Wprowadzenie do danych przedklinicznych

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Atywia Daily (zawierającego 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg dienogestu) opierają się na szeregu standardowych badań toksykologicznych i ocenie wpływu poszczególnych substancji czynnych na organizm. Należy podkreślić, że profil toksyczności etynyloestradiolu jest dobrze poznany w literaturze naukowej, choć istnieją znaczące ograniczenia w bezpośrednim przenoszeniu wyników badań na zwierzętach na populację ludzką.¹

Toksyczność etynyloestradiolu w badaniach przedklinicznych

Badania przedkliniczne wykazały, że etynyloestradiol nawet w małych dawkach może wykazywać istotne działania biologiczne. W modelach zwierzęcych zaobserwowano działania niepożądane o charakterze embriotoksycznym, wpływ na rozwój układu moczowo-płciowego oraz zjawisko feminizacji płodów męskich. Efekty te są zgodne z profilem farmakologicznym silnych estrogenów i zostały potwierdzone w licznych badaniach toksykologicznych.²

Wpływ dienogestu na reprodukcję

Badania wpływu dienogestu na proces reprodukcji wykazały działania charakterystyczne dla związków o aktywności gestagennej. Do głównych obserwowanych efektów należały:³

• Zwiększenie liczby poronień zarówno przed, jak i po implantacji zarodka
• Wydłużenie czasu trwania ciąży u zwierząt doświadczalnych
• Zwiększenie śmiertelności okołourodzeniowej potomstwa

Dodatkowo zaobserwowano, że duże dawki dienogestu podawane w późnym okresie ciąży oraz w okresie laktacji wpływały negatywnie na płodność potomstwa. Jest to istotna obserwacja z punktu widzenia oceny bezpieczeństwa długoterminowego.⁴

Standardowe badania przedkliniczne

W ramach standardowej oceny bezpieczeństwa przedklinicznego produktu Atywia Daily przeprowadzono następujące badania:⁵

• Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym – oceniające wpływ długotrwałego stosowania substancji na organizm
• Badania genotoksyczności – analizujące potencjał wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego
• Badania potencjalnego działania rakotwórczego – określające ryzyko onkogenne

Wyniki powyższych badań nie wykazały szczególnego ryzyka stosowania produktu leczniczego u ludzi, poza ryzykiem, które jest już znane i opisane w innych punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego, a które dotyczy wszystkich doustnych złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Oznacza to, że produkt Atywia Daily nie wykazuje dodatkowych, nieoczekiwanych zagrożeń toksykologicznych w porównaniu do innych leków z tej samej grupy terapeutycznej.⁵

Znaczenie kliniczne danych przedklinicznych

Pomimo typowych dla tej grupy leków działań obserwowanych w badaniach przedklinicznych, należy podkreślić, że ze względu na znaczne różnice gatunkowe, wyniki dostępnych badań na zwierzętach z użyciem estrogenów mają ograniczoną wartość predykcyjną dla stosowania u ludzi. Jednak dane te są istotnym elementem całościowej oceny bezpieczeństwa produktu leczniczego i stanowią uzupełnienie informacji uzyskanych w trakcie badań klinicznych.¹