Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tamoxifen Sandoz 20 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Tamoxifen Sandoz

Badania przedkliniczne przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt dostarczyły istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania tamoksyfenu. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd dostępnych danych z zakresu toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego i rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję.¹

Toksyczność po podaniu jednorazowym

Badania toksyczności ostrej tamoksyfenu przeprowadzono na szczurach i myszach w celu określenia wartości LD₅₀ (dawki śmiertelnej dla 50% badanej populacji). Wykazano, że po podaniu doustnym LD₅₀ wynosiła 3-2,5 g/kg masy ciała u szczurów oraz 2,5 g/kg masy ciała u myszy. W przypadku podania dożylnego, wartość LD₅₀ dla obu gatunków była zbliżona i wynosiła około 62,5 mg/kg masy ciała. Wyniki te wskazują na stosunkowo niską toksyczność ostrą tamoksyfenu przy podaniu doustnym.²

Toksyczność po podawaniu wielokrotnym

W ramach badań toksyczności przewlekłej, tamoksyfen podawano szczurom i myszom przez okres 15 miesięcy. Obserwowano zmiany histopatologiczne w narządach rozrodczych badanych zwierząt. Istotnym jest fakt, że zmiany te wykazywały charakter odwracalny i można je było powiązać z właściwościami farmakologicznymi tamoksyfenu. Dodatkowo u badanych zwierząt zaobserwowano występowanie zaćmy, co może wskazywać na potencjalne działania niepożądane przy długotrwałym stosowaniu leku.³

Genotoksyczność i rakotwórczość

Przeprowadzone badania in vivo oraz in vitro w różnych systemach badawczych potwierdziły, że tamoksyfen po aktywacji metabolicznej w wątrobie wykazuje działanie genotoksyczne. W badaniach długoterminowych obserwowano powstawanie guzów wątroby u szczurów oraz guzów gonad u myszy, chociaż znaczenie kliniczne tych obserwacji nie zostało jednoznacznie określone. Warto podkreślić, że raporty kliniczne wskazują na podwyższone ryzyko rozwoju nowotworów błony śluzowej macicy u pacjentek leczonych tamoksyfenem.⁴

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Przeprowadzone badania wykazały, że tamoksyfen nawet w małych dawkach zapobiega implantacji zarodka, a przy dawce dobowej przekraczającej 2 mg/kg masy ciała może powodować poronienie. Badania dotyczące embriotoksyczności przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt nie dostarczyły dowodów na działanie teratogenne tamoksyfenu. Zaobserwowano natomiast działanie embriobójcze u szczurów już przy dawce dobowej wynoszącej 0,5 mg/kg masy ciała.⁵

Ekspozycja wewnątrzmaciczna na tamoksyfen podczas rozwoju zarodkowego u myszy oraz podawanie tamoksyfenu noworodkom szczura i myszy skutkowało uszkodzeniami żeńskich narządów płciowych, które można było zidentyfikować w wieku dorosłym. U dorosłych samic obserwowano również zmiany wsteczne w narządach rozrodczych po długotrwałym podawaniu dawek dobowych przekraczających 0,05 mg/kg masy ciała.⁶

W przypadku samców, zarówno po długotrwałym, jak i krótkotrwałym podawaniu tamoksyfenu, opisywano zmniejszenie masy jąder oraz osłabienie procesu spermogenezy. Efekty te były spowodowane hamowaniem wydzielania gonadotropiny w przysadce mózgowej.⁷

Ocena danych przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tamoksyfenu wskazują na kilka istotnych aspektów toksykologicznych. Lek wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, jednak długotrwałe stosowanie wiąże się z potencjalnymi zagrożeniami obejmującymi zmiany w narządach rozrodczych, rozwój zaćmy, działanie genotoksyczne oraz możliwość indukcji nowotworów, szczególnie w obrębie wątroby i układu rozrodczego. Szczególnie istotny jest wpływ tamoksyfenu na funkcje reprodukcyjne, obejmujący zaburzenia implantacji zarodka, działanie embriobójcze oraz zmiany w narządach płciowych zarówno u samic, jak i samców.⁸