Przedawkowanie
Fragmin 5000 j.m. a.Xa/0,2 ml

Przedawkowanie dalteparyny sodowej (Fragmin) prowadzi do nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. W przypadku przedawkowania zaleca się przerwanie podawania leku, monitorowanie parametrów życiowych oraz koagulologicznych, w tym aktywności anty-Xa. Główną metodą odwrócenia działania dalteparyny jest podanie siarczanu protaminy, przy czym dawka 1 mg protaminy neutralizuje około 100 j.m. anty-Xa dalteparyny. Przykładowo, neutralizacja dawki 5000 j.m. anty-Xa wymaga około 50 mg protaminy. Należy jednak pamiętać, że protamina hamuje pierwotną hemostazę i powinna być stosowana wyłącznie w sytuacjach zagrożenia życia, po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Przedawkowanie leku Fragmin

Przedawkowanie dalteparyny sodowej, substancji czynnej preparatu Fragmin, może prowadzić do nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień. Ze względu na specyfikę działania heparyn drobnocząsteczkowych, przedawkowanie Fragminu wymaga szczególnej uwagi i odpowiedniego postępowania medycznego 1.

Neutralizacja przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Fragmin, przeciwzakrzepowe działanie dalteparyny sodowej można zahamować poprzez podanie siarczanu protaminy. Jest to główna metoda odwrócenia działania tego leku w sytuacjach zagrożenia 2.

Należy jednak pamiętać, że protamina hamuje pierwotną hemostazę, dlatego powinna być stosowana wyłącznie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla pacjenta. Decyzja o podaniu protaminy musi być podjęta po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka 3.

Dawkowanie protaminy w przedawkowaniu

Przy neutralizacji przedawkowania dalteparyny sodowej przyjmuje się, że dawka 1 mg protaminy częściowo neutralizuje wpływ 100 j.m. anty-Xa dalteparyny sodowej. Oznacza to, że dla neutralizacji dawki 5000 j.m. anty-Xa wymagane będzie około 50 mg protaminy 4.

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że pomimo podania protaminy, utrzymuje się 25%-50% aktywności anty-Xa dalteparyny sodowej, chociaż wydłużenie czasu krzepnięcia zostaje w pełni zneutralizowane. Oznacza to, że neutralizacja działania przeciwzakrzepowego dalteparyny sodowej przez protaminę jest niepełna 5.

Dawki preparatu Fragmin

Dla lepszego zrozumienia potencjalnego przedawkowania, warto przypomnieć dostępne dawki preparatu Fragmin. Moc działania jest wyrażona w międzynarodowych jednostkach (j.m.) anty-Xa zgodnie z pierwszym Międzynarodowym Standardem dla Heparyn Drobnocząsteczkowych 6.

Objętość preparatu Zawartość dalteparyny sodowej Potencjalna dawka protaminy przy przedawkowaniu* Spodziewana pozostała aktywność anty-Xa po neutralizacji
0,2 ml 2 500 j.m. anty-Xa 25 mg 625-1250 j.m. anty-Xa (25-50%)
0,2 ml 5 000 j.m. anty-Xa 50 mg 1250-2500 j.m. anty-Xa (25-50%)
0,3 ml 7 500 j.m. anty-Xa 75 mg 1875-3750 j.m. anty-Xa (25-50%)
0,4 ml 10 000 j.m. anty-Xa 100 mg 2500-5000 j.m. anty-Xa (25-50%)
0,5 ml 12 500 j.m. anty-Xa 125 mg 3125-6250 j.m. anty-Xa (25-50%)
0,6 ml 15 000 j.m. anty-Xa 150 mg 3750-7500 j.m. anty-Xa (25-50%)
0,72 ml 18 000 j.m. anty-Xa 180 mg 4500-9000 j.m. anty-Xa (25-50%)

* Dawkowanie protaminy obliczone wg zasady 1 mg protaminy na 100 j.m. anty-Xa dalteparyny sodowej

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie dalteparyny sodowej związane jest przede wszystkim z nasileniem jej działania przeciwzakrzepowego. Poniżej przedstawiono najważniejsze objawy kliniczne przedawkowania leku Fragmin:

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm
Krwawienia Mogą objawiać się jako krwawienia z nosa, dziąseł, wystąpienie krwi w moczu, stolcu, krwioplucie, krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej lub wewnątrzczaszkowe Wynik nadmiernego działania przeciwzakrzepowego i zaburzenia procesów hemostazy
Wylewy podskórne Spontaniczne siniaki, wybroczyny, krwiaki w miejscach iniekcji i poza nimi Nasilone hamowanie procesów krzepnięcia krwi
Wydłużony czas krzepnięcia Znaczące wydłużenie czasu krzepnięcia, wykrywalne w badaniach laboratoryjnych Bezpośredni wynik nadmiernej aktywności anty-Xa
Nieprawidłowości w parametrach koagulologicznych Podwyższona aktywność anty-Xa, wydłużenie APTT (choć mniej specyficzne dla heparyn drobnocząsteczkowych) Farmakodynamiczny efekt nadmiernej dawki dalteparyny
Spadek ciśnienia tętniczego W przypadku masywnego krwawienia wewnętrznego Wtórny do utraty krwi
Objawy wstrząsu W ciężkich przypadkach: tachykardia, hipotensja, zaburzenia świadomości Wtórne do masywnej utraty krwi

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania leku Fragmin zaleca się następujące postępowanie:

  1. Przerwanie podawania dalteparyny sodowej
  2. Monitorowanie parametrów życiowych oraz stanu klinicznego pacjenta
  3. Kontrola aktywności anty-Xa i innych parametrów koagulologicznych
  4. W przypadku krwawienia lub zagrożenia krwawieniem – rozważenie podania protaminy w dawce dostosowanej do ilości podanej dalteparyny
  5. Leczenie objawowe oraz wyrównywanie parametrów hemodynamicznych i hematologicznych w zależności od potrzeb

Należy pamiętać, że skuteczność protaminy w neutralizacji działania dalteparyny jest tylko częściowa i utrzymuje się 25-50% aktywności anty-Xa nawet po jej podaniu 7.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl