Właściwości farmakokinetyczne
Paliperidone Teva 75 mg

Palmitynian paliperydonu, będący prolekiem paliperydonu, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym umożliwiającym długotrwałe uwalnianie substancji czynnej po podaniu domięśniowym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po medianie 13 dni (Tmax), a efekt terapeutyczny utrzymuje się przez co najmniej 4 miesiące. Biodostępność wynosi 100%, a pozorny okres półtrwania mieści się w zakresie 25-49 dni dla dawek 25-150 mg. Wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego powoduje około 28% wyższe Cmax w porównaniu do podania do mięśnia pośladkowego. Początkowy schemat dawkowania (150 mg w 1. dniu i 100 mg w 8. dniu, do mięśnia naramiennego) pozwala na szybkie osiągnięcie stężeń terapeutycznych bez konieczności stosowania doustnego. Paliperydon wiąże się z białkami osocza w 74%, nie ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, a główną drogą eliminacji jest wydalanie nerkowe (około 80% dawki w moczu). Metabolizm obejmuje cztery szlaki, z udziałem CYP2D6 i CYP3A4, jednak ich rola jest klinicznie nieistotna.

Właściwości farmakokinetyczne paliperydonu

Palmitynian paliperydonu, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Paliperidone Teva, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego skuteczność terapeutyczną w leczeniu długoterminowym. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem wszystkich istotnych aspektów klinicznych.1

Wchłanianie i dystrybucja

Palmitynian paliperydonu działa jako prolek paliperydonu w postaci estru palmitynowego. Ze względu na bardzo niską rozpuszczalność w środowisku wodnym, po podaniu domięśniowym lek rozpuszcza się powoli, następnie ulega hydrolizie do paliperydonu i zostaje wchłonięty do krążenia ogólnoustrojowego.2

Po pojedynczym wstrzyknięciu domięśniowym, stężenie paliperydonu w osoczu stopniowo wzrasta, osiągając maksymalną wartość przy medianie czasu Tmax wynoszącej 13 dni. Warto podkreślić, że uwalnianie substancji czynnej rozpoczyna się już pierwszego dnia i utrzymuje się przez co najmniej 4 miesiące, co zapewnia długotrwały efekt terapeutyczny.3

Miejsce podania iniekcji ma istotny wpływ na parametry farmakokinetyczne leku. Wstrzyknięcie pojedynczych dawek (25-150 mg) do mięśnia naramiennego skutkuje wyższym stężeniem Cmax – o około 28% większym w porównaniu do podania do mięśnia pośladkowego.4

Schemat dawkowania początkowego obejmujący dwa wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego: 150 mg w 1. dniu oraz 100 mg w 8. dniu, pozwala na szybkie osiągnięcie stężeń terapeutycznych. Profil uwalniania i schemat dawkowania produktu leczniczego Paliperidone Teva umożliwiają utrzymanie stężeń terapeutycznych przez dłuższy czas.5

Ekspozycja na paliperydon po podaniu zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu jest proporcjonalna do dawki w zakresie 25-150 mg, natomiast dla dawek przekraczających 50 mg wartość Cmax jest mniejsza niż proporcjonalna do dawki.6

Średnia proporcja stężenia maksymalnego do stężenia minimalnego w stanie stacjonarnym dla dawki 100 mg paliperydonu wynosi 1,8 po podaniu do mięśnia pośladkowego i 2,2 po podaniu do mięśnia naramiennego.7

Mediana pozornego okresu półtrwania paliperydonu po podaniu zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 25-150 mg mieści się w zakresie od 25 do 49 dni.8

Całkowita biodostępność palmitynianu paliperydonu po podaniu zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wynosi 100%.9

Po podaniu palmitynianu paliperydonu enancjomery (+) i (-) paliperydonu ulegają wzajemnej przemianie, osiągając stosunek (+) do (-) wartości AUC wynoszący około 1,6-1,8. Paliperydon w formie mieszaniny racemicznej wiąże się z białkami osocza w 74%.10

Metabolizm i eliminacja

Paliperydon nie ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, co potwierdzają badania z zastosowaniem paliperydonu znakowanego izotopem węgla ¹⁴C. Tydzień po podaniu doustnym pojedynczej dawki 1 mg natychmiast uwalnianego ¹⁴C-paliperydonu, 59% dawki było wydalane w postaci niezmienionej z moczem.11

Łącznie około 80% podanej dawki znakowanej radioaktywnie wykryto w moczu, a 11% w kale, co wskazuje na dominującą rolę wydalania nerkowego.12

Zidentyfikowano in vivo cztery szlaki metaboliczne paliperydonu, z których żaden nie odpowiada za metabolizm więcej niż 6,5% dawki. Obejmują one:13

  • Dealkilację
  • Hydroksylację
  • Odwodornienie
  • Odłączenie benzizoksazolu

Badania in vitro wskazywały na potencjalny udział izoenzymów CYP2D6 i CYP3A4 w metabolizmie paliperydonu, jednak badania in vivo nie dostarczyły dowodów na ich istotną rolę w metabolizmie tego związku.14

Analizy farmakokinetyczne przeprowadzone w populacji pacjentów nie wykazały dostrzegalnych różnic w klirensie paliperydonu po podaniu doustnym między osobami metabolizującymi substraty CYP2D6 w stopniu znacznym i niewielkim.15

Badania in vitro na ludzkich mikrosomach wątrobowych wykazały, że paliperydon nie hamuje w znaczącym stopniu metabolizmu leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, w tym:16

Dodatkowo, badania in vitro wykazały, że paliperydon jest substratem P-glikoproteiny (P-gp) i w dużych stężeniach może w niewielkim stopniu hamować jej aktywność. Potencjalne znaczenie kliniczne tej interakcji nie jest znane ze względu na brak danych z badań in vivo.17

Porównanie iniekcji długodziałającej palmitynianu paliperydonu do doustnego paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu

Produkt leczniczy Paliperidone Teva opracowano w taki sposób, aby zapewnić dostarczanie paliperydonu przez okres miesiąca, podczas gdy doustna forma paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu wymaga codziennego podawania.18

Początkowy schemat dawkowania Paliperidone Teva (150 mg/100 mg do mięśnia naramiennego w 1. dniu/ 8. dniu) został zaprojektowany w celu szybkiego osiągnięcia stanu stacjonarnego stężenia paliperydonu podczas rozpoczynania terapii, bez konieczności dodatkowego stosowania leku doustnie.19

Całkowite początkowe stężenia paliperydonu po zastosowaniu tego schematu mieszczą się w zakresie ekspozycji obserwowanym po podaniu doustnym dawki 6-12 mg paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu.20

Schemat początkowego dawkowania Paliperidone Teva pozwala pacjentom utrzymać zakres ekspozycji odpowiadający doustnej dawce 6-12 mg paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu, nawet w dniach poprzedzających podanie kolejnej dawki (8. dzień i 36. dzień).21

Ze względu na różnice między średnimi profilami farmakokinetycznymi obu postaci leku, należy zachować ostrożność przy bezpośrednim porównywaniu ich właściwości farmakokinetycznych.22

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

Paliperydon nie podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu.23 Mimo że nie przeprowadzono bezpośrednich badań wpływu paliperydonu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, dostosowanie dawki nie jest wymagane u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności tego narządu.24

W badaniu obejmującym pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B według klasyfikacji Child-Pugh), którym podawano doustnie paliperydon, stężenia wolnego paliperydonu w osoczu były zbliżone do stężeń obserwowanych u osób z prawidłową czynnością wątroby.25

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań dotyczących podawania paliperydonu pacjentom z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.26

Wpływ zaburzeń czynności nerek

Wykonano szczegółowe badania skutków podawania doustnego pojedynczej dawki paliperydonu wynoszącej 3 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z różnym stopniem zaburzenia czynności nerek.27

Zaobserwowano, że eliminacja paliperydonu zmniejsza się wraz ze spadkiem szacunkowego klirensu kreatyniny.28 Całkowity klirens paliperydonu był zmniejszony o:

  • średnio 32% u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (CrCl = 50 do < 80 ml/min)
  • 64% w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności nerek (CrCl = 30 do < 50 ml/min)
  • 71% w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (CrCl = 10 do < 30 ml/min)

Powyższe wartości odpowiadają odpowiednio 1,5-; 2,6- i 4,8-krotnemu średniemu wzrostowi ekspozycji (AUCinf) w porównaniu do osób z prawidłową czynnością nerek.<sup data-drug="Paliperidone Teva" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Całkowity klirens paliperydonu był zmniejszony o średnio 32% u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (CrCl = 50 do < 80 ml/min), o 64% w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności nerek (CrCl = 30 do < 50 ml/min) i 71% w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (CrCl = 10 do 29

Na podstawie ograniczonej liczby obserwacji pacjentów z łagodnym zaburzeniem czynności nerek, u których stosowano paliperydon, oraz symulacji farmakokinetycznych, zaleca się zmniejszenie dawki u tych pacjentów.30

Wpływ czynników demograficznych i stylu życia

Wiek

Analiza farmakokinetyki w populacji nie wykazała różnic farmakokinetycznych związanych z wiekiem pacjentów.31

Wskaźnik masy ciała (BMI) i masa ciała

Badania farmakokinetyczne palmitynianu paliperydonu wykazały nieznacznie niższe stężenia paliperydonu w osoczu (10-20%) u pacjentów z nadwagą lub otyłych w porównaniu z pacjentami o prawidłowej masie ciała.32

Rasa

Analiza farmakokinetyki w populacji danych z badań dotyczących doustnego przyjmowania paliperydonu nie ujawniła zależnej od rasy różnicy w farmakokinetyce paliperydonu.33

Płeć

Nie zaobserwowano istotnych klinicznie różnic pomiędzy mężczyznami i kobietami w zakresie parametrów farmakokinetycznych paliperydonu.34

Palenie tytoniu

Na podstawie wyników badań in vitro przeprowadzonych z wykorzystaniem ludzkich enzymów wątrobowych stwierdzono, że paliperydon nie jest substratem dla izoenzymu CYP1A2, co sugeruje, że palenie tytoniu nie powinno wpływać na farmakokinetykę tego leku.35

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono bezpośrednich badań wpływu palenia tytoniu na farmakokinetykę paliperydonu w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu.36

Niemniej jednak, analiza farmakokinetyki w populacji na podstawie danych z badań dotyczących doustnego przyjmowania paliperydonu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazała nieznacznie mniejszą ekspozycję na paliperydon u osób palących w porównaniu do osób niepalących. Jest jednak mało prawdopodobne, aby ta różnica miała istotne znaczenie kliniczne.37

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl