cytochrom P-450
Cytochrom P-450 (CYP450) to rodzina enzymów, która odgrywa kluczową rolę w metabolizmie leków i innych substancji obcych dla organizmu. Enzymy te są hemoproteinami zawierającymi w swojej strukturze żelazo, co nadaje im charakterystyczne właściwości spektroskopowe i katalityczne.
System enzymatyczny CYP450 występuje głównie w wątrobie, ale także w jelitach, płucach, nerkach i innych tkankach. Uczestniczy w I fazie biotransformacji ksenobiotyków, katalizując reakcje utleniania, redukcji i hydrolizy, co zwykle prowadzi do zwiększenia hydrofilowości związków i ułatwia ich wydalanie z organizmu.
Izoformy cytochromu P-450 wykazują znaczne zróżnicowanie genetyczne, co może prowadzić do istotnych różnic w metabolizmie leków między pacjentami. Polimorfizmy genów kodujących te enzymy mogą skutkować powstawaniem fenotypów wolnych, pośrednich, szybkich lub ultraszybkich metabolizerów, co ma bezpośrednie przełożenie na skuteczność terapii i ryzyko działań niepożądanych.
Interakcje lekowe na poziomie cytochromu P-450 stanowią istotny problem kliniczny. Leki mogą być inhibitorami, induktorami lub substratami poszczególnych izoform CYP450, co może prowadzić do zmiany stężenia i działania innych jednocześnie stosowanych preparatów. Najważniejsze izoformy z punktu widzenia metabolizmu leków to CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibandronic Acid Viatris 150 mg
Kwas ibandronowy charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, gdzie działanie na tkankę kostną nie koreluje bezpośrednio z poziomem leku w surowicy. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi około 0,6%, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w czasie 0,5-2 godzin (mediana 1 godzina). Istotne jest przyjmowanie leku na czczo, gdyż spożycie posiłków lub napojów innych niż woda w ciągu 60 minut od podania zmniejsza biodostępność o około 90% i wpływa negatywnie na przyrost gęstości mineralnej kości (BMD). Kwas ibandronowy wiąże się z białkami osocza w 85-87%, nie ulega metabolizmowi, a eliminacja odbywa się przez wbudowanie 40-50% dawki w tkankę kostną oraz wydalanie nerkowe w stanie niezmienionym. Okres półtrwania jest zmienny (10-72 h), a klirens całkowity wynosi 84-160 ml/min, z klirensem nerkowym około 60 ml/min u zdrowych kobiet po menopauzie, zależnym od klirensu kreatyniny.
białka osocza, biodostępność, bisfosfoniany, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P-450, dysfagia, gęstość mineralna kości, hemodializa, izoenzymy P450, klirens, klirens kreatyniny, krwiobieg, kwas ibandronowy, objętość dystrybucji, schyłkowa choroba nerek, stężenie osoczowe, stężenie w surowicy, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wychwyt kostny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Rexetin 20 mg
Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie paroksetyny z innymi lekami serotoninergicznymi (np. L-tryptofan, tryptany, linezolid, inne SSRI, lit, opioidy takie jak tramadol czy petydyna), co może prowadzić do zespołu serotoninowego – stanu zagrażającego życiu. Przeciwwskazane jest łączenie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na wysokie ryzyko tego zespołu. Ponadto, paroksetyna hamuje izoenzym CYP2D6, co powoduje znaczne zwiększenie stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak pimozyd (2,5-krotne zwiększenie stężenia przy dawce 2 mg), tiorydazyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, rysperydon czy metoprolol (szczególnie w niewydolności serca). Współstosowanie z pimozydem i tiorydazyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych (np. torsade de pointes). Należy także zachować ostrożność przy łączeniu paroksetyny z lekami wydłużającymi QT oraz fentanylem ze względu na potencjalne interakcje serotoninergiczne.
arytmia komorowa, atomoksetyna, blokada nerwowo-mięśniowa, chlorek metylotioniny, cytochrom P-450, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fozamprenawir, indukcja enzymów, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, L-tryptofan, lek przeciwarytmiczny, linezolid, metoprolol, miwakurium, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pimozyd, prawastatyna, procyklidyna, rysperydon, SSRI, suksametonium, tamoksyfen, tiorydazyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazole Reig Jofre 40 mg
Pantoprazol REIG JOFRE w dawce 40 mg, podawany dożylnie, jako inhibitor pompy protonowej wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądkowego oraz metabolizm przez enzymy cytochromu P-450 (głównie CYP2C19 i CYP3A4). Istotne klinicznie jest zmniejszenie biodostępności leków o pH-zależnym wchłanianiu, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynib oraz leki przeciwretrowirusowe (zwłaszcza atazanawir), co może prowadzić do obniżenia ich skuteczności terapeutycznej. Jednoczesne stosowanie pantoprazolu z atazanawirem jest przeciwwskazane. Ponadto, u pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny (fenprokumon, warfaryna) zaleca się monitorowanie INR podczas rozpoczynania, zakończenia lub nieregularnego stosowania pantoprazolu ze względu na ryzyko zmian wartości protrombinowego wskaźnika znormalizowanego.
amoksycylina, antybiotyk, atazanawir, azole przeciwgrzybicze, choroba wątroby, choroba wrzodowa, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, diazepam, digoksyna, diklofenak, doustny środek antykoncepcyjny, eradykacja Helicobacter pylori, erlotynib, etynyloestriadol, fenprokumon, glibenklamid, glikoproteina p, inhibitor pompy protonowej, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwas solny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lewonorgestrel, metoprolol, metronidazol, naproksen, nifedypina, pH żołądkowe, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, środek zobojętniający kwas żołądkowy, teofilina, warfaryna, zakażenie HIV, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Interakcje leku – Anesteloc Max 20 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, podwyższa pH żołądka, co może znacząco wpływać na farmakokinetykę leków wymagających kwaśnego środowiska do prawidłowego wchłaniania. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir), których biodostępność jest znacznie obniżona, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie ketokonazol i inne leki zależne od niskiego pH wykazują zmniejszone wchłanianie, co wymaga rozważenia alternatyw lub modyfikacji schematu podawania. W przypadku pochodnych kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwuje się potencjalne zmiany INR, dlatego zaleca się monitorowanie czasu protrombinowego, zwłaszcza przy rozpoczynaniu, kończeniu lub nieregularnym stosowaniu pantoprazolu. U pacjentów otrzymujących wysokie dawki metotreksatu (≥300 mg) istnieje ryzyko zwiększenia stężenia leku, co może wymagać czasowego odstawienia pantoprazolu.
atazanawir, biodostępność, błona śluzowa żołądka, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, cytochrom P-450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, etynyloestradiol, farmakokinetyka wchłaniania, fenprokumon, fenytoina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, kofeina, lek przeciwbólowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzapalny, lek psychotropowy, lek sercowo-naczyniowy, lewonorgestrel, łuszczyca, metoprolol, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, naproksen, nelfinawir, nifedypina, opróżnianie żołądka, pantoprazol, pH żołądkowe, piroksykam, pochodne kumaryny, środek zobojętniający, teofilina, warfaryna, wydzielanie kwasu solnego - Leksykon leków
Interakcje leku – Doneprion 5 mg
Donepezyl, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) oraz CYP2D6 (fluoksetyna, chinidyna) mogą zwiększać stężenie donepezylu w osoczu nawet o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, alkohol) obniżają stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność. Donepezyl nie wpływa na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny czy digoksyny, a także nie jest przez nie modyfikowany. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami o działaniu antycholinergicznym, które osłabiają efekt terapeutyczny donepezylu, oraz z lekami cholinergicznymi i środkami blokującymi połączenia nerwowo-mięśniowe, gdzie obserwuje się efekt synergistyczny i ryzyko nasilenia działań niepożądanych.
amiodaron, amitryptylina, atropina, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bloker nerwowo-mięśniowy, bradykardia, chinidyna, choroba Alzheimera, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, cytochrom P-450, donepezyl, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, fluoksetyna, galantamina, induktor enzymu cytochromu, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, inhibitor izoenzymu, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek cholinergiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, odstęp QTc, otępienie w chorobie Alzheimera, parametr kardiologiczny, pimozyd, pochodna fenotiazyny, polipragmazja, ryfampicyna, rywastygmina, sertindol, skopolamina, skurcz oskrzeli, sotalol, sukcynylocholina, torsade de pointes, triheksyfenidyl, zaburzenie rytmu serca, zyprazydon - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inspra 50 mg
Eplerenon, substancja czynna leku INSPRA, wykazuje dobrą biodostępność doustną (69% po dawce 100 mg) oraz szybkie osiąganie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 1,5-2 godzin. Parametry farmakokinetyczne są proporcjonalne do dawki w zakresie 10-100 mg, a stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 2 dni. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%, głównie alfa-1 kwaśną glikoproteiną), a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 litrów. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (67%) i kałem (32%), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie, co ułatwia stosowanie kliniczne.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie EPHESUS, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P-450, eplerenon, hemodializa, induktor, inhibitor, Inspra, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, stan stacjonarny leku, stężenie leku w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Lansoprazol – Interakcje
Lansoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wywiera istotny wpływ na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH soku żołądkowego oraz modulację aktywności enzymów wątrobowych, zwłaszcza izoenzymów CYP2C19 i CYP3A4. Kluczowe interakcje obejmują znaczące zmniejszenie biodostępności atazanawiru (zmniejszenie AUC i Cmax o około 90% przy dawce lansoprazolu 60 mg/dobę i atazanawiru 400 mg), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, lansoprazol obniża wchłanianie azolowych leków przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol), prowadząc do stężeń subterapeutycznych. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost jej stężenia w osoczu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, lansoprazol może zwiększać ekspozycję na takrolimus nawet o 81%, co również wymaga ścisłej kontroli stężenia leku w osoczu.
atazanawir, biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, digoksyna, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, fluwoksamina, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, indeks terapeutyczny, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, lansoprazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek zobojętniający, NLPZ, parametry farmakokinetyczne, pH soku żołądkowego, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – APAP dla dzieci FORTE smak malinowy 40 mg/ml
APAP dla dzieci FORTE to doustna zawiesina zawierająca paracetamol w stężeniu 40 mg/ml, dostępna w dawkach 200 mg (5 ml) lub 240 mg (6 ml). Po podaniu doustnym paracetamol jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 10-60 minut. Charakteryzuje się nieistotnym wiązaniem z białkami osocza oraz szybkim i równomiernym rozprowadzeniem do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z dominującym sprzęganiem z kwasem glukuronowym (80-85%) oraz mniejszym udziałem sprzęgania z kwasem siarkowym, deacetylacji i metabolizmu przez cytochrom P-450. Aktywny metabolit pośredni powstający w wyniku metabolizmu przez cytochrom P-450 może indukować hepatotoksyczność, zwłaszcza przy dużych dawkach, gdy dochodzi do wyczerpania glutationu i uszkodzenia wątroby.
acetylocysteina, cytochrom P-450, deacetylacja, dystrybucja leku, farmakokinetyka, glukuronian acetaminofenu, glutation, hepatotoksyczność, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, martwica wątroby, merkaptoamina, methemoglobinemia, niewydolność nerek, okres półtrwania, p-aminofenol, paracetamol, stężenie w osoczu, wchłanianie paracetamolu, wiązanie z białkami osocza, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Elvanse 60 mg
Lisdeksamfetaminy dimezylan, prolek deksamfetaminy, wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym z Tmax około 1 godziny dla proleku i około 3,5 godziny dla deksamfetaminy u dzieci z ADHD. Obecność pokarmu nie wpływa na AUC ani Cmax deksamfetaminy, choć posiłek bogaty w tłuszcze wydłuża Tmax o około 1 godzinę. Farmakokinetyka jest liniowa w dawkach 30-70 mg u dzieci, a u dorosłych kobiet AUC i Cmax deksamfetaminy są odpowiednio o 22% i 12% niższe niż u mężczyzn. Lisdeksamfetaminy nie ulega metabolizmowi przez CYP450, lecz jest hydrolizowana w erytrocytach do aktywnej deksamfetaminy i L-lizyny. Deksamfetamina jest dalej metabolizowana do aktywnych metabolitów, takich jak norefedryna i 4-hydroksyamfetamina, z eliminacją głównie przez mocz (96% radioaktywności po 120 godzinach), a okres półtrwania deksamfetaminy wynosi około 11 godzin.
4-hydroksyamfetamina, 4-hydroksynorefedryna, ADHD, alfa-hydroksyamfetamina, ciężka niewydolność nerek, CYP2D6, cytochrom P-450, D-amfetamina, deksamfetamina, farmakokinetyka populacyjna, fenyloaceton, GFR, hydroliza, klirens, klirens kreatyniny, kwas benzoesowy, L-lizyna, lisdeksamfetaminy dimezylan, norefedryna, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, PEPT1, prolek, schyłkowa niewydolność nerek, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Leuprorelina – Interakcje
Leuprorelina, stosowana głównie w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, charakteryzuje się niskim ryzykiem interakcji farmakokinetycznych ze względu na metabolizm przez peptydazy, a nie enzymy cytochromu P-450, oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (46%). Dostępne preparaty, takie jak Eligard 22,5 mg, 45 mg oraz Leuprostin, nie wykazują klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami. Jednakże, istotne są potencjalne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza związane z wydłużeniem odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy IA (chinidyna, dizopiramid) i III (amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid), opioidowego metadonu, fluorochinolonowej moksyfloksacyny oraz leków przeciwpsychotycznych (haloperidol, risperidon, kwetiapina, olanzapina). Wskazane jest monitorowanie EKG oraz kontrola elektrolitów (potas, magnez) przed i w trakcie terapii.
antybiotyk fluorochinolonowy, badanie farmakokinetyczne, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, cytochrom P-450, deprywacja androgenów, EKG, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, niewydolność serca, octan leuproreliny, rak gruczołu krokowego, strukturalna choroba serca, torsade de pointes, uderzenie gorąca, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Ranloc Med 20 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, podwyższa pH żołądka, co wpływa na wchłanianie leków zależnych od kwaśnego środowiska, takich jak ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir). Jednoczesne stosowanie pantoprazolu z tymi inhibitorami proteazy jest przeciwwskazane ze względu na znaczne zmniejszenie ich biodostępności i ryzyko utraty skuteczności terapeutycznej. W przypadku antykoagulantów kumarynowych (warfaryna, fenprokumon) obserwowano zmiany wartości INR, dlatego zaleca się monitorowanie INR przy rozpoczęciu, zakończeniu lub nieregularnym stosowaniu pantoprazolu. Ponadto, wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) stosowane jednocześnie z pantoprazolem mogą prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu i wzrostu toksyczności, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu.
antykoagulant pochodny kumaryny, atazanawir, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, choroba refluksowa przełyku, cytochrom P-450, diazepam, digoksyna, diklofenak, doustny środek antykoncepcyjny, etanol, etynyloestradiol, fenprokumon, fenytoina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek rozszerzający oskrzela, lewonorgestrel, metoprolol, metotreksat, naproksen, nelfinawir, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, pH żołądka, piroksykam, środek zobojętniający, teofilina, warfaryna, współczynnik INR, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Właściwości farmakokinetyczne
Imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych i GIST, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (98%) oraz znaczną międzyosobniczą zmiennością farmakokinetyczną. Po podaniu doustnym w dawkach od 25 do 1000 mg obserwuje się liniowy wzrost AUC, a okres półtrwania wynosi około 18 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Lek wiąże się w 95% z białkami osocza, głównie albuminą i kwaśną alfa-glikoproteiną, co wpływa na jego dystrybucję. Metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 do aktywnego metabolitu N-demetylowanego, którego AUC stanowi około 16% AUC imatynibu. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (68%) i moczem (13%), z czego 25% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej. Wpływ posiłku na farmakokinetykę jest niewielki, z 11% obniżeniem Cmax i wydłużeniem tmax o 1,5 godziny po posiłku wysokotłuszczowym.
AUC, białko osocza, biodostępność, biotransformacja, Cmax, CML, CYP3A4, cytochrom P-450, dawkowanie leku, farmakokinetyka, GIST, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor kompetycyjny, klirens imatynibu, klirens pozorny, kwaśna alfa-glikoproteina, mikrosomy, niewydolność wątroby, nowotwór hematologiczny, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paklitaksel, Ph+ ALL, pochodna N-demetylowa piperazyny, przerzut nowotworowy, przewlekła białaczka szpikowa, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Imatinib Altan 400 mg
Imatynib, substancja czynna produktu Imatinib Altan, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 98% oraz okresem półtrwania około 18 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (95%), głównie albuminą i kwaśną alfa-glikoproteiną (AGP). Metabolizm imatynibu odbywa się głównie przez enzym CYP3A4, a jego głównym metabolitem jest pochodna N-demetylowa piperazyny, stanowiąca 16% AUC związku macierzystego i wykazująca podobną aktywność farmakologiczną. Imatynib i jego metabolity odpowiadają za około 65% radioaktywności we krwi. Wydalanie leku następuje głównie z kałem (68% dawki) oraz moczem (13% dawki), z czego 25% dawki jest wydalane w formie niezmienionej. Po wielokrotnym podawaniu obserwuje się kumulację leku w stanie równowagi na poziomie 1,5–2,5-krotnej wartości początkowej AUC.
5-fluorouracyl, albumina, biodostępność doustna, biodostępność imatynibu, biotransformacja imatynibu, CYP3A4, cytochrom P-450, dawkowanie dobowe, erytromycyna, farmakokinetyka populacyjna, flukonazol, imatynib, inhibitor kompetycyjny, klirens imatynibu, kumulacja leku, kwaśna alfa-glikoproteina, lipoproteina, okres półtrwania, paklitaksel, parametr farmakokinetyczny, pochodna N-demetylowa piperazyny, profil farmakokinetyczny, stan równowagi, trudność w połykaniu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Erytromycyna – Interakcje
Erytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy metabolizowany głównie przez wątrobowy system cytochromu P-450 (CYP3A4), wykazuje silne właściwości inhibitora tego enzymu, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Hamowanie CYP3A4 przez erytromycynę może zwiększać stężenia leków takich jak mizolastyna, bromokryptyna, midazolam, takrolimus, triazolam, kwas walproinowy, ryfabutyna czy zopiklon, co zwiększa ryzyko toksyczności i nasilenia działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, ziele dziurawca) obniżają stężenie erytromycyny, osłabiając jej efekt przeciwbakteryjny, dlatego jej stosowanie jest przeciwwskazane podczas terapii induktorami oraz przez 2 tygodnie po ich odstawieniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii serca przy jednoczesnym stosowaniu erytromycyny z lekami wydłużającymi QT, takimi jak hydroksychlorochina, chlorochina, leki przeciwarytmiczne klasy I, cisapryd czy antagoniści receptora H1 (terfenadyna, astemizol, mizolastyna).
acenokumarol, alfentanyl, alkaloid sporyszu, alprazolam, aminotransferaza, antagonista receptora histaminowego, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, astemizol, benzodiazepina, bromokryptyna, cefalosporyna, chinidyna, chloramfenikol, chlorochina, cisapryd, cyklosporyna, cytochrom CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, częstoskurcz komorowy, digoksyna, dihydroergotamina, doustny środek antykoncepcyjny, dyzopiramid, enzym wątrobowy, ergotamina, fenytoina, hepatotoksyczność, hydroksychlorochina, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karbamazepina, klindamycyna, kolchicyna, kolistyna, kortykosteroid, kwas walproinowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, linkomycyna, lomitapid, lowastatyna, metyloprednizolon, migotanie komór, mizolastyna, nefrotoksyczność, penicylina, prokainamid, promieniowanie RTG, promieniowanie UV, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rywaroksaban, skurcz naczyń obwodowych, streptomycyna, symwastatyna, teofilina, terfenadyna, tetracyklina, torsade de pointes, triazolam, triazolobenzodiazepina, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, ziele dziurawca, zopiklon - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flukonazol Actavis 50 mg
Flukonazol Actavis, będący pochodną triazolu i tetrazolu (kod ATC: J02AC01), jest dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg i stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych. Jego mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu cytochromu P-450, co prowadzi do zahamowania demetylacji 14 alfa-lanosterolu i utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co skutkuje działaniem przeciwgrzybiczym. Flukonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko gatunkom Candida (zwłaszcza C. albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis), a także Cryptococcus neoformans, Cryptococcus gattii oraz endemicznych pleśni. Wartości MIC i ECOFF różnią się w zależności od gatunku, np. C. glabrata wykazuje zmniejszoną wrażliwość, a C. krusei i C. auris są oporne na flukonazol. Dawkowanie 50 mg/dobę przez 28 dni nie wpływa na stężenia steroidów u pacjentów, a dawki 200-400 mg/dobę nie wykazują klinicznie istotnych zaburzeń hormonalnych.
aktywność przeciwgrzybicza, azolowy lek przeciwgrzybiczny, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, działanie przeciwgrzybicze, epidemiologiczny punkt odcięcia, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania flukonazolu, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, nadkażenie, pole pod krzywą stężenia, stężenie endogennych steroidów, stężenie graniczne flukonazolu, stężenie testosteronu, zakażenie grzybicze, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibandronat Polpharma 150 mg
Kwas ibandronowy charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w górnym odcinku przewodu pokarmowego, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym w medianie po 1 godzinie po podaniu doustnym na czczo. Biodostępność leku wynosi około 0,6%, jednak jest znacznie obniżona (o około 90%) przy jednoczesnym spożywaniu posiłków, co podkreśla konieczność podawania leku na czczo i zachowania co najmniej 60-minutowego odstępu przed posiłkiem. Po absorpcji około 40-50% dawki wiąże się z tkanką kostną, a pozostała frakcja jest wydalana przez nerki w stanie niezmienionym. Kwas ibandronowy nie ulega metabolizmowi, a jego klirens całkowity wynosi średnio 84-160 ml/min, z klirensem nerkowym stanowiącym 50-60% całkowitego klirensu i korelującym z klirensem kreatyniny. Okres półtrwania jest zmienny, najczęściej w zakresie 10-72 godzin, z prawdopodobnie dłuższym rzeczywistym okresem eliminacji typowym dla bisfosfonianów.
białko osocza, biodostępność całkowita, bisfosfonian, cytochrom P-450, ekspozycja ogólnoustrojowa, gęstość mineralna kości, interakcja lekowa, izoenzym P-450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens pozanerkowy, kwas ibandronowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji leku, okres półtrwania, stężenie leku w osoczu, stężenie leku w surowicy, tkanka kostna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Landulosin 0,5 mg + 0,4 mg
Landulosin to preparat zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (0,367 mg tamsulosyny) w formie kapsułek twardych o zmodyfikowanym uwalnianiu. Dutasteryd charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,5%), dużą objętością dystrybucji (300-500 l) oraz długim okresem półtrwania w stanie stacjonarnym wynoszącym 3-5 tygodni. Maksymalne stężenie w surowicy osiąga w ciągu 1-3 godzin, a stan stacjonarny po 6 miesiącach stosowania dawki 0,5 mg/dobę. Tamsulosyna wykazuje niemal całkowitą biodostępność, wiąże się w około 99% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 0,2 l/kg oraz okres półtrwania około 13 godzin w stanie stacjonarnym. Po posiłku Cmax tamsulosyny zmniejsza się o 30%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku zawsze po tym samym posiłku, aby zapewnić stabilną farmakokinetykę. Dutasteryd nie wykazuje istotnych zmian farmakokinetycznych pod wpływem posiłku.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie biorównoważności, białka osocza krwi, biodostępność, biokonwersja, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P-450, dutasteryd, dysfagia, enancjomeryczna biokonwersja, farmakokinetyka dutasterydu, izoenzym CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wewnętrzny, maksymalne stężenie w surowicy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, sprzężenie z glukuronidem, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, tamsulosyny chlorowodorek, upośledzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Interakcje leku – Biofibrat 267 mg
Biofibrat, zawierający 267 mg fenofibratu mikronizowanego, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Fenofibrat nasila działanie doustnych antykoagulantów, co wymaga redukcji dawki tych leków o około 1/3 i ścisłego monitorowania INR w celu minimalizacji ryzyka krwawień. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, które może prowadzić do odwracalnej niewydolności nerek, co wymaga regularnej kontroli funkcji nerek i natychmiastowego przerwania fenofibratu w przypadku pogorszenia parametrów nerkowych. Ponadto, kojarzenie fenofibratu ze statynami lub innymi fibratami zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego konieczne jest monitorowanie objawów mięśniowych oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK). Współstosowanie z glitazonami może prowadzić do paradoksalnego obniżenia stężenia HDL, co wymaga regularnej kontroli lipidogramu i ewentualnej modyfikacji terapii.
antykoagulant doustny, cholesterol HDL, cyklosporyna, cytochrom P-450, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat mikronizowany, fibrat, frakcja HDL cholesterolu, glitazon, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoforma CYP2D6, izoforma CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fenofibrynowy, mikrosom wątroby, miopatia, niewydolność nerek, powikłanie krwotoczne, statyna, suplement diety, tiazolidynedion, toksyczność mięśniowa, wskaźnik INR, wskaźnik terapeutyczny - Leksykon substancji czynnych
Lisdeksamfetamina – Właściwości farmakokinetyczne
Lisdeksamfetamina dimezylanu, substancja czynna leku Elvanse, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax dla lisdeksamfetaminy około 1 godziny, a dla deksamfetaminy około 3,5 godziny u dzieci w wieku 6-12 lat. Pokarm, zwłaszcza bogaty w tłuszcze, wydłuża Tmax deksamfetaminy z 3,8 do 4,7 godziny, nie wpływając na AUC ani Cmax. Farmakokinetyka jest liniowa w dawkach 30-70 mg, bez akumulacji D-amfetaminy po 7 dniach stosowania. Metabolizm lisdeksamfetaminy zachodzi głównie w erytrocytach przez hydrolizę do D-amfetaminy i L-lizyny, bez udziału cytochromu P-450, natomiast dalszy metabolizm amfetaminy obejmuje utlenienia i dezaminację, z udziałem CYP2D6 w tworzeniu 4-hydroksyamfetaminy. Po podaniu 70 mg, około 96% dawki jest wydalane z moczem (42% jako amfetamina, 25% jako kwas hipurowy), a okres półtrwania deksamfetaminy wynosi około 11 godzin, znacznie dłużej niż lisdeksamfetaminy (<1 godzina).
4-hydroksyamfetamina, 4-hydroksynorefedryna, alfa-hydroksyamfetamina, białko transportowe PEPT1, cytochrom P-450, D-amfetamina, erytrocyt, farmakokinetyka liniowa, glukuronian, hydroliza w erytrocytach, klirens deksamfetaminy, kwas benzoesowy, kwas hipurowy, L-lizyna, lisdeksamfetamina dimezylan, norefedryna, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, przewód pokarmowy, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, układ CYP2D6 - Leksykon substancji czynnych
Klotrymazol – Właściwości farmakodynamiczne
Klotrymazol, należący do grupy imidazoli, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowany jest miejscowo na infekcje skórne oraz dopochwowo w infekcjach ginekologicznych (ATC: D01AC01, G01AF02). Mechanizm działania polega na hamowaniu 14-alfa demetylazy, enzymu cytochromu P-450, co prowadzi do zahamowania syntezy ergosterolu i akumulacji 14-metylosteroli, skutkując zaburzeniem integralności błony komórkowej grzybów i ich lizy. Klotrymazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, zależnie od stężenia, z MIC dla dermatofitów i drożdżaków w zakresie 0,05-3,13 μg/ml, a MFC w zakresie 0,05-12,5 μg/ml. Substancja działa głównie na proliferujące formy grzybów, wykazując ograniczoną skuteczność wobec zarodników. Spektrum obejmuje dermatofity (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton floccosum), drożdżaki (Candida albicans, Cryptococcus neoformans, Malassezia furfur) oraz pleśnie i grzyby dimorficzne (Aspergillus spp., Blastomyces dermatidis, Histoplasma capsulatum). Wartości MIC i MFC dla Trichophyton rubrum wynoszą odpowiednio 0,05-0,39 μg/ml i 0,05-0,39 μg/ml, a dla Candida albicans MIC 1,56-3,13 μg/ml i MFC 3,13->100 μg/ml.
14-alfa demetylaza, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza triglicerydów, błona komórkowa grzyba, cytochrom P-450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, enzym oksydacyjny, grzyb dimorficzny, imidazol, infekcja grzybicza, klotrymazol, kwas nukleinowy, lanosterol, liposom, liza komórki, MIC, minimalne stężenie grzybobójcze, minimalne stężenie hamujące, oporność krzyżowa, pleśń, przepuszczalność błony komórkowej, synteza białek, synteza ergosterolu, wakuolizacja cytoplazmy - Leksykon leków
Interakcje leku – Lipanthyl 200M 200 mg
Fenofibrat, substancja czynna preparatu Lipanthyl 200M, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest monitorowanie pacjentów stosujących fenofibrat jednocześnie z doustnymi antykoagulantami, gdzie konieczne jest zmniejszenie dawki leków przeciwzakrzepowych o około 1/3 oraz regularne kontrolowanie INR w celu minimalizacji ryzyka krwawień. Równoczesne stosowanie fenofibratu z cyklosporyną wiąże się z wysokim ryzykiem odwracalnej niewydolności nerek, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i natychmiastowego przerwania fenofibratu w przypadku pogorszenia parametrów nerkowych. Ponadto, kojarzenie fenofibratu ze statynami lub innymi fibratami znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego wskazane jest regularne monitorowanie objawów toksyczności mięśniowej oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK).
cholesterol HDL, cyklosporyna, cytochrom P-450, doustny antykoagulant, fenofibrat, fibrat, frakcja HDL, glitazon, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fenofibrynowy, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, Lipanthyl, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, tiazolidynedion, toksyczność mięśniowa, triglicerydy, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Ranitydyna Aurovitas 150 mg
Ranitydyna wpływa na farmakokinetykę leków poprzez modyfikację ich wchłaniania, metabolizmu i wydalania nerkowego, co może wymagać dostosowania dawek lub rezygnacji z niektórych terapii. Mechanizmy interakcji obejmują wpływ na układ cytochromu P-450, konkurencję w nerkowym wydzielaniu cewkowym oraz zmianę pH żołądka. Ranitydyna nie hamuje istotnie aktywności cytochromu P-450, nie wpływając na metabolizm leków takich jak diazepam czy propranolol, jednak wymaga monitorowania czasu protrombinowego przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych kumaryny (np. warfaryny). W dużych dawkach (np. w zespole Zollingera-Ellisona) może zwiększać stężenia prokainamidu i N-acetyloprokainamidu poprzez zmniejszenie ich wydalania cewkowego.
amoksycylina, antagonista receptorów H2, atazanawir, AUC, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, cytochrom P-450, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, delawirydyna, diazepam, erlotynib, farmakokinetyka leków, fenytoina, gefitynib, glipizyd, INR, ketokonazol, lek przeciwzakrzepowy, lidokaina, metronidazol, midazolam, pole pod krzywą stężenia, prokainamid, propranolol, ranitydyna, stężenie maksymalne Cmax, sukralfat, teofilina, triazolam, warfaryna, wydzielanie cewkowe, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon leków
Interakcje leku – Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g
Dihydroergotamina, będąca alkaloidem sporyszu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu sercowo-naczyniowego. Należy zachować co najmniej 24-godzinny odstęp między podaniem dihydroergotaminy a innymi alkaloidami sporyszu (ergotamina, metyzergid) oraz agonistami receptora 5-HT1 (sumatryptan), aby uniknąć nasilenia efektu naczynioskurczowego i ryzyka niedokrwienia. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z bromokryptyną i kabergoliną ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego i zawału mięśnia sercowego. Ponadto, stosowanie dihydroergotaminy z lekami α- i β-adrenolitycznymi (np. prazosyna, propranolol) może powodować wzrost ciśnienia tętniczego i bóle wieńcowe. Szczególną ostrożność wymaga łączenie z inhibitorami CYP450, takimi jak makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, flukonazol) oraz lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w HIV (indynawir, rytonawir), które zwiększają stężenie dihydroergotaminy i jej toksyczność.
agonista receptora serotoninergicznego, alkaloid sporyszu, alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, atenolol, ból wieńcowy, bromokryptyna, ciśnienie tętnicze, cytochrom P-450, delawirdyna, dobutamina, dopamina, działanie niepożądane, efekt naczynioskurczowy, ergotamina, ergotyzm, erytromycyna, fluoksetyna, fluwoksamina, hipertermia, indynawir, inhibicja CYP450, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kabergolina, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, metyzergid, nadciśnienie tętnicze, nadolol, nelfinawir, niedokrwienie, niedotlenienie tkanek, obwodowe niedokrwienie, oksprenolol, paroksetyna, powikłanie naczyniowe, prazosyna, propranolol, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, roksytromycyna, rytonawir, sertralina, sumatryptan, timolol, tolazolina, układ sercowo-naczyniowy, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Ergotaminum Filofarm 1 mg
Ergotamina wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w kontekście terapii migreny. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania ergotaminy z agonistami receptorów serotoninergicznych 5-HT1, takimi jak sumatryptan, ze względu na ryzyko nasilonego skurczu naczyń i niedokrwienia. Zaleca się zachowanie odstępów czasowych: minimum 6 godzin po sumatryptanie przed podaniem ergotaminy oraz 24 godziny po ergotaminie przed podaniem sumatryptanu. Ponadto, ergotamina nie powinna być łączona z innymi alkaloidami sporyszu (dihydroergotamina, bromokryptyna, kabergolina, metyzergid), gdyż zwiększa to ryzyko nadciśnienia tętniczego i zawału mięśnia sercowego. Interakcje z lekami blokującymi receptory alfa- (tolazolina, prazosyna) i beta-adrenergiczne (atenolol, nadolol, propranolol, timolol, oksprenolol) mogą prowadzić do nasilonego zwężenia naczyń obwodowych, manifestującego się bólem i sinicą kończyn.
agonista receptora serotoninergicznego, alkaloid sporyszu, amina katecholowa, antybiotyk makrolidowy, bromokryptyna, cytochrom P-450, delawirdyna, dihydroergotamina, dobutamina, dopamina, ergotamina, fluoksetyna, fluwoksamina, hipertermia, indynawir, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja lekowa, kabergolina, lek przeciwwirusowy, martwica tkanek, metyzergid, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, niedokrwienie obwodowe, niedotlenienie tkanek, obkurczenie naczyń obwodowych, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, powikłanie naczyniowe, preparat ergotaminy, receptor adrenergiczny, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, receptor serotoninergiczny, rytonawir, sertralina, sinica kończyn, skurcz naczyń, skurcz naczyń krwionośnych, sumatryptan, układ sercowo-naczyniowy, wiązanie konkurencyjne, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zmiana hemodynamiczna, zwężenie naczyń obwodowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ovulastan 0,15 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy Ovulastan, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem obu substancji po podaniu doustnym, z Tmax około 1,5 godziny. Dezogestrel jest metabolizowany do aktywnego 3-keto-dezogestrelu, którego biodostępność wynosi 62-81%, a wiązanie z białkami osocza (albumina i SHBG) sięga 95,5-99%. Etynyloestradiol wykazuje biodostępność około 60% i wiąże się z albuminami w 98,8%. Okres półtrwania eliminacji wynosi odpowiednio około 31 godzin dla 3-keto-dezogestrelu i 29 godzin dla etynyloestradiolu, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Stan stacjonarny osiągany jest po 3-13 dniach dla dezogestrelu i 3-4 dniach dla etynyloestradiolu, z kumulacją stężenia odpowiednio 2-3-krotną i 1,3-1,4-krotną (30-40%). Wydalanie obu substancji odbywa się przez nerki i kał, z przewagą wydalania nerkowego dla dezogestrelu (stosunek 1,5:1) oraz równomiernym dla etynyloestradiolu (1:1).
2-hydroksyetynyloestradiol, 2-metoksyetynyloestradiol, 3-keto-dezogestrel, albumina, AUC, biodostępność, cytochrom P-450, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, klirens osoczowy, krążenie wewnątrzwątrobowe, Ovulastan, sprzęganie przedsystemowe, stan stacjonarny, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon substancji czynnych
Pleryksafor – Właściwości farmakokinetyczne
Pleryksafor, podawany podskórnie w dawce 0,24 mg/kg mc. po 4-dniowej terapii wprowadzającej G-CSF (10 μg/kg/dobę), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (tmax 30-60 min) i umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (do 58%). Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 887 ±217 ng/mL, a ekspozycja (AUC0-24) 4337 ±922 ng·h/mL u zdrowych dorosłych. Substancja nie jest metabolizowana przez enzymy cytochromu P-450 ani nie wpływa na ich aktywność, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z około 70% dawki wydalanej w postaci niezmienionej w moczu w ciągu 24 godzin, a okres półtrwania wynosi 3-5 godzin. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się wzrost ekspozycji (AUC0-24: łagodne 5410 ng·h/mL, umiarkowane 6780 ng·h/mL, ciężkie 6990 ng·h/mL) bez wpływu na Cmax, co wskazuje na konieczność dostosowania dawkowania w tej grupie.
analiza farmakokinetyczna, białka osocza, cytochrom P-450, czynność nerek, G-CSF, glikoproteina p, hepatocyty, interakcja lekowa, izoenzymy cytochromu P-450, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, komórki CD34+, mobilizacja komórek macierzystych, modelowanie farmakokinetyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pleryksafor, pole pod krzywą stężenie-czas, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Ranisan 150 mg 150 mg
Ranitydyna wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, wpływając na ich wchłanianie, metabolizm oraz wydalanie nerkowe. W dawkach terapeutycznych nie indukuje istotnie układu cytochromu P-450, nie modyfikując metabolizmu leków takich jak diazepam czy fenytoina. Jednakże, w dużych dawkach (np. w leczeniu zespołu Zollingera-Ellisona) może zmniejszać wydalanie prokainamidu i N-acetyloprokainamidu, co skutkuje wzrostem ich stężenia w osoczu. Zmiana pH żołądkowego przez ranitydynę wpływa na biodostępność leków: zwiększa wchłanianie triazolamu, glipizydy i midazolamu, a zmniejsza ketokonazolu, atazanawiru, delawirydyny i gefitynibu. Szczególnie istotne jest zmniejszenie ekspozycji na erlotynib (AUC o 33%, Cmax o 54%) przy jednoczesnym stosowaniu ranitydyny 300 mg, co można częściowo zminimalizować podając erlotynib z odpowiednim odstępem czasowym (2 godziny przed lub 10 godzin po ranitydynie 150 mg 2x/d). Ponadto, ranitydyna może wydłużać czas protrombinowy u pacjentów leczonych pochodnymi kumaryny (np. warfaryna), co wymaga monitorowania INR ze względu na ryzyko krwawień.
amoksycylina, antagonista receptora H2, atazanawir, biodostępność, choroba wrzodowa, cytochrom P-450, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, delawirydyna, diazepam, erlotynib, fenytoina, gefitynib, glipizyd, indeks terapeutyczny, interakcja lekowa, ketokonazol, lek przeciwzakrzepowy, lidokaina, metronidazol, midazolam, pH soku żołądkowego, pochodna kumaryny, prokainamid, propranolol, ranitydyna, refluks żołądkowo-przełykowy, sukralfat, system kationowy, teofilina, triazolam, warfaryna, wchłanianie leków, wydalanie nerkowe, wydzielanie cewkowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zespół Zollingera-Ellisona