Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Paliperidone Teva

Produkt leczniczy Paliperidone Teva, zawierający jako substancję czynną palmitynian paliperydonu, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń. Stosowanie leku powinno być prowadzone z uwzględnieniem poniższych ostrzeżeń i środków ostrożności, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.¹

Ograniczenia stosowania w określonych stanach klinicznych

Paliperidone Teva nie powinien być stosowany w leczeniu pacjentów w stanie silnego pobudzenia lub w ostrym stanie psychotycznym, gdy konieczne jest natychmiastowe złagodzenie objawów.²

Ryzyko kardiologiczne i odstęp QT

Należy zachować szczególną ostrożność podczas przepisywania paliperydonu pacjentom z:³

• Rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego
• Wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym
• Podczas jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych wydłużających odstęp QT

Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)

Podczas leczenia paliperydonem odnotowano przypadki złośliwego zespołu neuroleptycznego (Neuroleptic Malignant Syndrome, NMS). Stan ten charakteryzuje się:⁴

• Podwyższeniem temperatury ciała
• Sztywnością mięśni
• Niestabilnością układu autonomicznego
• Zaburzeniami świadomości
• Zwiększeniem aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Dodatkowo mogą wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. Jeśli u pacjenta pojawią się objawy przedmiotowe lub podmiotowe wskazujące na NMS, należy niezwłocznie przerwać stosowanie paliperydonu.⁵

Późne dyskinezy i objawy pozapiramidowe

Produkty lecznicze o właściwościach antagonistycznych wobec receptorów dopaminy, w tym paliperydon, mogą powodować późne dyskinezy charakteryzujące się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy. W przypadku wystąpienia przedmiotowych lub podmiotowych objawów późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie stosowania wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym paliperydonu.⁶

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki psychostymulujące (np. metylofenidat) i paliperydon, gdyż może wystąpić nasilenie objawów pozapiramidowych podczas dostosowywania dawki jednego lub obu leków. Zaleca się stopniowe wycofywanie terapii stymulantem.⁷

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania paliperydonu obserwowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytoza po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszana była bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów).⁸

Specjalne środki ostrożności dotyczące pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi obejmują:⁹

• Obserwację przez pierwsze kilka miesięcy leczenia pacjentów z istotną klinicznie małą liczbą leukocytów lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie
• Rozważenie odstawienia produktu leczniczego Paliperidone Teva przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, wobec braku innych czynników przyczynowych
• Uważną obserwację pacjentów ze znaczącą klinicznie neutropenią pod kątem wystąpienia gorączki lub innych objawów infekcji oraz wdrożenie natychmiastowego leczenia w razie wystąpienia takich objawów
• Przerwanie stosowania produktu leczniczego Paliperidone Teva u pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1 x 10⁹/l) i regularne badanie liczby leukocytów do momentu powrotu wyniku do normy¹⁰

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu rzadko stwierdzano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon.¹¹

W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy:¹²

• Przerwać stosowanie produktu leczniczego Paliperidone Teva
• Wdrożyć w razie konieczności odpowiednie środki wspomagające
• Obserwować pacjenta do czasu ustąpienia objawów

Zaburzenia metaboliczne

Hiperglikemia i cukrzyca

Podczas leczenia paliperydonem odnotowano przypadki hiperglikemii, cukrzycy i zaostrzenia przebiegu wcześniej występującej cukrzycy, w tym przypadki śpiączki cukrzycowej i kwasicy ketonowej.¹³

Zalecenia dotyczące monitorowania zaburzeń metabolicznych obejmują:¹⁴

• Prowadzenie odpowiedniej obserwacji klinicznej zgodnie z wytycznymi terapii przeciwpsychotycznej
• Obserwację objawów hiperglikemii (takich jak: polidypsja, poliuria, nadmierne łaknienie i osłabienie) u pacjentów leczonych produktem leczniczym Paliperidone Teva
• Regularne badanie pacjentów z cukrzycą pod kątem pogorszenia kontroli glikemii

Zwiększenie masy ciała

Podczas stosowania produktu Paliperidone Teva zgłaszano znaczne zwiększenie masy ciała. Zaleca się regularną kontrolę masy ciała pacjentów.¹⁵

Stosowanie u pacjentów z nowotworami zależnymi od prolaktyny

Badania hodowli tkankowych wskazują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Chociaż w badaniach klinicznych i epidemiologicznych nie wykazano dotychczas wyraźnego związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z wywiadem medycznym w tym kierunku. Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z wcześniej występującym nowotworem, który może być zależny od prolaktyny.¹⁶

Niedociśnienie ortostatyczne

Ze względu na działanie blokujące receptory alfa-adrenergiczne, paliperydon może wywoływać u niektórych pacjentów hipotonię ortostatyczną. Na podstawie zebranych danych z badań klinicznych z użyciem podawanych doustnie tabletek paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu w ustalonych dawkach, niedociśnienie ortostatyczne stwierdzono u 2,5% badanych przyjmujących doustnie paliperydon i 0,8% badanych przyjmujących placebo.¹⁷

Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z:¹⁸

• Rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego (np. niewydolnością serca, zawałem lub niedokrwieniem serca albo zaburzeniami przewodnictwa)
• Chorobą naczyń mózgowych
• Stanami predysponującymi do niedociśnienia (np. odwodnienie i hipowolemia)

Drgawki

Należy zachować ostrożność podczas stosowania paliperydonu u pacjentów, u których w przeszłości występowały drgawki lub stany mogące obniżać próg drgawkowy.¹⁹

Zaburzenia czynności nerek

Stężenia paliperydonu w osoczu są zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki. Nie zaleca się stosowania paliperydonu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min).²⁰

Zaburzenia czynności wątroby

Brak dostępnych danych dotyczących pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugh). Zaleca się ostrożność podczas stosowania paliperydonu u takich pacjentów.²¹

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Nie badano stosowania paliperydonu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. Należy zachować ostrożność podczas stosowania paliperydonu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, u których występuje ryzyko udaru mózgu.²²

Śmiertelność ogólna

W metaanalizie 17 badań klinicznych z grupą kontrolną, u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi (w tym rysperydonem, arypiprazolem, olanzapiną i kwetiapiną) stwierdzono większe ryzyko zgonu niż w grupie placebo. Wśród pacjentów leczonych rysperydonem śmiertelność wyniosła 4% w porównaniu do 3,1% u pacjentów przyjmujących placebo.²³

Zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe

W randomizowanych badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo przeprowadzonych u pacjentów z otępieniem stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne (w tym rysperydon, arypiprazol i olanzapinę) wystąpiło około 3-krotne zwiększenie ryzyka zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych. Mechanizm tego zwiększonego ryzyka nie jest znany.²⁴

Choroba Parkinsona i otępienie z obecnością ciał Lewy’ego

Lekarz przepisujący paliperydon pacjentowi z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (DLB) powinien rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ze względu na podwyższone w tych grupach pacjentów ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, jak również zwiększoną wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne.²⁵

Zwiększona wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne może objawiać się:²⁶

• Splątaniem
• Zaburzeniem świadomości
• Niestabilnością postawy z częstymi upadkami
• Objawami pozapiramidowymi

Priapizm

Donoszono o przypadkach priapizmu wywołanych przez leki przeciwpsychotyczne (w tym rysperydon) o działaniu blokującym receptory alfa-adrenergiczne. Podczas obserwacji po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu odnotowano również przypadki priapizmu wywołane przez paliperydon podawany doustnie, będący aktywnym metabolitem rysperydonu.²⁷

Należy poinformować pacjentów, aby zgłosili się pilnie do lekarza, jeśli objawy priapizmu nie ustąpią w ciągu 4 godzin.²⁸

Regulacja temperatury ciała

Lekom przeciwpsychotycznym przypisywano właściwość zakłócania zdolności organizmu do obniżania temperatury podstawowej ciała. Zaleca się zachowanie odpowiedniej ostrożności w przypadku przypisywania paliperydonu pacjentom, którzy mogą znaleźć się w sytuacjach sprzyjających podwyższeniu podstawowej temperatury ciała, np.:²⁹

• Podejmujących intensywny wysiłek fizyczny
• Narażonych na działanie skrajnie wysokich temperatur
• Przyjmujących jednocześnie leki o działaniu przeciwcholinergicznym
• Odwodnionych

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy z zatorami w układzie żylnym, z tego względu przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia paliperydonem należy rozpoznać wszystkie potencjalne czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.³⁰

Działanie przeciwwymiotne

W badaniach przedklinicznych z użyciem paliperydonu obserwowano działanie przeciwwymiotne. W przypadku stosowania leku u ludzi działanie to może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania niektórych leków lub stany, takie jak niedrożność jelit, zespół Reye’a i nowotwór mózgu.³¹

Sposób podawania

Należy uważać, aby uniknąć nieumyślnego podania produktu leczniczego Paliperidone Teva do naczynia krwionośnego.³²

Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki

U pacjentów przyjmujących produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym na receptory alfa1a-adrenergiczne, takie jak paliperydon, stwierdzano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS).³³

Zespół IFIS może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu. Przed zabiegiem trzeba poinformować wykonującego go okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu produktów leczniczych o działaniu antagonistycznym na receptory alfa1a-adrenergiczne. Nie ustalono możliwych korzyści z odstawienia leków blokujących receptory alfa1 przed zabiegiem usunięcia zaćmy i należy to rozważyć wobec ryzyka przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.³⁴

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.³⁵