klirens osoczowy
Klirens osoczowy to parametr farmakokinetyczny określający objętość osocza, która zostaje całkowicie oczyszczona z danej substancji w jednostce czasu. Wyrażany jest najczęściej w ml/min lub l/h i stanowi kluczowy wskaźnik w ocenie eliminacji leków z organizmu.
W praktyce klinicznej klirens osoczowy pozwala na określenie szybkości usuwania substancji z krwiobiegu, co ma zasadnicze znaczenie przy ustalaniu dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. Parametr ten zależy od przepływu krwi przez narządy eliminujące substancję (głównie wątroba i nerki), wiązania z białkami osocza oraz aktywności enzymów metabolizujących.
Obniżony klirens osoczowy może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, podczas gdy zwiększony klirens wymaga często podawania wyższych dawek lub skrócenia odstępów między nimi. Monitorowanie klirensu osoczowego jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek, osób starszych oraz w przypadku leków o wysokim potencjale interakcji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Revival 20 mg
Olmesartan medoksomil, prolek przekształcany szybko do aktywnego olmesartanu przez esterazy jelitowe i wrotne, charakteryzuje się bezwzględną biodostępnością 25,6% po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest około 2 godziny po podaniu, a farmakokinetyka wykazuje liniową zależność do dawki 80 mg. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), a jego objętość dystrybucji wynosi 16-29 l, co wskazuje na dystrybucję głównie w płynie pozakomórkowym. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 1,3 l/godz, z eliminacją zarówno nerkową (około 40%), jak i wątrobową (około 60%). Okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, a stan stacjonarny osiągany jest po kilku dawkach bez dalszej kumulacji. U pacjentów pediatrycznych klirens jest porównywalny do dorosłych po uwzględnieniu masy ciała. Posiłki nie wpływają istotnie na biodostępność, co umożliwia podawanie leku niezależnie od jedzenia.
AUC, biodostępność olmesartanu, esteraza, farmakokinetyka olmesartanu, frakcja niezwiązana olmesartanu, interakcja olmesartanu z warfaryną, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kolesewelam chlorowodorek, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwasy żółciowe, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, olmesartan medoksomil, prolek, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tolutris 40 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Tolutris, zawierający telmisartan, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wykazuje złożony, ale dobrze poznany profil farmakokinetyczny. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny po podaniu, z biodostępnością 42% dla dawki 40 mg i 58% dla 160 mg, eliminowany głównie drogą żółciową (>97%), z okresem półtrwania >20 godzin i bardzo wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,5%). Amlodypina charakteryzuje się Tmax 6-12 godzin, biodostępnością 64-80%, wiązaniem z białkami na poziomie 97,5%, objętością dystrybucji około 21 l/kg oraz długim okresem półtrwania 35-50 godzin, eliminowana głównie wątrobowo. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax 1-3 godziny, biodostępność około 60%, wiązanie z białkami 68%, objętość dystrybucji 0,83-1,14 l/kg, a jego okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, eliminowany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki. Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami preparatu, a podawanie leku z pokarmem nie wpływa klinicznie na skuteczność terapii.
acyloglukuronid, AUC, biodostępność, biodostępność amlodypiny, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, interakcja farmakokinetyczna, klirens doustny, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kumulacja w osoczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, telmisartan amlodypina hydrochlorotiazyd, Tolutris, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zmienność ekspozycji - Leksykon leków
Interakcje leku – Amantix 200 mg/500 ml
Amantadyna (preparat AMANTIX, 200 mg/500 ml, roztwór do infuzji) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Do grup leków przeciwwskazanych należą m.in. przeciwarytmiki klasy IA (chinidyna, dizopiramid, prokainamid) i III (amiodaron, sotalol), leki przeciwpsychotyczne (tioridazyna, chloropromazyna, haloperydol, pimozyd), trój- i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina), przeciwhistaminowe (astemizol, terfenadyna), makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna), inhibitory gyrazy (sparfloksacyna), azolowe leki przeciwgrzybicze oraz inne substancje wydłużające QT (budypina, halofantryna, kotrimoksazol, pentamidyna, cizapryd, bepridyl). Ponadto, amantadyna może nasilać działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych (triheksyfenidyl, benzatropina, skopolamina, biperyden, orfenadryna) oraz sympatykomimetyków działających na ośrodkowy układ nerwowy, a także wchodzi w interakcje z memantyną, co może zwiększać zarówno efekty terapeutyczne, jak i toksyczność. Szczególną ostrożność wymaga także łączenie amantadyny z lekami moczopędnymi zawierającymi triamteren i hydrochlorotiazyd, które mogą obniżać klirens osoczowy amantadyny, prowadząc do toksycznych stężeń.
amiodaron, amitryptylina, antybiotyk makrolidowy, astemizol, benzatropina, biperyden, bromokryptyna, chinidyna, chloropromazyna, choroba Parkinsona, cizapryd, dizopiramid, erytromycyna, halofantryna, haloperydol, inhibitor gyrazy, interakcja lekowa, klarytromycyna, klirens osoczowy, kotrimoksazol, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, memantyna, omam, orfenadryna, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, pentamidyna, pimozyd, prokainamid, reakcja psychotyczna, sedacja, siarczan amantadyny, skopolamina, sotalol, sparfloksacyna, sympatykomimetyk, terfenadyna, tioridazyna, toksyczne stężenie, triamteren, triheksyfenidyl, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fragmin 5000 j.m. a.Xa/0,2 ml
Dalteparyna sodowa (Fragmin) jest heparyną drobnocząsteczkową o wysokiej dostępności biologicznej wynoszącej 87 ± 6% po podaniu podskórnym u zdrowych ochotników. Jej farmakokinetyka charakteryzuje się proporcjonalnym wzrostem pola pod krzywą (AUC) aktywności anty-Xa przy zwiększaniu dawki z 2 500 do 10 000 j.m. Objętość dystrybucji mieści się w zakresie 40-60 ml/kg, a okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi około 2,1-2,3 godziny, natomiast po podaniu podskórnym wydłuża się do 3-5 godzin z powodu opóźnionego wchłaniania. Klirens osoczowy aktywności anty-Xa u zdrowych osób wynosi od 15,6 ± 2,4 do 24,6 ± 5,4 ml/h/kg w zależności od dawki, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z mniej niż 5% aktywności wydalanej z moczem. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek wymagających hemodializy okres półtrwania wydłuża się do 5,7 ± 2,0 godzin, co wskazuje na konieczność dostosowania dawkowania i monitorowania terapii w tej grupie.
U pacjentów pediatrycznych farmakokinetyka dalteparyny podawanej podskórnie dwa razy na dobę wykazuje zmienność zależną od wieku. Klirens (CL/F) zmniejsza się wraz z wiekiem, od 55,8 ml/h/kg u noworodków do 18,8 ml/h/kg u młodzieży, natomiast objętość dystrybucji (Vd/F) pozostaje stosunkowo stała (około 160-181 ml/kg). Okres półtrwania w fazie eliminacji (t½β) wydłuża się z 2,25 do 6,28 godzin wraz z wiekiem pacjenta. Te dane mają kluczowe znaczenie przy ustalaniu indywidualnych schematów dawkowania dalteparyny u dzieci i młodzieży, uwzględniając zmieniającą się farmakokinetykę oraz funkcję nerek, co wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia przeciwzakrzepowego.
aktywność anty-Xa, dalteparyna sodowa, dostępność biologiczna, eliminacja nerkowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens, klirens osoczowy, model jednokompartmentowy, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pacjent pediatryczny, przewlekła niewydolność nerek, schemat dawkowania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gliptivil Combo 50 mg + 1000 mg
Gliptivil Combo zawiera wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorek (850 mg lub 1000 mg), wykazując biorównoważność z podawaniem składników osobno. Wildagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1,7 h na czczo, 2,5 h z pokarmem), wysoką biodostępnością (85%) oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (9,3%). Metabolizm wildagliptyny obejmuje 69% dawki, głównie do nieaktywnego metabolitu LAY 151, bez udziału enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja wildagliptyny odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z okresem półtrwania około 3 godzin po podaniu doustnym. Metformina wykazuje niższą biodostępność (50-60%), Tmax około 2,5 h, wiązanie z białkami osocza jest znikome, a eliminacja odbywa się w postaci niezmienionej przez nerki z okresem półtrwania 6,5 h. Pokarm zmniejsza Cmax wildagliptyny o 19% i metforminy o 40%, a także opóźnia Tmax metforminy o 35 minut, co może mieć ograniczone znaczenie kliniczne.
AUC, białko osocza, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, Cmax, CYP 450, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metformina chlorowodorek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, Tmax, wildagliptyna, wydzielanie kanalikowe, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmix Plus 80 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Telmix Plus zawiera telmisartan i hydrochlorotiazyd, które nie wykazują istotnych interakcji farmakokinetycznych przy jednoczesnym podaniu. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością zależną od dawki: 42% dla 40 mg i 58% dla 160 mg. Pokarm obniża AUC telmisartanu o 6-19%, jednak po 3 godzinach stężenia są porównywalne niezależnie od przyjęcia leku na czczo lub po posiłku. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax w 1-3 godziny, z biodostępnością około 60%. Telmisartan wiąże się z białkami osocza w >99,5%, ma objętość dystrybucji około 500 l i jest metabolizowany do nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Hydrochlorotiazyd wiąże się z białkami w 68%, ma objętość dystrybucji 0,83-1,14 l/kg i jest wydalany niezmieniony z moczem.
acyloglukuronid, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, biodostępność całkowita, biodostępność telmisartanu, cytochrom P450, farmakokinetyka doustna, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, telmisartan i hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosuvastatin Krka 15 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 5 godzin po podaniu doustnym oraz bezwzględną biodostępnością na poziomie około 20%, co wynika z intensywnego efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki wątrobowej, z objętością dystrybucji około 134 l i wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 90%, głównie z albuminami. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (około 10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności, natomiast pochodne laktonowe są klinicznie nieaktywne. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a średni klirens osoczowy to około 50 l/h (CV 21,7%). Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (90% z kałem, w tym dawka wchłonięta i niewchłonięta), natomiast około 5% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.
BCRP, bezwzględna biodostępność, cholesterol LDL, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, N-demetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm ABCG2, polimorfizm SLCO1B1, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, synteza cholesterolu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eplenocard 50 mg
Eplerenon charakteryzuje się biodostępnością około 69% po podaniu doustnym dawki 100 mg, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1,5-2 godzin. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 10-100 mg, a stan stacjonarny ustala się po około 2 dniach. Eplerenon wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%, głównie kwaśną alfa-1-glikoproteiną), a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 L, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (67% dawki w postaci metabolitów) oraz kał (32%), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Spożycie posiłków nie wpływa na wchłanianie leku, co ułatwia stosowanie kliniczne.
AUC, biodostępność, biotransformacja, ciężka niewydolność nerek, Cmax, CYP3A4, cytochrom P-450, EPHESUS, eplerenon, farmakokinetyka eplerenonu, hemodializa, interakcja lekowa, klasyfikacja NYHA, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, maksymalne stężenie w osoczu, masa ciała pacjenta, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, umiarkowana niewydolność wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Opokan max 15 mg
Meloksykam zawarty w leku Opokan max (15 mg) cechuje się wysoką biodostępnością około 90% po podaniu doustnym oraz farmakokinetyką liniową w zakresie dawek terapeutycznych 7,5-15 mg. Czas osiągnięcia stężenia maksymalnego (Cmax) wynosi 5-6 godzin dla postaci stałych, a stan stężenia równowagi (steady state) osiągany jest w ciągu 3-5 dni przy dawkowaniu raz na dobę. Zakres stężeń w stanie równowagi dla dawki 15 mg wynosi 0,8-2,0 μg/mL. Meloksykam wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (99%, głównie albuminy) oraz stosunkowo niewielką objętość dystrybucji około 16 litrów po podaniu doustnym wielokrotnym. Lek przenika do mazi stawowej, osiągając stężenia około 50% stężenia osoczowego, co jest istotne dla jego działania przeciwzapalnego. Wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez posiłek ani leki zobojętniające sok żołądkowy.
5′-karboksymeloksykam, AUC, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja w wątrobie, CYP 2C9, CYP 3A4, działanie przeciwzapalne, farmakokinetyka liniowa, interakcja lekowa, klirens osoczowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, maź stawowa, meloksykam, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie równowagi, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan Genoptim 80 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Telmisartan Genoptim, charakteryzuje się biodostępnością bezwzględną około 50% z istotną zmiennością międzyosobniczą. Wchłanianie jest szybkie, jednak obecność pokarmu zmniejsza AUC0-∞ o 6-19% w zależności od dawki (40-160 mg), choć stężenia w osoczu w pierwszych 3 godzinach pozostają podobne niezależnie od przyjęcia leku z jedzeniem. Farmakokinetyka telmisartanu wykazuje nieliniowość względem dawki, z nieproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC powyżej 40 mg. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji (Vdss) wynosi około 500 litrów, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową.
albumina, AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, dawka leku, dystrybucja tkankowa, eliminacja pozanerkowa, eliminacja wątrobowo-jelitowa, farmakokinetyka telmisartanu, klirens osoczowy, krzywa wykładnicza, kwaśna alfa-1-glikoproteina, nieliniowość farmakokinetyki, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, przepływ wątrobowy krwi, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie w osoczu, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fludara 10 mg
Fosforan fludarabiny, aktywny składnik leku Fludara, wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawce 25 mg/m² pc., z maksymalnym stężeniem 2F-ara-A w osoczu wynoszącym 3,5-3,7 µM po pierwszej infuzji i umiarkowaną kumulacją do 4,4-4,8 µM po piątej dawce. Okresy półtrwania leku są trójfazowe: początkowy około 5 minut, pośredni 1-2 godziny oraz końcowy około 20 godzin. Całkowity średni klirens osoczowy wynosi 79 ml/min/m² pc. (2,2 ml/min/kg), a objętość dystrybucji 83 l/m² (2,4 l/kg), z dużą zmiennością międzyosobniczą. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie osiągane jest po 1-2 godzinach i stanowi 20-30% stężenia po podaniu dożylnym, z biodostępnością 50-65%. Lek jest eliminowany głównie przez nerki, z 40-60% dawki wydalanej z moczem, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.
2F-ara-A, biodostępność układowa, defosforylacja, eliminacja nerkowa, fludarabina, fosforan fludarabiny, hematokryt, infuzja dożylna, klirens osoczowy, mielosupresja, neutropenia, nukleozyd fludarabiny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła białaczka limfocytowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmizek HCT 80 mg + 12,5 mg
Telmizek HCT, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje odrębne profile farmakokinetyczne obu substancji czynnych, bez wzajemnego wpływu na ich parametry u zdrowych osób. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością zależną od dawki (42% dla 40 mg, 58% dla 160 mg) i nieliniową farmakokinetyką, charakteryzującą się ponadproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC. Wiązanie z białkami osocza przekracza 99,5%, a objętość dystrybucji wynosi około 500 litrów. Metabolizowany jest wyłącznie przez sprzęganie do farmakologicznie nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Eliminacja następuje głównie drogą żółciową (>97%), z okresem półtrwania ponad 20 godzin i całkowitym klirensem osoczowym przekraczającym 1500 ml/min. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 1-3 godzinach, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami osocza w 68%, nie ulega metabolizmowi i jest wydalany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 godzin (wydłużonym do 34 godzin u pacjentów z niewydolnością nerek). Farmakokinetyka hydrochlorotiazydu jest liniowa.
acyloglukuronid, biodostępność telmisartanu, eliminacja z kałem, glikoproteina alfa-1, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kumulacja w osoczu, niedociśnienie ortostatyczne, nieliniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, substancja czynna, telmisartan i hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby