Charakterystyka farmakologiczna kwasu traneksamowego

Kwas traneksamowy jest substancją aktywną zawartą w produkcie leczniczym Tranexamic acid Baxter, który występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji o stężeniu 100 mg/ml. Produkt ma postać klarownego, bezbarwnego roztworu, bez widocznych cząstek stałych, z pH ustalonym w przedziale od 6,5 do 8,0. Farmakokinetyka tego leku obejmuje szereg procesów zachodzących w organizmie po jego podaniu, które wpływają na jego skuteczność terapeutyczną i bezpieczeństwo stosowania.¹

Procesy farmakokinetyczne kwasu traneksamowego

Wchłanianie

Wchłanianie kwasu traneksamowego po podaniu dożylnym jest natychmiastowe i całkowite. Po krótkim wlewie dożylnym maksymalne stężenie kwasu traneksamowego w osoczu osiągane jest bardzo szybko, a następnie obserwuje się spadek stężenia w osoczu krwi przebiegający w sposób wielowykładniczy. Oznacza to, że eliminacja leku przebiega w kilku fazach o różnej szybkości.²

Dystrybucja

Dystrybucja kwasu traneksamowego w organizmie charakteryzuje się kilkoma istotnymi parametrami. Początkowa objętość dystrybucji leku wynosi około 9 do 12 litrów, co wskazuje na jego dystrybucję głównie w przestrzeni pozakomórkowej. W stężeniach terapeutycznych kwas traneksamowy wykazuje stosunkowo niewielki stopień wiązania z białkami osocza – około 3%, przy czym wiąże się głównie z plazminogenem. Istotne jest to, że lek nie wiąże się z albuminami surowicy krwi.³

Kwas traneksamowy wykazuje zdolność do przenikania przez różne bariery biologiczne. Badania potwierdziły, że lek przenika przez barierę łożyska. Po podaniu dożylnym dawki 10 mg/kg mc. dwunastu ciężarnym kobietom, stężenie kwasu traneksamowego w surowicy mieściło się w zakresie 10-53 μg/ml, natomiast we krwi pępowinowej osiągało wartości 4-31 μg/ml. Oznacza to, że lek dociera do krążenia płodowego, jednak w niższych stężeniach niż u matki.⁴

Charakterystyczną cechą dystrybucji kwasu traneksamowego jest jego zdolność do szybkiego przenikania do płynu stawowego i błony maziowej. Badania przeprowadzone na siedemnastu pacjentach poddawanych operacji kolana, którym podano dożylnie dawkę 10 mg/kg mc., wykazały, że stężenie leku w płynach stawowych było porównywalne do stężeń w odpowiadających próbkach surowicy krwi.⁵

W wielu innych tkankach stężenie kwasu traneksamowego jest znacznie niższe niż we krwi. Stężenie w mleku kobiecym stanowi zaledwie 1/100 stężenia we krwi, w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz w cieczy wodnistej oka – 1/10 stężenia we krwi. Lek został również wykryty w nasieniu, gdzie wykazuje działanie hamujące aktywność fibrynolityczną, jednak nie wpływa na migrację plemników.⁶

Eliminacja

Eliminacja kwasu traneksamowego zachodzi głównie poprzez nerki. Lek jest wydalany przede wszystkim z moczem w postaci niezmienionej, co oznacza, że nie podlega w znaczącym stopniu procesom metabolicznym w organizmie. Podstawową drogą eliminacji jest wydalanie nerkowe poprzez przesączanie kłębuszkowe. Klirens nerkowy kwasu traneksamowego jest równy klirensowi osoczowemu i wynosi 110 do 116 ml/min.⁷

Proces wydalania kwasu traneksamowego przebiega stosunkowo szybko. Około 90% podanej dożylnie dawki 10 mg/kg mc. jest wydalane w ciągu pierwszych 24 godzin. Okres półtrwania kwasu traneksamowego wynosi około 3 godzin, co oznacza, że po tym czasie stężenie leku w organizmie zmniejsza się o połowę.⁸

Parametry farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Parametry farmakokinetyczne kwasu traneksamowego mogą ulegać zmianie w określonych grupach pacjentów, co może wpływać na dawkowanie i bezpieczeństwo stosowania leku. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się zwiększone stężenie kwasu traneksamowego w osoczu krwi. Jest to konsekwencja zmniejszonego klirensu nerkowego leku, co może prowadzić do jego kumulacji w organizmie i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.⁹

W przypadku populacji pediatrycznej należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetyki kwasu traneksamowego u dzieci. Oznacza to, że dokładne parametry farmakokinetyczne w tej grupie pacjentów nie są w pełni określone, co może mieć znaczenie przy ustalaniu odpowiedniego dawkowania leku w populacji pediatrycznej.¹⁰

Tabela parametrów farmakokinetycznych kwasu traneksamowego