Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Tamoxifen Sandoz, 20 mg

Tamoksyfen, jako lek stosowany w leczeniu raka piersi, wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne zagrożenia oraz efekty uboczne. Lekarze przepisujący ten lek powinni być świadomi szeregu istotnych środków ostrożności oraz zaleceń dotyczących monitorowania pacjentów.¹

Ryzyko dla pacjentek przedmenopauzalnych i w okresie rozrodczym

U pewnego odsetka kobiet przed menopauzą stosujących tamoksyfen w leczeniu raka piersi może wystąpić zahamowanie menstruacji. Istotne jest dokładne zbadanie pacjentek przed rozpoczęciem leczenia w celu wykluczenia ciąży. Każda pacjentka powinna zostać poinformowana o potencjalnym ryzyku dla płodu w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii tamoksyfenem lub w okresie 2 miesięcy po zakończeniu leczenia.²

Ryzyko nowotworów endometrium

W trakcie leczenia tamoksyfenem zaobserwowano zwiększoną częstość występowania raka endometrium i mięsaka macicy (głównie mieszanych złośliwych guzów pochodzących z przewodów Mullera). Mechanizm powstawania tych zmian nie został jednoznacznie ustalony, ale może wiązać się z estrogenopodobnym działaniem tamoksyfenu.³

Ze względu na podwyższone ryzyko zmian nowotworowych związanych z leczeniem tamoksyfenem, każdą pacjentkę zgłaszającą nieprawidłowe objawy ginekologiczne należy niezwłocznie zbadać. Objawy wymagające pilnej diagnostyki obejmują:⁴

• Nieregularne krwawienia
• Upławy
• Uczucie wzmożonego ciśnienia w miednicy
• Ból w obrębie miednicy
• Krwawienia z dróg rodnych (szczególnie istotny objaw)

Pacjentki z zachowaną macicą powinny w każdym roku poddawać się badaniu ginekologicznemu w kierunku zmian w obrębie śluzówki macicy. W przypadku pacjentek z guzami przerzutowymi, o częstości badań ginekologicznych decyduje lekarz prowadzący.⁵

Drugie pierwotne nowotwory

Badania kliniczne, w których stosowano tamoksyfen w leczeniu raka piersi, wykazały przypadki rozwoju drugiego raka pierwotnego w miejscu innym niż endometrium i druga pierś. Nie ustalono związku przyczynowego ze stosowaniem tamoksyfenu ani klinicznej istotności tej obserwacji.⁶

Powikłania okulistyczne

Na początku leczenia tamoksyfenem należy wykonać badania okulistyczne. W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia (zaćma i retinopatia) podczas terapii, niezbędna jest pilna konsultacja okulistyczna. Niektóre zmiany wykryte we wczesnym etapie mogą ustępować po zaprzestaniu leczenia tamoksyfenem.⁷

Ryzyko zakrzepicy żylnej

U pacjentek leczonych tamoksyfenem obserwowano 2-3-krotnie zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej. Ryzyko to wzrasta w przypadku współistnienia takich czynników, jak:⁸

• Otyłość
• Podeszły wiek
• Jednoczesna chemioterapia

U pacjentek z rakiem piersi i dodatkowymi czynnikami ryzyka zakrzepicy żylnej należy rozważyć długotrwałe leczenie przeciwzakrzepowe.⁹

Leczenie tamoksyfenem należy przerwać tylko w przypadku, gdy ryzyko zakrzepicy żylnej spowodowanej leczeniem tamoksyfenem przewyższa korzyści związane z nagłym przerwaniem leczenia. Pacjentów należy poinformować o możliwości wystąpienia zakrzepicy żylnej i o konieczności jak najszybszego zwrócenia się do lekarza w przypadku zaobserwowania jakichkolwiek objawów zakrzepicy. W takiej sytuacji należy przerwać leczenie tamoksyfenem i wdrożyć odpowiednie leczenie przeciwzakrzepowe.¹⁰

Zabiegi rekonstrukcji piersi

W przypadku zabiegu rekonstrukcji piersi wykonanego w trybie odroczonym z wykorzystaniem techniki mikrochirurgicznej, tamoksyfen może zwiększyć ryzyko powikłań związanych z zaburzeniami mikrokrążenia w płacie skórnym.¹¹

Interakcje lekowe i metabolizm

W literaturze istnieją doniesienia o zmniejszonym stężeniu endoksyfenu (jednego z najistotniejszych czynnych metabolitów tamoksyfenu) w osoczu pacjentów wolno metabolizujących z udziałem izoenzymu CYP2D6.¹²

Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych hamujących aktywność CYP2D6 może spowodować zmniejszenie stężenia endoksyfenu. Dlatego podczas leczenia tamoksyfenem należy unikać, jeśli jest to możliwe, stosowania silnych inhibitorów izoenzymu CYP2D6, takich jak:¹³

• Paroksetyna
• Fluoksetyna
• Chinidyna
• Cynakalcet
• Bupropion

Monitorowanie parametrów laboratoryjnych

Zaleca się regularne kontrolowanie następujących parametrów:¹⁴

• Morfologia krwi (włącznie z liczbą płytek krwi)
• Czynność wątroby
• Stężenie wapnia w surowicy

W przypadkach ciężkiej małopłytkowości, leukopenii lub hiperkalcemii konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz szczególnie uważne monitorowanie stanu pacjentki.¹⁵

Zaburzenia metabolizmu lipidów

Wyraźnie zwiększone stężenie triglicerydów w trakcie leczenia tamoksyfenem było w większości przypadków związane z zaburzeniami metabolizmu lipidów. Kontrolowanie stężenia triglicerydów w surowicy wydaje się uzasadnione podczas terapii tamoksyfenem.¹⁶