Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, substancja czynna preparatu Pralex, może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma produktami leczniczymi. Interakcje te wynikają z mechanizmów farmakodynamicznych oraz farmakokinetycznych, a ich znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne wynikają z mechanizmów działania escytalopramu i innych leków, szczególnie tych wpływających na układ serotoninergiczny oraz funkcje elektryczne serca. Niektóre z tych interakcji stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania escytalopramu.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieselektywne inhibitory MAO – Stosowanie escytalopramu z nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Escytalopram można włączyć dopiero po 14 dniach od odstawienia nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei po zakończeniu leczenia escytalopramem należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed rozpoczęciem podawania nieselektywnego inhibitora MAO.³

Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – Skojarzenie escytalopramu z moklobemidem nie jest zalecane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Jeżeli takie połączenie jest konieczne, należy rozpocząć od minimalnych dawek oraz zapewnić ścisły nadzór kliniczny.⁴

Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – Antybiotyk linezolid, będący odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom przyjmującym escytalopram. W sytuacjach konieczności zastosowania takiego skojarzenia, należy stosować minimalne dawki oraz zapewnić ścisły nadzór kliniczny.⁵

Leki wydłużające odcinek QT – Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z produktami leczniczymi wydłużającymi odcinek QT ze względu na ryzyko addytywnego wpływu na repolaryzację mięśnia sercowego. Do tej grupy należą:⁶

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fentiazyny, pimozyd, haloperidol)
• Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne
• Niektóre antybiotyki (np. sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
• Leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (np. astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)⁷

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Leki o działaniu serotoninergicznym – Jednoczesne podawanie escytalopramu z lekami nasilającymi przekaźnictwo serotoninergiczne (np. tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany) może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁸

Leki obniżające próg drgawkowy – Escytalopram, jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania w skojarzeniu z innymi lekami o podobnym działaniu, takimi jak:⁹

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• Leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
• Meflochina
• Bupropion
• Tramadol¹⁰

Lit, tryptofan – W przypadku równoczesnego stosowania escytalopramu z litem lub tryptofanem obserwowano nasilenie działania terapeutycznego, dlatego takie połączenia wymagają zachowania ostrożności.¹¹

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – Skojarzone stosowanie preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny z escytalopramem może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych.¹²

Leki wpływające na układ krzepnięcia – Szczególnej uwagi wymaga jednoczesne stosowanie escytalopramu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, gdyż może to wpływać na ich działanie. W czasie włączania lub odstawiania escytalopramu u pacjentów leczonych tymi lekami należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) w połączeniu z escytalopramem mogą dodatkowo zwiększać ryzyko krwawień.¹³

Leki wywołujące hipokaliemię i/lub hipomagnezemię – Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu escytalopramu z produktami leczniczymi powodującymi obniżenie poziomu potasu i/lub magnezu, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca.¹⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne obejmują wpływ innych leków na metabolizm escytalopramu oraz wpływ escytalopramu na metabolizm innych leków.¹⁵

Wpływ innych leków na metabolizm escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19, a w mniejszym stopniu z udziałem CYP3A4 i CYP2D6. Inhibitory tych enzymów mogą prowadzić do wzrostu stężenia escytalopramu w osoczu:¹⁶

• Omeprazol (inhibitor CYP2C19) w dawce 30 mg raz na dobę – powoduje umiarkowane (ok. 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu¹⁷
• Cymetydyna (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) w dawce 400 mg dwa razy na dobę – powoduje umiarkowane (ok. 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu¹⁸

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z innymi inhibitorami CYP2C19, takimi jak omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol czy tyklopidyna. W takich przypadkach może zaistnieć konieczność zmniejszenia dawki escytalopramu.¹⁹

Wpływ escytalopramu na metabolizm innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Ostrożności wymaga jego stosowanie z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym:²⁰

• Leki kardiologiczne: flekainid, propafenon, metoprolol (stosowany w niewydolności serca)²¹
• Leki działające na OUN:
  • przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina, nortryptylina
  • przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna, haloperydol²²

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem spowodowało dwukrotne zwiększenie stężenia tych leków w osoczu. W przypadku takiego leczenia skojarzonego może być konieczne dostosowanie dawkowania.²³

Ponadto, badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania w skojarzeniu leków metabolizowanych przez ten izoenzym.²⁴

Interakcje z alkoholem

Nie wykazano specyficznych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem. Jednakże, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.²⁵

Chociaż nie udokumentowano bezpośrednich interakcji, należy pamiętać, że spożywanie alkoholu może:

• Nasilać działanie sedatywne escytalopramu
• Zaburzać przebieg terapii zaburzeń depresyjnych i lękowych
• Zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, m.in. senność czy zaburzenia koordynacji ruchowej
• Potencjalnie zwiększać ryzyko hepatotoksyczności

Z klinicznego punktu widzenia, pacjentom leczonym escytalopramem należy zdecydowanie odradzić spożywanie nawet niewielkich ilości alkoholu, aby zapewnić maksymalną skuteczność terapii i zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.

Tabela interakcji