Właściwości farmakokinetyczne
Pralex 15 mg

Właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Escytalopram, substancja czynna leku Pralex, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie escytalopramu

Escytalopram charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Istotną cechą procesu wchłaniania jest jego niezależność od spożywanego pokarmu. Średni czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (wartość Tmax) po podaniu dawki wielokrotnej wynosi 4 godziny. Biodostępność bezwzględna escytalopramu szacowana jest na około 80%, podobnie jak w przypadku racemicznego cytalopramu.²

Dystrybucja escytalopramu

Po podaniu doustnym escytalopram wykazuje pozorną objętość dystrybucji (Vd, β/F) w zakresie od 12 do 26 l/kg masy ciała. Wiązanie z białkami osocza dotyczy zarówno escytalopramu, jak i jego głównych metabolitów, przy czym stopień wiązania nie przekracza 80%.³

Metabolizm escytalopramu

Escytalopram podlega metabolizmowi wątrobowemu, w wyniku którego powstają następujące metabolity:⁴

• Metabolit demetylowany – farmakologicznie czynny
• Metabolit didemetylowany – farmakologicznie czynny
• Metabolit N-tlenkowy – powstający na drodze utleniania azotu

Zarówno substancja macierzysta, jak i jej metabolity są częściowo wydalane w postaci glukuronidów. Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitów w stosunku do stężenia escytalopramu wynoszą:<sup data-drug="Pralex" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po wielokrotnym podaniu dawki średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 5

• Metabolit demetylowany: 28-31% stężenia escytalopramu
• Metabolit didemetylowany: poniżej 5% stężenia escytalopramu

W procesie biotransformacji escytalopramu do metabolitu demetylowanego główną rolę odgrywa izoenzym CYP2C19. W mniejszym stopniu w metabolizmie uczestniczą również izoenzymy CYP3A4 oraz CYP2D6.⁶

Eliminacja escytalopramu

Okres półtrwania escytalopramu w fazie eliminacji (t½ β) po wielokrotnym podaniu dawki wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) osiąga wartość około 0,6 l/min. Główne metabolity charakteryzują się znamiennie dłuższym okresem półtrwania niż związek macierzysty.⁷

Eliminacja escytalopramu i jego głównych metabolitów zachodzi dwoma drogami:⁸

1. Droga wątrobowa (metaboliczna)
2. Droga nerkowa

Zasadnicza część dawki jest wydalana w moczu w postaci metabolitów.

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka escytalopramu ma charakter liniowy. Stan stacjonarny stężenia w osoczu jest osiągany po około tygodniu stosowania leku. Przy dawce dobowej wynoszącej 10 mg, średnie stężenia w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/l, z zakresem wartości od 20 do 125 nmol/l.⁹

Wpływ czynników fizjologicznych i patologicznych na farmakokinetykę

Wiek pacjenta

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) obserwuje się wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest około 50% większa u osób starszych w porównaniu z młodymi zdrowymi ochotnikami.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z lekkimi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (kryterium A i B według klasyfikacji Childa i Pugha) obserwuje się:¹¹

• Około dwukrotne wydłużenie okresu półtrwania escytalopramu
• Zwiększenie ekspozycji o około 60% w porównaniu z osobami o prawidłowej czynności wątroby

Zaburzenia czynności nerek

W badaniach przeprowadzonych z racemicznym cytalopramem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny CLcr 10-53 ml/min) wykazano:¹²

• Wydłużenie okresu półtrwania leku
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji

Chociaż nie badano stężeń metabolitów w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, mogą one być zwiększone.

Polimorfizm genetyczny

Obserwowano istotne różnice w farmakokinetyce escytalopramu w zależności od genetycznie uwarunkowanej zmienności aktywności enzymów metabolizujących:¹³

Powyższe dane wskazują, że polimorfizm genetyczny CYP2C19 ma istotne znaczenie dla farmakokinetyki escytalopramu, natomiast zmienność genetyczna CYP2D6 nie wpływa w sposób zauważalny na ekspozycję organizmu na lek.