Właściwości farmakokinetyczne leku Fragmin

Dalteparyna sodowa (Fragmin) jest heparyną drobnocząsteczkową, której aktywność wyrażana jest w międzynarodowych jednostkach anty-Xa. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego leku, uwzględniając procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, a także specyficzne parametry farmakokinetyczne u różnych grup pacjentów.¹

Wchłanianie

Całkowita dostępność biologiczna dalteparyny sodowej u zdrowych ochotników, określona poprzez pomiar aktywności anty-Xa, wynosi 87 ± 6%. Podczas badań farmakokinetycznych zaobserwowano, że zwiększenie dawki z 2 500 do 10 000 j.m. powoduje proporcjonalny wzrost AUC (pola pod krzywą) aktywności anty-Xa o około jedną trzecią.²

Dystrybucja

Objętość dystrybucji aktywności anty-Xa dalteparyny mieści się w przedziale od 40 do 60 ml/kg. Parametr ten odzwierciedla stopień przenikania leku do przestrzeni pozanaczyniowej organizmu.³

Metabolizm

Po podaniu dożylnym dawek 40 i 60 j.m./kg, średnie końcowe okresy półtrwania dalteparyny wynosiły odpowiednio 2,1 ± 0,3 i 2,3 ± 0,4 godziny. W przypadku podania podskórnego obserwuje się dłuższe pozorne końcowe okresy półtrwania (od 3 do 5 godzin), co najprawdopodobniej jest spowodowane opóźnionym wchłanianiem leku z miejsca iniekcji.⁴

Wydalanie

Dalteparyna jest głównie eliminowana przez nerki, choć aktywność biologiczna fragmentów wydalanych tą drogą nie została dokładnie scharakteryzowana. W moczu wykrywa się mniej niż 5% aktywności anty-Xa. Średni klirens osoczowy aktywności anty-Xa dalteparyny u zdrowych ochotników po pojedynczym podaniu dożylnym wynosił:

• 24,6 ± 5,4 ml/h/kg dla dawki 30 j.m. aktywności anty-Xa/kg⁵
• 15,6 ± 2,4 ml/h/kg dla dawki 120 j.m. aktywności anty-Xa/kg⁶

Odpowiadające tym dawkom średnie okresy półtrwania w fazie dystrybucji wynosiły odpowiednio 1,47 ± 0,3 i 2,5 ± 0,3 godziny.⁷

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci hemodializowani

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek wymagających hemodializy średni końcowy okres półtrwania aktywności anty-Xa po pojedynczej dawce dożylnej 5000 j.m. dalteparyny wynosił 5,7 ± 2,0 godziny. Ta wartość jest znacząco wyższa od wartości obserwowanych u zdrowych ochotników. U tej grupy pacjentów można spodziewać się większej kumulacji produktu w organizmie, co może wymagać modyfikacji dawkowania lub częstszego monitorowania terapii.⁸

Dzieci i młodzież

Farmakokinetykę dalteparyny podawanej podskórnie dwa razy na dobę badano u 89 pacjentów pediatrycznych z chorobą nowotworową lub bez niej w ramach dwóch badań klinicznych i jednego badania obserwacyjnego. Parametry farmakokinetyczne określono za pomocą modelu jednokompartmentowego z wchłanianiem i eliminacją o przebiegu liniowym.⁹

Po skorygowaniu ze względu na masę ciała zaobserwowano, że klirens (CL/F) zmniejsza się wraz z wiekiem pacjenta, podczas gdy objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vd/F) pozostaje na podobnym poziomie niezależnie od wieku. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wydłuża się wraz z wiekiem pacjenta pediatrycznego.¹⁰

Powyższa tabela przedstawia zmienność parametrów farmakokinetycznych dalteparyny w zależności od wieku pacjentów pediatrycznych. Widoczna jest wyraźna tendencja do zmniejszania się klirensu (CL/F) oraz wydłużania się okresu półtrwania w fazie eliminacji (t½β) wraz z wiekiem pacjenta, podczas gdy objętość dystrybucji (Vd/F) pozostaje na stosunkowo stabilnym poziomie we wszystkich grupach wiekowych.¹¹

Przedstawione dane farmakokinetyczne mają istotne znaczenie kliniczne przy ustalaniu schematów dawkowania dalteparyny u różnych grup pacjentów, uwzględniając ich wiek oraz funkcję nerek, co może wpływać na efektywność i bezpieczeństwo terapii.