inhibitor CYP3A4

Inhibitory CYP3A4 to substancje, które hamują aktywność enzymu cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), kluczowego enzymu metabolizującego leki w wątrobie i jelicie cienkim. CYP3A4 odpowiada za metabolizm około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków, dlatego jego inhibicja może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych.

Inhibitory CYP3A4 można podzielić na silne (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna), umiarkowane (np. erytromycyna, flukonazol, werapamil, diltiazem) oraz słabe (np. cymetydyna, fluwoksamina). Hamowanie aktywności CYP3A4 prowadzi do zmniejszenia metabolizmu substratów tego enzymu, co skutkuje zwiększeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnym nasileniem działania farmakologicznego oraz toksyczności.

W praktyce klinicznej znajomość inhibitorów CYP3A4 jest niezbędna do przewidywania i zapobiegania interakcjom lekowym. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak cyklosporyna, takrolimus, niektóre statyny czy leki przeciwarytmiczne. Należy również pamiętać, że niektóre produkty spożywcze, jak sok grejpfrutowy, również mogą hamować aktywność CYP3A4.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Explemed 15 mg

Lek Explemed (arypiprazol) dostępny jest w tabletkach o dawkach 10 mg, 15 mg i 30 mg, a dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz współistniejących schorzeń i leków. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę i maksymalną dawką 30 mg/dobę. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I (ChAD) w epizodach maniakalnych dawka początkowa to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę. U młodzieży (≥15 lat dla schizofrenii, ≥13 lat dla epizodów maniakalnych) leczenie rozpoczyna się od stopniowego zwiększania dawki (2 mg → 5 mg → 10 mg), z dawką podtrzymującą 10 mg/dobę i maksymalną 30 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg u młodzieży stosuje się tylko wyjątkowo ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Leczenie u dzieci poniżej 13-15 lat nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Explemed nie jest odpowiedni do stosowania w dawkach poniżej 10 mg, co wymaga użycia innych preparatów arypiprazolu w fazie inicjacji lub dostosowywania dawki u młodszych pacjentów.
U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki, natomiast w ciężkich zaburzeniach dawkowanie należy ustalać ostrożnie, a maksymalna dawka 30 mg/dobę powinna być stosowana ze szczególną ostrożnością. Nie ma potrzeby zmiany dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ani u osób palących. U osób starszych (≥65 lat) zaleca się rozważenie niższej dawki początkowej ze względu na zwiększoną wrażliwość na lek. W przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 lub CYP2D6 dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć, a po ich odstawieniu zwiększyć; analogicznie, przy stosowaniu induktorów CYP3A4 dawkę należy zwiększyć, a po odstawieniu zmniejszyć. Tabletki Explemed można przyjmować niezależnie od posiłków. Ze względu na ograniczenia dostępnych dawek i postaci farmaceutycznych, w szczególnych sytuacjach klinicznych (np. u dzieci, osób starszych, pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby lub koniecznością modyfikacji dawki poniżej 10 mg) zaleca się stosowanie innych preparatów arypiprazolu.
arypiprazol, ciężkie zaburzenie wątroby, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, metabolizm leku, nawrót epizodu maniakalnego, objawy pozapiramidowe, przyrost masy ciała, schizofrenia, senność, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Tourette’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atixarso 60 mg

Tikagrelor (Atixarso) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, aktywnym krwawieniem patologicznym oraz w przypadku przebytych krwotoków śródczaszkowych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u osób z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i zwiększonego ryzyka krwawień. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena wywiadu alergologicznego, ryzyka krwawienia oraz funkcji wątroby (AspAT, AlAT, bilirubina). Tikagrelor dostępny jest w dawkach 60 mg (tabletki jasnoróżowe, 8 mm) oraz 90 mg (tabletki brązowawożółte, 9 mm), co wymaga precyzyjnej identyfikacji preparatu w celu uniknięcia błędów dawkowania.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, Atixarso, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie patologiczne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpłytkowy, metabolizm leku, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, powikłanie krwotoczne, rytonawir, tabletka powlekana, tikagrelor, wywiad alergologiczny, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 50 mg

Leczenie dazatynibem powinno być prowadzone przez lekarzy doświadczonych w terapii białaczek, z indywidualnym dostosowaniem dawki do fazy choroby, masy ciała pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML lub ALL z chromosomem Philadelphia (Ph+) – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg/dobę dla masy 10–<20 kg, 60 mg/dobę dla 20–<30 kg, 70 mg/dobę dla 30–<45 kg oraz 100 mg/dobę dla ≥45 kg. Dazatynib podaje się doustnie raz dziennie, a dawkę należy regularnie korygować co 3 miesiące lub częściej w zależności od zmian masy ciała. W przypadku pacjentów o masie ciała <10 kg zalecany jest proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane i proszek nie są biorównoważne. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z ALL Ph+ dazatynib stosuje się maksymalnie przez 2 lata, często w skojarzeniu z chemioterapią.
aspiracja szpiku kostnego, białaczka, chemioterapia, dazatynib, faza akceleracji, inhibitor CYP3A4, kortykosteroid, lek moczopędny, mielosupresja, neutrofil, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, wysięk opłucnowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna
Leksykon leków
Interakcje leku – Cutivate 0,05 mg/g

Flutykazonu propionian w maści Cutivate (0,05 mg/g) wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z hamowaniem izoenzymu CYP3A4, co może prowadzić do zwiększonej ekspozycji systemowej i nasilenia działań niepożądanych kortykosteroidów. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak rytonawir, itrakonazol i ketokonazol, które znacząco spowalniają metabolizm flutykazonu, zwiększając ryzyko hiperkortyzolemii. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna czy erytromycyna, również mogą podnosić stężenie flutykazonu, wymagając monitorowania pacjenta. Dodatkowo, alkohol może zwiększać przepuszczalność skóry, potencjalnie nasilając wchłanianie flutykazonu, zwłaszcza w połączeniu z glikolem propylenowym (50 mg/g), co może prowadzić do nasilenia działania drażniącego i zwiększonego ryzyka efektów ogólnoustrojowych.
absorpcja systemowa, biodostępność flutykazonu, cytochrom P450, diltiazem, działanie niepożądane, erytromycyna, flutykazon propionian, glikol propylenowy, hiperkortyzolemia, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, kwas salicylowy, maść Cutivate, metabolizm flutykazonu, przepuszczalność skóry, rozstęp, rytonawir, teleangiektazja, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Aribit 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aribit, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jego metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co determinuje konieczność dostosowania dawki w przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów, takich jak chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna (zmniejszenie dawki o około 50%) oraz ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4 (również zmniejszenie dawki o około 50%). Z kolei induktory CYP3A4, np. karbamazepina, ryfampicyna, powodują znaczące obniżenie stężeń arypiprazolu (zmniejszenie AUC o 73% i Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki. Famotydyna, słabe inhibitory CYP3A4 (diltiazem) i CYP2D6 (escytalopram) nie powodują istotnych klinicznie zmian i nie wymagają modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, co eliminuje konieczność dostosowania dawki u palaczy tytoniu.
antagonista receptora H2, chinidyna, dehydroarypiprazol, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie poznawcze, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suganet

Sunitynib wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne działania niepożądane, w tym ryzyko poważnych reakcji skórnych (SJS, TEN, EM), krwotoków (np. z przewodu pokarmowego, nosa, mózgu), zaburzeń hematologicznych (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), oraz powikłań sercowo-naczyniowych takich jak niewydolność serca, kardiomiopatia, zmniejszenie LVEF, wydłużenie QT i zdarzenia zakrzepowo-zatorowe. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami lub induktorami CYP3A4 ze względu na wpływ na stężenia leku. Monitorowanie parametrów obejmuje morfologię krwi, funkcję wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina), czynność tarczycy co 3 miesiące, ciśnienie tętnicze, oraz ocenę LVEF przed i w trakcie terapii. W przypadku ciężkiego nadciśnienia (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe 110 mmHg) lub objawów niewydolności serca zaleca się przerwanie lub modyfikację dawki sunitynibu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, bisfosfonian, bradykardia, czas protrombinowy, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor VEGF, kardiomiopatia, komorowe zaburzenie rytmu, krwioplucie, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja, piodermia zgorzelinowa, przejściowy napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, sunitynib, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, torsade de pointes, udar mózgu, udar naczyniowy mózgu, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności tarczycy, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Lercan 20 mg

Lerkanidypina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, erytromycyna, troleandomycyna i klarytromycyna, ze względu na ryzyko 15-krotnego wzrostu AUC i 8-krotnego wzrostu Cmax eutomeru S-lerkanidypiny. Również cyklosporyna powoduje 3-krotne zwiększenie stężenia lerkanidypiny i 21% wzrost AUC cyklosporyny, co wyklucza ich jednoczesne stosowanie. Grejpfruty i sok grejpfrutowy hamują metabolizm lerkanidypiny, zwiększając jej biodostępność i nasilenie działania hipotensyjnego, dlatego ich spożycie jest przeciwwskazane podczas terapii. Induktory CYP3A4 (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, ryfampicyna) mogą osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy lerkanidypiny, co wymaga ostrożności i częstszej kontroli ciśnienia tętniczego.
alfa-adrenolityk, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, astemizol, beta-adrenolityk, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, digoksyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, lerkanidypina, metoprolol, midazolam, neuroleptyk, ryfampicyna, rytonawir, sotalol, substrat CYP3A4, symwastatyna, terfenadyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, troleandomycyna, β-metylodigoksyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Perindopril/Amlodipine Krka 8 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Perindopril/Amlodipine Krka zawiera peryndopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne wpływające na bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), gdyż zwiększa ona ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz pogorszenia czynności nerek. Przeciwwskazane jest łączenie peryndoprylu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub dysfunkcją nerek oraz z sakubitrylem/walsartanem ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu, kotrimoksazol, cyklosporyna i heparyny mogą nasilać hiperkaliemię, dlatego konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy. Ponadto, stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. klarytromycyna, inhibitory proteazy) znacząco zwiększa stężenie amlodypiny, co może prowadzić do nasilonego działania hipotensyjnego, szczególnie u osób starszych.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczy, blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, dipeptydylopeptydaza IV, doustny lek hipoglikemizujący, estramustyna, gliptyna, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, klarytromycyna, kotrimoksazol, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, migotanie komór, neurotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, sitagliptyna, symwastatyna, takrolimus, trimetoprym-sulfametoksazol, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Tafen Nasal 64 mcg 64 mcg/dawkę odmierzoną

Budezonid w dawce 64 μg stosowany donosowo w preparacie Tafen Nasal jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co stanowi podstawę potencjalnych interakcji lekowych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, cyklosporyna, etynyloestradiol oraz troleandomycyna, mogą powodować kilkukrotne zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na budezonid, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zachowania długiego odstępu czasowego między dawkami oraz rozważenia redukcji dawki kortykosteroidu. W przypadku inhibitorów CYP3A4, zwłaszcza preparatów zawierających kobicystat, ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów jest wysokie, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Interakcje z cymetydyną oraz niskodawkowymi doustnymi środkami antykoncepcyjnymi mają niskie lub bardzo niskie znaczenie kliniczne i zwykle nie wymagają modyfikacji terapii.
aerozol donosowy, budezonid, charakterystyka produktu leczniczego, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, działanie niepożądane kortykosteroidów, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzymy wątrobowe, etynyloestradiol, hamowanie czynności nadnerczy, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kobicystat, metabolizm leków, niewydolność przysadki, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podrażnienie błony śluzowej, rozszerzenie naczyń krwionośnych, środek antykoncepcyjny steroidowy, stężenie w osoczu, terapia kortykosteroidami, test stymulacji ACTH, troleandomycyna, wchłanianie miejscowe, zapalenie błony śluzowej nosa
Leksykon leków
Interakcje leku – Belaristo 5 mg

Solifenacyna, substancja czynna leku Belaristo, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Jednoczesne stosowanie leków o działaniu antycholinergicznym może nasilać zarówno efekt terapeutyczny, jak i działania niepożądane, dlatego zaleca się zachowanie tygodniowej przerwy po zakończeniu terapii solifenacyną przed wprowadzeniem innego leku antycholinergicznego. Solifenacyna jest metabolizowana przez CYP3A4, co powoduje ryzyko interakcji z inhibitorami (np. ketokonazol 200 mg/dobę podwaja AUC, a 400 mg/dobę potraja AUC solifenacyny) oraz induktorami tego enzymu. W przypadku stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 maksymalna dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby takie połączenie jest przeciwwskazane. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych odnotowano z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi, warfaryną oraz digoksyną.
agonista receptora cholinergicznego, bradykardia, czas protrombinowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, doustna antykoncepcja, działanie niepożądane, działanie prokinetyczne, efekt antycholinergiczny, enzymy CYP, etynyloestradiol, farmakokinetyka, hipokaliemia, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, interakcje lekowe, ketokonazol, lek antycholinergiczny, metabolizm CYP3A4, metabolizm wątrobowy, metoklopramid, mikrosomy wątrobowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewyraźne widzenie, perystaltyka przewodu pokarmowego, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, solifenacyna, stężenie w osoczu, substancja czynna, suchość jamy ustnej, warfaryna, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie poznawcze, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Brazoflamin

Produkt leczniczy Brazoflamin, zawierający tobramycynę (3 mg/ml) i deksametazon (1 mg/ml) w postaci kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, zarówno miejscowych, jak i uogólnionych (np. rumień, świąd, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne). Należy unikać stosowania u pacjentów z nadwrażliwością na aminoglikozydy oraz zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu ogólnoustrojowych aminoglikozydów ze względu na ryzyko kumulacji działań niepożądanych, takich jak neurotoksyczność, ototoksyczność i nefrotoksyczność. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (miastenia, choroba Parkinsona), u których lek może nasilać osłabienie mięśni.
chlorek benzalkoniowy, choroba Parkinsona, drobnoustroje oporne, inhibitor CYP3A4, jaskra, miastenia, nadciśnienie oczne, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na aminoglikozydy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ototoksyczność, owrzodzenie rogówki, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sortis 10

Atorwastatyna (Sortis) wymaga monitorowania czynności wątroby przed i w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z objawami uszkodzenia wątroby lub podwyższoną aktywnością aminotransferaz. W przypadku aktywności enzymów przekraczającej trzykrotnie górną granicę normy (GGN) zaleca się zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów spożywających duże ilości alkoholu oraz z chorobami wątroby w wywiadzie. Analiza badania SPARCL wskazuje na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg atorwastatyny, zwłaszcza u pacjentów po udarze krwotocznym lub zawałem lakunarnym, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
aminotransferaza, atorwastatyna, badanie funkcji wątroby, BMI, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, fenyloketonuria, fibrat, górna granica normy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, SPARCL, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, udar mózgowy, WZW typu C, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Belupo 20 mg

Badania interakcji tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) wykazały, że jest on metabolizowany głównie przez CYP3A4. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz rytonawir (200 mg dwa razy na dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2- do 4-krotny, Cmax wzrost do 22%), co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, potencjalnie obniżając jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane; interakcja utrzymuje się do 48 godzin po podaniu tadalafilu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z doksazosyną (4 mg i 8 mg) może prowadzić do istotnego nasilenia działania hipotensyjnego i ryzyka omdleń, dlatego takie połączenie jest niezalecane. W przypadku innych leków przeciwnadciśnieniowych (blokery kanałów wapniowych, ACE-inhibitory, β-blokery, tiazydy, antagoniści receptora angiotensyny II) tadalafil w dawkach 10-20 mg nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji, choć może powodować niewielkie obniżenie ciśnienia tętniczego.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, bendrofluazyd, białko transportowe, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, czas protrombinowy, doksazosyna, enalapril, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, nitrogliceryna, P-glikoproteina, receptor angiotensyny II, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Allergodil SPRINT 1,5 mg/ml

Produkt leczniczy Allergodil SPRINT zawierający chlorowodorek azelastyny w formie aerozolu do nosa charakteryzuje się minimalnym ryzykiem istotnych klinicznie interakcji farmakologicznych, co wynika z niskiego wchłaniania systemowego substancji czynnej. Stężenia azelastyny w osoczu po podaniu donosowym nie przekraczają 1/5 wartości osiąganych po podaniu doustnym, co znacząco ogranicza potencjał interakcji z innymi lekami. Dostępne dane wskazują na teoretyczne, ale niskie ryzyko nasilenia działania sedatywnego przy jednoczesnym stosowaniu leków uspokajających, nasennych oraz alkoholu, a także bardzo niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami enzymów CYP450, w tym silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak makrolidy czy ketokonazol. Nie stwierdzono konieczności szczególnych ograniczeń w stosowaniu Allergodil SPRINT z innymi lekami przeciwhistaminowymi ani przeciwdepresyjnymi.
aerozol do nosa, chlorowodorek azelastyny, cytochrom P450, dane farmakologiczne, depresja OUN, działanie depresyjne, działanie sedatywne, enzym CYP450, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek uspokajający, ośrodkowy układ nerwowy, senność, stężenie leku w osoczu, wchłanianie systemowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Solifenacin Medreg 5 mg

Solifenacyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę powodujący dwukrotne, a 400 mg/dobę trzykrotne zwiększenie AUC solifenacyny), rytonawir, nelfawir i itrakonazol, znacząco zwiększają ekspozycję na solifenacynę, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 5 mg i jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) mogą potencjalnie obniżać stężenie solifenacyny, choć brak jest szczegółowych badań. Solifenacyna nie hamuje enzymów CYP1A1/2, 2C9, 2C19, 2D6 ani 3A4, co minimalizuje ryzyko interakcji wpływających na metabolizm innych leków. Współstosowanie z lekami cholinolitycznymi nasila efekty terapeutyczne i działania niepożądane, dlatego zaleca się zachowanie około tygodniowej przerwy po zakończeniu terapii solifenacyną przed rozpoczęciem innego leku o działaniu cholinolitycznym.
agonista receptora cholinergicznego, CYP3A4, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie antymuskarynowe, działanie cholinolityczne, etynyloestradiol, fenytoina, indukcja enzymu, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek cholinolityczny, lek prokinetyczny, lewonorgestrel, metoklopramid, mikrosom wątrobowy, nelfawir, perystaltyka przewodu pokarmowego, produkt leczniczy, ryfampicyna, rytonawir, solifenacyna, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Werapamil – Interakcje

Werapamil, jako inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. Istotne klinicznie jest zwiększenie stężeń beta-adrenolityków (metoprolol: ↑AUC o 32,5%, ↑Cmax o 41%; propranolol: ↑AUC o 65%, ↑Cmax o 94%), glikozydów nasercowych (digoksyna: ↑AUC o 50%, ↑Cmax o 44%; digitoksyna: ↓klirens o 27%), leków przeciwarytmicznych (chinidyna: ↓klirens o 35%), oraz leków przeciwzakrzepowych, zwłaszcza dabigatranu (↑Cmax do 180%, ↑AUC do 150%) i innych DOACs, co wymaga ścisłego monitorowania i często zmniejszenia dawek. Werapamil znacząco zwiększa także ekspozycję leków immunosupresyjnych (cyklosporyna: ↑AUC o 45%; ewerolimus: ↑AUC 3,5-krotnie; syrolimus: ↑AUC 2,2-krotnie), co wymaga dostosowania dawkowania i monitorowania stężeń. Ponadto, interakcje z inhibitorami CYP3A4 (np. makrolidy, rytonawir) oraz induktorami (ryfampicyna) mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać stężenia werapamilu, wpływając na jego skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
almotryptan, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, beta-adrenolityk, buspiron, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran, dławica piersiowa, doksorubicyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, glibenklamid, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, imipramina, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, iwabradyna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, kardiomiopatia przerostowa, klarytromycyna, kolchicyna, lek alfa-adrenolityczny, lek blokujący przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lowastatyna, metformina, midazolam, neurotoksyczność, niedociśnienie ortostatyczne, ryfampicyna, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, telitromycyna, teofilina
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Sandoz 250 mg

Octan abirateronu wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Podawanie leku na czczo jest zalecane ze względu na znaczne zwiększenie wchłaniania przy jednoczesnym spożyciu pokarmu. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni zmniejsza AUC∞ abirateronu o 55%), fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz ziele dziurawca, znacząco obniżają stężenie abirateronu i są przeciwwskazane w terapii, chyba że brak jest alternatyw. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Lek wykazuje również działanie inhibitoryjne na CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, np. beta-blokerów (metoprolol, propranolol), leków przeciwdepresyjnych (dezypramina, wenlafaksyna), przeciwpsychotycznych (haloperydol, rysperydon), antyarytmicznych (propafenon, flekainid) oraz opioidów (kodeina, oksykodon, tramadol). W badaniu klinicznym octan abirateronu zwiększył AUC dekstrometorfanu (substratu CYP2D6) około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu (substratu CYP2C8) o 46%, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
amiodaron, antagonista aldosteronu, antygen gruczołu krokowego, beta-bloker, chinidyna, dekstrometorfan, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, fluorochinolon, haloperydol, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek antyarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, octan abirateronu, opioid, pioglitazon, propafenon, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, spironolakton, substrat CYP2C8, substrat CYP2D6, terapia supresji androgenowej, torsades de pointes, transporter OATP1B1, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Calipra 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania łączenia lub stosowania niższych dawek z monitorowaniem. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą stężenia leku, zalecając redukcję dawki i kontrolę kliniczną. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może osłabić efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy opóźnionym podaniu ryfampicyny. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a ich łączne stosowanie z atorwastatyną wymaga obniżenia dawki i monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, HCV, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretyndron, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy OATP1B, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitynib Adamed 12,5 mg

Sunitynib Adamed, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, zwiększają maksymalne stężenie (Cmₐₓ) sunitynibu i jego głównego metabolitu o 49%, a pole powierzchni pod krzywą (AUC₀₋∞) o 51%, co wymaga zmniejszenia dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz preparaty z dziurawca, obniżają Cmₐₓ o 23% i AUC₀₋∞ o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). W przypadku inhibitorów BCRP oraz leków hepatotoksycznych zaleca się ostrożność i monitorowanie funkcji wątroby, natomiast jednoczesne stosowanie alkoholu może nasilać działania niepożądane i wpływać na metabolizm leku.
AUC, BCRP, białko oporności raka piersi, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, działanie niepożądane, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, lek hepatotoksyczny, metabolizm wątrobowy, neuroendokrynny guz trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, rytonawir, stężenie maksymalne, sunitynibu jabłczan
Leksykon leków
Interakcje leku – Solu-Medrol 40 mg

Metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, który katalizuje 6β-hydroksylację steroidów, kluczową dla metabolizmu fazy I kortykosteroidów. Interakcje lekowe związane z CYP3A4 mają istotny wpływ na farmakokinetykę metyloprednizolonu: inhibitory CYP3A4 (np. izoniazyd, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają stężenie leku w osoczu, co może wymagać redukcji dawki, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital) obniżają stężenie metyloprednizolonu, wskazując na konieczność zwiększenia dawki. Ponadto, metyloprednizolon wchodzi w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, przeciwcukrzycowymi, immunosupresyjnymi oraz makrolidami, co wymaga monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, takich jak wskaźniki krzepliwości, glikemia i elektrolity (zwłaszcza potas).
6β-hydroksylacja steroidów, antycholinesteraza, bezsenność, blokada nerwowo-mięśniowa, bloker kanału wapniowego, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, drgawki, dysfagia, enzym CYP3A4, gęstość mineralna kości, glikokortykoidy, hiperglikemia, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens wątrobowy, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, krzepliwość krwi, lek antycholinergiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwymiotny, metabolizm wątrobowy, miastenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niezgodność farmaceutyczna, objaw psychotyczny, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, ostra miopatia, owrzodzenie, sól sodowa bursztynianu metyloprednizolonu, substrat CYP3A4, supresja nadnerczy, toksyczność steroidowa, uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie nastroju
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bosutinib Zentiva 400 mg

Bosutynib, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg w formie tabletek powlekanych, charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z medianą tmax wynoszącą 6 godzin oraz biodostępnością 34% po dawce 500 mg podanej podczas posiłku. W zakresie dawek 200–600 mg obserwuje się proporcjonalny wzrost AUC i Cmax, które są istotnie zwiększone przez obecność pokarmu (Cmax 1,8-krotnie, AUC 1,7-krotnie). Bosutynib wykazuje dużą dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji 2331 L) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (94–96%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z dominującymi metabolitami M2, M5 i M6, które mają ≤ 5% aktywności biologicznej leku. Okres półtrwania wynosi około 35,5 godziny, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (91,3% dawki), z minimalnym wydalaniem z moczem (3,29%).
białaczka Philadelphia, bilans masy, biodostępność leku, dystrybucja pozanaczyniowa, farmakokinetyka bosutynibu, farmakokinetyka populacyjna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, metabolit N-demetylowany, metabolit oksydechlorowany, metabolizm wątrobowy, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, przewlekła białaczka szpikowa, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, trudność w połykaniu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Aurovitas

Atorvastatin Aurovitas, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed i w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak choroby wątroby, spożywanie alkoholu, zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, czy wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach. W przypadku podwyższenia aminotransferaz powyżej 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po udarze krwotocznym lub zawałem lakunarnym, gdyż dawka 80 mg atorwastatyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem udaru krwotocznego. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy (CK >10x GGN), wymaga natychmiastowego przerwania terapii, a w przypadku immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) wskazane jest leczenie immunosupresyjne.
aminotransferaza, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lecytyna sojowa, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, nadwrażliwość na soję, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, zaburzenie czynności wątroby, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aricept 10 mg

Donepezyl chlorowodorek, stosowany w terapii choroby Alzheimera, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450 3A4 i 2D6. Inhibitory tych enzymów, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna (CYP3A4) oraz chinidyna i fluoksetyna (CYP2D6), mogą zwiększać stężenie donepezylu w osoczu nawet o około 30%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i wymaga monitorowania oraz ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory enzymów, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol, obniżają stężenie donepezylu, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną. Warto podkreślić, że nie obserwuje się istotnych interakcji z teofiliną, warfaryną, cymetydyną i digoksyną, co ułatwia stosowanie wielolekowe bez konieczności modyfikacji dawkowania.
agonista cholinergiczny, amiodaron, amitryptylina, antybiotyk makrolidowy, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, chinidyna, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, citalopram, cymetydyna, cytochrom P450, digoksyna, donepezyl chlorowodorek, działanie antycholinergiczne, erytromycyna, escitalopram, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym 2D6, izoenzym 3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antyarytmiczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, pimozyd, pochodna fenotiazyny, POChP, ryfampicyna, sertindol, sotalol, stabilizator nastroju, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, układ cholinergiczny, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zyprazydon
Leksykon substancji czynnych
Eletryptan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Eletryptan, agonista receptora 5-HT1 stosowany w leczeniu napadów migreny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko interakcji i działań niepożądanych. Nie należy go stosować jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy), gdyż może to prowadzić do znacznego wzrostu ekspozycji na lek. Eletryptan jest wskazany wyłącznie przy jednoznacznym rozpoznaniu migreny i nie powinien być stosowany w migrenach z porażeniem połowiczym, okoporaźnych, podstawnych ani w przypadku atypowych bólów głowy, które mogą wskazywać na poważne schorzenia naczyniowe mózgu. U pacjentów z chorobą wieńcową, niewydolnością serca lub czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca (m.in. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, palenie tytoniu, wiek >40 lat, płeć męska, kobiety pomenopauzalne) stosowanie eletryptanu jest przeciwwskazane lub wymaga dokładnej diagnostyki kardiologicznej. Po podaniu leku mogą wystąpić przemijające objawy ucisku w klatce piersiowej, które należy różnicować z chorobą niedokrwienną serca.
agonista receptora 5-HT1, ból głowy polekowy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, dziurawiec zwyczajny, eletryptan, erytromycyna, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, migrena, migrena okoporaźna, migrena podstawna, migrena z porażeniem połowiczym, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, niedobór laktazy, niedokrwienie serca, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, pęknięcie tętniaka, rytonawir, skurcz naczyń mózgowych, skurcz naczyń wieńcowych, SNRI, SSRI, udar, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sildenafil Sandoz 100 mg

Syldenafil jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, ketokonazol i itrakonazol, znacząco zwiększają stężenia syldenafilu (np. rytonawir podwaja AUC o 1000% i zwiększa Cmax o 300%), co wymaga ograniczenia dawki syldenafilu do 25 mg na 48 godzin lub całkowitego unikania kojarzenia. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, cymetydyna) również podnoszą ekspozycję na lek (AUC wzrasta o 182% i 56%), co sugeruje konieczność rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan i ryfampicyna, obniżają stężenia syldenafilu (AUC zmniejsza się o 62,6% przy bozentanie), co może wymagać zwiększenia dawki. Inne leki, w tym inhibitory CYP2C9, CYP2D6, leki moczopędne, inhibitory ACE, beta-adrenolityki i antagoniści wapnia, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę syldenafilu.
amlodypina, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, antagonista wapnia, azotan, azytromycyna, bozentan, cymetydyna, cytochrom P450, doksazosyna, działanie hipotensyjne alkoholu, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wapnia, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klirens syldenafilu, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek blokujący neurony adrenergiczne, lek blokujący receptory alfa-adrenergiczne, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek uwalniający tlenek azotu, lek zobojętniający, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, riocyguat, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl walsartan, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, szlak tlenek azotu/cGMP, tolbutamid, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 150 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych izoenzymów. Inhibitory CYP3A4/5 mogą zwiększać stężenie klindamycyny w surowicy, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory, takie jak ryfampicyna, obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Klindamycyna umiarkowanie hamuje CYP3A4, ale nie wpływa znacząco na inne izoenzymy CYP, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2E1 i CYP2D6. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami zwiotczającymi mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), które mogą prowadzić do przedłużonego bloku nerwowo-mięśniowego i powikłań śródoperacyjnych, oraz z antagonistami witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluindion), u których obserwuje się podwyższenie PT/INR i zwiększone ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów krzepnięcia.
acenokumarol, antagonista witaminy K, blok nerwowo-mięśniowy, cefalosporyna, Dalacin C, doustny środek antykoncepcyjny, enzymy CYP3A4, fluindion, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, klindamycyna, klindamycyna sulfotlenek, lek zwiotczający mięśnie, linkozamid, metabolizm klindamycyny, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, pankuronium, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, tubokuraryna, układ odpornościowy, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon substancji czynnych
Iwabradyna – Interakcje

Iwabradyna wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Farmakodynamicznie, jej działanie na zmniejszenie częstości pracy serca może nasilać efekty innych leków o podobnym mechanizmie, zwłaszcza tych wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, sotalol, amiodaron, pimozyd, erytromycyna i.v.), co zwiększa ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych (tiazydowych i pętlowych), ze względu na ryzyko hipokaliemii i nasilenia arytmii. Iwabradyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a jej stężenie w osoczu może być znacznie zwiększone przez silne inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, klarytromycyna), co jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko bradykardii. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (diltiazem, werapamil) również zwiększają stężenie iwabradyny (AUC 2-3 razy) i dodatkowo obniżają częstość akcji serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
amiodaron, amlodypina, antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, azolowa pochodna przeciwgrzybicza, barbiturany, beprydyl, beta-adrenolityk, bradykardia, chinidyna, cytochrom P450 3A4, cyzapryd, digoksyna, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, flukonazol, halofantryna, hipokaliemia, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, iwabradyna, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, lacydypina, lanzoprazol, lek moczopędny, meflochina, nefazodon, nelfinawir, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna dihydropirydyny, ryfampicyna, rytonawir, sertyndol, silny inhibitor CYP3A4, sotalol, syldenafil, symwastatyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zespół długiego odstępu QT, zyprazydon
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Arpixor 10 mg

Arpixor (arypiprazol) jest dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg i 30 mg, podawanych raz na dobę niezależnie od posiłków. W leczeniu schizofrenii zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę i maksymalną dawką 30 mg/dobę, przy czym skuteczność dawek powyżej 15 mg nie została jednoznacznie potwierdzona. W terapii epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I dawka początkowa i podtrzymująca to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę. W profilaktyce nawrotów maniakalnych dawka powinna być dostosowana indywidualnie, z możliwością zmniejszenia w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Lek nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży.
U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby nie jest wymagana modyfikacja dawki, natomiast w ciężkich zaburzeniach dawkowanie należy ustalać ostrożnie, nie przekraczając 30 mg/dobę. Nie ma konieczności zmiany dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, palących tytoń oraz w zależności od płci. U osób powyżej 65 roku życia zaleca się rozważenie niższej dawki początkowej ze względu na zwiększoną wrażliwość. Dawkowanie arypiprazolu wymaga korekty przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 lub CYP2D6 (zmniejszenie dawki) oraz induktorów CYP3A4 (zwiększenie dawki), z odpowiednim dostosowaniem po zakończeniu terapii tymi lekami. Tabletki 10 mg, 20 mg i 30 mg można dzielić na równe dawki, natomiast tabletki 15 mg nie są przeznaczone do łamania.
arypiprazol, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, metabolizm leku, monoterapia, pacjent geriatryczny, palenie tytoniu, podanie doustne, schizofrenia, terapia złożona, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapobieganie nawrotom
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vardenafil Holsten 5 mg

Vardenafil Holsten jest lekiem stosowanym w leczeniu zaburzeń erekcji u dorosłych mężczyzn, z zalecaną dawką początkową 10 mg przyjmowaną 25-60 minut przed planowaną aktywnością seksualną. Dawkę można modyfikować w zakresie 5-20 mg, nie przekraczając jednej dawki na dobę. U pacjentów ≥65 lat dawka początkowa pozostaje bez zmian, jednak zwiększenie do 20 mg wymaga ostrożnej oceny tolerancji. W przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby (A-B wg Childa-Pugha) zaleca się rozpoczęcie od 5 mg, z maksymalną dawką 10 mg dla stopnia B. Przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach nerek nie ma konieczności dostosowania dawki, natomiast u pacjentów z ciężkim upośledzeniem funkcji nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) dawkę początkową ustala się na 5 mg, z możliwością stopniowego zwiększania do 20 mg.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, erytromycyna, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, klarytromycyna, klirens kreatyniny, politerapia, posiłek wysokotłuszczowy, skala Childa-Pugha, skuteczność terapeutyczna, wardenafil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvachol

Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii objawiającej się bólami mięśni, osłabieniem i podwyższoną aktywnością kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy, co może prowadzić do rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Ryzyko to jest dawkozależne: w badaniu klinicznym częstość miopatii wynosiła 0,03% przy dawce 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale mięśnia sercowego przy dawce 80 mg/dobę wzrosło do około 1,0%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów azjatyckiego pochodzenia oraz u nosicieli allelu c.521T>C genu SLCO1B1, u których ryzyko miopatii jest znacząco wyższe (do 15% u homozygot). Aktywność CK powinna być monitorowana, zwłaszcza przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek ≥65 lat, płeć żeńska, zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny) oraz w trakcie terapii w przypadku wystąpienia objawów mięśniowych. Przerwanie leczenia jest wskazane przy CK >5-krotnej górnej granicy normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
allel c.521T>C, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białko transportujące aniony organiczne, brak laktazy, cholesterol LDL, ciężka hipercholesterolemia, daptomycyna, fenofibrat, fibrat, genotyp CC, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, transporter BCRP, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Juzimette 50 mg + 850 mg

Produkt leczniczy Juzimette, zawierający sytagliptynę (50 mg dwa razy na dobę) oraz metforminę (1000 mg dwa razy na dobę), nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami aktywnymi u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jednakże, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii, szczególnie u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby. Przed badaniami radiologicznymi z użyciem jodowych środków kontrastowych należy przerwać stosowanie Juzimette na co najmniej 48 godzin i wznowić terapię dopiero po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek. Ponadto, leki takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe mogą pogarszać czynność nerek i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, co wymaga monitorowania funkcji nerek podczas ich stosowania w skojarzeniu z Juzimette.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagoniści receptora angiotensyny, cukrzyca typu 2, digoksyna, diuretyk, dysfagia, glikokortykosteroid, glikoproteina p, inhibitor CYP3A4, inhibitor transportera kationów organicznych, inhibitor transportera usuwania leków, inhibitory cyklooksygenazy, inhibitory konwertazy angiotensyny, inhibitory transporterów nerkowych, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP450, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, metformina, niesteroidowe leki przeciwzapalne, schyłkowa niewydolność nerek, środek kontrastowy, transporter anionów organicznych, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – ZolpiGen 10 mg

Zolpidem (ZolpiGen 10 mg) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z alkoholem, opioidami oraz lekami o działaniu hamującym ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak neuroleptyki, leki nasenne, przeciwlękowe, przeciwdepresyjne (m.in. bupropion, dezypramina, fluoksetyna, sertralina, wenlafaksyna) oraz leki przeciwpadaczkowe i przeciwhistaminowe. Alkohol nasila sedację i ryzyko zaburzeń świadomości, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Opioidy zwiększają ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, dlatego zaleca się ograniczenie dawki i czasu leczenia. Interakcje z inhibitorami CYP3A4, takimi jak fluwoksamina i ketokonazol, prowadzą do wzrostu stężenia zolpidemu (np. ketokonazol zwiększa AUC o 83%), co nasila działanie sedatywne. Induktory CYP3A4, jak ryfampicyna i ziele dziurawca zwyczajnego, obniżają stężenie i skuteczność zolpidemu (zmniejszenie Cmax o 33,7% i AUC o 30% przy zielem dziurawca). Cyprofloksacyna również zwiększa stężenie zolpidemu i nie jest zalecana do jednoczesnego stosowania.
bupropion, chlorpromazyna, CYP3A4, cyprofloksacyna, cytochrom P-450, depresant OUN, depresja oddechowa, depresja OUN, dezypramina, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, farmakodynamika, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperydol, halucynacje wzrokowe, induktor CYP3A4, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, ketokonazol, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, opioid, ranitydyna, ryfampicyna, sedacja, sertralina, warfaryna, wenlafaksyna, zolpidem
Leksykon leków
Interakcje leku – Betacal (50 mcg+ 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy Betacal, zawierający kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon (0,5 mg/g) w formie żelu, nie posiada specyficznych badań dotyczących interakcji farmakologicznych. Kalcypotriol, jako analog witaminy D3, może nasilać działanie leków wpływających na metabolizm wapnia, co przy stosowaniu na rozległe powierzchnie skóry wymaga monitorowania poziomu wapnia w surowicy. Betametazon, będący kortykosteroidem, może indukować enzymy cytochromu P450, jednak przy miejscowym stosowaniu ryzyko interakcji jest niskie. Potencjalne interakcje z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać biodostępność betametazonu, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowym. Absorpcja ogólnoustrojowa obu substancji jest minimalna przy prawidłowym stosowaniu, co ogranicza ryzyko interakcji systemowych.
absorpcja ogólnoustrojowa, betametazon, biodostępność, butylohydroksytoluen, cytochrom P450, działanie immunosupresyjne, enzym cytochromu P450, hiperkalcemia, inhibitor CYP3A4, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, kalcypotriol, ketokonazol, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, metabolizm wapnia, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, olej rycynowy, promieniowanie UV, reakcja fototoksyczna, witamina D3
Leksykon leków
Interakcje leku – Tegretol 20 mg/ml

Karbamazepina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 do aktywnego metabolitu 10,11-epoksydu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP3A4 (np. makrolidy, azole przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV) mogą zwiększać stężenie karbamazepiny i jej metabolitu, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenobarbital) obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając efekt terapeutyczny. Karbamazepina sama jest silnym induktorem enzymów wątrobowych, co może obniżać stężenia wielu leków, w tym doustnych antykoagulantów, antydepresantów, immunosupresantów, statyn, leków przeciwpsychotycznych i hormonalnych środków antykoncepcyjnych, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawek. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), które należy odstawić co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem terapii karbamazepiną.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, ataksja, blokada nerwowo-mięśniowa, cytochrom P450 3A4, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diplopia, doustny antykoagulant, działanie niepożądane, epoksyd karbamazepiny, hepatotoksyczność, hiponatremia, induktor CYP3A4, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, lek przeciwgrzybiczny, mikrosomalna hydrolaza epoksydowa, niedepolaryzujący lek zwiotczający, objaw neurologiczny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie funkcji poznawczej, zakrzepica
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sunitinib Glenmark 25 mg

Terapia sunitynibem (Sunitinib Glenmark) powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w onkologii. Lek dostępny jest w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, a dawkowanie zależy od wskazania. W leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zalecana dawka wynosi 50 mg doustnie raz na dobę przez 4 tygodnie, po czym następuje 2-tygodniowa przerwa (schemat 4/2). W terapii nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET) stosuje się 37,5 mg raz na dobę bez przerw. Dawkę można modyfikować o 12,5 mg w zależności od tolerancji, nie przekraczając 75 mg ani nie schodząc poniżej 25 mg w GIST i MRCC, oraz maksymalnie 50 mg w pNET. W przypadku nietolerancji możliwe jest czasowe wstrzymanie leczenia.
hemodializa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kapsułka twarda, ketokonazol, klasyfikacja Childa-Pugha, leczenie przeciwnowotworowe, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, schyłkowa niewydolność nerek, sunitinib, terapia skojarzona, tolerancja leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 40 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem) również podnoszą stężenie leku, co wymaga dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a ich jednoczesne stosowanie z atorwastatyną wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, przy czym stosowanie letermowiru z cyklosporyną i atorwastatyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie miotoksyczne, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, leczenie hipolipemizujące, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, metabolit atorwastatyny, metabolizm wątrobowy, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, polipeptydy transportujące aniony organiczne 1B1, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, transporter białkowy, triglicerydy, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Quetiapine Orion 200 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Silni inhibitory CYP3A4, tacy jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny (dawka 25 mg), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Spożywanie soku grejpfrutowego, naturalnego inhibitora CYP3A4, również jest niewskazane. Leki indukujące enzymy wątrobowe, np. karbamazepina i fenytoina, mogą znacząco zwiększać klirens kwetiapiny (zmniejszenie ekspozycji do 13% przy karbamazepinie, wzrost klirensu o około 450% przy fenytoinie), co może wymagać dostosowania dawki. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami antycholinergicznymi – nasilają działania niepożądane związane z blokadą receptorów muskarynowych.
arytmia, ciśnienie tętnicze krwi, cymetydyna, działanie antycholinergiczne, działanie depresyjne na OUN, działanie serotoninergiczne, enzym mikrosomalny, enzym wątrobowy, farmakokinetyka litu, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klirens kwetiapiny, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, ostry zespół maniakalny, parametr farmakokinetyczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, rysperydon, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ pokarmowy, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji psychomotorycznych, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie poznawcze, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumilar Duo 5 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Sumilar Duo, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Ramipryl jest przeciwwskazany w połączeniu z sakubitrylem i walsartanem oraz podczas pozaustrojowych zabiegów z użyciem określonych błon dializacyjnych ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego i reakcji rzekomoanafilaktycznych. Konieczna jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie potasu (np. spironolakton, triamteren, suplementy potasu), antagonistów angiotensyny II, takrolimusu, cyklosporyny, heparyny, trimetoprimu, leków moczopędnych, azotanów oraz innych leków obniżających ciśnienie tętnicze, ze względu na ryzyko hiperkaliemii i niedociśnienia tętniczego. Podwójna blokada układu RAA zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. Ponadto inhibitory ACE mogą nasilać toksyczność litu i wywoływać reakcje hematologiczne w połączeniu z lekami immunosupresyjnymi i cytostatykami. Spożycie alkoholu nasila działanie hipotensyjne i może upośledzać metabolizm amlodypiny, zwiększając ryzyko niedociśnienia.
antagonista angiotensyny II, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, działanie wazopresyjne, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, lek moczopędny oszczędzający potas, lek obniżający ciśnienie tętnicze, lek przeciwgrzybiczny, lek sympatykomimetyczny, metabolizm leku, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl, stężenie potasu w surowicy, takrolimus, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zabieg pozaustrojowy, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sortis 20

Atorwastatyna (Sortis) wymaga szczegółowego monitorowania funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz, której trzykrotne przekroczenie górnej granicy normy (GGN) wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią chorób wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałach lakunarnych, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. Ponadto, atorwastatyna może indukować miopatię, zapalenie mięśni oraz rabdomiolizę, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotność GGN, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Wskazane jest badanie CK przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, wiek >70 lat oraz interakcje lekowe podnoszące stężenie atorwastatyny.
atorwastatyna, brak laktazy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar mózgowy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Uronorm 5 mg

Lek Uronorm zawiera bursztynian solifenacyny w dawkach 5 mg i 10 mg (odpowiednio 3,8 mg i 7,5 mg solifenacyny) i jest stosowany doustnie, raz na dobę. Standardowa dawka początkowa dla dorosłych, w tym osób starszych, wynosi 5 mg, którą można zwiększyć do 10 mg w zależności od potrzeb klinicznych. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) nie jest wymagana modyfikacja dawki, natomiast u osób z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min) dawka nie powinna przekraczać 5 mg na dobę. Podobne ograniczenia dotyczą pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh 7-9), gdzie maksymalna dawka to również 5 mg na dobę.
bursztynian solifenacyny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450 3A4, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenie czynności wątroby, nelfinawir, podanie doustne, rytonawir, skala Child-Pugh, solifenacyna, tabletka powlekana, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, Uronorm, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Sandoz 500 mg

Octan abirateronu wykazuje liczne interakcje lekowe, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście metabolizmu przez enzym CYP3A4 oraz wpływu na inne enzymy wątrobowe, takie jak CYP2D6 i CYP2C8. Silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna w dawce 600 mg/dobę, mogą obniżyć AUC abirateronu o 55%, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania, jeśli to możliwe. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron hamuje CYP2D6, co prowadzi do niemal trzykrotnego wzrostu ekspozycji na substraty tego enzymu (np. dekstrometorfan), a także zwiększa AUC pioglitazonu (substratu CYP2C8) o 46%, co wymaga monitorowania leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez te enzymy. Ponadto metabolity abirateronu mogą hamować nośnik OATP1B1, potencjalnie zwiększając stężenia leków eliminowanych tą drogą, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających znaczenie tej interakcji.
CYP3A4, częstoskurcz komorowy, dekstrometorfan, farmakokinetyka abirateronu, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibicja CYP2C8, inhibicja CYP2D6, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, metadon, moksyfloksacyna, nośnik OATP1B1, octan abirateronu, pioglitazon, ryfampicyna, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alfurion

Przed zastosowaniem alfuzosyny (Alfurion) należy dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta, zwracając szczególną uwagę na funkcję nerek – lek jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny <30 ml/min. Należy monitorować pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe lub azotany ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza w pierwszych godzinach terapii. U osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z chorobami serca (w tym ostrą niewydolnością serca) konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hemodynamicznych. W przypadku wystąpienia lub zaostrzenia dławicy piersiowej leczenie alfuzosyną należy przerwać. Szczególną ostrożność wymaga także stosowanie u pacjentów z wydłużonym odstępem QTc lub przyjmujących leki wpływające na ten parametr, gdzie wskazane jest monitorowanie EKG.
alfa-1-adrenolityk, alfuzosyna chlorowodorek, azotan, ciśnienie tętnicze, dławica piersiowa, IFIS, inhibitor CYP3A4, klirens kreatyniny, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wieńcowa, ostra niewydolność serca, parametry hemodynamiczne, priapizm, przedłużone uwalnianie, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności nerek, zaćma, zespół małej źrenicy
Leksykon leków
Interakcje leku – Imatenil 400 mg

Imatynib, substancja czynna leku Imatenil, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P-450. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać stężenie imatynibu w osoczu (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają ekspozycję na imatynib (Cmax o 54%, AUC o 74%), co może prowadzić do niepowodzenia terapii i wskazuje na konieczność unikania ich jednoczesnego stosowania. Imatynib jest również inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, w tym immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus), przeciwpsychotycznych (pimozyd), beta-blokerów (metoprolol) oraz statyn (symwastatyna – wzrost Cmax 2-krotny, AUC 3,5-krotny). W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym zaleca się szczególną ostrożność i monitorowanie stężeń.
alkaloid sporyszu, ALL Ph+, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczny, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, CYP2D6, CYP3A4, dziurawiec, glejak złośliwy, glikokortykosteroid, heparyna niskocząsteczkowa, heparyna standardowa, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, ketokonazol, L-asparaginaza, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, lewotyroksyna, mielosupresja, niedokrwistość, O-glukuronidacja paracetamolu, pochodna kumaryny, ryfampicyna, triazolobenzodiazepina, trombocytopenia
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tulip 80 mg 80 mg

Lek Tulip 80 mg, zawierający atorwastatynę wapniową trójwodną, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 207,1 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (GGN). Ponadto, lek jest przeciwwskazany w okresie ciąży, karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. Również jednoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir jest zabronione z powodu ryzyka istotnego wzrostu stężenia atorwastatyny i powikłań miopatycznych.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna wapniowa trójwodna, choroba wątroby, cyklosporyna, czynniki predysponujące do miopatii, dziedziczna choroba mięśni, fibraty, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, terapia hipolipemizująca, toksyczny wpływ na mięśnie, WZW typu C, zaburzenie funkcji nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Bortezomib TZF 3,5 mg

Bortezomib wykazuje słabe hamowanie izoenzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4), z metabolizmem w około 7% zależnym od CYP2D6, co nie wpływa istotnie na farmakokinetykę u pacjentów z fenotypem wolnego metabolizmu CYP2D6. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i rytonawir, zwiększają AUC bortezomibu o około 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i ewentualnej modyfikacji dawki. Z kolei silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają AUC o około 45%, co znacząco zmniejsza skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory CYP2C19 (omeprazol) oraz słabe induktory CYP3A4 (deksametazon) nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu. Melfalan z prednizonem zwiększa AUC bortezomibu o 17%, co nie jest klinicznie istotne.
AUC, bortezomib, CYP2D6, cytochrom P450, deksametazon, działanie sedatywne, dziurawiec, farmakokinetyka bortezomibu, fenobarbital, fenytoina, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek hipoglikemizujący, lek przeciwbólowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwwymiotny, melfalan i prednizon, neuropatia obwodowa, odwodnienie, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, stężenie glukozy we krwi, zaburzenie elektrolitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apo-Atorva 20 mg

Lek Apo-Atorva, zawierający atorwastatynę wapniową, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z czynną chorobą wątroby lub trwałym, ponad 3-krotnym wzrostem aktywności aminotransferaz w osoczu. Stosowanie u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji jest również bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko teratogenne wynikające z hamowania syntezy cholesterolu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i powikłań takich jak miopatia czy rabdomioliza.
aminotransferaza, atorwastatyna wapniowa, choroba wątroby, ciąża, ezetymib, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor PCSK9, karmienie piersią, lek przeciwwirusowy, miopatia, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, rabdomioliza, stanol roślinny, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie lipidowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Alvesco 80 80 mcg/dawkę inh.

Cyklezonid, substancja czynna preparatu Alvesco 80, jest metabolizowany do aktywnego metabolitu M1 głównie przez enzym CYP3A4. Badania wykazały, że silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir i nelfinawir, powodują około 3,5-krotne zwiększenie stężenia M1, bez zmiany poziomu samego cyklezonidu. Taka interakcja może nasilać ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów, dlatego jednoczesne stosowanie tych leków z cyklezonidem powinno być unikane, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko. Umiarkowane i słabe inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, cymetydyna) wykazują odpowiednio umiarkowane i minimalne hamowanie metabolizmu M1, co wymaga zachowania ostrożności lub zwykle nie wymaga modyfikacji dawkowania. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność cyklezonidu poprzez zwiększenie metabolizmu M1, co wymaga monitorowania terapii i ewentualnej korekty dawki.
antagonista receptora leukotrienowego, badanie in vitro, beta-2-mimetyk, biotransformacja, cymetydyna, CYP3A4, działanie niepożądane kortykosteroidów, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, enzym cytochromu P450, erytromycyna, etanol, farmakokinetyka cyklezonidu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fluwoksamina, hamowanie metabolizmu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, metabolit M1, metabolizm cyklezonidu, nelfinawir, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, teofilina, układ enzymatyczny CYP3A4, umiarkowany inhibitor CYP3A4
Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamid APTEO MED 2 mg

Loperamid APTEO MED (loperamidu chlorowodorek) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na glikoproteinę P oraz izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 i CYP2C8. Inhibitory glikoproteiny P, takie jak chinidyna i rytonawir, zwiększają stężenie loperamidu w osoczu 2-3-krotnie po dawce 16 mg. Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, np. itrakonazol (4 mg loperamidu) i ketokonazol (16 mg loperamidu), powodują wzrost stężenia loperamidu odpowiednio 3-4 i 5-krotny. Gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, podwaja stężenie loperamidu, a ich skojarzenie (itrakonazol + gemfibrozyl) prowadzi do 4-krotnego wzrostu maksymalnego stężenia i 13-krotnej ekspozycji. Pomimo tych wzrostów, nie zaobserwowano nasilenia działań ośrodkowych, co potwierdzono testami psychomotorycznymi i pupilometrią. Jednak ze względu na potencjalne ryzyko, zaleca się ostrożność, monitorowanie pacjentów i rozważenie zmniejszenia dawki loperamidu przy jednoczesnym stosowaniu tych inhibitorów.
antagonizm farmakodynamiczny, chinidyna, cisapryd, cytochrom P450, desmopresyna, działanie farmakodynamiczne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, gemfibrozyl, glikoproteina p, hiponatremia, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, loperamid chlorowodorek, metoklopramid, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, skojarzenie itrakonazolu i gemfibrozylu, synergizm farmakodynamiczny, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrucie wodne
Leksykon leków
Interakcje leku – Flixotide Dysk 500 mcg/dawkę inh.

Flutykazon propionian, podawany wziewnie w preparacie Flixotide Dysk, charakteryzuje się niskimi stężeniami w osoczu z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i wysokiego klirensu osoczowego zależnego od izoenzymu CYP3A4. Inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, ketokonazol, itrakonazol oraz produkty zawierające kobicystat, znacząco zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową flutykazonu, co prowadzi do obniżenia stężenia kortyzolu w surowicy i ryzyka wystąpienia zespołu Cushinga oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. Rytonawir, jako bardzo silny inhibitor CYP3A4, powoduje istotne klinicznie interakcje, dlatego jednoczesne stosowanie z flutykazonem jest przeciwwskazane, chyba że korzyść przewyższa ryzyko. Ketokonazol zwiększa ekspozycję na flutykazon o 150%, a itrakonazol również podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Erytromycyna wykazuje pomijalny wpływ na farmakokinetykę flutykazonu.
cytochrom P450 3A4, dysfagia, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka flutykazonu, flutykazon propionian, flutykazonu propionian, inhibitor CYP3A4, klirens osoczowy, kobicystat, metabolizm pierwszego przejścia, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, stężenie kortyzolu, twarz księżycowata, zaburzenie metaboliczne, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Krka

Atorvastatin Krka wymaga monitorowania czynności wątroby przed i w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonymi aminotransferazami, gdzie wartości powyżej 3-krotnej GGN wskazują na konieczność zmniejszenia dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u pacjentów po udarze krwotocznym, gdzie dawka 80 mg atorwastatyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem udaru krwotocznego. Ryzyko miopatii i rabdomiolizy, charakteryzujące się wzrostem kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej GGN, wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni, wcześniejszymi uszkodzeniami mięśni po statynach lub fibratach oraz u osób starszych (>70 lat). Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć aktywność CK, a w przypadku wartości >5 razy GGN leczenie nie powinno być inicjowane. Monitorowanie kliniczne i biochemiczne jest kluczowe, a w przypadku wystąpienia bólów mięśniowych z podwyższoną CK (>5 razy GGN) należy rozważyć odstawienie leku.
aminotransferaza, ból mięśniowy, brak laktazy, choroba mięśni, choroba wątroby, cukrzyca, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy