Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lerkanidypina, jako substancja czynna produktu leczniczego Lercan, podlega licznym istotnym interakcjom z innymi lekami oraz substancjami, które należy uwzględnić podczas terapii. Interakcje te mogą prowadzić do zmiany skuteczności leczenia lub zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.¹

Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie

Inhibitory CYP3A4 stanowią grupę leków, których jednoczesne stosowanie z lerkanidypiną jest przeciwwskazane. Wynika to z faktu, że lerkanidypina jest metabolizowana przez enzym CYP3A4, a hamowanie tego enzymu prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia leku w osoczu. Badania z ketokonazolem wykazały aż 15-krotne zwiększenie AUC i 8-krotne zwiększenie Cmax eutomeru S-lerkanidypiny.²

Do inhibitorów CYP3A4, których stosowanie z lerkanidypiną jest przeciwwskazane, należą:³

• Ketokonazol – lek przeciwgrzybiczy
• Itrakonazol – lek przeciwgrzybiczy
• Rytonawir – lek przeciwwirusowy
• Erytromycyna – antybiotyk makrolidowy
• Troleandomycyna – antybiotyk makrolidowy
• Klarytromycyna – antybiotyk makrolidowy

Cyklosporyna to kolejny lek, którego jednoczesne stosowanie z lerkanidypiną jest przeciwwskazane. Badania wykazały wzajemne zwiększenie stężeń obu leków przy jednoczesnym podaniu. U zdrowych ochotników jednoczesne podanie lerkanidypiny i cyklosporyny powodowało 3-krotne zwiększenie stężenia lerkanidypiny w osoczu i 21% zwiększenie AUC cyklosporyny. Co ciekawe, podanie cyklosporyny 3 godziny po lerkanidypinie nie wpływało na stężenie lerkanidypiny, ale zwiększało AUC cyklosporyny o 27%.⁴

Grejpfruty oraz sok grejpfrutowy hamują metabolizm lerkanidypiny, co prowadzi do zwiększenia jej biodostępności i nasilenia działania hipotensyjnego. Podczas terapii lerkanidypiną nie należy spożywać grejpfrutów ani pić soku grejpfrutowego.⁵

Niezalecane jednoczesne stosowanie

Induktory CYP3A4 mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe lerkanidypiny, dlatego ich jednoczesne stosowanie wymaga zachowania ostrożności i częstszej kontroli ciśnienia tętniczego. Do induktorów CYP3A4 należą:⁶

• Leki przeciwdrgawkowe – fenytoina, fenobarbital, karbamazepina
• Ryfampicyna – lek przeciwgruźliczy

Interakcje wymagające środków ostrożności

Substraty CYP3A4 to leki, których jednoczesne stosowanie z lerkanidypiną wymaga szczególnej ostrożności. Należą do nich:⁷

• Terfenadyna – lek przeciwhistaminowy
• Astemizol – lek przeciwhistaminowy
• Leki przeciwarytmiczne klasy III:
  • Amiodaron
  • Chinidyna
  • Sotalol

Midazolam: Jednoczesne stosowanie lerkanidypiny w dawce 20 mg z midazolamem u osób w podeszłym wieku zwiększa wchłanianie lerkanidypiny o około 40% i opóźnia czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) z 1,75 do 3 godzin. Stężenia midazolamu pozostają niezmienione.⁸

Metoprolol: Przy jednoczesnym podawaniu lerkanidypiny z metoprololem, biodostępność metoprololu nie zmienia się, natomiast biodostępność lerkanidypiny zmniejsza się o 50%. Jest to prawdopodobnie skutek zmniejszenia przepływu krwi w wątrobie wywołanego przez beta-adrenolityki. Lerkanidypina może być bezpiecznie stosowana z beta-adrenolitykami, ale może być konieczne dostosowanie jej dawki.⁹

Digoksyna: Jednoczesne podawanie 20 mg lerkanidypiny na dobę pacjentom leczonym β-metylodigoksyną zwiększa Cmax digoksyny średnio o 33%, nie wpływając istotnie na AUC i klirens nerkowy. Pacjenci przyjmujący jednocześnie digoksynę powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów toksycznego działania digoksyny.¹⁰

Inne interakcje lekowe

Fluoksetyna: Badania u osób w wieku 65 ± 7 lat nie wykazały istotnych klinicznie zmian w farmakokinetyce lerkanidypiny podczas jednoczesnego stosowania z fluoksetyną, która jest inhibitorem cytochromu CYP2D6 i CYP3A4.¹¹

Cymetydyna: Podawanie 800 mg cymetydyny na dobę nie powoduje istotnych zmian stężenia lerkanidypiny w osoczu. Należy jednak zachować ostrożność przy stosowaniu większych dawek cymetydyny, gdyż mogą one zwiększyć biodostępność i nasilić działanie hipotensyjne lerkanidypiny.¹²

Symwastatyna: Jednoczesne stosowanie lerkanidypiny w dawce 20 mg z symwastatyną w dawce 40 mg nie zmienia istotnie AUC lerkanidypiny, natomiast zwiększa AUC symwastatyny o 56% i jej czynnego metabolitu β-hydroksykwasu o 28%. Zmiany te prawdopodobnie nie mają znaczenia klinicznego. Nie przewiduje się interakcji, gdy lerkanidypina podawana jest rano, a symwastatyna wieczorem, zgodnie z zaleceniami dla obu leków.¹³

Leki moczopędne i inhibitory ACE: Lerkanidypina może być bezpiecznie stosowana z lekami moczopędnymi i inhibitorami ACE.¹⁴

Inne leki wpływające na ciśnienie tętnicze: Podobnie jak w przypadku wszystkich leków przeciwnadciśnieniowych, jednoczesne stosowanie lerkanidypiny z innymi lekami wpływającymi na ciśnienie tętnicze może nasilać działanie hipotensyjne. Dotyczy to:¹⁵

• Alfa-adrenolityków stosowanych w leczeniu objawów związanych z zaburzeniami układu moczowego
• Trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
• Neuroleptyków

Z kolei jednoczesne stosowanie lerkanidypiny z kortykosteroidami może prowadzić do osłabienia działania hipotensyjnego.¹⁶

Interakcje leku z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas leczenia lerkanidypiną jest niezalecane. Alkohol może nasilać działanie rozszerzające naczynia krwionośne leków przeciwnadciśnieniowych, co w przypadku lerkanidypiny może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego.¹⁷

Mechanizm tej interakcji polega na synergistycznym działaniu lerkanidypiny i alkoholu na naczynia krwionośne. Alkohol powoduje rozszerzenie naczyń, które w połączeniu z podobnym działaniem lerkanidypiny może prowadzić do:

• Znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego
• Zwiększonego ryzyka wystąpienia objawów hipotensji ortostatycznej (zawroty głowy, omdlenia przy zmianie pozycji ciała)
• Nasilenia działań niepożądanych związanych z rozszerzeniem naczyń, takich jak bóle głowy, zaczerwienienie twarzy

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z zaburzeniami funkcji wątroby, u których metabolizm zarówno alkoholu, jak i lerkanidypiny może być spowolniony.

Tabela interakcji leku Lercan