto, lek może wydłużać odstęp QTc, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania z innymi lekami wydłużającymi QTc oraz ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca. Monitorowanie elektrolitów (potas, magnez, wapń) jest niezbędne, a wszelkie nieprawidłowości powinny być korygowane.
alkaloidy barwinka, alprazolam, azole przeciwgrzybicze, bilirubina całkowita, bradykardia zatokowa, czynność wątroby, depresja oddechowa, działanie neurotoksyczne, efawirenz, elektrolity, enzymy wątrobowe, fenobarbital, fenytoina, funkcja wątroby, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, kardiomiopatia, leki przeciwdrgawkowe, midazolam, nadwrażliwość na leki, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, pozakonazol, prymidon, reakcja hepatotoksyczna, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfamycyny, sedacja, triazolam, uszkodzenie wątroby, winkrystyna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania ADH, zespół wydłużonego QTc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Amlator 10 mg + 5 mg

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne podawanie atorwastatyny (80 mg) i amlodypiny (10 mg) powoduje wzrost AUC atorwastatyny o 18%, jednak wielokrotne stosowanie amlodypiny nie wpływa istotnie na farmakokinetykę atorwastatyny w stanie stacjonarnym. Amlodypina jest metabolizowana przez CYP3A4, a jej stężenie może być znacząco zwiększone przez silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, erytromycyna, werapamil, diltiazem), co zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób starszych. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie amlodypiny, co wymaga monitorowania ciśnienia i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, amlodypina może zwiększać stężenia takrolimusu oraz inhibitorów mTOR, co wymaga monitorowania i dostosowania dawek. Interakcje z innymi lekami, takimi jak dantrolen (ryzyko hiperkalemii i zapaści krążeniowej), alkohol (nasilenie działania hipotensyjnego) oraz sok grejpfrutowy (zwiększenie biodostępności amlodypiny), są klinicznie istotne i wymagają ostrożności.
antagonista kanału wapniowego, biodostępność leku, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, czas protrombinowy, hepatotoksyczność, hiperkalemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, klirens żółciowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, stan stacjonarny, symwastatyna, zapaść krążeniowa, złośliwa hipertermia
Leksykon leków
Interakcje leku – Aribit 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki leku o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a także nie wymaga korekty dawki u palaczy, gdyż nie jest metabolizowany przez CYP1A2.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dziurawiec zwyczajny, enzymy CYP2D6 i CYP3A4, fluoksetyna, induktor CYP3A4, induktor enzymu, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitory enzymów, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, metabolizm enzymatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny α1, schizofrenia, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, słaby inhibitor CYP3A4, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Doxazosin XR Genoptim 4 mg

Doksazosyna, substancja czynna preparatu Doxazosin XR Genoptim 4 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami fosfodiesterazy typu 5 (syldenafil, tadalafil, wardenafil), które może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego wskutek sumowania efektu rozszerzenia naczyń. Doksazosyna jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego współpodawanie z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. klarytromycyna, ketokonazol, rytonawir) może zwiększać jej stężenie w osoczu i nasilać działanie hipotensyjne. Wysokie wiązanie z białkami osocza (98%) nie wpływa na wiązanie innych leków, takich jak digoksyna, warfaryna, fenytoina czy indometacyna, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Cymetydyna zwiększa AUC doksazosyny o 10%, jednak zmiana ta mieści się w granicach zmienności międzyosobniczej i nie wymaga modyfikacji dawkowania.
antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, digoksyna, diuretyk, doksazosyna, doustny lek przeciwcukrzycowy, fenytoina, furosemid, hipotonia ortostatyczna, indometacyna, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek alfa-adrenolityczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, nefazodon, nelfinawir, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, rytonawir, sakwinawir, syldenafil, tadalafil, telitromycyna, tiazydowy lek moczopędny, wardenafil, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Alventa 75 mg

Wenlafaksyna, substancja czynna preparatu Alventa, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze dotyczą inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO). Stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi nieselektywnymi IMAO jest przeciwwskazane, z zaleceniem przerwy co najmniej 14 dni po zakończeniu terapii IMAO oraz 7 dni po zakończeniu wenlafaksyny. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych selektywnych inhibitorów MAO-A (np. moklobemidu) oraz odwracalnych nieselektywnych IMAO, takich jak linezolid. Niezachowanie tych okresów karencji może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniami mięśni, hipertermią, drgawkami, a nawet zgonami. Ponadto, wenlafaksyna w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy, lit, ziele dziurawca) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zwiększaniu dawki.
antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, błękit metylenowy, dziurawiec zwyczajny, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm leków, nadciśnienie tętnicze, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, układ serotoninergiczny, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Atixarso 60 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają Cmax tikagreloru 2,4-krotnie i AUC 7,3-krotnie, jednocześnie obniżając ekspozycję na jego aktywny metabolit (Cmax o 89%, AUC o 56%), co stanowi przeciwwskazanie do łącznego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, zmniejszając Cmax metabolitu o 38%. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cmax tikagreloru o 73% i AUC o 86%, co może obniżyć skuteczność terapeutyczną. Cyklosporyna, inhibitor P-gp i CYP3A, zwiększa Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie. Morfina zmniejsza ekspozycję na tikagrelor i jego metabolit o około 35%, co może wymagać rozważenia pozajelitowego inhibitora P2Y12. Tikagrelor zwiększa ekspozycję na statyny: symwastatynę (Cmax o 81%, AUC o 56%) i lowastatynę, co ogranicza ich dawki do 40 mg/dobę, natomiast wpływ na atorwastatynę jest umiarkowany (Cmax +23%, AUC +36%). Digoksyna wykazuje wzrost Cmax o 75% i AUC o 28%, co wymaga monitorowania stężenia. Tikagrelor może zwiększać ryzyko akumulacji rozuwastatyny i powikłań nerkowych, dlatego zaleca się ostrożność.
aktywowany czas krzepnięcia, antagonista receptora angiotensyny, atorwastatyna, bradykardia, cyklosporyna, cyzapryd, czas częściowej tromboplastyny, digoksyna, diltiazem, erytromycyna, fenytoina, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, lewonorgestrel, lowastatyna, morfina, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Axia 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Axia zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, szczególnie z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca), które mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymatyczna pojawia się już po kilku dniach stosowania induktorów i może utrzymywać się do 4 tygodni po ich odstawieniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów zaleca się stosowanie dodatkowej metody barierowej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym leczeniu induktorami enzymów wątrobowych wskazane jest przejście na niehormonalne metody antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, a w przypadku terapii HCV z ombitaswirem/parytaprewirem/rytonawirem i innymi kombinacjami obserwuje się znaczne ryzyko hepatotoksyczności (AlAT >5x ULN), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną na czas leczenia oraz 2 tygodnie po jego zakończeniu.
aminotransferaza alaninowa, antagonista aldosteronu, barbituran, bosentan, cyklosporyna, drospirenon, dziurawiec zwyczajny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksykarbamazepina, prymidon, ryfampicyna, steroidowy produkt antykoncepcyjny, substrat CYP1A2, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Darifenacin Aristo 7,5 mg

Daryfenacyna, metabolizowana głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, terbinafina) zwiększają ekspozycję na daryfenacynę, co wymaga rozpoczęcia terapii od dawki 7,5 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 15 mg/dobę przy dobrej tolerancji. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir) są przeciwwskazane ze względu na 5-10-krotne zwiększenie AUC daryfenacyny, szczególnie u osób wolno metabolizujących. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, klarytromycyna) powodują wzrost AUC o 95% i Cmax o 128% przy dawce 30 mg, co również wymaga ostrożnego dawkowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać stężenie daryfenacyny, potencjalnie osłabiając jej efekt terapeutyczny. Ponadto daryfenacyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym, takich jak flekainid, tiorydazyna czy imipramina, wymagając monitorowania i ostrożności.
biodostępność midazolamu, choroba Parkinsona, cytochrom P450, czas protrombinowy, daryfenacyna, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, glikoproteina p, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, induktor enzymu, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, lek przeciwmuskarynowy, metabolizm wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą, substrat CYP2D6, substrat CYP3A4, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Lekap 50 mg

Syldenafil, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu i bezpieczeństwo terapii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (500 mg 2x/dobę) powodują 11-krotny wzrost AUC i 4-krotny wzrost Cmax syldenafilu (100 mg), co wymaga ograniczenia dawki syldenafilu do maksymalnie 25 mg na 48 godzin lub całkowitego unikania jednoczesnego stosowania. Inhibitory takie jak ketokonazol, itrakonazol, sakwinawir i erytromycyna również zwiększają ekspozycję na syldenafil (wzrost AUC o 182-210%), co uzasadnia rozważenie zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4, np. bozentan (125 mg 2x/dobę) i ryfampicyna, obniżają AUC syldenafilu odpowiednio o 62,6% i jeszcze bardziej, co może wymagać zwiększenia dawki. Syldenafil wykazuje synergistyczne działanie hipotensyjne z azotanami, co stanowi przeciwwskazanie do ich łącznego stosowania ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia. Ponadto, jednoczesne podawanie leków α-adrenolitycznych może prowadzić do objawowego niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza w ciągu 4 godzin od podania syldenafilu.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista kanału wapniowego, azotan, azytromycyna, bozentan, cykliczny guanozynomonofosforan, cymetydyna, cytochrom P450, diazotan izosorbidu, diuretyk pętlowy, doksazosyna, erytromycyna, hipotensja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym 2C9, izoenzym 3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek α-adrenolityczny, monoazotan izosorbidu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie objawowe, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, nitrogliceryna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, syldenafil, tiazydowy lek moczopędny, tlenek azotu, tlenek glinu, tlenek magnezu, tolbutamid, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna