Właściwości farmakokinetyczne produktu Atywia Daily

Atywia Daily (0,03 mg etynyloestradiolu + 2 mg dienogestu) to złożony preparat zawierający dwie substancje czynne o odmiennej charakterystyce farmakokinetycznej. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące procesów ADME (absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji) dla każdej z substancji aktywnych.¹

Farmakokinetyka etynyloestradiolu

Wchłanianie etynyloestradiolu

Etynyloestradiol po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie tej substancji w surowicy krwi wynosi około 67 pg/ml i jest osiągane w czasie od 1,5 do 4 godzin po przyjęciu preparatu Atywia Daily. Podczas procesu wchłaniania oraz w wątrobie zachodzi znaczący metabolizm pierwotnego przejścia, co wpływa na biodostępność substancji. Średnia dostępność biologiczna etynyloestradiolu po podaniu doustnym wynosi około 44%.²

Dystrybucja etynyloestradiolu

Po wchłonięciu etynyloestradiol w dużym stopniu (około 98%) wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminami. Jest to wiązanie niespecyficzne. Substancja ta wykazuje zdolność zwiększania stężenia globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) w surowicy. Względna objętość dystrybucji etynyloestradiolu została określona na poziomie 2,8 do 8,6 l/kg masy ciała.³

Biotransformacja etynyloestradiolu

Metabolizm etynyloestradiolu rozpoczyna się już na etapie przedukładowym, gdzie zachodzi proces sprzęgania w błonie śluzowej jelita cienkiego oraz w wątrobie. Głównym szlakiem metabolicznym jest aromatyczna hydroksylacja. W wyniku przemian metabolicznych powstają metylowane i hydroksylowane metabolity, które mogą występować zarówno w postaci wolnej, jak i sprzężonej (jako glukuroniany i siarczany). Ważną cechą farmakokinetyki etynyloestradiolu jest jego zdolność do wchodzenia w krążenie wrotne.⁴

Wydalanie etynyloestradiolu

Eliminacja etynyloestradiolu z organizmu przebiega dwufazowo. Okres półtrwania w pierwszej fazie wynosi około 1 godziny, natomiast w drugiej fazie od 10 do 20 godzin. Etynyloestradiol nie jest wydalany w postaci niezmienionej, a jedynie jako metabolity. Stosunek metabolitów wydalanych z moczem do wydalanych z żółcią wynosi 4:6, co oznacza, że 40% metabolitów jest eliminowanych z moczem, a 60% z żółcią.⁵

Farmakokinetyka dienogestu

Wchłanianie dienogestu

Po podaniu doustnym dienogest charakteryzuje się szybkim i prawie całkowitym wchłanianiem. Po jednorazowym podaniu preparatu Atywia Daily maksymalne stężenie dienogestu w surowicy krwi jest osiągane po około 2,5 godzinach i wynosi 51 ng/ml. Dostępność biologiczna dienogestu w obecności etynyloestradiolu wynosi około 96%, co wskazuje na znikomą rolę efektu pierwszego przejścia.⁶

Dystrybucja dienogestu

W przeciwieństwie do wielu innych progestagenów, dienogest wiąże się głównie z albuminami surowicy krwi i nie wykazuje powinowactwa do globulin wiążących hormony płciowe (SHBG) ani globulin wiążących kortykosteroidy (CBG). Około 10% całkowitego dienogestu w surowicy występuje w postaci wolnej (niezwiązanej), natomiast 90% wiąże się niespecyficznie z albuminami. Objętość dystrybucji dienogestu mieści się w zakresie od 37 do 45 litrów.⁷

Biotransformacja dienogestu

Główne szlaki metaboliczne dienogestu obejmują reakcje hydroksylacji i sprzęgania. Metabolity powstające w wyniku tych procesów są w większości nieaktywne farmakologicznie. Charakterystyczną cechą metabolizmu dienogestu jest szybkie usuwanie metabolitów z osocza, co sprawia, że w ludzkim osoczu nie stwierdza się obecności żadnych istotnych metabolitów poza niezmienionym dienogestem. Całkowity klirens (Cl/F) po jednorazowym podaniu wynosi 3,6 l/h.⁸

Wydalanie dienogestu

Stężenie dienogestu w surowicy krwi zmniejsza się z okresem półtrwania wynoszącym około 9 godzin. Tylko niewielka część dienogestu jest wydalana w postaci niezmienionej przez nerki. Po doustnym podaniu dienogestu w dawce 0,1 mg/kg masy ciała współczynnik wydalania mocz : żółć wynosi 3:2. Zdecydowana większość podanej dawki (86%) jest wydalana w ciągu 6 dni, przy czym aż 42% całkowitej dawki jest eliminowane w ciągu pierwszych 24 godzin z moczem.⁹

Farmakokinetyka w stanie stacjonarnym

Istotną cechą farmakokinetyki dienogestu jest fakt, że na jego parametry nie wpływa stężenie globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG). Podczas regularnego przyjmowania preparatu Atywia Daily raz na dobę stężenie dienogestu w surowicy krwi zwiększa się około 1,5-krotnie i osiąga stan stacjonarny po około 4 dniach stosowania. Ta właściwość jest istotna z klinicznego punktu widzenia, gdyż wskazuje na stabilność parametrów farmakokinetycznych dienogestu podczas długotrwałej terapii.¹⁰

Porównanie parametrów farmakokinetycznych substancji czynnych