Interakcje leku
Atywia Daily 0,03 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Atywia Daily zawierający etynyloestradiol 0,03 mg i dienogest 2 mg wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz profil bezpieczeństwa. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, leki przeciwpadaczkowe, niektóre antybiotyki i preparaty ziołowe jak dziurawiec zwyczajny), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień śródcyklicznych i zmniejszenia skuteczności antykoncepcji. W przypadku krótkotrwałego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu induktorów enzymów wątrobowych wskazana jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji. Ponadto, inhibitory proteazy HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą zmieniać stężenia hormonów, co wymaga rozważenia dodatkowej antykoncepcji mechanicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir z pibrentaswirem, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem), które mogą powodować znaczne podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 5-krotności normy, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną przed rozpoczęciem terapii i powrotu do Atywia Daily nie wcześniej niż 2 tygodnie po jej zakończeniu.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Atywia Daily
- Postępowanie w przypadku interakcji
- Produkty lecznicze zwiększające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych
- Interakcje z lekami przeciw HIV/HCV
- Substancje zwiększające stężenie hormonów płciowych
- Wpływ produktu leczniczego Atywia Daily na metabolizm innych substancji czynnych
- Interakcje farmakodynamiczne
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje produktu leczniczego Atywia Daily z alkoholem
- Tabela interakcji produktu leczniczego Atywia Daily z innymi substancjami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podczas stosowania produktu leczniczego Atywia Daily (etynyloestradiol 0,03 mg + dienogest 2 mg) należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje z innymi równocześnie przyjmowanymi lekami. Konieczne jest zapoznanie się z informacjami dotyczącymi innych stosowanych jednocześnie produktów leczniczych, aby rozpoznać potencjalne interakcje, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną lub powodować działania niepożądane.1
Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Atywia Daily
Interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne mogą prowadzić do zwiększenia klirensu hormonów płciowych, co w konsekwencji może skutkować krwawieniem śródcyklicznym i/lub zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną.2
Warto zauważyć, że indukcja enzymów może wystąpić już po kilku dniach stosowania leku indukującego enzymy, osiągając maksimum po kilku tygodniach. Po zaprzestaniu leczenia środkiem indukującym enzymy, efekt indukcji może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.3
Postępowanie w przypadku interakcji
Leczenie krótkoterminowe: Kobiety przyjmujące produkty lecznicze indukujące enzymy powinny stosować dodatkową, mechaniczną lub inną metodę antykoncepcji poza złożonym doustnym produktem antykoncepcyjnym. Metody te należy stosować przez cały okres terapii skojarzonej oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Jeśli leczenie produktem indukującym enzymy trwa dłużej niż okres przyjmowania tabletek zawierających substancje czynne z bieżącego opakowania, należy pominąć tabletki placebo i od razu rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego opakowania.4
Leczenie długoterminowe: W przypadku kobiet długotrwale przyjmujących produkty lecznicze indukujące enzymy wątrobowe, zaleca się stosowanie innej, niehormonalnej metody antykoncepcji.5
Produkty lecznicze zwiększające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych
Następujące produkty lecznicze mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną Atywia Daily poprzez indukcję enzymów:6
- Barbiturany
- Bosentan
- Karbamazepina
- Fenytoina
- Prymidon
- Ryfampicyna
- Produkty lecznicze stosowane w leczeniu zakażeń wirusem HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz)
- Prawdopodobnie również felbamat
- Gryzeofulwina
- Okskarbamazepina
- Topiramat
- Produkty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
Leki, które wpływają na zwiększenie perystaltyki przewodu pokarmowego, na przykład metoklopramid, mogą zmniejszyć stężenie hormonów płciowych w surowicy zawartych w produkcie leczniczym Atywia Daily.7
Interakcje z lekami przeciw HIV/HCV
Równoczesne stosowanie złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, włączając połączenie z inhibitorami HCV, może zwiększać lub zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć znaczenie kliniczne.8
Podczas przepisywania leczenia skojarzonego z produktami przeciwko HIV/HCV, należy wziąć pod uwagę możliwość interakcji. W przypadku wątpliwości, kobiety podczas terapii inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy powinny stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji.9
Substancje zwiększające stężenie hormonów płciowych
Następujące substancje mogą zwiększać stężenie hormonów płciowych w surowicy zawartych w produkcie Atywia Daily:10
- Substancje hamujące sulfonowanie etynyloestradiolu w ścianie przewodu pokarmowego, np. kwas askorbinowy lub paracetamol
- Atorwastatyna (powoduje wzrost AUC etynyloestradiolu o 20%)
- Substancje hamujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak leki przeciwgrzybicze będące pochodnymi imidazolu (np. flukonazol), indynawir i troleandomycyna
Wpływ produktu leczniczego Atywia Daily na metabolizm innych substancji czynnych
Hormony płciowe zawarte w produkcie Atywia Daily mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych:11
- Zwiększenie stężenia niektórych substancji poprzez hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby, co dotyczy takich substancji jak: diazepam (oraz inne benzodiazepiny), cyklosporyna, teofilina i glikokortykosteroidy12
- Obniżenie poziomu niektórych substancji w surowicy poprzez indukcję glukuronidacji w wątrobie, co dotyczy takich substancji jak: klofibrat, paracetamol, morfina, lorazepam (a także niektóre inne benzodiazepiny), lamotrygina13
Na podstawie badań in vitro, hamowanie enzymów cytochromu P-450 przez dienogest jest mało prawdopodobne w dawkach terapeutycznych.14
Może być konieczne zwiększenie dawek insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych ze względu na wpływ produktu leczniczego na tolerancję glukozy.15
Interakcje farmakodynamiczne
Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C. U pacjentów leczonych z powodu zakażenia HCV produktami leczniczymi zawierającymi ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez, zaobserwowano znacząco częstsze zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie większych niż górna granica normy u kobiet stosujących produkty zawierające etynyloestradiol.16
Podobnie, u pacjentek leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem lub sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem, obserwowano zwiększenie aktywności AlAT u kobiet stosujących leki zawierające etynyloestradiol.17
Z tego powodu kobiety stosujące produkt Atywia Daily muszą przed rozpoczęciem leczenia wymienionymi kombinacjami leków przeciwwirusowych zmienić metodę antykoncepcji na alternatywną (np. antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Stosowanie produktu Atywia Daily można wznowić po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia tymi połączeniami przeciwwirusowymi.18
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Przyjmowanie hormonalnych produktów antykoncepcyjnych może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, takich jak:19
- Biochemiczne parametry czynności wątroby
- Parametry czynności tarczycy
- Parametry czynności nadnerczy i nerek
- Stężenia białek osocza (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
- Stężenia frakcji lipidów lub lipoprotein
- Parametry metabolizmu węglowodanów
- Parametry krzepnięcia oraz fibrynolizy
Należy jednak podkreślić, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.20
Interakcje produktu leczniczego Atywia Daily z alkoholem
Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Atywia Daily nie znajdują się bezpośrednie informacje dotyczące interakcji z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów takiej interakcji:
Potencjalne ryzyka interakcji z alkoholem
Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy leków hormonalnych, ponieważ jest metabolizowany przez te same układy enzymatyczne co etynyloestradiolu. Długotrwałe spożywanie alkoholu może potencjalnie indukować enzymy wątrobowe, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia hormonów w surowicy, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych induktorów enzymów.
Okazjonalne spożycie alkoholu w umiarkowanych ilościach prawdopodobnie nie ma istotnego wpływu na skuteczność antykoncepcyjną produktu Atywia Daily, jednak należy uwzględnić, że:
- Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane, takie jak nudności czy zawroty głowy
- Spożycie dużych ilości alkoholu może prowadzić do wymiotów, co przy wystąpieniu w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki może zmniejszyć jej wchłanianie, a tym samym skuteczność antykoncepcyjną
- Spożywanie alkoholu może zmniejszyć samokontrole, co może prowadzić do pominięcia dawki leku
Tabela interakcji produktu leczniczego Atywia Daily z innymi substancjami
| Grupa leków/substancji | Przykładowe substancje | Rodzaj interakcji | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Leki przeciwpadaczkowe | Karbamazepina, fenytoina, prymidon, topiramat, okskarbamazepina, felbamat | Indukcja enzymów wątrobowych, zmniejszenie stężenia hormonów, ryzyko nieskuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa antykoncepcja niehormonalna lub zmiana metody antykoncepcji |
| Antybiotyki | Ryfampicyna, gryzeofulwina | Indukcja enzymów wątrobowych, zmniejszenie stężenia hormonów, ryzyko nieskuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa antykoncepcja niehormonalna |
| Leki przeciwwirusowe HIV/HCV | Rytonawir, newirapina, efawirenz, inhibitory proteazy | Zwiększenie lub zmniejszenie stężenia hormonów | Wysoki | Dodatkowa antykoncepcja niehormonalna |
| Kombinacje leków przeciwko HCV | Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir z pibrentaswirem, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem | Zwiększenie aktywności AlAT | Wysoki | Zmiana metody antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia, powrót do stosowania nie wcześniej niż po 2 tygodniach od zakończenia leczenia |
| Preparaty ziołowe | Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) | Indukcja enzymów wątrobowych, zmniejszenie stężenia hormonów | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki wpływające na perystaltykę przewodu pokarmowego | Metoklopramid | Zmniejszenie stężenia hormonów płciowych | Umiarkowany | Zachować ostrożność |
| Leki hamujące enzymy wątrobowe | Pochodne imidazolu (np. flukonazol), indynawir, troleandomycyna | Zwiększenie stężenia hormonów płciowych | Umiarkowany | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Inne substancje | Kwas askorbinowy (witamina C), paracetamol | Hamowanie sulfonowania etynyloestradiolu, zwiększenie stężenia hormonów | Niski | Zwykle nie wymaga działania |
| Hipolipemizujące | Atorwastatyna | Wzrost AUC etynyloestradiolu o 20% | Niski | Zwykle nie wymaga działania |
| Leki przeciwlękowe, nasenne | Benzodiazepiny (diazepam, lorazepam) | Możliwe zwiększenie (diazepam) lub zmniejszenie (lorazepam) stężenia | Umiarkowany | Monitorowanie działania leku, ewentualna korekta dawki |
| Leki przeciwbólowe | Paracetamol, morfina | Możliwe zmniejszenie stężenia | Umiarkowany | Monitorowanie skuteczności leku przeciwbólowego |
| Leki przeciwcukrzycowe | Insulina, doustne leki przeciwcukrzycowe | Możliwe zmniejszenie tolerancji glukozy | Umiarkowany | Możliwa konieczność zwiększenia dawek leków przeciwcukrzycowych |
| Alkohol | – | Potencjalne zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej przy regularnym, długotrwałym spożyciu | Niski do umiarkowanego | Zachowanie umiarkowania w spożyciu alkoholu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania