Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w liczne istotne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które należy uwzględnić podczas prowadzenia terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę interakcji leku Rexetin (20 mg) z różnymi grupami leków oraz substancjami.¹

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do wystąpienia objawów związanych z nadmiernym działaniem serotoniny, a w skrajnych przypadkach do zespołu serotoninowego, który jest stanem zagrażającym życiu. Podczas terapii skojarzonej z lekami serotoninergicznymi wymagane jest zachowanie szczególnej ostrożności oraz ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.²

Do leków serotoninergicznych, które mogą wchodzić w interakcje z paroksetyną, należą:

• L-tryptofan – aminokwas będący prekursorem serotoniny
• Tryptany – leki stosowane w leczeniu migreny
• Linezolid – antybiotyk o działaniu IMAO
• Chlorek metylotioniny (błękit metylenowy) – stosowany w różnych wskazaniach medycznych
• Inne leki z grupy SSRI – inne selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
• Lit – stosowany w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
• Opioidy, takie jak tramadol, petydyna, buprenorfina lub jej połączenie z naloksonem
• Preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

Należy również zachować ostrożność podczas stosowania fentanylu w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu przewlekłego bólu ze względu na możliwość wystąpienia interakcji serotoninergicznych.³

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu pacjenta.⁴

Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje paroksetyny z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi:

Pimozyd: W badaniach wykazano, że paroksetyna w dawce 60 mg może powodować średnio 2,5-krotne zwiększenie stężenia pimozydu (2 mg) w osoczu. Mechanizm tej interakcji związany jest z hamowaniem przez paroksetynę aktywności izoenzymu CYP2D6. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu oraz jego zdolność do wydłużania odstępu QT, jednoczesne stosowanie pimozydu i paroksetyny jest przeciwwskazane.⁵

Tiorydazyna: Jednoczesne stosowanie tiorydazyny i paroksetyny jest przeciwwskazane, ponieważ paroksetyna, hamując aktywność izoenzymu CYP450 2D6, może zwiększać stężenie tiorydazyny w osoczu, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT.⁶

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowych (np. torsade de pointes) może być zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu paroksetyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak niektóre leki przeciwpsychotyczne. W takich przypadkach należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć modyfikację leczenia.⁷

Interakcje z enzymami metabolizującymi leki

Farmakokinetyka i metabolizm paroksetyny mogą być istotnie zmienione przez indukcję lub hamowanie aktywności enzymów metabolizujących leki, co może wymagać modyfikacji dawkowania:⁸

• Przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami enzymów metabolizujących leki, należy rozważyć stosowanie dawek paroksetyny z dolnego zakresu dawkowania.⁹
• Przy jednoczesnym stosowaniu z induktorami enzymów (np. karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina) lub z fozamprenawirem/rytonawirem, nie jest konieczna modyfikacja początkowej dawki paroksetyny.¹⁰
• Wszelkie zmiany dawkowania paroksetyny po rozpoczęciu lub przerwaniu stosowania induktora enzymów powinny być dokonywane na podstawie oceny efektu klinicznego (tolerancja i skuteczność).¹¹

Interakcje z produktami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe

Stosowanie leków z grupy SSRI, w tym paroksetyny, może obniżać aktywność cholinesterazy w osoczu, co powoduje wydłużenie czasu blokady nerwowo-mięśniowej wywoływanej przez miwakurium i suksametonium. Należy o tym pamiętać podczas zabiegów chirurgicznych wymagających znieczulenia z użyciem tych leków.¹²

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Jednoczesne stosowanie fozamprenawiru/rytonawiru (700/100 mg dwa razy na dobę) z paroksetyną (20 mg na dobę) przez 10 dni u zdrowych ochotników powoduje znaczące zmniejszenie stężenia paroksetyny w osoczu o około 55%. Natomiast paroksetyna nie wpływa znacząco na metabolizm fozamprenawiru/rytonawiru. Należy zaznaczyć, że brak jest danych dotyczących długotrwałego (powyżej 10 dni) jednoczesnego stosowania paroksetyny z fozamprenawirem/rytonawirem.¹³

Interakcje z procyklidyną

Codzienne podawanie paroksetyny znacząco zwiększa stężenie procyklidyny w osoczu. W przypadku wystąpienia objawów przeciwcholinergicznych, należy rozważyć zmniejszenie dawki procyklidyny.¹⁴

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Jednoczesne podawanie paroksetyny z takimi lekami przeciwpadaczkowymi jak karbamazepina, fenytoina czy walproinian sodu nie wpływa istotnie na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne tych leków u pacjentów z padaczką.¹⁵

Interakcje związane z hamowaniem CYP2D6 przez paroksetynę

Paroksetyna, podobnie jak inne leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, hamuje aktywność izoenzymu CYP2D6 wątrobowego cytochromu P-450. Hamowanie tego enzymu może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu innych jednocześnie podawanych leków, które są metabolizowane przez ten izoenzym.¹⁶

Do leków metabolizowanych przez CYP2D6, które mogą wchodzić w istotne interakcje z paroksetyną, należą:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, nortryptylina, dezypramina)
• Neuroleptyki z grupy pochodnych fenotiazyny (np. perfenazyna i tiorydazyna)
• Rysperydon – atypowy lek przeciwpsychotyczny
• Atomoksetyna – stosowana w leczeniu ADHD
• Leki przeciwarytmiczne klasy 1c (np. propafenon i flekainid)
• Metoprolol – beta-bloker (nie zaleca się jednoczesnego stosowania paroksetyny i metoprololu podawanego w niewydolności serca ze względu na wąski indeks terapeutyczny metoprololu w tym wskazaniu)¹⁷

Interakcje z tamoksyfenem

W literaturze opisano interakcję farmakokinetyczną między inhibitorami CYP2D6 (w tym paroksetyną) a tamoksyfenem, która skutkuje zmniejszeniem o 65-75% stężenia w osoczu endoksyfenu, jednej z aktywnych form tamoksyfenu. W niektórych badaniach zaobserwowano zmniejszenie skuteczności tamoksyfenu podczas jednoczesnego stosowania z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi z grupy SSRI. Z uwagi na możliwość zmniejszenia skuteczności tamoksyfenu, należy, jeśli to możliwe, unikać jego jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP2D6, w tym z paroksetyną.¹⁸

Interakcje z alkoholem

Podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, pacjentom stosującym paroksetynę zaleca się unikanie spożywania napojów alkoholowych. Alkohol może nasilać działanie sedatywne paroksetyny oraz zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, jednoczesne stosowanie alkoholu i paroksetyny może zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.¹⁹

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Między paroksetyną a doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może dochodzić do interakcji farmakodynamicznej. Jednoczesne stosowanie paroksetyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych może prowadzić do zwiększenia działania przeciwzakrzepowego i ryzyka krwawienia. Z tego powodu podczas stosowania paroksetyny u pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe należy zachować szczególną ostrożność i odpowiednio monitorować parametry krzepnięcia.²⁰

Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, kwasem acetylosalicylowym i środkami przeciwpłytkowymi

Również w przypadku jednoczesnego stosowania paroksetyny z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) lub kwasem acetylosalicylowym może dochodzić do interakcji farmakodynamicznych, które mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Podobne ryzyko dotyczy również innych leków wpływających na funkcję płytek krwi.²¹

Zalecana jest szczególna ostrożność u pacjentów stosujących paroksetynę jednocześnie z:

• Doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi
• Lekami wpływającymi na czynność płytek krwi
• Lekami zwiększającymi ryzyko krwawienia, takimi jak:
  • Atypowe leki przeciwpsychotyczne (np. klozapina)
  • Pochodne fenotiazyny
  • Większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
  • Kwas acetylosalicylowy
  • NLPZ
  • Inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2)

Szczególną ostrożność należy zachować również u pacjentów z krwawieniami w wywiadzie lub stanami, które mogą predysponować do wystąpienia krwawienia.²²

Interakcje z prawastatyną

W badaniach zaobserwowano interakcję między paroksetyną a prawastatyną, wskazującą na możliwość zwiększenia stężenia glukozy we krwi podczas jednoczesnego podawania tych substancji. U pacjentów z cukrzycą stosujących równocześnie paroksetynę i prawastatynę może być konieczne dostosowanie dawki doustnych leków przeciwcukrzycowych i/lub insuliny w celu utrzymania prawidłowego poziomu glikemii.²³

Tabela interakcji leku Rexetin