izoenzym CYP2D6

Izoenzym CYP2D6 jest jednym z najważniejszych białek enzymatycznych z rodziny cytochromu P450, odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków i substancji obcych w organizmie. Enzym ten uczestniczy w metabolizmie około 25% wszystkich powszechnie stosowanych leków, w tym przeciwdepresantów, leków przeciwpsychotycznych, beta-blokerów, opioidów i przeciwarytmicznych.

CYP2D6 charakteryzuje się wysokim polimorfizmem genetycznym, co prowadzi do znacznych różnic w aktywności enzymatycznej między pacjentami. Na podstawie aktywności tego enzymu pacjentów można sklasyfikować jako metabolizerów ultraszybkich, szybkich (prawidłowych), pośrednich lub wolnych. Te różnice w metabolizmie mogą prowadzić do istotnych klinicznie wahań stężeń leków we krwi, wpływając na skuteczność terapii i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Badania farmakogenetyczne oceniające polimorfizmy genu CYP2D6 są coraz częściej wykorzystywane w medycynie personalizowanej do optymalizacji dawkowania leków. Przykładowo, u wolnych metabolizerów może być konieczne zmniejszenie dawki leku metabolizowanego przez CYP2D6, natomiast u ultraszybkich metabolizerów – jej zwiększenie lub wybór alternatywnego leku. Znajomość statusu CYP2D6 pacjenta ma szczególne znaczenie przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Beto 50 ZK 47,5 mg

Metoprolol, będący substratem izoenzymu CYP2D6, podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz efekt terapeutyczny. Hamowanie metabolizmu przez CYP2D6 przez leki takie jak amiodaron, chinidyna, inhibitory COX-2, czy rytonawir prowadzi do wzrostu stężenia metoprololu, natomiast induktory enzymów wątrobowych, np. ryfampicyna, obniżają jego poziom. Interakcje farmakodynamiczne obejmują addytywne działanie z antagonistami wapnia (werapamil, diltiazem), lekami przeciwarytmicznymi (amiodaron, chinidyna), beta-adrenolitykami, lekami przeciwcukrzycowymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi oraz sympatykomimetykami, co może skutkować bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, nasileniem działania hipotensyjnego lub ryzykiem nadciśnienia z odbicia. Szczególnie niebezpieczne jest dożylne podanie werapamilu u pacjentów leczonych metoprololem ze względu na ryzyko zatrzymania akcji serca.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dysfagia, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, fingolimod, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor COX-2, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP2D6, lek alfa-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm pierwszego przejścia, modulator receptora fosforanu sfingozyny, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, pochodna sulfonylomocznika, politerapia, werapamil, zaburzenie psychomotoryczne, zespół chorego węzła
Leksykon substancji czynnych
Propafenon – Właściwości farmakokinetyczne

Propafenon, będący racemiczną mieszaniną S- i R-propafenonu, charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką, istotną dla jego zastosowania klinicznego. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi około 50% po pojedynczej dawce, wzrastając do niemal 100% po 3-4 dniach stosowania, co wiąże się z nasyceniem metabolizmu pierwszego przejścia głównie przez CYP2D6. Maksymalne stężenie we krwi osiągane jest po 2-3 godzinach (3,5 h dla preparatu Polfenon). Propafenon wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (81,3-97,3% w zależności od stężenia), przenika przez barierę łożyskową i do mleka. Metabolizm jest genetycznie uwarunkowany, dzieląc pacjentów na szybko i wolno metabolizujących, co wpływa na okres półtrwania (2-10 h vs. 10-32 h) oraz kinetykę (nieliniowa u szybko metabolizujących, liniowa u wolno metabolizujących). Główne aktywne metabolity to 5-hydroksypropafenon i N-depropylopropafenon, których aktywność przeciwarytmiczna jest zbliżona do leku macierzystego.
5-hydroksypropafenon, aktywność przeciwarytmiczna, bariera łożyskowa, biodostępność propafenonu, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kinetyka leku, kinetyka liniowa, kinetyka nieliniowa, klirens propafenonu, metabolity glukuronidowe, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm propafenonu, mieszanina racemiczna, N-depropylopropafenon, niewydolność nerek, norpropafenon, objętość dystrybucji, okres półtrwania, propafenon, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zapis EKG
Leksykon leków
Interakcje leku – Nebicard 5 mg

Nebiwolol, beta-adrenolityk, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie nebiwololu z floktafeniną (NLPZ) ze względu na ryzyko blokady mechanizmów kompensacyjnych układu sercowo-naczyniowego przy niedociśnieniu lub wstrząsie, oraz z sultoprydem, który zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca. Niezalecane jest łączenie nebiwololu z lekami przeciwarytmicznymi klasy I (np. chinidyna, flekainid) i antagonistami kanału wapniowego typu werapamilu/diltiazemu, ze względu na nasilenie ujemnego działania inotropowego i ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego. Leki przeciwnadciśnieniowe działające ośrodkowo (klonidyna, moksonidyna) mogą nasilać niewydolność serca i powodować ryzyko nadciśnienia z odbicia przy nagłym odstawieniu. W przypadku leków takich jak amiodaron, halogenowe środki wziewne, insulina, baklofen, amifostyna i meflochina, konieczna jest ostrożność ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych, w tym wydłużenie odstępu QTc i nasilenie działania hipotensyjnego.
aktywność alfa-adrenergiczna, amifostyna, amiodaron, antagonista kanału wapniowego, antagonista kanału wapniowego typu dihydropirydyny, baklofen, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bupropion, chinidyna, chlorochina, cymetydyna, digoksyna, działanie hipotensyjne, efekt hipotensyjny, farmakodynamika warfaryny, farmakokinetyka nebiwololu, floktafenina, fluoksetyna, furosemid, glikozyd naparstnicy, halogenowy środek wziewny, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, izoenzym CYP2D6, komorowe zaburzenia rytmu serca, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy działający ośrodkowo, lek sympatykomimetyczny, lek zobojętniający, lek zwiotczający, lewomepromazyna, meflochina, metabolizm nebiwololu, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nikardypina, odstęp QTc, paroksetyna, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ranitydyna, sultopryd, tachykardia odruchowa, terapia przeciwnowotworowa, terbinafina, tiorydazyna, warfaryna, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Sertranorm 50 mg

Sertralina, jako inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina), odwracalnymi selektywnymi (moklobemid) oraz nieselektywnymi (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego zagrażającego życiu. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu wzrostu stężenia w osoczu o 35%. Sertralina może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany, amfetaminy), gdyż zwiększa to ryzyko zespołu serotoninowego. Spożywanie alkoholu podczas terapii sertraliną nie jest zalecane mimo braku farmakodynamicznego nasilenia działania alkoholu, ze względu na sumowanie efektów depresyjnych i potencjalne obciążenie wątroby.
arytmia komorowa, błękit metylenowy, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, czas protrombinowy, drgawki, działanie niepożądane, enzym cytochromu P450, funkcja psychomotoryczna, hipertermia, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, izoenzym CYP2D6, lek antyarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, mioklonia, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, polimorfizm CYP2C19, sedacja, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Ropimol 7,5 mg/ml

Ropiwakaina wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z innymi miejscowymi anestetykami amidowymi (np. lidokainą, meksyletyną) ze względu na ryzyko sumowania działania toksycznego oraz z lekami ogólnie znieczulającymi (propofol, sewofluran) i opioidowymi (morfina, fentanyl), które mogą nasilać depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i układu sercowo-naczyniowego. W przypadku leków przeciwarytmicznych klasy III, takich jak amiodaron, brak jest szczegółowych danych, jednak zaleca się ostrożność ze względu na potencjalne nasilenie działania kardiodepresyjnego. Metabolizm ropiwakainy odbywa się głównie przez enzym CYP1A2; silne inhibitory tego enzymu, takie jak fluwoksamina i enoksacyna, zmniejszają klirens ropiwakainy o 77%, co może prowadzić do zwiększenia stężenia leku w osoczu i ryzyka toksyczności. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, obniżają klirens o 15%, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Ropiwakaina wykazuje również konkurencyjne hamowanie CYP2D6, które w stężeniach terapeutycznych nie ma znaczenia klinicznego.
amiodaron, cytochrom P450 1A2, działanie depresyjne, działanie kardiodepresyjne, działanie niepożądane, enoksacyna, fentanyl, fluwoksamina, inhibitor enzymu CYP1A2, inhibitor enzymu CYP3A4, izoenzym CYP2D6, ketokonazol, lek miejscowo znieczulający, lek ogólnie znieczulający, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lidokaina, meksyletyna, metoprolol, morfina, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, ropiwakaina, sewofluran, toksyczność, układ sercowo-naczyniowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tonicard 300 mg

Propafenon chlorowodorek, substancja czynna leku Tonicard, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 2-3 godzinach. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez izoenzym CYP2D6, co powoduje efekt pierwszego przejścia i znaczną zmienność farmakokinetyczną międzyosobniczą. Biodostępność propafenonu jest zależna od dawki, postaci farmaceutycznej oraz obecności pokarmu, który zwiększa stężenie maksymalne i biodostępność przy pojedynczej dawce, ale nie wpływa istotnie przy wielokrotnym podawaniu. Objętość dystrybucji wynosi 1,9-3,0 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza zmniejsza się ze wzrostem stężenia leku (od 97,3% przy 0,25 μg/ml do 81,3% przy 100 μg/ml). Klirens propafenonu wynosi 0,67-0,81 l/h/kg, a stan stacjonarny osiągany jest po 3-4 dniach terapii.
5-hydroksypropafenon, biodostępność leku, dymorfizm genetyczny, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na lek, farmakokinetyka leku, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens propafenonu, kumulacja metabolitów, metabolizm wątrobowy, N-depropylopropafenon, norpropafenon, objętość dystrybucji, propafenon chlorowodorek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Oriven 150 mg

Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie krytyczne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieodwracalnymi nieselektywnymi (wymagana przerwa 14 dni przed i 7 dni po terapii wenlafaksyną), jak i odwracalnymi selektywnymi MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnymi nieselektywnymi (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy takie jak tramadol, fentanyl, metadon), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając ścisłego monitorowania pacjentów. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane z powodu nasilenia depresyjnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i ryzyka pogorszenia objawów psychicznych oraz działań niepożądanych.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, antybiotyk chinolon, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, dziurawiec zwyczajny, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, posakonazol, powolny metabolizm, rysperydon, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol
Leksykon leków
Interakcje leku – Loratadyna Galena 10 mg

Loratadyna, jako lek przeciwhistaminowy o szerokim indeksie terapeutycznym, wykazuje ograniczoną liczbę klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Metabolizm loratadyny odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, co powoduje, że inhibitory tych enzymów, takie jak cymetydyna, erytromycyna, ketokonazol, fluoksetyna czy paroksetyna, mogą zwiększać stężenie loratadyny w osoczu. Pomimo tego, badania kliniczne nie wykazały istotnych klinicznie zmian, w tym nie stwierdzono patologii w zapisie EKG, nawet przy podwyższonych stężeniach leku. Warto podkreślić, że interakcje z alkoholem nie prowadzą do nasilenia depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy, co odróżnia loratadynę od leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji. Jednakże, ze względu na brak danych dotyczących populacji pediatrycznej, należy zachować ostrożność przy stosowaniu loratadyny u dzieci i młodzieży.
cymetydyna, depresja OUN, erytromycyna, fluoksetyna, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, ritonawir, stężenie loratadyny w osoczu, zaburzenie czynności wątroby, zapis elektrokardiograficzny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mozarin 15 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Mozarin, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym (~100%), niezależnym od obecności pokarmu, z Tmax około 4 godzin po wielokrotnym dawkowaniu. Bezwzględna biodostępność wynosi około 80%, a objętość dystrybucji (Vd,β/F) mieści się w zakresie 12-26 l/kg masy ciała. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%), co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Escytalopram ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów demetylowanych (28-31% stężenia leku) i didemetylowanych (<5%). Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy po podaniu doustnym to około 0,6 l/min. Farmakokinetyka escytalopramu jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu regularnego stosowania, przy dawce 10 mg/dobę średnie stężenie w osoczu wynosi 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
białko osocza, biodostępność, biotransformacja, cytalopram racemiczny, escytalopram, farmakokinetyka, glukuronidacja, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny
Leksykon substancji czynnych
Hydroksyzyna – Interakcje

Hydroksyzyna jest metabolizowana głównie przez dehydrogenazę alkoholową oraz izoenzymy CYP3A4/5 cytochromu P450, a jej metabolit cetyryzyna nie wykazuje istotnego hamowania tych enzymów. Silne inhibitory CYP3A4/5 (np. ketokonazol, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV) oraz dehydrogenazy alkoholowej (disulfiram, metronidazol) mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny w osoczu, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Hydroksyzyna jest również inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 μM, tj. 1,7 μg/ml) i w dużych dawkach może wpływać na metabolizm substratów tego enzymu, takich jak metoprolol, fluoksetyna czy haloperydol. Interakcje farmakodynamiczne obejmują nasilenie działania depresyjnego na OUN (barbiturany, opioidy), nasilenie efektów antycholinergicznych oraz przeciwwskazanie do łączenia z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, erytromycyna), ze względu na wysokie ryzyko torsade de pointes i innych poważnych zaburzeń rytmu serca.
beta-adrenolityk, bradykardia, cetyryzyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, depresja OUN, działanie antycholinergiczne, działanie kardiotoksyczne, GABA, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor enzymatyczny, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4/5, kwas gamma-aminomasłowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, test prowokacji oskrzelowej, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Beto 150 ZK 142,5 mg

Metoprolol, będący substratem izoenzymu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz działanie terapeutyczne. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami i induktorami CYP2D6, antagonistami wapnia (werapamil, diltiazem), lekami przeciwarytmicznymi (amiodaron, dyzopiramid), inhibitorami MAO oraz lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy, takimi jak nitrogliceryna, modulatory receptora S1P (fingolimod), glikozydy naparstnicy czy leki hipotensyjne. W przypadku antagonistów wapnia podawanych dożylnie istnieje wysokie ryzyko zatrzymania akcji serca, dlatego ich stosowanie z metoprololem jest przeciwwskazane. Dodatkowo, metoprolol może nasilać działanie leków przeciwcukrzycowych i insuliny, maskując objawy hipoglikemii i przedłużając jej przebieg, co wymaga ścisłego monitorowania glikemii u pacjentów z cukrzycą.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora alfa-adrenergicznego, antagonista wapnia, bradykardia, częstość akcji serca, dipirydamol, działanie hipotensyjne, działanie kardiodepresyjne, działanie naczyniorozszerzające, glikozyd naparstnicy, induktor enzymu wątrobowego, induktor izoenzymu, inhibitor COX-2, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, koordynacja psychoruchowa, lek adrenolityczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, modulator receptora fosforanu sfingozyny, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna sulfonylomocznika, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, sympatykomimetyk, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie przewodnictwa, zespół chorego węzła, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Moreme 150 mg

Bupropion chlorowodorek (MOREME) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko działań niepożądanych; zaleca się zachowanie odstępu minimum 14 dni po nieodwracalnych i 24 godzin po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion hamują izoenzym CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol, propafenon, flekainid) nawet 2-5-krotnie (Cmax i AUC). Konieczne jest rozpoczynanie terapii tymi lekami od najmniejszych dawek i monitorowanie działań niepożądanych. Ponadto bupropion może obniżać skuteczność leków wymagających aktywacji przez CYP2D6, takich jak tamoksyfen, oraz zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI). W badaniach wykazano wzrost Cmax citalopramu o 30% i AUC o 40% podczas kojarzenia z bupropionem.
amantadyna, bupropion chlorowodorek, cytochrom P450 CYP2B6, dysfagia, epizod ciężkiej depresji, hydroksybupropion, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP2D6, lek indukujący metabolizm, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy przezskórny system terapeutyczny, objaw neuropsychiatryczny, odwracalny inhibitor MAO, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substrat CYP2B6, szlak katecholaminergiczny, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, β-adrenolityk
Leksykon substancji czynnych
Tamsulozyna – Właściwości farmakokinetyczne

Tamsulosyna, stosowana w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym, jednak jej szybkość i stopień wchłaniania są zmniejszone, gdy lek przyjmowany jest w ciągu 30 minut po posiłku. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po pojedynczej dawce podanej po posiłku osiąga się po około 6 godzinach, a w stanie stacjonarnym (po 5 dniach) Cmax jest o około 66% wyższe niż po dawce pojedynczej. Tamsulosyna wykazuje liniową kinetykę, silne wiązanie z białkami osocza (~99%) oraz małą objętość dystrybucji (~0,2 l/kg). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, z mniej niż 10% dawki wydalanej w postaci niezmienionej z moczem. Okres półtrwania zależy od formy farmaceutycznej: 5-7 godzin dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu, około 10 godzin dla postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu po posiłku oraz około 13 godzin w stanie stacjonarnym.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie biorównoważności, cytochrom P450, dostępność biologiczna, dutasteryd, enancjomeryczna biokonwersja, farmakokinetyka tamsulosyny, glukuronian, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kinetyka liniowa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens ustrojowy, klirens wewnętrzny, łagodny rozrost gruczołu krokowego, maksymalne stężenie, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niezwiązana frakcja leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, przedłużone uwalnianie, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, tamsulosyna chlorowodorek, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Bupropion Accord 300 mg

Bupropion Accord wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, wymagając przerwy odpowiednio 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion silnie hamują CYP2D6, co prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten izoenzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol, propafenon). Hamowanie CYP2D6 utrzymuje się co najmniej 7 dni po odstawieniu bupropionu, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Istotne jest także ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu bupropionu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI). Ponadto bupropion może obniżać skuteczność tamoksyfenu poprzez inhibicję enzymów aktywujących ten lek oraz zmniejszać stężenie digoksyny, co wymaga monitorowania jej poziomów, zwłaszcza przy rozpoczynaniu i kończeniu terapii bupropionem.
amantadyna, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bupropion, cyklofosfamid, cytalopram, cytochrom P450 CYP2B6, dezypramina, diazepam, digoksyna, efawirenz, fenytoina, flekainid, hydroksybupropion, ifosfamid, imipramina, inhibitor CYP2B6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, klopidogrel, lek indukujący metabolizm, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lewodopa, metoprolol, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy przezskórny system terapeutyczny, odwracalny inhibitor MAO, orfenadryna, propafenon, rysperydon, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substrat CYP2B6, tamoksyfen, tiorydazyna, tyklopidyna, walproinian, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Buprenorfina – Interakcje

Buprenorfina, jako częściowy agonista receptorów opioidowych, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i depresji oddechowej, a w skrajnych przypadkach do śpiączki lub zgonu. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie buprenorfiny z benzodiazepinami, innymi opioidami, lekami przeciwdepresyjnymi (w tym trójpierścieniowymi), neuroleptykami, barbituranami, klonidyną oraz lekami o działaniu uspokajającym (np. antagonistami receptora H1). Alkohol znacząco nasila depresję OUN i ryzyko depresji oddechowej, dlatego jego spożycie jest przeciwwskazane. Ponadto, buprenorfina może wywołać zespół serotoninowy przy współstosowaniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO), z czym wiąże się wysokie ryzyko poważnych powikłań, zwłaszcza przy inhibitorach MAO, gdzie zalecany jest odstęp co najmniej 14 dni przed i po podaniu buprenorfiny.
agonistyczny opioidowy lek przeciwbólowy, anksjolityk, antagonista receptora H1, antybiotyk makrolidowy, barbituran, benzodiazepina, częściowy agonista receptorów opioidowych, depresja oddechowa, depresja OUN, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lek serotoninergiczny, nadmierna sedacja, neuroleptyk, ośrodkowy układ nerwowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, substrat CYP2D6, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zahamowanie czynności oddechowej, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Delortan 5 mg

Desloratadyna, substancja czynna leku Delortan 5 mg, wykazuje dobre wchłanianie z przewodu pokarmowego z osiągnięciem stężeń terapeutycznych w osoczu już po 30 minutach, a maksymalne stężenie (Cmax) około 3 godzin po podaniu. Biodostępność jest proporcjonalna do dawki w zakresie 5-20 mg, a pokarm, w tym wysokotłuszczowe posiłki oraz sok grejpfrutowy, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę leku. Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w 83-87%, nie wykazuje hamowania izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6, ani nie jest substratem lub inhibitorem glikoproteiny P, co wskazuje na niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 27 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę bez klinicznie istotnej kumulacji przy stosowaniu dawek 5-20 mg przez 14 dni.
3-hydroksydesloratadyna, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, białka osocza, biodostępność proporcjonalna do dawki, desloratadyna, glikoproteina p, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, kumulacja leku, metabolizm i eliminacja, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, przewód pokarmowy, sok grejpfrutowy, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, stężenie terapeutyczne, substancja czynna, szlak biotransformacji, wchłanianie
Leksykon leków
Interakcje leku – OxyContin 80 mg

Oksykodon chlorowodorek, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol (200 mg/dobę, 5 dni, zwiększenie AUC oksykodonu 2,4-krotnie), worykonazol (200 mg 2x/dobę, 4 dni, wzrost AUC 3,6-krotnie) czy makrolidy (np. telitromycyna 800 mg/dobę, 4 dni, wzrost AUC 1,8-krotnie), znacząco podnoszą stężenie oksykodonu, co wymaga redukcji dawki o 50-75% i ścisłego monitorowania. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę, 7 dni, zmniejszenie AUC o 86%) czy dziurawiec zwyczajny (300 mg 3x/dobę, 15 dni, zmniejszenie AUC o 50%), przyspieszają metabolizm oksykodonu, co może skutkować osłabieniem działania przeciwbólowego i koniecznością zwiększenia dawki. Dodatkowo, inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, chinidyna) mogą umiarkowanie zwiększać stężenie oksykodonu, choć zwykle nie wymagają korekty dawkowania.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, bradykardia, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, działanie serotoninergiczne, hipotensja, induktor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP2D6, lek antycholinergiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, oksykodon chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kumaryny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wskaźnik protrombinowy, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Beto 200 ZK 190 mg

Metoprolol, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz działanie kliniczne. Inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, amiodaron, leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwretrowirusowe (np. rytonawir) oraz alkohol i hydralazyna, zwiększają stężenie metoprololu, natomiast induktor enzymów wątrobowych ryfampicyna je obniża. Metoprolol wykazuje działanie addytywne z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, beta-adrenolitykami, inhibitorami MAO oraz lekami przeciwarytmicznymi (np. chinidyna, amiodaron), co wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko bradykardii, bloków przedsionkowo-komorowych i nasilenia ujemnego działania inotropowego. Szczególnie niebezpieczne jest dożylne podanie werapamilu u pacjentów leczonych metoprololem ze względu na ryzyko zatrzymania akcji serca.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, blok przedsionkowo-komorowy, dipirydamol, działanie bradykardyzujące, działanie chronotropowe, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe, działanie kardiodepresyjne, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor COX-2, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, lek alfa-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwretrowirusowy, lek sympatykomimetyczny, metabolizm pierwszego przejścia, modulator receptora fosforanu sfingozyny-1, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, nitrogliceryna, odpowiedź hemodynamiczna, pochodna sulfonylomocznika, reakcja ortostatyczna, ryfampicyna, układ sercowo-naczyniowy, werapamil i diltiazem, zaburzenia czynności lewej komory, zahamowanie syntezy prostaglandyn, zatrzymanie akcji serca, zespół chorego węzła zatokowo-przedsionkowego, zespół chorej zatoki
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Bluefish 20 mg

Escitalopram Bluefish wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego), a także z odwracalnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) i antybiotykiem linezolidem. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu z selegiliną (≤10 mg/dobę) oraz lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki i antybiotyki), ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (tramadol, tryptany, buprenorfina) mogą prowadzić do zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (trójpierścieniowe antydepresanty, neuroleptyki, bupropion) zwiększają ryzyko drgawek. Współstosowanie z litem, tryptofanem oraz preparatami z dziurawca zwyczajnego wymaga ostrożności ze względu na nasilenie działań niepożądanych. Ponadto, escytalopram może zwiększać ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych i NLPZ, a także zaburzeń rytmu serca przy stosowaniu leków wywołujących hipokaliemię i/lub hipomagnezemię.
astemizol, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lek wydłużający odstęp QT, linezolid, lit farmakologiczny, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, neuroleptyk, nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor MAO-A, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, tyklopidyna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Amitriptylinum VP 25 mg

Amitryptylina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny (TLPD), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie amitryptyliny z inhibitorami MAO (zarówno nieselektywnymi, jak i selektywnymi MAO-A i MAO-B) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, amitryptylina nasila działanie sympatykomimetyków (adrenalina, efedryna, noradrenalina), osłabia działanie ośrodkowo działających leków przeciwnadciśnieniowych (klonidyna, rezerpina), oraz potęguje efekty leków przeciwcholinergicznych, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak porażenna niedrożność jelit. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiologiczne związane z jednoczesnym stosowaniem leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, sotalol) oraz metadonu, które mogą zwiększać ryzyko arytmii komorowych. Interakcje z lekami moczopędnymi wywołującymi hipokaliemię (np. furosemid) również wymagają ostrożności ze względu na potencjalne nasilenie działania proarytmicznego.
arytmia komorowa, bloker kanału wapniowego, bloker neuronu adrenergicznego, cytochrom P450, hipokaliemia, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek sympatykomimetyczny, napad drgawkowy, porażenna niedrożność jelita, próg drgawkowy, toksyczność wątrobowa, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Imatinib Zentiva 400 mg

Imatynib, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają Cmax imatynibu o 26% i AUC o 40%, co wymaga ostrożności i monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna i leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina), mogą obniżyć Cmax i AUC imatynibu odpowiednio o 54% i 74%, co grozi niepowodzeniem terapii i wskazuje na konieczność unikania jednoczesnego stosowania. Imatynib jest także inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków takich jak symwastatyna (Cmax x2, AUC x3,5), metoprolol (Cmax i AUC +23%) oraz immunosupresantów (cyklosporyna, takrolimus), opioidów (fentanyl) i innych, wymagając dostosowania dawek i monitorowania klinicznego.
alfentanyl, antybiotyk makrolidowy, bloker kanału wapniowego, bortezomib, chinidyna, cyklosporyna, deksametazon, diergotamina, docetaksel, dysfagia, dziurawiec, ergotamina, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, fosfenytoina, glejak złośliwy, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, L-asparaginaza, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lewotyroksyna, metabolizm wątrobowy, metoprolol, mielosupresja, okskarbazepina, paracetamol, pimozyd, pozakonazol, prymidon, ryfampicyna, statyna, stężenie imatynibu, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, telitromycyna, terfenadyna, triazolobenzodiazepina, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escipram 5 mg

Escytalopram, będący substancją czynną leku Escipram dostępnym w dawkach 5, 10, 15 i 20 mg, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego niezależnie od posiłku, z Tmax około 4 godzin po podaniu wielokrotnym oraz biodostępnością około 80%. Lek wykazuje pozorną objętość dystrybucji 12-26 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest mniejsze niż 80%, co wskazuje na znaczną ilość aktywnej farmakologicznie frakcji wolnej. Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie podlega demetylacji (metabolit demetylowany stanowi 28-31% stężenia leku), didemetylacji (<5%) oraz utlenianiu azotu, a także sprzęganiu z kwasem glukuronowym. Główne izoenzymy cytochromu P450 zaangażowane w metabolizm to CYP2C19 (kluczowy), CYP3A4 i CYP2D6. Okres półtrwania leku wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy 0,6 l/min. Eliminacja odbywa się głównie drogą metaboliczną i nerkową, z wydalaniem głównie metabolitów, przy farmakokinetyce liniowej i osiąganiu stanu stacjonarnego po około tygodniu stosowania (przy dawce 10 mg stężenia w osoczu wynoszą średnio 50 nmol/l, zakres 20-125 nmol/l).
AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, escytalopram, glukuronid, glukuronidacja, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, metabolit N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, racemat cytalopramu, stan stacjonarny, Tmax, wolny metabolizer, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxynador 20 mg + 10 mg

Oxynador, będący połączeniem oksykodonu i naloksonu, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, leki nasenne, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe oraz przeciwwymiotne, ze względu na ryzyko nasilenia sedacji i depresji oddechowej. Przeciwwskazane jest także stosowanie Oxynadoru z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI) w trakcie terapii i do 2 tygodni po jej zakończeniu, ze względu na ryzyko nasilonej depresji oddechowej i reakcji hipertensyjnej. Ponadto, oksykodon metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP2D6, co powoduje konieczność dostosowania dawki w przypadku stosowania inhibitorów (np. klarytromycyna, ketokonazol) lub induktorów (np. ryfampicyna, karbamazepina) CYP3A4, aby uniknąć odpowiednio toksyczności lub utraty skuteczności przeciwbólowej.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, cytochrom P450, depresja oddechowa, działanie niepożądane, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, oksykodon z naloksonem, ośrodkowy układ nerwowy, Oxynador, pochodna kumaryny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ GABA-ergiczny, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Risperidon Vipharm 4 mg

Rysperydon, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Induktory enzymów CYP3A4 i P-gp (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital) obniżają stężenie aktywnej frakcji rysperydonu w osoczu, co wymaga korekty dawkowania. Inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna) oraz CYP3A4 i P-gp (werapamil) zwiększają stężenie leku, potencjalnie nasilając działania niepożądane. Rysperydon antagonizuje działanie leków dopaminergicznych (np. lewodopy), a jego jednoczesne stosowanie z lekami przeciwnadciśnieniowymi może prowadzić do niedociśnienia ortostatycznego. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (chinidyna, amiodaron, sotalol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), ze względu na ryzyko torsade de pointes. Alkohol i inne środki ośrodkowo działające (opioidy, benzodiazepiny) nasilają sedację i zaburzenia psychomotoryczne.
9-hydroksyrysperydon, agonista dopaminergiczny, alkohol etylowy, choroba Parkinsona, cytochrom P450, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, dysfagia, działanie niepożądane, frakcja przeciwpsychotyczna, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym CYP2D6, lek dopaminergiczny, lek działający na OUN, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, metabolizm wątrobowy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, objaw pozapiramidowy, otępienie, sedacja, spowolnienie psychomotoryczne, toksyczność wątrobowa, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ receptorowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie koordynacji ruchowej
Leksykon substancji czynnych
Gefitinib – Interakcje

Gefitynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, mogą zwiększać AUC gefitynibu nawet o 80%, co podnosi ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki. U pacjentów z fenotypem szybkiego metabolizmu CYP2D6, jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może dodatkowo zwiększyć stężenia leku. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają AUC gefitynibu o 83%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapii. Leki podnoszące pH soku żołądkowego, takie jak ranitydyna, zmniejszają wchłanianie gefitynibu, redukując jego AUC o 47%. Gefitynib słabo hamuje CYP2D6, co może zwiększać ekspozycję na substraty tego enzymu (np. metoprolol o 35%), co jest istotne przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym. Ponadto, obserwowano zwiększone ryzyko krwawień i podwyższone INR u pacjentów stosujących jednocześnie warfarynę, co wymaga ścisłego monitorowania.
acenokumarol, antagonista receptora H2, barbiturat, białko BCRP, chinidyna, cytochrom P450, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fluoksetyna, gefitynib, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kodeina, lek zobojętniający, metoprolol, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, paroksetyna, pozakonazol, propranolol, ranitydyna, rozuwastatyna, ryfampicyna, tamoksyfen, telitromycyna, topotekan, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Carvedilol Orion 6,25 mg

Karwedylol, beta-adrenolityk o szerokim spektrum działania, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne są interakcje z antagonistami wapnia (diltiazem, werapamil) oraz amiodaronem, które mogą prowadzić do zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego i niewydolności serca, wymagając ścisłego monitorowania EKG i ciśnienia tętniczego. Współpodawanie karwedylolu z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i Ic dożylnie zwiększa ryzyko niewydolności serca. Karwedylol nasila działanie hipotensyjne innych leków przeciwnadciśnieniowych, w tym antagonistów receptorów α1, barbituranów, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz azotanów. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost jej stężenia w surowicy o około 16%, co wymaga monitorowania. U pacjentów po przeszczepie nerek karwedylol może powodować wzrost minimalnego stężenia cyklosporyny, co w około 30% przypadków wymagało zmniejszenia dawki o około 20%.
amiodaron, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, beta-adrenomimetyk, beta-agonista, blokada połączenia nerwowo-mięśniowego, bradykardia, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, cymetydyna, deetyloamiodaron, digoksyna, digotoksyna, diltiazem, działanie alfa-mimetyczne, działanie beta-mimetyczne, działanie bronchodylatacyjne, ergotamina, fluoksetyna, glikozyd nasercowy, guanetydyna, guanfacyna, hipoglikemia, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, insulina, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP2D6, karwedylol, klonidyna, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, metyldopa, migotanie komór, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, paroksetyna, pochodna dihydropirydyny, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, rezerpina, ryfampicyna, sympatykomimetyk, takrolimus, werapamil, wziewny środek anestetyczny, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodzenia
Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Właściwości farmakokinetyczne

Palmitynian paliperydonu, będący prolekiem paliperydonu, stosowany jest w formie iniekcji o przedłużonym uwalnianiu, zapewniającej stopniowe uwalnianie substancji czynnej przez co najmniej 4 miesiące. Po podaniu domięśniowym dawki 25-150 mg, maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po medianie 13 dni (Tmax), z biodostępnością 100%. Wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego skutkuje około 28% wyższym Cmax niż do mięśnia pośladkowego. Okres półtrwania paliperydonu wynosi od 25 do 49 dni, a stosunek stężenia maksymalnego do minimalnego w stanie stacjonarnym wynosi 1,8 (mięsień pośladkowy) i 2,2 (mięsień naramienny) przy dawce 100 mg. Metabolizm wątrobowy jest minimalny, z 59% dawki wydalanej niezmienionej z moczem, a główne szlaki metaboliczne obejmują dealkilację, hydroksylację, odwodornienie i odłączenie benzizoksazolu. Paliperydon nie jest istotnym inhibitorem izoenzymów CYP450, a jego metabolizm nie zależy klinicznie od aktywności CYP2D6 i CYP3A4. Paliperydon jest substratem P-gp, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje nieznane.
dealkilacja, dostępność biologiczna, enancjomer, farmakokinetyka paliperydonu, glikoproteina p, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens paliperydonu, krążenie ogólnoustrojowe, mieszanina racemiczna, mikrosom wątrobowy, odwodornienie, okres półtrwania, palmitynian paliperydonu, podanie domięśniowe, przedłużone uwalnianie, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie paliperydonu w osoczu, stężenie terapeutyczne, substrat CYP1A2, szlak metaboliczny paliperydonu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Reltebon 40 mg

Reltebon, zawierający chlorowodorek oksykodonu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się biodostępnością porównywalną do formy o szybkim uwalnianiu, z czasem osiągania maksymalnego stężenia (Tmax) około 3 godzin. Maksymalne stężenia (Cmax) i wahania stężeń są podobne przy równoważnych dawkach dobowych (przy podawaniu co 12 godzin dla formy o przedłużonym uwalnianiu). Oksykodon wykazuje objętość dystrybucji 2,6 l/kg, wiązanie z białkami osocza na poziomie 38-45%, okres półtrwania 4-6 godzin oraz klirens osoczowy 0,8 l/min. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A i CYP2D6, prowadząc do powstania noroksykodonu i oksymorfonu, przy czym oksymorfon nie odgrywa istotnej roli klinicznej ze względu na niskie stężenia w osoczu. Lek jest wydalany z moczem i kałem, przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiecego, co wymaga ostrożności u kobiet w ciąży i karmiących.
aktywność przeciwbólowa, bariera łożyskowa, białko osocza, biodostępność całkowita, biodostępność względna, biorównoważność, chlorowodorek oksykodonu, cytochrom P450, działanie farmakologiczne, faza eliminacji leku, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A, klirens osoczowy, metabolizm jelitowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, noroksykodon, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksymorfon, pochodna glukuronidowa, pole pod krzywą, posiłek bogaty w tłuszcze, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tamoxifen Sandoz

Tamoksyfen, stosowany w terapii raka piersi, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. U kobiet przed menopauzą może powodować zahamowanie menstruacji, a ciąża w trakcie leczenia lub do 2 miesięcy po jego zakończeniu stanowi poważne zagrożenie dla płodu. Istotne jest coroczne badanie ginekologiczne u pacjentek z zachowaną macicą, ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju raka endometrium i mięsaka macicy, objawiających się nieregularnymi krwawieniami, upławami, bólem i uczuciem ciśnienia w miednicy. Ponadto, na początku terapii należy wykonać badania okulistyczne, a w przypadku zaburzeń widzenia (zaćma, retinopatia) konieczna jest pilna konsultacja okulistyczna. Tamoksyfen zwiększa także 2-3-krotnie ryzyko zakrzepicy żylnej, zwłaszcza u pacjentek z otyłością, podeszłym wiekiem lub poddawanych jednocześnie chemioterapii, co wymaga rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej i edukacji pacjentek o objawach zakrzepicy.
badanie ginekologiczne, ciąża, czynność wątroby, drugi rak pierwotny, działanie estrogenopodobne, endoksyfen, guz przerzutowy, hiperkalcemia, inhibitor izoenzymu, izoenzym CYP2D6, krwawienie z dróg rodnych, leczenie przeciwzakrzepowe, leukopenia, małopłytkowość, metabolit tamoksyfenu, mięsak macicy, morfologia krwi, nieregularne krwawienie, objawy ginekologiczne, płytki krwi, przewody Müllera, rak endometrium, rak piersi, retinopatia, śluzówka macicy, stężenie wapnia, tamoksyfen, triglicerydy, upławy, zaburzenie metabolizmu lipidów, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie widzenia, zaćma, zakrzepica żylna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cinacalcet Accord 60 mg

Cynakalcet Accord charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą szybkie wchłanianie po podaniu doustnym z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu w czasie 2-6 godzin oraz bezwzględną biodostępnością na czczo wynoszącą 20-25%. Spożycie pokarmu zwiększa biodostępność o 50-80%, niezależnie od zawartości tłuszczu w posiłku. Objętość dystrybucji wynosi około 1000 litrów, a lek wiąże się w 97% z białkami osocza. Cynakalcet wykazuje dwufazowy spadek stężenia w osoczu z początkowym okresem półtrwania około 6 godzin i końcowym 30-40 godzin, osiągając stan stacjonarny po 7 dniach stosowania z minimalną kumulacją. W zakresie dawek 30-180 mg/dobę farmakokinetyka jest liniowa, a stężenie leku koreluje z obniżeniem stężenia parathormonu (PTH), którego najniższe wartości obserwuje się 2-6 godzin po podaniu dawki.
AUC, biodostępność leku, cynakalcet, dystrybucja leku, erytrocyt, hemodializa, indukcja metabolizmu, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2D6, izoenzymy cytochromu P450, klirens leku, parathormon, schyłkowa choroba nerek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Betaloc ZOK 25 23,75 mg

Betaloc ZOK, zawierający metoprololu bursztynian, charakteryzuje się farmakokinetyką typową dla formulacji o przedłużonym uwalnianiu, z dawkami 23,75 mg, 47,5 mg i 95 mg odpowiadającymi 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi około 50%, z dodatkowym zmniejszeniem o 20-30% w porównaniu do postaci o zwykłym uwalnianiu, co jednak nie wpływa na skuteczność terapeutyczną (AUEC pozostaje niezmienione). Metoprolol wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (5-10%) i jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6 w wątrobie, z metabolitami pozbawionymi aktywności β-adrenolitycznej. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z ponad 95% dawki wydalanej z moczem, w tym 5-30% w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi średnio 3,5 godziny (zakres 1-9 godzin), a całkowity klirens około 1 l/min.
biodostępność metoprololu, blokada receptorów β-adrenergicznych, błona polimerowa, cytochrom P450, działanie β-adrenolityczne, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, izoenzym CYP2D6, klirens całkowity, kumulacja metabolitów, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, metoprololu bursztynian, okres półtrwania, oksydacja wątrobowa, profil farmakokinetyczny, przedłużone uwalnianie, przesączanie kłębuszkowe, stężenie metoprololu w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zespolenie wrotno-czcze
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zyban 150 mg

Bupropion, zawarty w preparacie Zyban w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (150 mg), charakteryzuje się maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 100 ng/ml osiąganym po 2,5-3 godzinach od podania. Aktywne metabolity, w tym hydroksybupropion i treohydrobupropion, wykazują wyższe wartości Cmax i AUC, odpowiednio do dawki (50-200 mg pojedynczo, 300-450 mg/dobę przewlekle). Hydroksybupropion osiąga Cmax około 3-krotnie wyższe i AUC 14-krotnie większe niż bupropion, z Tmax około 6 godzin. Bupropion wykazuje dużą objętość dystrybucji (~2000 l) i wysokie wiązanie z białkami osocza (84%), a jego metabolity również przenikają do mleka kobiet karmiących oraz przez barierę krew-mózg i łożyskową. Metabolizm bupropionu jest intensywny, głównie przez CYP2B6 (hydroksybupropion), z udziałem innych izoenzymów CYP w mniejszym stopniu, a eliminacja następuje głównie przez mocz (87% dawki 200 mg), z okresem półtrwania około 20 godzin dla bupropionu i metabolitów (hydroksybupropion ~20 h, treohydrobupropion ~37 h, erytrohydrobupropion ~33 h).
aktywny metabolit, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, chlorowodorek bupropionu, ciężka marskość wątroby, erytrohydrobupropion, hydroksybupropion, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2D6, izoenzym cytochromu P450, klirens bupropionu, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stała inhibicji, stężenie leku w osoczu, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, treohydrobupropion, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Andepin 20 mg

Fluoksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6 i selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Ze względu na długi okres półtrwania (do 5 tygodni po odstawieniu), interakcje mogą utrzymywać się długo po zakończeniu terapii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie fluoksetyny z inhibitorami MAO, co jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkiego zespołu serotoninowego. Ponadto, fluoksetyna zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, takich jak karbamazepina, flekainid, enkainid, winblastyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, klomipramina), co może prowadzić do toksyczności i wymaga dostosowania dawkowania oraz monitorowania stężenia leków. Interakcje z lekami działającymi na OUN (benzodiazepiny, klozapina, haloperydol, lit, fenytoina) mogą nasilać ich działanie lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego.
albumina osocza, alprazolam, amitryptylina, benzodiazepina, białko osocza, chlorotiazyd, cytochrom P450, diazepam, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec, enkainid, etanol, fenytoina, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, indeks terapeutyczny, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, klomipramina, klozapina, lek antyarytmiczny, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lit, metabolizm wątrobowy, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, receptor 5-HT, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, tolbutamid, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, układ serotoninergiczny, warfaryna, winblastyna, wskaźnik INR, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apropol 50 mg

Opipramol dichlorowodorek, substancja czynna leku APROPOL w dawce 50 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~91%). Objętość dystrybucji wynosi około 10 L/kg masy ciała, co wskazuje na efektywną penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP2D6, co implikuje istotny wpływ polimorfizmu genetycznego na farmakokinetykę leku. U pacjentów z niedoborem CYP2D6 maksymalne stężenie opipramolu w osoczu może być nawet 2,5-krotnie wyższe, jednak okres półtrwania eliminacji (~11 godzin) pozostaje niezmieniony, co minimalizuje ryzyko kumulacji przy długotrwałym stosowaniu.
dawkowanie leku, dehydroksyetyloopipramol, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, izoenzym CYP2D6, krążenie ogólnoustrojowe, metabolizm wątrobowy, niedobór CYP2D6, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, opipramol dichlorowodorek, penetracja tkankowa, pierwsze przejście wątrobowe, polimorfizm genetyczny, upośledzona czynność nerek, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tramal 50 mg

Tramadol chlorowodorek wykazuje wysoką biodostępność po różnych drogach podania, z niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu domięśniowym (biodostępność ~100%) oraz około 90% po podaniu doustnym kapsułek (biodostępność 68 ± 13%). Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest w zależności od formy farmaceutycznej: kapsułki po 2-2,2 h, tabletki po 1,5 h, krople doustne po 1 h, a tabletki o przedłużonym uwalnianiu po około 4,8-4,9 h (Cmax odpowiednio 141 ± 40 ng/ml dla 100 mg i 260 ± 62 ng/ml dla 200 mg). Tramadol charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (Vd,β = 203 ± 40 l) i niskim wiązaniem z białkami osocza (~20%), przenika przez barierę krew-mózg oraz łożysko, a także jest obecny w mleku kobiecym w śladowych ilościach (0,1% dawki tramadolu i 0,02% O-demetylotramadolu). Metabolizm tramadolu odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, z aktywnym metabolitem O-demetylotramadolem wykazującym 2-4-krotnie silniejsze działanie przeciwbólowe niż substancja macierzysta. Okres półtrwania tramadolu i O-demetylotramadolu wynosi około 6-7,9 godzin, z wydłużeniem u pacjentów z niewydolnością wątroby, nerek oraz u osób starszych powyżej 75 lat.
bariera krew-mózg, biodostępność leku, działanie przeciwbólowe, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, marskość wątroby, N-demetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylacja, O-demetylotramadol, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opioidowy lek przeciwbólowy, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, podanie doustne, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tramadol chlorowodorek, układ glukuronidacji, wiązanie z białkami
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycodone Polpharma 50 mg/ml

Oksykodon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpłynąć na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, leki uspokajające, nasenne, przeciwdepresyjne, neuroleptyki oraz inne opioidy, które mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Również leki o działaniu antycholinergicznym (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe) nasilają działania niepożądane oksykodonu. Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) mogą wywołać poważne zaburzenia neurologiczne, w tym zespół serotoninowy. Alkohol etylowy znacząco potęguje depresję OUN i ryzyko przedawkowania, dlatego jego spożycie podczas terapii oksykodonem jest przeciwwskazane.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cytochrom P450, depresja oddechowa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek antycholinergiczny, lek antypsychotyczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek trankwilizujący, lek znieczulający, metabolizm oksykodonu, ośrodkowy układ nerwowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczność serotoninowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Beto 100 ZK 95 mg

Metoprolol, będący substratem izoenzymu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz działanie kliniczne. Inhibitory CYP2D6 (np. leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, hydroksychlorochina, chinidyna, terbinafina) mogą zwiększać stężenie metoprololu, co wymaga korekty dawkowania. Z kolei ryfampicyna obniża stężenie metoprololu. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z antagonistami wapnia podawanymi dożylnie (werapamil, diltiazem), które mogą prowadzić do zatrzymania akcji serca, oraz z lekami przeciwarytmicznymi (amiodaron, chinidyna, dyzopiramid), nasilającymi ujemne działanie na częstość akcji serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co jest ryzykowne u pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory. Metoprolol może również nasilać działanie hipotensyjne nitrogliceryny i innych leków obniżających ciśnienie tętnicze, a także ujemne działanie inotropowe leków do znieczulenia ogólnego.
adrenalina, ajmalina, aldesleukina, alfa-metylodopa, alkaloid sporyszu, amiodaron, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, betanidyna, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chinidyna, diltiazem, dipirydamol, doksazosyna, dyzopiramid, fingolimod, flekainid, glikozyd naparstnicy, guanetydyna, hipoglikemia, hydralazyna, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2D6, izoenzym CYP2D6, klonidyna, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwretrowirusowy, lidokaina, metabolizm pierwszego przejścia, modulator receptora fosforanu sfingozyny-1, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, nitrogliceryna, pochodna sulfonylomocznika, prazosyna, prokainamid, propafenon, rezerpina, ryfampicyna, sympatykomimetyk, tokainid, werapamil, zespół chorego węzła zatokowo-przedsionkowego, zespół chorej zatoki
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palifren Long 75 mg

Palifren Long to preparat zawierający palmitynian paliperydonu w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 25-150 mg. Po podaniu domięśniowym palmitynian paliperydonu ulega powolnej hydrolizie do aktywnego paliperydonu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 13 dniach (Tmax). Produkt charakteryzuje się długotrwałym uwalnianiem substancji czynnej, utrzymującym się przez co najmniej 4 miesiące. Biodostępność wynosi 100%, a farmakokinetyka jest proporcjonalna do dawki w zakresie 25-150 mg, choć dla dawek powyżej 50 mg Cmax rośnie mniej niż proporcjonalnie. Wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego powodują około 28% wyższe Cmax niż do mięśnia pośladkowego. Mediana okresu półtrwania wynosi 25-49 dni, a stosunek stężeń maksymalnych do minimalnych w stanie stacjonarnym dla dawki 100 mg wynosi 1,8 (mięsień pośladkowy) i 2,2 (mięsień naramienny). Metabolizm paliperydonu nie jest znacząco zależny od izoenzymów CYP450, a lek wykazuje niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Paliperydon jest substratem P-gp, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska nie jest potwierdzone.
biodostępność leku, dealkilacja, ekspozycja na lek, enancjomer, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, mięsień naramienny, mieszanina racemiczna, mikrosom wątrobowy, odwodornienie, palmitynian paliperydonu, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon leków
Interakcje leku – Nebinad 5 mg

Nebiwolol, substancja czynna preparatu Nebinad 5 mg, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie nebiwololu z floktafeniną (NLPZ) oraz sultoprydem ze względu na wysokie ryzyko ciężkich zaburzeń hemodynamicznych i arytmii komorowych. Niezalecane jest także łączenie z lekami przeciwarytmicznymi klasy I (np. chinidyna, flekainid), antagonistami kanału wapniowego typu werapamilu i diltiazemu, a także lekami przeciwnadciśnieniowymi działającymi ośrodkowo (klonidyna, metylodopa), ze względu na nasilenie ujemnego wpływu na przewodzenie przedsionkowo-komorowe, kurczliwość mięśnia sercowego oraz ryzyko niewydolności serca i nadciśnienia z odbicia. W przypadku amiodaronu, środków do znieczulenia ogólnego, insuliny, leków przeciwcukrzycowych, baklofenu i amifostyny konieczne jest ostrożne monitorowanie pacjenta z uwagi na potencjalne nasilenie działań niepożądanych, takich jak wydłużenie przewodzenia, maskowanie objawów hipoglikemii czy nasilenie działania hipotensyjnego.
aktywność alfa-adrenergiczna, amifostyna, amiodaron, antagonista kanału wapniowego, antagonista wapnia typu dihydropirydyny, arytmia komorowa, azotan organiczny, baklofen, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bupropion, chinidyna, chlorochina, cymetydyna, częstość akcji serca, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe ujemne, floktafenina, fluoksetyna, furosemid, glikozyd naparstnicy, halogenowy środek wziewny, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, kinetyka digoksyny, kurczliwość mięśnia sercowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy działający ośrodkowo, lek przeciwpsychotyczny, lek sympatykomimetyczny, lek trójpierścieniowy, lek zobojętniający, lewomepromazyna, nadciśnienie z odbicia, napięcie współczulne, nebiwolol, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nikardypina, paroksetyna, pochodna fenotiazyny, pojemność minutowa serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ranitydyna, sultopryd, tachykardia odruchowa, terbinafina, tiorydazyna, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, wstrząs, zaburzenie hemodynamiczne, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Reltebon 5 mg

Reltebon, zawierający oksykodon chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się biodostępnością względną porównywalną do postaci o szybkim uwalnianiu, jednak z różnicą w kinetyce wchłaniania – Tmax wynosi około 3 godziny dla formy o przedłużonym uwalnianiu versus 1-1,5 godziny dla formy szybkiego uwalniania. Dawkowanie co 12 godzin (forma o przedłużonym uwalnianiu) oraz co 6 godzin (forma szybkiego uwalniania) prowadzi do porównywalnych maksymalnych stężeń i wahań stężeń przy tej samej dawce dobowej. Lek może być podawany niezależnie od posiłków, w tym bogatych w tłuszcze, bez wpływu na farmakokinetykę. Należy jednak bezwzględnie unikać kruszenia, dzielenia lub rozgryzania tabletek, aby nie naruszyć mechanizmu przedłużonego uwalniania i uniknąć ryzyka toksycznego stężenia oksykodonu. Parametry farmakokinetyczne obejmują objętość dystrybucji 2,6 l/kg, wiązanie z białkami osocza na poziomie 38-45%, okres półtrwania 4-6 godzin oraz klirens osoczowy 0,8 l/min. Oksykodon metabolizowany jest głównie przez CYP3A (noroksykodon) i CYP2D6 (oksymorfon), z dominującym znaczeniem farmakologicznym samego oksykodonu, gdyż oksymorfon występuje w osoczu w niskich stężeniach.
AUC, bariera łożyskowa, biodostępność, biorównoważność, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, działanie przeciwbólowe, ekspozycja ustrojowa, farmakokinetyka, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A, kinetyka wchłaniania, klirens osoczowy, metabolizm, noroksykodon, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksykodonu chlorowodorek, oksymorfon, pochodne glukuronidu, przedłużone uwalnianie, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flecainide acetate Holsten 50 mg

Octan flekainidu charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z biodostępnością około 90%, co umożliwia efektywne wykorzystanie dawki. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~40%) oraz zdolność przenikania przez bariery biologiczne, w tym łożysko i do mleka matki, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących. Terapeutyczny zakres stężeń w osoczu wynosi 200–1000 ng/ml, co jest kluczowe dla monitorowania terapii. Metabolizm flekainidu odbywa się głównie przez izoenzym CYP2D6, z polimorfizmem genetycznym wpływającym na indywidualną skuteczność metabolizmu, a głównymi metabolitami są m-O-dealkilowany flekainid oraz m-O-dealkilowany laktam, które mogą wykazywać aktywność biologiczną.
biodostępność, choroba wątroby, cytochrom P450, hemodializa, izoenzym CYP2D6, kumulacja leku, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność serca, O-dealkilacja, octan flekainidu, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem, zasadowy odczyn moczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aribit ODT 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Aribit ODT, charakteryzuje się wysoką biodostępnością wynoszącą 87% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 3-5 godzin. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne wiązanie z białkami osocza (>99%), głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u metabolizerów szybkich oraz 146 godzin u metabolizerów wolnych. Klirens całkowity leku wynosi 0,7 ml/min/kg i ma charakter głównie wątrobowy, z wydalaniem 27% radioaktywnego znacznika w moczu i 60% w kale, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane w formie niezmienionej z moczem, a około 18% z kałem.
albuminy osocza, arypiprazol, AUC, biodostępność leku, biotransformacja leku, Cmax, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dysfunkcja wątroby, enzym CYP3A4, faza eliminacji, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, klasyfikacja Child-Pugh, klirens arypiprazolu, marskość wątroby, metabolizer szybki, metabolizer wolny, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proces metaboliczny, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Vivacor 12,5 mg

Karwedylol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Jako substrat i inhibitor glikoproteiny P oraz metabolizowany przez izoenzymy CYP2D6 i CYP2C9, karwedylol może zwiększać biodostępność leków takich jak digoksyna (wzrost ekspozycji o 20%) i cyklosporyna (wzrost o 10-20%), co wymaga monitorowania stężeń i ewentualnej modyfikacji dawek. Amiodaron i jego metabolit powodują 2,3-krotne zwiększenie stężenia karwedylolu, natomiast ryfampicyna zmniejsza jego ekspozycję o około 60%, co wpływa na skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP2D6, jak fluoksetyna i paroksetyna, zwiększają AUC enancjomerów R(+) o 77% i S(-) o 35%, jednak bez istotnych klinicznie działań niepożądanych. Karwedylol może nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, maskując objawy hipoglikemii, co wymaga regularnej kontroli glikemii.
agonista receptora beta-adrenergicznego, amiodaron, antagonista receptora alfa-1-adrenergicznego, antagonista wapnia, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, cyklosporyna, cytochrom P450, deetyloamiodaron, digoksyna, działanie beta-adrenolityczne, działanie bradykardyzujące, działanie bronchodylatacyjne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowo ujemne, działanie niepożądane, efekt inotropowo ujemny, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hamowanie glikoproteiny P, hipoglikemia, hipotensja objawowa, indukcja glikoproteiny P, inhibitor CYP2C9, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitory CYP2D6, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP2D6, karwedylol, katecholaminy, klonidyna, lek hipoglikemizujący, lek przeciwarytmiczny, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, ryfampicyna, zaburzenie przewodzenia
Leksykon leków
Interakcje leku – Bupropion Neuraxpharm 300 mg

Bupropion Neuraxpharm wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z hamowaniem izoenzymu CYP2D6 oraz metabolizmem przez CYP2B6. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO jest przeciwwskazane, wymagając przerwy odpowiednio 14 dni po nieodwracalnych i 24 godzin po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, takich jak dezypramina, rysperydon czy metoprolol, nawet 2-5-krotnie, co wymaga dostosowania dawek. Ponadto, współpodawanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niesie ryzyko zespołu serotoninowego. Istotne jest także zmniejszenie skuteczności tamoksyfenu, którego aktywacja zależy od CYP2D6. W badaniach klinicznych odnotowano wzrost Cmax cytalopramu o 30% i AUC o 40% podczas terapii bupropionem. Współpodawanie z digoksyną obniża jej stężenie (zmniejszenie AUC0-24h i wzrost klirensu nerkowego), co wymaga monitorowania pacjenta pod kątem toksyczności po odstawieniu bupropionu.
benzodiazepina, beta-adrenolityk, cyklofosfamid, cytalopram, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2B6, fenytoina, hydroksybupropion, inhibitor MAO, inhibitor metabolizmu, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, klopidogrel, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek trójpierścieniowy, lewodopa, nikotynowy system terapeutyczny, rytonawir, SSRI, tamoksyfen, walproinian, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxycodone Vitabalans 5 mg

Oksykodon, substancja czynna w preparacie Oxycodone Vitabalans, charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (60%-87%) oraz szybkim osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu około 1 godziny po podaniu. Efekt terapeutyczny utrzymuje się przez około 6 godzin, co determinuje schemat dawkowania. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (38%) oraz znaczną dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji 2,6 l/kg). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 3,2-5,1 godzin, a klirens osoczowy 0,8 l/min, co wskazuje na umiarkowaną eliminację oksykodonu z organizmu.
biodostępność oksykodonu, dystrybucja w organizmie, efekt terapeutyczny, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A, klirens osoczowy, noroksykodon, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksykodon, oksymorfon, parametr farmakokinetyczny, pochodna glukuronidu, proces metaboliczny, profil farmakokinetyczny, stężenie leku w osoczu, szczytowe stężenie, układ moczowy, wiązanie z białkami osocza, właściwość przeciwbólowa, wydalanie nerkowe, związek macierzysty
Leksykon leków
Interakcje leku – Betaloc 1 mg/ml

Metoprolol, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz efektywność terapeutyczną. Induktory CYP2D6, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenie metoprololu, natomiast inhibitory (np. cymetydyna, hydralazyna, alkohol) powodują jego wzrost, co może wymagać dostosowania dawki. Działanie hipotensyjne metoprololu jest addytywne z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, co zwiększa ryzyko niedociśnienia. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych (chinidyna, amiodaron), glikozydów naparstnicy, antagonistów wapnia (werapamil, diltiazem), inhibitorów MAO, leków blokujących zwoje współczulne oraz podczas terapii z klonidyną, ze względu na ryzyko bradykardii, zaburzeń przewodzenia, niewydolności serca oraz przełomu nadciśnieniowego. Metoprolol może także maskować objawy hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii przeciwcukrzycowej.
antagonista wapnia, barbiturat, beta-adrenomimetyk, bradykardia, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie addytywne, działanie chronotropowe, działanie depresyjne, działanie dromotropowe, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe, działanie przeciwnadciśnieniowe, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, indometacyna, induktor enzymatyczny, induktor izoenzymu, inhibitor enzymatyczny, inhibitor MAO, inhibitor syntetazy prostaglandyn, izoenzym CYP2D6, klonidyna, krążenie obwodowe, lek blokujący zwoje współczulne, lek obniżający ciśnienie tętnicze, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lidokaina, niedociśnienie, niewydolność serca, pochodna dihydropirydyny, pochodna fenotiazyny, pochodna kwasu barbiturowego, przełom nadciśnieniowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, reakcja paradoksalna, skurcz naczyń obwodowych, sympatykomimetyk, werapamil, wziewny anestetyk, zaburzenie hemodynamiczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Ricordo 5 mg

Donepezil, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne istotne klinicznie. Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) oraz CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna) mogą zwiększać stężenie donepezilu w osoczu nawet o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) oraz alkohol obniżają stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną. Donepezil wykazuje antagonizm farmakodynamiczny z lekami antycholinergicznymi (atropina, skopolamina), co osłabia jego działanie, natomiast synergistyczne działanie obserwuje się z agonistami cholinergicznymi, beta-adrenolitykami oraz lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co może nasilać działania niepożądane, w tym bradykardię i blokadę nerwowo-mięśniową.
agonista cholinergiczny, amiodaron, amitryptylina, badanie EKG, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, citalopram, cymetydyna, digoksyna, erytromycyna, escitalopram, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymu, induktor enzymu metabolizującego, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, metabolizm donepezylu, moksyfloksacyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, Ricordo, ryfampicyna, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca, zyprazydon
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paxtin 20

Paroksetyna (Paxtin) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. Leczenie należy rozpoczynać po odpowiednim odstępie od inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) – 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych. Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane do uzyskania optymalnej odpowiedzi terapeutycznej. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów akatyzji, zespołu serotoninowego oraz zaburzeń czynności seksualnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią maniakalnych epizodów, zaburzeniami czynności nerek, wątroby, cukrzycą, padaczką oraz jaskrą z wąskim kątem. Ryzyko hiponatremii i nieprawidłowych krwawień, zwłaszcza u osób starszych, wymaga ostrożności, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na czynność płytek krwi.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, ciężkie zaburzenie depresyjne, cukrzyca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, drgawka miokloniczne, endoksyfen, fenotiazyna, hipertermia, hiponatremia, inhibitor COX-2, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, jaskra, klozapina, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, lek przeciwdepresyjny, mania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, padaczka, parestezja, plamica, płytka krwi, remisja, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tamoksyfen, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie serca, zachowanie samobójcze, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Bunorfin 8 mg

Buprenorfina, substancja czynna Bunorfinu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z alkoholem i benzodiazepinami, które nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i mogą prowadzić do ciężkiej depresji oddechowej, z ryzykiem zgonu. Alkohol zwiększa działanie uspokajające buprenorfiny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Benzodiazepiny wymagają indywidualnego dostosowania dawki i ścisłego monitorowania. Ponadto, leki opioidowe, przeciwdepresyjne (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe), inhibitory MAO, leki przeciwhistaminowe, barbiturany, neuroleptyki oraz klonidyna mogą potęgować depresję OUN, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. Ryzyko zespołu serotoninowego jest zwiększone przy łącznym stosowaniu buprenorfiny z lekami serotoninergicznymi.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbituran, benzodiazepina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwkaszlowy, lek serotoninergiczny, neuroleptyk, niestabilność hemodynamiczna, objaw odstawienny, opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna opioidowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie świadomości, zahamowanie czynności oddechowej, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pixigan 300 mg

Bupropion chlorowodorek, podawany w dawce 300 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) około 160 ng/ml po około 5 godzinach. Biodostępność jest wysoka, z co najmniej 87% dawki wchłanianej, a podanie leku z posiłkiem nie wpływa istotnie na farmakokinetykę. Bupropion ulega intensywnemu metabolizmowi, dając trzy aktywne metabolity: hydroksybupropion (Cmax 3-krotnie wyższe, AUC 14-krotnie wyższe niż bupropion, Tmax 7 h), treohydrobupropion (Cmax podobne do bupropionu, AUC 5-krotnie wyższe, Tmax 8 h) oraz erytrohydrobupropion (stężenia porównywalne do bupropionu, Tmax 8 h). Objętość dystrybucji bupropionu wynosi około 2000 L, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (bupropion 84%, hydroksybupropion 77%, treohydrobupropion 42%). Lek i metabolity przenikają do mleka matki oraz przez barierę krew-mózg i łożyskową. Metabolizm głównie zachodzi przez CYP2B6, a bupropion i hydroksybupropion są inhibitorami CYP2D6 (Ki odpowiednio 21 i 13,3 μM). Klirens wynosi około 200 L/h, a okres półtrwania bupropionu i hydroksybupropionu to około 20 godzin, natomiast treohydrobupropionu i erytrohydrobupropionu odpowiednio 37 i 33 godziny. Stan stacjonarny osiągany jest po 8 dniach stosowania.
aktywny metabolit, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność bupropionu, chlorowodorek bupropionu, działanie niepożądane, erytrohydrobupropion, hydroksybupropion, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2D6, krańcowa niewydolność nerek, marskość wątroby, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tomografia pozytonowa emisyjna, treohydrobupropion, wychwyt zwrotny dopaminy, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności nerek