Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację – informacje dla lekarza

Kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa farmakoterapii u kobiet w wieku rozrodczym ma właściwa ocena stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem produktu leczniczego Pralex (escytalopram). Jako lekarz prowadzący terapię escytalopramem, należy przekazać pacjentce pełne informacje dotyczące potencjalnego wpływu tego leku na płodność, ciążę oraz laktację.¹

Stosowanie escytalopramu w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w okresie ciąży są ograniczone. Należy poinformować pacjentkę, że badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. W związku z tym escytalopramu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne oraz jedynie po dokładnym rozważeniu ryzyka i potencjalnych korzyści terapeutycznych.²

Skutki stosowania escytalopramu w trzecim trymestrze ciąży

Należy poinformować pacjentkę o konieczności specjalnej obserwacji noworodka, jeśli matka kontynuuje stosowanie escytalopramu w późniejszym okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze. Bardzo ważne jest, aby pacjentka wiedziała, że w okresie ciąży należy bezwzględnie unikać nagłego odstawienia leku.³

Po stosowaniu przez matkę leku z grupy SSRI/SNRI w późniejszym okresie ciąży, u noworodka mogą wystąpić następujące objawy niepożądane:⁴

• Zaburzenia oddechowe – mogą objawiać się jako duszność, spłycony oddech
• Sinica – sinoniebieskie zabarwienie skóry i błon śluzowych
• Bezdech – chwilowe zatrzymanie oddechu
• Napady drgawek – niekontrolowane skurcze mięśni
• Wahania ciepłoty ciała – problemy z termoregulacją
• Trudności w karmieniu – słaby odruch ssania, nieprawidłowe pobieranie pokarmu
• Wymioty – mogące prowadzić do odwodnienia
• Hipoglikemia – obniżenie poziomu glukozy we krwi
• Zaburzenia napięcia mięśniowego – zarówno wzmożone, jak i zmniejszone napięcie mięśniowe
• Hiperrefleksja – wzmożenie odruchów fizjologicznych
• Drżenia – mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
• Zaburzenia zachowania – drażliwość, letarg, ciągły płacz
• Zaburzenia snu – senność i trudności w zasypianiu

Konieczne jest poinformowanie pacjentki, że powyższe objawy mogą być wynikiem działania serotoninergicznego lub reakcji odstawiennych. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub wkrótce (mniej niż 24 godziny) po porodzie.<sup data-drug="Pralex" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Objawy te mogą być wynikiem działania serotoninergicznego lub reakcji odstawiennych. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub wkrótce (5

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN)

Istotną informacją, którą należy przekazać pacjentce, jest fakt, że dane epidemiologiczne sugerują, iż stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w ciąży, szczególnie w ciąży zaawansowanej, może zwiększać ryzyko wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN). Obserwowane ryzyko wynosi około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w ogólnej populacji częstość występowania PPHN to 1 do 2 przypadków na 1000 ciąż.⁶

Ryzyko krwotoku poporodowego

Ważne jest, aby poinformować pacjentkę, że dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. Pacjentka powinna być świadoma tego ryzyka oraz konieczności ścisłej obserwacji w okresie okołoporodowym.⁷

Stosowanie escytalopramu podczas karmienia piersią

Należy przekazać pacjentce informację, że przypuszcza się, iż escytalopram przenika do mleka matki. W związku z tym nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania tego leku. Jeśli pacjentka zdecyduje się na kontynuację terapii escytalopramem, należy rozważyć alternatywne metody karmienia dziecka.⁸

Wpływ escytalopramu na płodność

Pacjentów planujących ciążę należy poinformować, że badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że cytalopram (związek macierzysty escytalopramu) może wpływać na jakość nasienia. Z opisów przypadków stosowania u ludzi niektórych leków z grupy SSRI wynika, że wpływ na jakość nasienia jest przemijający. Dotychczas nie zaobserwowano bezpośredniego wpływu escytalopramu na płodność u ludzi, jednak pacjenci planujący posiadanie potomstwa powinni zostać o tym poinformowani.⁹