CYP3A4

CYP3A4 to najważniejszy izoenzym cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% stosowanych obecnie leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie oraz błonie śluzowej jelita cienkiego, gdzie uczestniczy w pierwszej fazie biotransformacji ksenobiotyków.

Aktywność CYP3A4 charakteryzuje się dużą zmiennością międzyosobniczą, co wpływa na indywidualne różnice w metabolizmie leków. Czynniki takie jak polimorfizmy genetyczne, wiek, płeć, choroby wątroby oraz interakcje lekowe mogą znacząco modyfikować funkcję tego enzymu, prowadząc do zmian w stężeniach leków w osoczu.

Szczególnie istotne w praktyce klinicznej są interakcje lekowe na poziomie CYP3A4. Inhibitory enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą prowadzić do zwiększenia stężenia substratów i nasilenia działań niepożądanych, podczas gdy induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) obniżają stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, zmniejszając ich skuteczność terapeutyczną.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Cyxodil 80 mcg/dawkę inh.

Cyklezonid, substancja czynna preparatu Cyxodil, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450 do aktywnego metabolitu M1. Interakcje lekowe wynikają z modulacji aktywności CYP3A4 przez inne leki, co może prowadzić do istotnych klinicznie zmian stężenia metabolitu M1. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, itrakonazol, kobicystat, rytonawir i nelfinawir, które powodują około 3,5-krotny wzrost stężenia aktywnego metabolitu M1, bez zmiany stężenia samego cyklezonidu. W związku z tym jednoczesne stosowanie tych leków z cyklezonidem należy unikać lub stosować wyłącznie przy ścisłym monitorowaniu objawów ogólnoustrojowego działania kortykosteroidów, takich jak zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga czy zaburzenia metaboliczne.
alkoholizm, azol przeciwgrzybiczy, choroba wątroby, cyklezonid, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, działanie niepożądane kortykosteroidów, efekt immunosupresyjny, erytromycyna, etanol, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kortykosteroid, kortykosteroid wziewny, metabolit M1, nelfinawir, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, padaczka, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie metaboliczne, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Fingolimod Aristo 0,5 mg

Fingolimod, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leków immunosupresyjnych i immunomodulujących (np. natalizumab, teriflunomid, mitoksantron) ze względu na ryzyko nadmiernej immunosupresji i zwiększonego ryzyka infekcji. W trakcie terapii fingolimodem oraz do 2 miesięcy po jej zakończeniu należy unikać żywych szczepionek atenuowanych (np. MMR, ospa wietrzna, BCG) z powodu ryzyka zakażeń, a skuteczność szczepień inaktywowanych może być obniżona. Fingolimod powoduje zwolnienie częstości akcji serca, co w połączeniu z beta-adrenolitykami (np. atenolol, metoprolol), lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, antagonistami kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), iwabradyną, digoksyną i inhibitorami cholinesterazy wymaga konsultacji kardiologicznej i monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.
antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atenolol, bradykardia, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, cytostatyk, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, immunosupresja, induktor enzymu, inhibitor enzymu, inhibitor syntezy pirymidyn, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, kortykosteroid, lek beta-adrenolityczny, lek immunomodulujący, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lewonorgestrel, mechanizm działania fingolimodu, metabolizm wątrobowy, metyloprednizolon, mitoksantron, natalizumab, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, profil farmakokinetyczny, przeciwciało monoklonalne, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, teriflunomid
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Piramil Biso 10 mg + 5 mg

Bisoprolol wykazuje prawie całkowite wchłanianie (>90%) z biodostępnością 85-90%, Tmax około 2 godzin i objętość dystrybucji 3,2 l/kg. Metabolizowany jest umiarkowanie głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, z eliminacją 50% przez wątrobę i 50% przez nerki. Okres półtrwania wynosi 10-12 godzin, wydłużając się do około 18 godzin przy niewydolności nerek i do 13 godzin przy marskości wątroby. U pacjentów z niewydolnością serca (NYHA III) stężenia bisoprololu są wyższe, a T1/2 wydłużony do 17±5 godzin. Farmakokinetyka bisoprololu jest liniowa i nie wymaga dostosowania dawki u osób starszych, jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby konieczne jest monitorowanie i ewentualna modyfikacja dawkowania.
bariera krew-mózg, biodostępność, bisoprolol fumaran, ciężka niewydolność serca, CYP3A4, diketopiperazyna, działanie przeciwnadciśnieniowe, efekt pierwszego przejścia, enzym konwertujący angiotensynę, esterazy wątrobowe, glukuronidy, hamowanie ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, karboksyloesteraza, klirens kreatyniny, klirens leku, marskość wątroby, niewydolność serca, objętość dystrybucji, parametry farmakodynamiczne, polimorfizm genetyczny, receptor β-adrenergiczny, skala NYHA, stan stacjonarny
Leksykon leków
Interakcje leku – Findarts 0,5 mg

Dutasteryd, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych enzymów. Silne inhibitory CYP3A4 (rytonawir, indynawir, nefazodon, itrakonazol, ketokonazol) mogą znacząco zwiększyć stężenie dutasterydu w surowicy, co wymaga rozważenia zmniejszenia częstości podawania w przypadku działań niepożądanych. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak werapamil i diltiazem, podnoszą stężenie dutasterydu o około 1,6–1,8 raza. Zahamowanie CYP3A4 może także wydłużyć okres półtrwania dutasterydu, przekraczając 6 miesięcy do osiągnięcia stanu stacjonarnego. Nie stwierdzono wpływu cholestyraminy na farmakokinetykę dutasterydu, a także brak jest istotnych interakcji z warfaryną, digoksyną, tamsulosyną i terazosyną, co potwierdza niskie ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych z tymi lekami.
5-alfa reduktaza, cholestyramina, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, digoksyna, diltiazem, działanie niepożądane, farmakokinetyka dutasterydu, glikoproteina p, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakometaboliczna, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, metabolizm leku, nefazodon, okres półtrwania, rytonawir, stan stacjonarny, stężenie dutasterydu, tamsulosyna, terazosyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Dailiport 0,5 mg

Takrolimus, metabolizowany głównie przez izoenzym wątrobowy CYP3A4 oraz w ścianie jelita, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azole (ketokonazol, flukonazol, itrakonazol), makrolidy (erytromycyna), inhibitory proteazy HIV i HCV, znacząco zwiększają stężenie takrolimusu we krwi, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania stężenia leku. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina, ziele dziurawca, powodują obniżenie stężenia takrolimusu, co często wymaga zwiększenia dawki i częstego monitorowania. Dodatkowo, takrolimus wykazuje silne wiązanie z białkami osocza, co może prowadzić do interakcji z NLPZ, doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwcukrzycowymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie soku grejpfrutowego i alkoholu, które mogą zwiększać stężenie takrolimusu i nasilać jego toksyczność, w tym nefro- i neurotoksyczność.
acyklowir, amfoterycyna B, aminoglikozyd, antybiotyk makrolidowy, biodostępność leku, cyklosporyna, CYP3A4, doustny lek przeciwcukrzycowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenytoina, flukloksacylina, flukonazol, gancyklowir, hiperkaliemia, induktor enzymu, inhibitor enzymu, inhibitor gyrazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, kortykosteroid, kotrimoksazol, kwas mykofenolowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, metamizol, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, takrolimus, wankomycyna, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Okteva 20 mg

Produkt leczniczy Okteva (oktreotyd) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest dostosowanie dawkowania beta-adrenolityków i antagonistów wapnia ze względu na wpływ oktreotydu na hemodynamikę oraz gospodarkę węglowodanową. Konieczne jest ścisłe monitorowanie glikemii u pacjentów stosujących insulinę i inne leki przeciwcukrzycowe, aby zapobiec hipo- lub hiperglikemii. Oktreotyd zmniejsza jelitowe wchłanianie cyklosporyny, co wymaga monitorowania jej stężenia i dostosowania dawki, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach. Ponadto, opóźnia wchłanianie cymetydyny oraz zwiększa biodostępność bromokryptyny, co może wymagać korekty dawkowania tych leków. Istotne jest także zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. chinidyna, terfenadyna), ze względu na ryzyko toksyczności.
antagonista wapnia, beta-adrenolityk, bromokryptyna, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, dysfagia, efekt hipoglikemizujący, glukagon, gospodarka węglowodanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, insulina, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lutet oksodotreotyd, oktreotyd, radioaktywny analog somatostatyny, radiofarmaceutyk, receptor somatostatyny, równowaga wodno-elektrolitowa, stężenie leku, terfenadyna, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie hemodynamiczne
Leksykon substancji czynnych
Desloratadyna – Właściwości farmakokinetyczne

Desloratadyna, metabolit loratadyny i lek przeciwhistaminowy II generacji, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z oznaczalnym stężeniem w osoczu już po 30 minutach i osiąganiem Cmax około 3 godzin po podaniu. Biodostępność jest proporcjonalna do dawki w zakresie 5-20 mg. U około 6% pacjentów występuje fenotyp wolnego metabolizmu, co skutkuje trzykrotnie wyższym Cmax, wydłużonym Tmax do około 7 godzin oraz znacząco wydłużonym okresem półtrwania do około 89 godzin (w populacji ogólnej 27 godzin). U dzieci (2-11 lat) ze spowolnionym metabolizmem ekspozycja (AUC) jest nawet 6-krotnie wyższa, a okres półtrwania sięga około 120 godzin. Desloratadyna wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (83-87%), co ogranicza potencjał interakcji lekowych, a badania nie wykazały klinicznie istotnej kumulacji przy dawkowaniu 5-20 mg raz na dobę przez 14 dni. Różne formy farmaceutyczne (tabletki, syrop, roztwór doustny) są biorównoważne.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, AUC, białko osocza, biodostępność, biorównoważność, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, farmakokinetyka desloratadyny, fenotyp wolnego metabolizmu, glikoproteina p, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, metabolit loratadyny, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, spowolniony metabolizm, stan stacjonarny, stężenie desloratadyny, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Quator 5 mg

Tadalafil, substancja czynna produktu Quator, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Objętość dystrybucji wynosi około 77 litrów, a 94% leku wiąże się z białkami osocza. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a okres półtrwania wynosi około 16 godzin, co umożliwia długotrwałe działanie. Tadalafil jest eliminowany głównie z kałem (około 61% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki). Ekspozycja na lek (AUC) wzrasta proporcjonalnie w dawkach 2,5-20 mg, natomiast przy dawkach 20-40 mg obserwuje się nasycenie procesów farmakokinetycznych. Stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania, z ekspozycją około 1,5-krotnie wyższą niż po pojedynczej dawce.
ADME, AUC, badanie farmakodynamiczne, Cmax, cukrzyca, CYP3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens tadalafilu, marskość wątroby, metabolit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent diabetologiczny, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, stan stacjonarny, tętnicze nadciśnienie płucne, wiązanie z białkami osocza
Leksykon substancji czynnych
Hyperforyna – Właściwości farmakokinetyczne

Hyperforyna, główny składnik aktywny wyciągu z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), obecna w preparatach takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po 3-4 godzinach od podania doustnego. Zawartość hyperforyny w standardowej tabletce nie przekracza 36,72 mg. Substancja ta przenika przez barierę krew-mózg, co jest kluczowe dla jej działania w ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie w terapii zaburzeń neuropsychiatrycznych. Farmakokinetycznie hyperforyna nie wykazuje tendencji do kumulacji podczas regularnego stosowania, co zmniejsza ryzyko narastania działań niepożądanych.
bariera krew-mózg, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, efekt terapeutyczny, glikoproteina p, hiperycyna, hyperforyna, indukcja enzymatyczna, interakcje lekowe, okres półtrwania, osocze, ośrodkowy układ nerwowy, receptor pregnanu X, zaburzenia neuropsychiatryczne, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cinacalcet Aurovitas 60 mg

Cynakalcet, substancja czynna leku Cinacalcet Aurovitas w tabletkach o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, charakteryzuje się maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 2-6 godzinach od podania doustnego oraz biodostępnością na poziomie 20-25% na czczo, która wzrasta o 50-80% przy podaniu z pokarmem. Objętość dystrybucji wynosi około 1000 litrów, a lek wiąże się w 97% z białkami osocza. Eliminacja przebiega dwufazowo z okresem półtrwania 6 godzin w fazie wczesnej i 30-40 godzin w fazie końcowej, a stan stacjonarny osiągany jest po około 7 dniach stosowania. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP1A2, a cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (80% dawki w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez kał (15%). W zakresie dawek 30-180 mg AUC i Cmax rosną liniowo, a lek skutecznie obniża stężenie PTH, osiągając najniższy poziom po 2-6 godzinach od podania.
AUC, białka osocza, biodostępność cynakalcetu, Cinacalcet Aurovitas, Cmax, cynakalcet, CYP1A2, CYP3A4, cytochrom P450, dysfagia, ESRD, farmakokinetyka populacyjna, hemodializa, indukcja metabolizmu, inhibitor CYP2D6, klirens, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja, parathormon, PTH, sprzęganie metabolitów, stan stacjonarny, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aprepitant Sandoz 80 mg; 125 mg

Aprepitant wykazuje farmakokinetykę nieliniową w zakresie dawek klinicznych, z obserwowanym zmniejszeniem klirensu i biodostępności przy wzroście dawki. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi średnio 67% dla dawki 80 mg i 59% dla 125 mg, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 4 godzinach (tmax). Standardowy schemat dawkowania (125 mg w 1. dniu, następnie 80 mg/dobę) generuje AUC0-24godz na poziomie 19,6±2,5 μg·h/ml w 1. dniu i 21,2±6,3 μg·h/ml w 3. dniu, z Cmax odpowiednio 1,6±0,36 μg/ml i 1,4±0,22 μg/ml. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~97%) oraz znaczną dystrybucją do tkanek (Vdss około 66 l). Metabolizm aprepitantu odbywa się głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C19, a metabolity wykazują słabe działanie farmakologiczne. Eliminacja następuje głównie przez metabolity wydalane z moczem (57%) i kałem (45%), a okres półtrwania wynosi 9-13 godzin. W populacji pediatrycznej stosuje się dawkowanie dostosowane do masy ciała, osiągając odpowiednie ekspozycje terapeutyczne.
AUC, bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, Cmax, Cmin, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pozytronowa tomografia emisyjna, prolek, receptor NK1, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Sitagliptin Medical Valley 100 mg

Sytagliptyna, substancja czynna produktu Sitagliptin Medical Valley, charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji lekowych, co potwierdzają dane kliniczne wskazujące na niewielkie ryzyko istotnych klinicznie interakcji, zwłaszcza u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Metabolizm sytagliptyny jest głównie ograniczany przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, a jej eliminacja u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD może w większym stopniu zależeć od metabolizmu wątrobowego. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu przez probenecyd jest teoretyczne i klinicznie nieistotne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą potencjalnie zwiększać ekspozycję na sytagliptynę, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami nerek, jednak brak jest szczegółowych danych klinicznych w tej grupie. W terapii skojarzonej z metforminą (1000 mg x 2/dobę) nie obserwowano znaczących zmian farmakokinetyki sytagliptyny (50 mg), co potwierdza bezpieczeństwo takiego połączenia.
AUC, choroba wątroby, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, ekspozycja na sytagliptynę, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibicja glikoproteiny P, inhibicja OAT3, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP450, klirens nerkowy, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm wątrobowy, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie digoksyny, sytagliptyna, terapia przeciwcukrzycowa, terapia skojarzona z metforminą, toksyczność digoksyny, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Aciprex 10 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne podania z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (fenelzyna, tranylcypromina) oraz odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid), które mogą wywołać zespół serotoninowy – w takich przypadkach konieczne jest zachowanie przerw odpowiednio 14 dni po IMAO i 7 dni po escytalopramie. Przeciwwskazane jest także łączenie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, TCA), ze względu na ryzyko arytmii. Wymagana jest ostrożność przy stosowaniu leków serotoninergicznych (tramadol, sumatryptan), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu, preparatów z dziurawca oraz leków wpływających na krzepnięcie (np. warfaryna, NOAC) i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i konieczność monitorowania parametrów klinicznych.
acenokumarol, amfoterycyna B, arytmia złośliwa, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, diklofenak, diuretyk, escytalopram, ezomeprazol, fenelzyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, ibuprofen, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, kortykosteroid, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, linezolid, lit, meflochina, metoprolol, moklobemid, naproksen, neuroleptyki, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, odstęp QT, omeprazol, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, tiorydazyna, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tryptofan, tyklopidyna, układ serotoninergiczny, warfaryna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Przedawkowanie – Krople żołądkowe T –

Krople żołądkowe T to płyn doustny zawierający nalewki roślinne: kozłkową, miętową, gorzką oraz z dziurawca, każda w ilości 25 g na 100 g produktu, oraz około 70% objętościowych etanolu. Przedawkowanie preparatu może prowadzić do zatrucia alkoholowego z objawami takimi jak depresja ośrodka oddechowego, hipoglikemia i kwasica metaboliczna, a także do nasilenia działania sedatywnego (nalewka kozłkowa), podrażnienia błon śluzowych (nalewka miętowa i gorzka) oraz reakcji fotouczuleniowych i interakcji lekowych (nalewka z dziurawca). Szczególnie istotne jest ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, przeciwdepresyjnymi, przeciwzakrzepowymi i antykoncepcyjnymi, a także potencjalne nasilenie zespołu serotoninowego.
choroba refluksowa przełyku, CYP3A4, depresja ośrodka oddechowego, hemodializa, hipoglikemia, hipotermia, indukcja enzymów wątrobowych, kwasica metaboliczna, lek psychotropowy, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, niedociśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, reakcja fotouczuleniowa, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, skurcz oskrzeli, węgiel aktywowany, wydzielanie kwasu żołądkowego, zaburzenie metabolizmu etanolu, zatrucie alkoholowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Ondemet 0,5 mg/ml

Budezonid, będący substancją czynną produktu leczniczego Ondemet, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4. Inhibitory tego enzymu, takie jak ketokonazol, itrakonazol (200 mg/dobę), troleandomycyna, inhibitory proteazy HIV oraz preparaty zawierające kobicystat, mogą znacząco zwiększać stężenie budezonidu w osoczu, nawet do około 4-krotnego wzrostu po jednoczesnym podaniu itrakonazolu i wziewnego budezonidu (1000 μg). W związku z tym zaleca się unikanie terapii skojarzonej z inhibitorami CYP3A4 lub, jeśli jest to konieczne, stosowanie maksymalnej przerwy między dawkami, rozważenie zmniejszenia dawki budezonidu oraz monitorowanie pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. Dodatkowo, u kobiet stosujących wysokodawkowe estrogeny lub steroidowe środki antykoncepcyjne obserwuje się zwiększone stężenia budezonidu i nasilone efekty glikokortykosteroidowe, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja hormonalna, budezonid, budezonid wziewny, CYP3A4, doustny środek antykoncepcyjny, działanie glikokortykosteroidowe, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP3A4, enzym wątrobowy, estrogen, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, kobicystat, lek antyretrowirusowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczy, metabolizm budezonidu, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, nebulizacja, niewydolność przysadki, niewydolność przysadki mózgowej, preparat estrogenowy, środek antykoncepcyjny, steroidowy środek antykoncepcyjny, stężenie osoczowe, stężenie w osoczu, test stymulacji ACTH, wiązanie z białkami osocza, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie kory nadnerczy, zawiesina do nebulizacji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Etadron 25 mg

Eksemestan, substancja czynna leku Etadron, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) wynoszącym 18 ng/ml osiąganym po około 2 godzinach (Tmax). Biodostępność jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co potwierdza niska bezwzględna biodostępność u zwierząt (5%). Objętość dystrybucji jest bardzo duża (~20 000 l), a lek wiąże się z białkami osocza w 90%, bez wiązania z erytrocytami. Okres półtrwania wynosi 24 godziny, a klirens jest wysoki (~500 l/h), co wskazuje na intensywny metabolizm i eliminację. Przyjmowanie eksemestanu z pokarmem zwiększa biodostępność o 40%, co ma znaczenie kliniczne przy ustalaniu dawkowania. Nie obserwuje się kumulacji leku przy podawaniu wielokrotnym, co zapewnia stabilny profil farmakokinetyczny podczas długotrwałej terapii.
aldoketoreduktaza, aromataza, biodostępność, Cmax, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, farmakokinetyka, faza eliminacji, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Axocar 10 mg + 80 mg

Produkt leczniczy Axocar zawiera ezetymib (10 mg) oraz symwastatynę w dawkach od 10 mg do 80 mg, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, głównie poprzez hamowanie enzymu CYP3A4 oraz wpływ na transportery białkowe OATP1B1 i BCRP. Interakcje te mogą znacząco zwiększać stężenia symwastatyny i jej metabolitów w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne terapie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna), cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem, które są przeciwwskazane ze względu na wielokrotne zwiększenie ekspozycji na symwastatynę i ezetymib. Ponadto, stosowanie fibratów i niacyny w dawkach ≥1 g/dobę wymaga ostrożności ze względu na ryzyko miopatii oraz kamicy żółciowej. Zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, który może nasilać hepatotoksyczność i miopatię oraz wpływać na skuteczność terapii hipolipemizującej.
amiodaron, amlodypina, Axocar, BCRP, biodostępność, boceprewir, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, ezetymib, fibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, kamienie żółciowe, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kolestyramina, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miopatia, nefazodon, nelfinawir, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, pozakonazol, preparat hipolipemizujący, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, terapia skojarzona, tikagrelor, warfaryna, wartość INR, werapamil, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Salmex (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.

Produkt leczniczy Salmex, zawierający salmeterol i flutykazonu propionian, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Leki β-adrenolityczne (selektywne i nieselektywne) mogą antagonizować działanie salmeterolu, prowadząc do osłabienia efektu bronchodylatacyjnego i potencjalnego nasilenia skurczu oskrzeli, dlatego ich stosowanie u pacjentów z astmą jest przeciwwskazane, chyba że istnieją inne wskazania. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (100 mg 2x/dobę), ketokonazol (400 mg/dobę) i itrakonazol, znacząco zwiększają stężenia flutykazonu i salmeterolu w osoczu (np. ketokonazol powoduje 1,4-krotne zwiększenie Cmax i 15-krotne AUC salmeterolu), co może skutkować zespołem Cushinga, zahamowaniem czynności kory nadnerczy, wydłużeniem odstępu QTc oraz kołataniami serca. W przypadku umiarkowanych inhibitorów CYP3A4, takich jak erytromycyna (500 mg 3x/dobę), wzrost ekspozycji na salmeterol jest niewielki i zwykle nie wymaga modyfikacji dawki. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 z Salmex, a jeśli jest to konieczne, monitorowanie objawów przedawkowania glikokortykosteroidów i działań niepożądanych salmeterolu.
astma, CYP3A4, działanie addycyjne, działanie niepożądane, erytromycyna, flutykazon, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, kołatanie serca, lek blokujący receptor beta-adrenergiczny, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność wątroby, polipragmazja, rytonawir, salmeterol, Salmex, telitromycyna, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Infilea 0,5 mg/g

Klobetazol propionian, silny kortykosteroid stosowany miejscowo, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co stanowi podstawę potencjalnych interakcji farmakokinetycznych. Leki hamujące CYP3A4, takie jak rytonawir, itrakonazol oraz inne azolowe leki przeciwgrzybicze, mogą znacząco zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na klobetazol, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Warto zwrócić uwagę na dawkę, powierzchnię skóry poddaną leczeniu oraz czas terapii, gdyż te czynniki wpływają na stopień absorpcji i ryzyko interakcji. Dodatkowo, leki moczopędne, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz przeciwzakrzepowe mogą modyfikować efekty klobetazolu przy znacznym wchłanianiu systemowym, co jest istotne zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym.
alkohol cetostearylowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bariera skórna, CYP3A4, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, flukonazol, glikol propylenowy, hipokaliemia, HIV, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klobetazol propionian, kortykosteroid, lek moczopędny, lek moczopędny pętlowy, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opatrunek okluzyjny, rytonawir, sok grejpfrutowy, wchłanianie przezskórne, worykonazol, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ketipinor 200 mg

Kwetiapina, substancja czynna leku Ketipinor, charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, niezależnie od przyjmowania z pokarmem. W stanie stacjonarnym maksymalne stężenie molowe aktywnego metabolitu norkwetiapiny osiąga około 35% stężenia kwetiapiny. Oba związki wykazują liniową farmakokinetykę zależną od dawki. Kwetiapina wiąże się z białkami osocza w około 83%, a jej metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP3A4, który odpowiada także za metabolizm norkwetiapiny. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki (73% radioaktywności) oraz kał (21%). Okres półtrwania kwetiapiny wynosi około 7 godzin, a norkwetiapiny około 12 godzin, co ma znaczenie dla schematu dawkowania. W badaniach in vitro kwetiapina i jej metabolity wykazują słabe hamowanie izoenzymów CYP450, jednak przy stężeniach znacznie przekraczających terapeutyczne (5-50-krotnie), co wskazuje na niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych w warunkach klinicznych.
aktywny metabolit, AUC, białko osocza, biodostępność, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, dane farmakokinetyczne, inhibitor enzymatyczny, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens leku, kwetiapina, marskość alkoholowa, metabolizm wątrobowy, norkwetiapina, okres półtrwania eliminacji, pacjent geriatryczny, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, upośledzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Daktarin-oral 20 mg/g

Daktarin-oral w postaci żelu do stosowania w jamie ustnej zawiera mikonazol w stężeniu 20 mg/g, co odpowiada 124 mg mikonazolu w 5 ml żelu. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na mikonazol, inne pochodne imidazolu lub składniki pomocnicze, w tym etanol (7,85 mg/g) oraz kompozycje zapachowe. Nie powinien być stosowany u niemowląt poniżej 4 miesięcy oraz u pacjentów z niewystarczająco rozwiniętym odruchem połykania ze względu na ryzyko zachłyśnięcia i powikłań oddechowych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami czynności wątroby, gdyż mikonazol jest metabolizowany wątrobowo, co zwiększa ryzyko kumulacji i działań niepożądanych.
alkaloid sporyszu, antykoagulant, benzodiazepina, choroba neurodegeneracyjna, CYP3A4, cytochrom P450, depresja OUN, dysfagia, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, mikonazol, nadwrażliwość na mikonazol, odruch połykania, pochodna imidazolu, rabdomioliza, statyny, terapia przeciwgrzybicza, triazolam, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Imatinib Sandoz 400 mg

Imatynib charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~98%) oraz znacznym wiązaniem z białkami osocza (95%, głównie albumina i kwaśna alfa-glikoproteina). Po podaniu doustnym okres półtrwania wynosi około 18 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Metabolizm imatynibu odbywa się głównie przez enzym CYP3A4, a jego głównym metabolitem jest N-demetylowa pochodna piperazyny, wykazująca podobną aktywność farmakologiczną i stanowiąca około 16% AUC leku macierzystego. W farmakokinetyce obserwuje się liniową zależność AUC od dawki w zakresie 25-1000 mg. Kumulacja leku w stanie stacjonarnym wynosi 1,5–2,5 razy. Wpływ posiłku wysokotłuszczowego na farmakokinetykę jest minimalny, powodując jedynie 11% spadek Cmax i 7,4% zmniejszenie AUC. Imatynib wykazuje potencjał do hamowania enzymów CYP2C9, CYP2D6 i CYP3A4/5, co może wpływać na metabolizm współstosowanych leków metabolizowanych przez te izoenzymy.
albumina, biodostępność, CYP3A4, dystrybucja leku, ekspozycja na lek, farmakokinetyka, imatynib, klirens imatynibu, kompetycyjny inhibitor, kwaśna alfa-glikoproteina, metabolizm leku, międzyosobnicza zmienność, N-demetylowa pochodna piperazyny, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, okres półtrwania, przewlekła białaczka szpikowa, stan stacjonarny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Soreca 10 mg

Solifenacyna (Soreca) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Leki cholinolityczne stosowane jednocześnie nasilają działanie solifenacyny i ryzyko działań niepożądanych, dlatego zaleca się zachowanie tygodniowej przerwy po zakończeniu terapii solifenacyną przed rozpoczęciem innego leku cholinolitycznego. Agoniści receptorów cholinergicznych mogą osłabiać jej skuteczność, a leki prokinetyczne (np. metoklopramid, cyzapryd) mogą mieć zmniejszoną efektywność. Solifenacyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a jej stężenie (AUC) ulega dwukrotnemu wzrostowi przy jednoczesnym stosowaniu ketokonazolu w dawce 200 mg/dobę i trzykrotnemu przy dawce 400 mg/dobę. W związku z tym maksymalna dawka solifenacyny powinna być ograniczona do 5 mg podczas terapii silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir, nelfinawir, itrakonazol). U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
agonista receptora cholinergicznego, CYP3A4, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie cholinolityczne, działanie sedatywne, etynyloestradiol, fenytoina, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP, karbamazepina, ketokonazol, lek cholinolityczny, lek prokinetyczny, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, metoklopramid, mikrosom wątrobowy, nelfinawir, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, ryfampicyna, rytonawir, solifenacyna, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apra 5 mg

Arypiprazol charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, obejmującym dobre wchłanianie po podaniu doustnym z Tmax wynoszącym 3-5 godzin oraz wysoką bezwzględną biodostępność na poziomie 87%. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych nie wpływa na farmakokinetykę leku, co ułatwia jego stosowanie. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne wiązanie z białkami osocza (>99%), głównie albuminą. Arypiprazol jest metabolizowany w wątrobie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, głównie poprzez dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% całkowitego AUC arypiprazolu, co wskazuje na jego istotny udział w działaniu terapeutycznym. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, głównie wątrobowy, a wydalanie odbywa się w 27% z moczem i 60% z kałem, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane w formie niezmienionej z moczem.
albumina, arypiprazol, AUC, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, enzymy metabolizujące, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, profil farmakokinetyczny, schizofrenia, szlak metaboliczny, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Kodeina – Właściwości farmakokinetyczne

Kodeina, będąca opioidowym lekiem przeciwbólowym i przeciwkaszlowym, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego z biodostępnością po podaniu doustnym na poziomie 40-70% względem podania domięśniowego. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga się przeciętnie po około 60 minutach (zakres 45-120 minut). Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (25-30%) oraz objętość dystrybucji około 3,5 l/kg. Metabolizm kodeiny zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP2D6 (O-demetylacja do morfiny) i CYP3A4 (N-demetylacja do norkodeiny), a także sprzęgania z kwasem glukuronowym, prowadząc do powstania aktywnych i nieaktywnych metabolitów. Okres półtrwania kodeiny wynosi 3-4 godziny (zakres 2,5-5 godzin), a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (85-90%), z około 10% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Całkowite wydalanie następuje w ciągu 24-48 godzin.
ADME, białko osocza, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, działanie przeciwkaszlowe, farmakokinetyka, fosforan kodeiny, hydrokodon, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, kodeino-6-glukuronid, kwas glukuronowy, lek opioidowy, lek przeciwkaszlowy, łożysko, metabolizer wolny, morfina, N-demetylacja, niewydolność nerek, norkodeina, normorfina, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paracetamol, polimorfizm genetyczny, przewód pokarmowy, stężenie maksymalne w osoczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azecort (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową

Produkt leczniczy Azecort w postaci aerozolu do nosa zawiera azelastynę chlorowodorek (137 μg/dawkę) oraz flutykazon propionian (50 μg/dawkę). Po podaniu dwóch dawek donosowych (548 μg azelastyny i 200 μg flutykazonu) obserwuje się maksymalne stężenia w osoczu odpowiednio 194,5 ± 74,4 pg/ml dla azelastyny i 10,3 ± 3,9 pg/ml dla flutykazonu. Czas do osiągnięcia Cₘₐₓ wynosi 0,5 godziny dla azelastyny i 1,0 godziny dla flutykazonu. Pole pod krzywą stężenia (AUC) wynosi 4217 ± 2618 pg/ml*godz. dla azelastyny oraz 97,7 ± 43,1 pg/ml*godz. dla flutykazonu. Ekspozycja ogólnoustrojowa flutykazonu jest około 50% wyższa niż w monoterapii, natomiast azelastyna wykazuje podobną ekspozycję jak w monoterapii. Nie stwierdzono interakcji farmakokinetycznych między substancjami, co potwierdza zasadność ich łącznego stosowania.
aerozol do nosa, azelastyny chlorowodorek, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, czas maksymalnego stężenia, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, efekt pierwszego przejścia, flutykazonu propionian, interakcja farmakokinetyczna, kinetyka eliminacji, klirens nerkowy, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, maksymalne stężenie, N-desmetyloazelastyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią
Leksykon leków
Interakcje leku – Symgliptin 100 mg

Sytagliptyna, substancja czynna preparatu Symgliptin, charakteryzuje się niskim potencjałem do wywoływania klinicznie istotnych interakcji lekowych. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek eliminacja wątrobowa jest minimalna, natomiast u chorych z ciężką niewydolnością nerek metabolizm wątrobowy nabiera znaczenia. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie sytagliptyny, zwłaszcza u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, co wymaga zachowania ostrożności. Sytagliptyna jest substratem transportera OAT3 oraz glikoproteiny P (P-gp), jednak kliniczne znaczenie tych interakcji jest ograniczone. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki sytagliptyny podczas jednoczesnego stosowania z metforminą (1000 mg x 2/dobę) czy cyklosporyną (600 mg jednorazowo), mimo że cyklosporyna zwiększała AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68%, bez konieczności modyfikacji dawki.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, gliburyd, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor DPP-4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor OAT3, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwcukrzycowy, metformina, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schorzenie wątroby, schyłkowa niewydolność nerek, substrat, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bonogren 300 mg

Kwetiapina, substancja czynna preparatu Bonogren 300 mg, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym oraz intensywnym metabolizmem pierwszego przejścia, głównie przez izoenzym CYP3A4. Farmakokinetyka kwetiapiny i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych (300-800 mg/dobę), z maksymalnym stężeniem molowym norkwetiapiny stanowiącym około 35% stężenia leku macierzystego. Kwetiapina wiąże się z białkami osocza w około 83%, co ma znaczenie przy ocenie potencjalnych interakcji lekowych. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 7 godzin dla kwetiapiny i 12 godzin dla norkwetiapiny. Eliminacja metabolitów odbywa się głównie drogą nerkową (około 73% radioaktywności w moczu), a wydalanie niezmienionej substancji jest minimalne (<5%). Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami, jednak u osób starszych obserwuje się zmniejszenie klirensu o 30-50%, co może wymagać dostosowania dawkowania.
AUC, biodostępność, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka kwetiapiny, inhibitor enzymatyczny, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, klirens kwetiapiny, marskość wątroby, marskość wątroby poalkoholowa, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, norkwetiapina, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, stan stacjonarny
Leksykon substancji czynnych
Klobazam – Właściwości farmakokinetyczne

Klobazam, substancja czynna Frisium 10, charakteryzuje się szybkim i znacznym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax w zakresie 0,5-4 h oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (80-90%). Względna dostępność biologiczna nie różni się istotnie między postaciami farmaceutycznymi, a podawanie z pokarmem spowalnia wchłanianie o około 1 godzinę bez wpływu na całkowitą absorpcję. Spożycie alkoholu zwiększa dostępność biologiczną klobazamu o 50%. Po dawce 20 mg obserwuje się dużą zmienność indywidualną stężenia maksymalnego (222-709 ng/ml). Klobazam wykazuje kumulację 2-3-krotną, a jego aktywny metabolit N-demetyloklobazam (N-CLB) kumuluje się około 20-krotnie, osiągając stężenia stacjonarne po około 2 tygodniach stosowania. Metabolizm wątrobowy zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2C19, z istotnym wpływem polimorfizmu CYP2C19 na stężenia N-CLB (5-krotnie wyższe u wolnych metabolizatorów). Klobazam jest słabym inhibitorem CYP2D6, co wpływa na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez ten enzym (np. dekstrometorfan). Okres półtrwania klobazamu wynosi około 36 h, a N-CLB 79 h, z eliminacją głównie przez metabolizm wątrobowy i wydalaniem nerkowym (80% dawki w moczu, <1% niezmienionego klobazamu).
bariera łożyskowa, biodostępność, ciężka choroba wątroby, CYP2C19, CYP3A4, demetylacja, inhibitor enzymatyczny, kumulacja leku, lipofilność, metabolit aktywny, metabolizm wątrobowy, N-demetyloklobazam, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm genetyczny, Tmax, zaburzenia czynności nerek, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Desetax 0,5 mg/ml

Desloratadyna, substancja czynna leku Desetax (0,5 mg/ml, roztwór doustny), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 3 godzin po dawce oraz okresem półtrwania eliminacyjnym około 27 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Biodostępność jest proporcjonalna do dawki w zakresie 5-20 mg. U około 6% pacjentów stwierdzono fenotyp spowolnionego metabolizmu, z istotnym wydłużeniem okresu półtrwania do 89 godzin u dorosłych i do 120 godzin u dzieci (2-11 lat), a także wzrostem Cmax do 3-4-krotnego i AUC do 6-krotnego w populacji pediatrycznej. Fenotyp ten występuje częściej u osób rasy czarnej (16-18%) niż kaukaskiej (2-3%). Profil bezpieczeństwa u pacjentów ze spowolnionym metabolizmem nie różni się istotnie od populacji ogólnej. Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w 83-87%, a po 14-dniowym podawaniu dawek 5-20 mg nie obserwowano klinicznie istotnej kumulacji. Roztwór doustny jest biorównoważny z syropem i tabletkami, co pozwala na ich zamienność w praktyce klinicznej.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, białka osocza, biodostępność, biorównoważność, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, Desetax, desloratadyna, dystrybucja leku, działanie przeciwhistaminowe, ekspozycja na lek, farmakokinetyka, glikoproteina p, okres półtrwania, profil bezpieczeństwa, profil farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, roztwór doustny, spowolniony metabolizm, stan stacjonarny, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hitaxa Fast 5 mg

Desloratadyna, zawarta w preparacie Hitaxa Fast, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z wykrywalnym stężeniem w osoczu już po 30 minutach i osiąganiem Cmax około 3 godzin po podaniu doustnym. Okres półtrwania wynosi około 27 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Biodostępność jest proporcjonalna do dawki w zakresie 5-20 mg, a wiązanie z białkami osocza wynosi 83-87%. U około 6% pacjentów obserwuje się fenotyp spowolnionego metabolizmu, z 3-krotnie wyższym Cmax (osiąganym po około 7 godzinach) i wydłużonym okresem półtrwania do około 89 godzin, szczególnie częstym u osób rasy czarnej (18%) w porównaniu do rasy kaukaskiej (2%). Pomimo wyższych stężeń, profil bezpieczeństwa pozostaje niezmieniony. Desloratadyna nie hamuje izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6 oraz nie jest substratem ani inhibitorem glikoproteiny P, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych.
3-hydroksydesloratadyna, biodostępność leku, biorównoważność leku, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja substancji czynnej, ekspozycja na lek, fenotyp spowolnionego metabolizmu, funkcja nerek, glikoproteina p, kumulacja leku, metabolizm desloratadyny, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, profil bezpieczeństwa, profil wchłaniania, przewlekła niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, Tmax, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Pralex 15 mg

Escytalopram, substancja czynna preparatu Pralex, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie go z nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Podobne ryzyko występuje przy stosowaniu z odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemid) i nieselektywnymi inhibitorami MAO (linezolid), gdzie konieczny jest ścisły nadzór kliniczny. Escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odcinek QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre antybiotyki i leki przeciwpsychotyczne) z powodu ryzyka arytmii. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, tryptany) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, bupropion) wymaga ostrożności. Współistniejące stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ zwiększa ryzyko krwawień, a leki wywołujące hipokaliemię i/lub hipomagnezemię mogą nasilać ryzyko zaburzeń rytmu serca.
cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hepatotoksyczność, hipokaliemia, inhibitor MAO-A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metabolizm escytalopramu, metoprolol, moklobemid, nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, propafenon, repolaryzacja mięśnia sercowego, rysperydon, SSRI, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odcinka QT, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Interakcje

Klindamycyna, antybiotyk z grupy linkozamidów, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Najważniejsze z nich to antagonizm terapeutyczny z antybiotykami makrolidowymi (np. erytromycyna), co skutkuje zmniejszeniem skuteczności przeciwbakteryjnej i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Obserwuje się także oporność krzyżową z linkomycyną oraz synergistyczne działanie z gentamycyną (Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa), prymachiną (Pneumocystis jiroveci) oraz fluorochinolonami (trowafloksacyna, lewofloksacyna) wobec bakterii beztlenowych. Klindamycyna metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna) zwiększają jej stężenie w osoczu, natomiast induktory (ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność terapii, np. ryfampicyna zmniejsza minimalne stężenie klindamycyny nawet o 80%.
acenokumarol, aminoglikozyd, antagonista witaminy K, antagonizm lekowy, antybiotyk makrolidowy, bakterie beztlenowe, benzoilu nadtlenek, CYP3A4, CYP3A5, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, Enterobacteriaceae, fenobarbital, fenytoina, fluindion, fluorochinolon, gentamycyna, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izotretynoina, karbamazepina, klarytromycyna, kobicystat, lek zwiotczający mięśnie, lewofloksacyna, linkozamid, N-demetyloklindamycyna, oporność krzyżowa, pankuronium, Pneumocystis jiroveci, prymachina, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas aeruginosa, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, sulfonamid, sulfotlenek klindamycyny, synergizm lekowy, tazaroten, telitromycyna, tretynoina, trowafloksacyna, tubokuraryna, warfaryna, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia krwi
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Navelbine

Produkt leczniczy Navelbine (winorelbina) powinien być stosowany wyłącznie przez lekarzy specjalistów z doświadczeniem w chemioterapii, z możliwością monitorowania parametrów hematologicznych. Zaleca się ścisłą kontrolę morfologii krwi przed każdym podaniem leku, w tym stężenia hemoglobiny, liczby leukocytów, neutrofilów oraz płytek krwi. Podanie należy odroczyć, jeśli liczba neutrofilów spadnie poniżej 1500/mm³ lub płytek poniżej 100 000/mm³. Dawka początkowa wynosi 60 mg/m² tygodniowo, z możliwością zwiększenia do 80 mg/m² przy dobrej tolerancji, jednak wzrost dawki wymaga monitorowania i może wymagać redukcji w przypadku ciężkiej neutropenii (neutrofile < 500/mm³). W przypadku wymiotów w ciągu kilku godzin po podaniu nie należy powtarzać dawki, a profilaktycznie zaleca się stosowanie antagonistów 5HT3 (np. ondansetron, granisetron), gdyż nudności i wymioty są częstsze przy podaniu doustnym niż dożylnym.
alkaloidy Vinca, antagonista 5HT3, bilirubina, chemioterapia, choroba niedokrwienna serca, CYP3A4, enzymy wątrobowe, fenytoina, hemoglobina, itrakonazol, lek cytotoksyczny, lek przeciwwymiotny, leukocyty, morfologia krwi, neutrofile, neutropenia, płytki krwi, radioterapia, szczepionka atenuowana, szczepionka przeciwko żółtej febrze, winorelbina, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Polpharma 15 mg/20 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem P-gp, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te szlaki. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (do 2-krotnego wzrostu AUC). Dronedaron ze względu na ograniczone dane kliniczne powinien być stosowany ostrożnie lub unikać jego łącznego podawania z rywaroksabanem. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną 40 mg) oraz NLPZ (np. naproksen 500 mg) i inhibitorami agregacji płytek (klopidogrel) zwiększa ryzyko krwawienia, co wymaga szczególnej ostrożności klinicznej.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, choroba alkoholowa, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, etanol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, płytki krwi, potencjał trombiny, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, silny inhibitor CYP3A4, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – PHINGROUM 50 mg

Sytagliptyna, substancja czynna produktu PHINGROUM, wykazuje ograniczony potencjał do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm leku odbywa się głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C8, przy czym u pacjentów z prawidłową funkcją nerek eliminacja jest dominująco nerkowa. U chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD metabolizm wątrobowy zyskuje na znaczeniu, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol), które mogą zwiększać stężenia sytagliptyny. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i transportera OAT3, jednak klinicznie istotne interakcje z inhibitorami tych transporterów (np. probenecyd) są mało prawdopodobne. Jednoczesne podawanie metforminy (1000 mg 2x/dobę) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg), a cyklosporyna (600 mg) zwiększa AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68%, co nie wymaga korekty dawki. Sytagliptyna nie wpływa znacząco na farmakokinetykę leków takich jak metformina, gliburyd, symwastatyna, rozyglitazon, warfaryna czy doustne środki antykoncepcyjne.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, działanie hipoglikemizujące, ESRD, glikoproteina p, hipoglikemia, insulina, metformina, OAT3, obrzęk obwodowy, OCT, pioglitazon, pochodne sulfonylomocznika, probenecyd, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fingolimod SUN 0,5 mg

Fingolimod wykazuje powolne wchłanianie z przewodu pokarmowego z Tmax wynoszącym 12-16 godzin oraz wysoką biodostępność bezwzględną na poziomie 93% (95% CI: 79-111%). Stężenia w stanie stacjonarnym osiągane są po 1-2 miesiącach stosowania dawki 0,5 mg raz na dobę i są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (>99%) oraz znaczną dystrybucją do erytrocytów (86%) i tkanek (objętość dystrybucji około 1200±260 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP4F2 i prawdopodobnie CYP3A4, a eliminacja odbywa się głównie przez wydalanie metabolitów z moczem (81%), z okresem półtrwania 6-9 dni. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-1,25 mg i nie wykazuje istotnych różnic ze względu na płeć, rasę czy umiarkowane do ciężkich zaburzenia czynności nerek.
analogi ceramidowe, bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, CYP3A4, dystrybucja w erytrocytach, farmakokinetyka liniowa, fosforan fingolimodu, izoenzym CYP4F2, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens fingolimodu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, przeciwwskazania do stosowania, stwardnienie rozsiane, wiązanie z białkami, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Stepcil 100 mg

Cylostazol, stosowany w dawce 100 mg dwa razy na dobę, osiąga stan stacjonarny po 4 dniach terapii u pacjentów z chorobą naczyń obwodowych. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się mniej niż proporcjonalnym wzrostem Cmax wraz ze wzrostem dawki, podczas gdy AUC rośnie proporcjonalnie. Okres półtrwania cylostazolu wynosi około 10,5 godziny, a lek jest metabolizowany głównie do dwóch aktywnych metabolitów: dehydrocylostazolu (4-7-krotnie silniejszy efekt przeciwagregacyjny) oraz 4′-trans-hydroksycylostazolu (około 20% aktywności cylostazolu). Stężenia metabolitów w osoczu stanowią odpowiednio około 41% i 12% AUC cylostazolu. Cylostazol wiąże się z białkami osocza w 95-98%, głównie z albuminami, a metabolity wykazują różne stopnie wiązania (dehydrometabolit 97,4%, 4′-trans-hydroksymetabolit 66%).
4′-trans-hydroksycylostazol, albuminy, AUC, białka osocza, choroba naczyń obwodowych, ciężka niewydolność nerek, Cmax, cylostazol, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, dehydrocylostazol, dystrybucja, działanie przeciwagregacyjne, eliminacja, enzymy mikrosomalne wątroby, klirens kreatyniny, metabolizm, niewydolność wątroby, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, płytki krwi, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, wchłanianie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadalafil Sandoz 10 mg

Tadalafil Sandoz w dawce 10 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Jego biodostępność nie jest dokładnie określona, jednak wchłanianie nie jest modyfikowane przez pokarm ani porę dnia, co umożliwia elastyczne dawkowanie. Substancja wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji około 63 l) i silne wiązanie z białkami osocza (94%), co ma znaczenie przy potencjalnych interakcjach lekowych. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, a główny metabolit – glukuronian metylokatecholu – jest klinicznie nieaktywny. Klirens leku u zdrowych osób wynosi 2,5 l/godzinę, a okres półtrwania to około 17,5 godziny, co przekłada się na przedłużone działanie terapeutyczne do 36 godzin. Eliminacja zachodzi głównie przez kał (61%) i mocz (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5-20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę.
AUC, białka osocza, biodostępność tadalafilu, CYP3A4, dawkowanie dobowe, dystrybucja leku, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, farmakokinetyka tadalafilu, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, inhibitor PDE5, interakcja lekowa, klirens, metabolit nieaktywny, metabolizm i eliminacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tadalafil, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Hasco 10 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście działania na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy oraz metabolizm leków. Współstosowanie hydroksyzyny z lekami depresyjnymi na OUN oraz przeciwcholinergicznymi wymaga indywidualnej redukcji dawki ze względu na nasilenie efektów sedatywnych i przeciwcholinergicznych. Szczególnie niezalecane jest łączenie hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. Hydroksyzyna antagonizuje działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, co może obniżać ich skuteczność. Ponadto, hydroksyzyna zmniejsza przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny, co wymaga monitorowania u pacjentów z padaczką. Interakcje z lekami adrenergicznymi oraz tymi wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre antybiotyki, przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne) zwiększają ryzyko arytmii, w tym torsade de pointes, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
antagonista receptora, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, ciśnienie krwi, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne, fenytoina, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, mikrosom wątrobowy, osocze krwi, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużony odstęp QT
Leksykon substancji czynnych
Eslikarbazepina – Właściwości farmakokinetyczne

Octan eslikarbazepiny jest prolekiem ulegającym szybkiemu i niemal całkowitemu przekształceniu do aktywnej eslikarbazepiny po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym w osoczu w ciągu 2-3 godzin (tmax). Biodostępność leku jest wysoka (>90%), a wiązanie z białkami osocza niskie (<40%), co minimalizuje ryzyko interakcji na poziomie białek osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez intensywną hydrolizę pierwszego przejścia, generując eslikarbazepinę jako główny aktywny metabolit oraz mniejsze ilości R-likarbazepiny i okskarbazepiny. Eslikarbazepina wykazuje słabą indukcję enzymu CYP3A4 oraz umiarkowane hamowanie CYP2C19, co może wpływać na metabolizm innych leków. Okres półtrwania efektywny wynosi 20-24 godziny, a stan stacjonarny osiągany jest po 4-5 dniach stosowania raz na dobę.
CYP2C19, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, eslikarbazepina, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka populacyjna, glukuronidacja, hemodializa, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, klirens leku, kwas glukuronowy, leki przeciwzakrzepowe, maksymalne stężenie, masa ciała, metabolizm leku, objętość dystrybucji, octan eslikarbazepiny, okres półtrwania, okskarbazepina, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, UGT1A1, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Quetiapine Fair-Med 150 mg

Kwetiapina, podawana doustnie w formie fumaranu (Quetiapine Fair-Med), charakteryzuje się dobrą biodostępnością niezależną od posiłku oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych (300-800 mg/dobę). Po absorpcji lek wiąże się w około 83% z białkami osocza i ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu głównie przez izoenzym CYP3A4, z wydalaniem metabolitów w 73% z moczem i 21% z kałem. Aktywny metabolit norkwetiapina osiąga stężenie molowe stanowiące około 35% stężenia leku macierzystego, z okresem półtrwania odpowiednio około 7 godzin dla kwetiapiny i 12 godzin dla norkwetiapiny. Badania in vitro wskazują na słabe hamowanie cytochromu P450, które jest klinicznie nieistotne przy standardowych dawkach. Nie stwierdzono różnic farmakokinetycznych między płciami, natomiast u osób starszych (powyżej 65 lat) klirens leku jest zmniejszony o 30-50%, co może wymagać dostosowania dawkowania.
AUC, białka osocza, biodostępność, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, klirens, klirens kreatyniny, kwetiapina, marskość poalkoholowa, metabolizm wątrobowy, modyfikacja dawki, norkwetiapina, okres półtrwania, pacjent geriatryczny, stan równowagi, stężenie osoczowe, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sigletic 50 mg

Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny, wysoką biodostępnością około 87% oraz średnim AUC 8,52 µM•hr i Cmax 950 nM. Wchłanianie leku jest niezależne od spożycia posiłków, w tym tłuszczowych. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a stopień wiązania z białkami osocza jest niski (38%). Metabolizm sytagliptyny jest minimalny, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a lek jest eliminowany przede wszystkim przez nerki w postaci niezmienionej (79% z moczem). Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, z eliminacją przez aktywne wydzielanie kanalikowe, w której uczestniczą transportery hOAT-3 i glikoproteina P. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej interakcji z izoenzymami CYP ani transporterami OCT2, OAT1 czy PEPT1/2, a jej wpływ na stężenie digoksyny jest minimalny.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, właściwości farmakokinetyczne, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Bluescience 10 mg

Farmakokinetyka tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) jest silnie modyfikowana przez inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę zwiększa AUC o 100% i Cmax o 15%, a 400 mg/dobę odpowiednio o 400% i 22%) oraz ritonawir (200 mg 2x/dobę podwaja AUC bez wpływu na Cmax). Inne inhibitory CYP3A4 (sakwinawir, erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol, sok grejpfrutowy) również podnoszą stężenie tadalafilu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejsza AUC o 88%), fenobarbital, fenytoina i karbamazepina, obniżają stężenie tadalafilu, co może skutkować zmniejszeniem jego skuteczności. Tadalafil nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP450, w tym warfaryny (10 mg i 20 mg) oraz kwasu acetylosalicylowego, ani nie wykazuje indukcji lub hamowania tych enzymów.
azotan, białko transportowe, CYP3A4, czas protrombinowy, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, ekspozycja AUC, farmakokinetyka leku, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor cytochromu P450, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanały wapniowe, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, lek blokujący receptory β-adrenergiczne, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek α-adrenolityczny, niedociśnienie ortostatyczne, nieselektywny inhibitor fosfodiesterazy, P-glikoproteina, selektywny inhibitor CYP3A4, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tiazydowy lek moczopędny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazole hameln

Worykonazol wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności, wydłużenia odstępu QTc oraz reakcji fototoksycznych. Czas stosowania dożylnego nie powinien przekraczać 6 miesięcy, a długotrwała terapia powyżej 180 dni wymaga oceny stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca (np. wrodzone lub nabyte wydłużenie QTc, kardiomiopatia, hipokaliemia) oraz u osób z nadwrażliwością na azole. Monitorowanie czynności wątroby (AspAT, AlAT) jest obligatoryjne – na początku terapii oraz co najmniej raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, a następnie co miesiąc, z przerwaniem leczenia w przypadku istotnego wzrostu enzymów. U pacjentów leczonych worykonazolem obserwowano także ciężkie reakcje skórne (ZSJ, TEN, DRESS) oraz ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry, zwłaszcza przy długotrwałej terapii i wystąpieniu fototoksyczności.
amylaza, azol, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, CYP2C9, CYP3A4, CYP450, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, kortykosteroid, lipaza w surowicy, niedoczynność nadnerczy, odstęp QTc, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piorunująca niewydolność wątroby, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, steroidogeneza, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Brynzolamid – Interakcje

Brynzolamid, jako inhibitor anhydrazy węglanowej stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, wykazuje ogólnoustrojowe wchłanianie, co niesie ryzyko interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Metabolizowany jest głównie przez izoenzymy cytochromu P-450, zwłaszcza CYP3A4, co implikuje potencjalne interakcje z inhibitorami tych enzymów, takimi jak ketokonazol, itrakonazol, klotrymazol, rytonawir i troleandomycyna. Pomimo umiarkowanego ryzyka zwiększenia stężenia brynzolamidu w osoczu, kumulacja leku jest mało prawdopodobna ze względu na dominującą eliminację nerkową. W badaniach klinicznych nie wykazano istotnych interakcji z analogami prostaglandyn oraz beta-adrenolitykami okulistycznymi (np. tymolol), co pozwala na bezpieczne stosowanie terapii skojarzonej z tymi grupami leków.
agonista receptora adrenergicznego, analog prostaglandyn, anhydraza węglanowa, antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, brynzolamid, CYP3A4, farmakokinetyka, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym cytochromu P-450, ketokonazol, klotrymazol, miotyk, równowaga kwasowo-zasadowa, rytonawir, troleandomycyna, tymolol, wydalanie nerkowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Karbamazepina Tillomed 400 mg

Karbamazepina jest silnym induktorem enzymów wątrobowych, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP3A4), co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten układ. W praktyce klinicznej istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania karbamazepiny z inhibitorami MAO (przerwać leczenie co najmniej 2 tygodnie przed włączeniem karbamazepiny) oraz monitorowanie i dostosowywanie dawek leków takich jak przeciwbólowe (np. buprenorfina, fentanyl, tramadol), przeciwkrzepliwe (warfaryna, rywaroksaban, dabigatran, apiksaban, edoksaban), przeciwdepresyjne (bupropion, sertralina, trójpierścieniowe), przeciwdrgawkowe (fenytoina, lamotrygina), przeciwgrzybicze (azole) i inne. Szczególną uwagę należy zwrócić na zmniejszenie skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji. Karbamazepina może także zmieniać stężenia fenytoiny, co wymaga monitorowania poziomu fenytoiny w osoczu (docelowo ok. 13 µg/ml) przed rozpoczęciem terapii karbamazepiną, aby uniknąć toksyczności lub subterapeutycznych stężeń.
biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, epoksyd karbamazepiny, fenytoina, hepatotoksyczność, hiponatremia, hormonalny środek antykoncepcyjny, hydrolaza epoksydowa, immunofluorescencja, induktor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, neurotoksyczność, niezastawkowe migotanie przedsionków, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wysokosprawna chromatografia cieczowa, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Sandoz 15 mg

Aripiprazol w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej wykazuje biorównoważność z tabletkami konwencjonalnymi pod względem szybkości i zakresu wchłaniania, co umożliwia elastyczność w doborze formy podania. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 3-5 godzin, a jego bezwzględna biodostępność wynosi 87%. Metabolizm przedwątrobowy jest minimalny, a lek wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminami. Arypiprazol jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, a aktywny metabolit dehydroarypiprazol stanowi około 40% całkowitego AUC, co ma istotne znaczenie dla efektu farmakologicznego. Okres półtrwania zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów, co wymaga uwzględnienia przy dostosowywaniu dawkowania.
aripiprazol, biodostępność, biorównoważność, CYP2D6, CYP3A4, dealkilacja, dehydroaripiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, hydroksylacja, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schizofrenia, wiązanie z białkami
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symflusal (50 mcg + 500 mcg)/dawkę

Symflusal, proszek do inhalacji zawierający salmeterol (50 µg) oraz flutykazon propionian (250 lub 500 µg), charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką obu substancji czynnych. Salmeterol działa miejscowo w płucach, a jego stężenia w osoczu (~200 pg/ml lub mniej) są niskie i trudne do oznaczenia, co ogranicza ocenę farmakokinetyczną. Flutykazon propionian wykazuje całkowitą biodostępność po podaniu wziewnym na poziomie 5-11%, zależną od typu inhalatora, z mniejszą ekspozycją u pacjentów z astmą i POChP. Wchłanianie flutykazonu odbywa się głównie przez płuca, z minimalnym wpływem połkniętej dawki ze względu na niską rozpuszczalność i intensywny metabolizm pierwszego przejścia (biodostępność doustna <1%).
biodostępność leku, CYP3A4, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, działanie miejscowe w płucach, działanie terapeutyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazon propionian, inhalator Elpenhaler, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, POChP, proszek do inhalacji, salmeterol, stężenie leku, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg

Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na analizie danych od ponad 2000 pacjentów, w tym 1603 dorosłych z badań klinicznych oraz 270 z badań profilaktycznych, obejmujących różnorodne populacje, m.in. pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażonych HIV, z opornymi zakażeniami grzybiczymi oraz zdrowych ochotników. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, zmiana percepcji kolorów, fotofobia), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), bóle głowy, wysypka, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby. Działania te mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany charakter, jednak w rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zapalenie nerwu wzrokowego, niewydolność wątroby, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardów: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, aspergiloza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, drgawka, dyspepsja, encefalopatia, fotofobia, gorączka, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kandydemia, kandydoza przełyku, krzepnięcie krwi, martwica kanalików nerkowych, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, nudność, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odstęp QT, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, parestezja, reakcja anafilaktoidalna, śpiączka, test czynnościowy wątroby, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, utrata wzroku, worykonazol, wymioty, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie siatkówki, zaburzenie widzenia, zakażenie grzybicze, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastój żółci, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka