izoenzym CYP2D6
Izoenzym CYP2D6 jest jednym z najważniejszych białek enzymatycznych z rodziny cytochromu P450, odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków i substancji obcych w organizmie. Enzym ten uczestniczy w metabolizmie około 25% wszystkich powszechnie stosowanych leków, w tym przeciwdepresantów, leków przeciwpsychotycznych, beta-blokerów, opioidów i przeciwarytmicznych.
CYP2D6 charakteryzuje się wysokim polimorfizmem genetycznym, co prowadzi do znacznych różnic w aktywności enzymatycznej między pacjentami. Na podstawie aktywności tego enzymu pacjentów można sklasyfikować jako metabolizerów ultraszybkich, szybkich (prawidłowych), pośrednich lub wolnych. Te różnice w metabolizmie mogą prowadzić do istotnych klinicznie wahań stężeń leków we krwi, wpływając na skuteczność terapii i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
Badania farmakogenetyczne oceniające polimorfizmy genu CYP2D6 są coraz częściej wykorzystywane w medycynie personalizowanej do optymalizacji dawkowania leków. Przykładowo, u wolnych metabolizerów może być konieczne zmniejszenie dawki leku metabolizowanego przez CYP2D6, natomiast u ultraszybkich metabolizerów – jej zwiększenie lub wybór alternatywnego leku. Znajomość statusu CYP2D6 pacjenta ma szczególne znaczenie przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Abiraterone G.L. Pharma 500 mg
Przed rozpoczęciem terapii octanem abirateronu (Abiraterone G.L. Pharma) konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak laktoza (241 mg/tabletka) i sód (12 mg/tabletka). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciąża oraz potencjalna ciąża u kobiet ze względu na działanie teratogenne leku. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) z powodu wysokiego ryzyka powikłań wątrobowych. Nie należy stosować abirateronu jednocześnie z prednizonem lub prednizolonem w skojarzeniu z dichlorkiem radu (Ra-223) ze względu na zwiększone ryzyko złamań i zgonów.
choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cytochrom P450, dichlorek radu, działanie teratogenne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, interakcja lekowa, izoenzym CYP2D6, laktoza, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, octan abirateronu, powikłanie wątrobowe, prednizon, skala Child-Pugh, umiarkowane zaburzenie wątroby, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Imatynib Fresenius Kabi (imatynib mezylanu) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez wpływ na układ enzymatyczny cytochromu P450, zwłaszcza izoenzym CYP3A4. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, powodują wzrost stężenia imatynibu w osoczu (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina czy dziurawiec, znacząco obniżają stężenie imatynibu (Cmax o 54%, AUC o 74%), co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego i wskazuje na konieczność unikania jednoczesnego stosowania. Imatynib hamuje również metabolizm substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. cyklosporyna, pimozyd, fentanyl), zwiększając ich stężenia (symwastatyna: Cmax x2, AUC x3,5), co wymaga monitorowania i dostosowania dawek. Ponadto, imatynib hamuje CYP2D6, co u pacjentów leczonych metoprololem zwiększa Cmax i AUC o około 23%, zalecając ostrożność przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczny, cytochrom P450, działanie niepożądane, dziurawiec, efekt terapeutyczny, glejak złośliwy, heparyna niskocząsteczkowa, hepatotoksyczność, imatynib mezylanu, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, L-asparaginaza, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpadaczkowy pobudzający enzymy, lewotyroksyna, mielosupresja, Ph+ ALL, pochodna kumaryny, ryfampicyna, ryzyko krwawienia, silny opioid, stężenie imatynibu, triazolobenzodiazepina, tyroidektomia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – OxyContin 40 mg
Oksykodon, silny opioidowy lek przeciwbólowy, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, leki nasenne, przeciwpsychotyczne czy przeciwhistaminowe, które mogą prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki lub zgonu. Równoczesne stosowanie oksykodonu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niesie ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, tachykardią, hipertermią i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi. Ponadto, inhibitory monoaminooksydazy (MAO) stanowią przeciwwskazanie do łącznego stosowania z oksykodonem ze względu na ryzyko ciężkich reakcji hemodynamicznych. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi pochodnymi kumaryny wymagają monitorowania INR z powodu zmienności wartości wskaźnika protrombinowego.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, choroba Parkinsona, depresja oddechowa, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitor proteazy, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek nasenny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, leki antycholinergiczne, leki przeciwzakrzepowe, oksykodon, opioid, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, sedacja, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wskaźnik protrombinowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tetmodis
Tetrabenazyna (lek Tetmodis) wymaga ostrożnego dawkowania, rozpoczynając terapię od stopniowego zwiększania dawki w celu optymalizacji efektu terapeutycznego i minimalizacji działań niepożądanych, takich jak sedacja czy objawy parkinsonizmu. Metabolity leku (α-HTBZ i β-HTBZ) są substratami CYP2D6, co implikuje konieczność uwzględnienia indywidualnej aktywności tego izoenzymu oraz potencjalnych interakcji z inhibitorami CYP2D6. Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), objawów depresji, myśli samobójczych oraz wydłużenia QTc (do 8 ms), zwłaszcza u osób z ryzykiem kardiologicznym lub psychiatrycznym. Przeciwwskazane jest łączenie tetrabenazyny z inhibitorami MAO, a także konieczne jest monitorowanie objawów pozapiramidowych, akatyzji i hipotensji ortostatycznej.
akatyzja, brak miesiączki, choroba Parkinsona, depresja, działanie niepożądane, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipotensja ortostatyczna, impotencja, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, kinaza kreatynowa, mlekotok, myśl samobójcza, narząd wzroku, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, objaw pozapiramidowy, osteoporoza, parkinsonizm, pląsawica, prolaktyna, prolaktynozależny, sedacja, sztywność mięśniowa, tetrabenazyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Lamisil 250 mg
Terbinafina w dawkach 125 mg i 250 mg wykazuje istotne działanie hamujące izoenzym CYP2D6, co może prowadzić do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym. Szczególnie narażone na interakcje są trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitriptylina, imipramina), beta-adrenolityki (metoprolol, propranolol), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (fluoksetyna, paroksetyna), leki przeciwarytmiczne klasy 1A, 1B i 1C (propafenon, flekainid) oraz inhibitory MAO typu B (selegilina, rasagilina). Interakcje te mogą skutkować podwyższeniem stężenia tych leków w surowicy, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu serca i innych powikłań. W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym zaleca się ścisłe monitorowanie kliniczne, rozważenie redukcji dawki lub alternatywnej terapii.
amitryptylina, badanie in vitro, badanie in vivo, beta-adrenolityk, CYP2D6, doksepina, elektrokardiografia, enkainid, flekainid, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, imipramina, inhibitor MAO-B, interakcja lekowa, izoenzym CYP2D6, klomipramina, Lamisil, lek przeciwarytmiczny, metoprolol, paroksetyna, propafenon, propranolol, rasagilina, selegilina, SSRI, terbinafina, timolol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wąski indeks terapeutyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Mozarin Swift 20 mg
Escytalopram, substancja czynna preparatu Mozarin Swift, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączne stosowanie z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (przerwa 14 dni przed i 7 dni po terapii escytalopramem) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Podobne przeciwwskazania dotyczą moklobemidu i linezolidu. Escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki jak erytromycyna IV, halofantryna) z powodu ryzyka złośliwych zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu selegiliny (do 10 mg/dobę), leków serotoninergicznych (np. tramadol, tryptany), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu, preparatów z dziurawca zwyczajnego oraz leków przeciwzakrzepowych i NLPZ, monitorując odpowiednio parametry kliniczne i laboratoryjne. Spożycie alkoholu podczas terapii nie jest zalecane ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych.
cymetydyna, dezypramina, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, flekainid, flukonazol, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, krzepnięcie krwi, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, linezolid, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, propafenon, rysperydon, selegilina, tiorydazyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Nebiwolol – Interakcje
Nebiwolol, jako beta-adrenolityk metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Przeciwwskazane jest łączenie nebiwololu z floktafeniną (NLPZ) ze względu na ryzyko blokowania wyrównawczych reakcji sercowo-naczyniowych oraz z sultoprydem z powodu zwiększonego ryzyka komorowych zaburzeń rytmu. Niezalecane są także połączenia z lekami przeciwarytmicznymi klasy I, antagonistami wapnia typu werapamilu/diltiazemu oraz lekami przeciwnadciśnieniowymi działającymi ośrodkowo, które mogą nasilać ujemne działanie inotropowe, prowadzić do ciężkiego niedociśnienia lub bloku przedsionkowo-komorowego. Ostrożność wymaga stosowanie amiodaronu, halogenowych środków wziewnych, insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, baklofenu, amifostyny oraz meflochiny, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QTc czy maskowanie objawów hipoglikemii.
aktywność alfa-adrenergiczna, amiodaron, antagonista wapnia typu dihydropirydyny, baklofen, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cymetydyna, czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie addytywne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe ujemne, floktafenina, furosemid, glikozyd naparstnicy, halogenowy środek wziewny, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, klonidyna, komorowe zaburzenia rytmu, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwnadciśnieniowy działający ośrodkowo, lek sympatykomimetyczny, meflochina, nadciśnienie z odbicia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nikardypina, odstęp QTc, paroksetyna, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ranitydyna, sultopryd, tachykardia, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tamoptim
Tamsulosyna w dawce 0,4 mg w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko obniżenia ciśnienia tętniczego, w tym niedociśnienia ortostatycznego, które może prowadzić do omdleń. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie innych schorzeń imitujących objawy łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) poprzez badanie per rectum oraz oznaczenie stężenia PSA, które powinno być monitorowane systematycznie podczas leczenia. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) stosowanie tamsulosyny wymaga szczególnej ostrożności z powodu braku danych klinicznych. Rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym jest obrzęk naczynioruchowy, który wymaga natychmiastowego przerwania terapii i ścisłej obserwacji pacjenta.
antagonista receptora alfa-1-adrenergicznego, chlorowodorek tamsulosyny, erytromycyna, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, jaskra, ketokonazol, klirens kreatyniny, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, swoisty antygen sterczowy, tamsulosyna, zaćma, zmodyfikowane uwalnianie leku - Leksykon leków
Interakcje leku – Symescital 10 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Symescital, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie 14-dniowego odstępu po IMAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniowego odstępu po zakończeniu terapii escytalopramem przed podaniem IMAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i odwracalnego, nieselektywnego inhibitora MAO (linezolid). Escytalopram jest również przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwhistaminowe), co może prowadzić do addytywnego wydłużenia QT i ryzyka złośliwych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, stosowanie escytalopramu z lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany) wymaga ostrożności ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, a łączenie z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion, tramadol) wymaga monitorowania pod kątem drgawek. Współistniejące stosowanie litu, tryptofanu oraz dziurawca zwyczajnego może nasilać działania niepożądane lub terapeutyczne escytalopramu.
astemizol, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, demetylacja, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezypramina, doustne leki przeciwzakrzepowe, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, farmakodynamika, farmakokinetyka, flekainid, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hydroksyzyna, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitory MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, krzepnięcie krwi, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwdrobnoustrojowe, leki serotoninergiczne, linezolid, lit w psychiatrii, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodne fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, sparfloksacyna, SSRI, substancja czynna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Nebispes 5 mg
Nebiwolol, jako beta-adrenolityk metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie nebiwololu z floktafeniną (NLPZ) ze względu na ryzyko blokowania kompensacyjnych mechanizmów sercowo-naczyniowych oraz z sultoprydem z powodu zwiększonego ryzyka arytmii komorowej. Niezalecane jest łączenie z lekami przeciwarytmicznymi klasy I (np. chinidyna, flekainid), antagonistami wapnia typu werapamil i diltiazem, a także lekami przeciwnadciśnieniowymi o działaniu ośrodkowym (klonidyna, moksonidyna), ze względu na ryzyko nasilenia ujemnego działania inotropowego, zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, ciężkiego niedociśnienia oraz niewydolności serca. Ostrożność wymaga także kojarzenie z amiodaronem, halogenowymi środkami wziewnymi, insuliną i doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, baklofenem, amifostyną oraz meflochiną, ze względu na potencjalne wydłużenie odstępu QT, maskowanie objawów hipoglikemii oraz nasilenie działania hipotensyjnego.
aktywność alfa-adrenergiczna, amifostyna, amiodaron, antagonista receptora beta-adrenergicznego, antagonista wapnia, antagonista wapnia typu dihydropirydyny, arytmia komorowa, azotan organiczny, baklofen, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bupropion, chinidyna, chlorochina, cymetydyna, digoksyna, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie inotropowe, floktafenina, fluoksetyna, furosemid, glikozyd naparstnicy, halogenowy środek wziewny, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, insulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, lek zobojętniający, lewomepromazyna, meflochina, nadciśnienie z odbicia, napięcie współczulne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nikardypina, odstęp QT, paroksetyna, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ranitydyna, środek do znieczulenia ogólnego, sultopryd, terbinafina, tiorydazyna, warfaryna, wstrząs - Leksykon leków
Interakcje leku – SENOLEK 50 mg
Difenhydramina, zawarta w produkcie leczniczym SENOLEK 50 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak przeciwarytmiki klasy Ia (chinidyna, prokainamid) oraz klasy III (amiodaron, sotalol), ze względu na ryzyko torsade de pointes. Difenhydramina nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy innych leków uspokajających, nasennych, przeciwlękowych oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) mogą prowadzić do przedłużenia i nasilenia działania przeciwcholinergicznego, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem stosowania difenhydraminy.
amiodaron, atropina, chinidyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, difenhydramina, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwmuskarynowe, efekt anksjolityczny, efekt antymuskarynowy, efekt sedatywny, elektrokardiogram, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitory CYP2D6, inhibitory monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, lek nasenny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwlękowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lek uspokajający, leki nasenne, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwlękowe, metoprolol, ośrodkowy układ nerwowy, prokainamid, sotalol, torsade de pointes, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia psychomotoryczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ritonavir Accord 100 mg
Rytonawir charakteryzuje się zmienną farmakokinetyką, z Tmax około 4 godzin i stosunkowo krótkim okresem półtrwania (~3-8 godzin w zależności od dawki). Po podaniu wielokrotnym obserwuje się indukcję enzymów metabolizujących, co skutkuje zmniejszeniem stężeń minimalnych (Cmin) i zwiększonym klirensem pozornym (Cl/F). Klirens nerkowy jest minimalny (<0,1 l/h), a główną drogą eliminacji jest metabolizm wątrobowy przez CYP3A i CYP2D6 oraz wydalanie z żółcią (około 86% dawki w kale). Rytonawir wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98-99%) i kumuluje się w tkankach takich jak wątroba, nadnercza, trzustka, nerki i tarczyca, z minimalnym przenikaniem do OUN. Biodostępność po podaniu doustnym jest częściowo zależna od posiłku, który może zmniejszać AUC i Cmax o 20-23% przy umiarkowanym lub wysokotłuszczowym posiłku.
albumina surowicy, beztłuszczowa masa ciała, biodostępność leku, biodostępność rytonawiru, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka rytonawiru, indukcja enzymatyczna, inhibitor proteazy, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens nerkowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, lek przeciwwirusowy, maksymalne stężenie leku, miękka kapsułka żelatynowa, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pole pod krzywą stężenia, postać parenteralna, stan stacjonarny, stężenie maksymalne leku, stężenie minimalne leku, tabletka powlekana, układ wątrobowo-żółciowy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Paroxetine Aurovitas 20 mg
Paroksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie jej z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Jednoczesne stosowanie paroksetyny z pimozydem (2 mg) lub tiorydazyną może prowadzić do około 2,5-krotnego wzrostu ich stężenia w osoczu, co zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii, dlatego takie połączenia są przeciwwskazane. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także leków serotoninergicznych (np. L-tryptofanu, tryptanów, tramadolu, linezolidu, innych SSRI, litu, petydyny, buprenorfiny, dziurawca), które mogą wywołać zespół serotoninowy, wymagając ścisłej kontroli klinicznej. Paroksetyna może również zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, takich jak trójpierścieniowe antydepresanty, neuroleptyki fenotiazynowe, rysperydon, atomoksetyna, leki przeciwarytmiczne klasy 1c oraz metoprolol, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca. Ponadto, interakcje farmakodynamiczne z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, NLPZ i kwasem acetylosalicylowym zwiększają ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia.
atomoksetyna, atypowe leki przeciwpsychotyczne, chlorek metylotioniny, cholinesteraza osoczowa, doustne leki przeciwzakrzepowe, endoksyfen, fentanyl, fenytoina, inhibitory CYP2D6, inhibitory monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, L-tryptofan, leki przeciwarytmiczne klasy 1C, linezolid, metoprolol, miwakurium, niesteroidowe leki przeciwzapalne, odstęp QT, pimozyd, prawastatyna, procyklidyna, rysperydon, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, suksametonium, tamoksyfen, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, walproinian sodu, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Nedal 10 mg
Nebiwolol, jako beta-adrenolityk metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Interakcje farmakodynamiczne obejmują przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z floktafeniną (NLPZ) i sultoprydem ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia i arytmii komorowych. Niezalecane jest łączenie nebiwololu z lekami przeciwarytmicznymi klasy I (np. chinidyna, flekainid) oraz antagonistami wapnia typu werapamilu i diltiazemu, ze względu na ryzyko nasilenia ujemnego działania inotropowego, zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz ciężkiego niedociśnienia. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwnadciśnieniowych działających ośrodkowo (klonidyna, guanfacyna), które mogą nasilać niewydolność serca i prowadzić do ryzyka nadciśnienia z odbicia po nagłym odstawieniu. Współistniejące stosowanie amiodaronu, środków do znieczulenia ogólnego, insuliny, leków przeciwcukrzycowych, baklofenu, amifostyny oraz meflochiny wymaga monitorowania ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QT, maskowanie objawów hipoglikemii czy nasilone działanie hipotensyjne.
amifostyna, amiodaron, amlodypina, antagonista wapnia, antagonista wapnia typu dihydropirydyny, arytmia komorowa, baklofen, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bupropion, chinidyna, chlorochina, cymetydyna, digoksyna, flekainid, floktafenina, fluoksetyna, furosemid, glikozyd naparstnicy, guanfacyna, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, klonidyna, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy działający ośrodkowo, lek przeciwpsychotyczny, lek sympatykomimetyczny, meflochina, metylodopa, nadciśnienie z odbicia, nebiwolol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nikardypina, paroksetyna, ranitydyna, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, środek do znieczulenia ogólnego, sultopryd, terbinafina, tiorydazyna, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paroxinor
Paroksetyna, zawarta w preparacie Paroxinor, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz agresji. Terapia powinna być rozpoczynana co najmniej 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO lub 24 godziny po odwracalnych, aby uniknąć ciężkich interakcji. Należy stopniowo zwiększać dawkę, monitorując pacjentów pod kątem objawów akatyzji, zespołu serotoninowego oraz potencjalnych zaburzeń maniakalnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią zachowań samobójczych, chorobami nerek, wątroby, cukrzycą, padaczką oraz chorobami serca. Ryzyko hiponatremii i krwawień, zwłaszcza u osób starszych i przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub NLPZ, wymaga ścisłej kontroli. Paroksetyna jest silnym inhibitorem CYP2D6, co może obniżać skuteczność tamoksyfenu, dlatego ich jednoczesne stosowanie powinno być unikane.
akatyzja, cukrzyca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, endoksyfen, hipertermia, hiponatremia, inhibitor MAO, izoenzym CYP2D6, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, L-tryptofan, mania, marskość wątroby, mioklonia, myśl samobójcza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, NLPZ, padaczka, parestezja, remisja choroby, SNRI, SSRI, tamoksyfen, terapia elektrowstrząsowa, wybroczynowość i plamica, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie czynności wątroby, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny