izoenzym CYP2D6
Izoenzym CYP2D6 jest jednym z najważniejszych białek enzymatycznych z rodziny cytochromu P450, odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków i substancji obcych w organizmie. Enzym ten uczestniczy w metabolizmie około 25% wszystkich powszechnie stosowanych leków, w tym przeciwdepresantów, leków przeciwpsychotycznych, beta-blokerów, opioidów i przeciwarytmicznych.
CYP2D6 charakteryzuje się wysokim polimorfizmem genetycznym, co prowadzi do znacznych różnic w aktywności enzymatycznej między pacjentami. Na podstawie aktywności tego enzymu pacjentów można sklasyfikować jako metabolizerów ultraszybkich, szybkich (prawidłowych), pośrednich lub wolnych. Te różnice w metabolizmie mogą prowadzić do istotnych klinicznie wahań stężeń leków we krwi, wpływając na skuteczność terapii i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
Badania farmakogenetyczne oceniające polimorfizmy genu CYP2D6 są coraz częściej wykorzystywane w medycynie personalizowanej do optymalizacji dawkowania leków. Przykładowo, u wolnych metabolizerów może być konieczne zmniejszenie dawki leku metabolizowanego przez CYP2D6, natomiast u ultraszybkich metabolizerów – jej zwiększenie lub wybór alternatywnego leku. Znajomość statusu CYP2D6 pacjenta ma szczególne znaczenie przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Flecainide acetate Holsten 50 mg
Flekainid octan jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6, co czyni go podatnym na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Jednoczesne stosowanie inhibitorów lub induktorów CYP2D6 może znacząco zmieniać stężenie flekainidu w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, w tym arytmii zagrażających życiu. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwarytmicznymi: klasy I (np. chinidyna – przeciwwskazane), klasy II (beta-adrenolityki – ryzyko ujemnego działania inotropowego), klasy III (amiodaron – konieczne zmniejszenie dawki flekainidu o 50%) oraz klasy IV (werapamil – ryzyko nasilenia działania kardiodepresyjnego). Ponadto, inhibitory CYP2D6, takie jak paroksetyna, fluoksetyna, leki przeciwwirusowe (rytonawir, lopinawir, indynawir) oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne i przeciwdepresyjne, mogą podnosić stężenie flekainidu, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia leku i EKG. Induktory enzymów, np. fenytoina, fenobarbital i karbamazepina, mogą zwiększać eliminację flekainidu o około 30%, co może wymagać korekty dawki.
amiodaron, antagonista kanałów wapniowych, arytmia, arytmia komorowa, cymetydyna, digoksyna, działanie inotropowe, działanie inotropowe ujemne, działanie kardiodepresyjne, działanie proarytmiczne, działanie toksyczne, flekainid octan, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, hipokaliemia, izoenzym CYP2D6, kortykosteroid, lek antynikotynowy, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwhistaminowy H2, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwarytmiczne klasy I, leki przeciwarytmiczne klasy III, monitorowanie EKG, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, werapamil, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzine Orion 25 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak chinidyna, amiodaron, sotalol, haloperydol, czy erytromycyna, co znacząco zwiększa ryzyko torsade de pointes i jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Ponadto, hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, a także niezalecane jest jej łączenie z inhibitorami MAO ze względu na nasilenie działań niepożądanych. Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 µM), co może prowadzić do zwiększenia stężenia substratów tego enzymu, takich jak metoprolol, paroksetyna czy tramadol, wymagając monitorowania i ewentualnej korekty dawek. Metabolizm hydroksyzyny odbywa się głównie przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, a silne inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, klarytromycyna, disulfiram) mogą podnosić jej stężenie w osoczu, co wymaga ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki.
antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, CYP3A4/5, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, hipokaliemia, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, test prowokacji oskrzelowej, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Elicea 5 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. tranylcypromina, fenelzyna) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; po ich odstawieniu należy zachować 14-dniową przerwę przed rozpoczęciem terapii escytalopramem, a po odstawieniu escytalopramu – co najmniej 7 dni przed włączeniem inhibitora MAO. Niezalecane jest także łączenie z odwracalnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz linezolidem, a w przypadku konieczności stosowania – wymagana jest ścisła kontrola kliniczna i stosowanie najmniejszych dawek. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki jak sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna dożylna), gdyż może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, połączenie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, sumatryptan) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion) wymaga monitorowania pod kątem drgawek.
arytmia złośliwa, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Velafax 37,5 mg
Wenlafaksyna (Velafax) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, złośliwego zespołu neuroleptycznego i drgawek; konieczne jest zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po zakończeniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO. Odwracalne selektywne IMAO-A (moklobemid) i nieselektywne (linezolid) również są przeciwwskazane lub niezalecane. Istotne jest monitorowanie ryzyka zespołu serotoninowego przy łączeniu wenlafaksyny z SSRI, SNRI, tryptanami, litem, opioidami (np. buprenorfina, tramadol) oraz zielem dziurawca. Zaleca się ścisłą obserwację pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Spożywanie alkoholu podczas terapii może nasilać depresję OUN i działania niepożądane, mimo braku farmakokinetycznych interakcji, dlatego zalecana jest abstynencja. Ponadto, jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid, tiorydazyna, erytromycyna, moksyfloksacyna) zwiększa ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes, i powinno być unikane.
agonista receptora serotoninowego, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, błękit metylenowy, buprenorfina, cytochrom P450, erytromycyna, haloperydol, IMAO, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, izoenzym CYP2D6, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odstęp QT, odwracalny selektywny inhibitor IMAO-A, rysperydon, SNRI, SSRI, sybutramina, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wenlafaksyna, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Hasco 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście działania na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy oraz metabolizm leków. Współstosowanie hydroksyzyny z lekami depresyjnymi na OUN oraz przeciwcholinergicznymi wymaga indywidualnej redukcji dawki ze względu na nasilenie efektów sedatywnych i przeciwcholinergicznych. Szczególnie niezalecane jest łączenie hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. Hydroksyzyna antagonizuje działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, co może obniżać ich skuteczność. Ponadto, hydroksyzyna zmniejsza przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny, co wymaga monitorowania u pacjentów z padaczką. Interakcje z lekami adrenergicznymi oraz tymi wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre antybiotyki, przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne) zwiększają ryzyko arytmii, w tym torsade de pointes, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
antagonista receptora, betahistyna, bradykardia, cetyryzyna, ciśnienie krwi, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne, fenytoina, hipokaliemia, hydroksyzyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, mikrosom wątrobowy, osocze krwi, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużony odstęp QT - Leksykon substancji czynnych
Tetrabenazyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tetrabenazyna wymaga ostrożnego dawkowania, rozpoczynając od niskich dawek i stopniowo je zwiększając przez kilka tygodni, aby osiągnąć optymalny efekt terapeutyczny przy minimalizacji działań niepożądanych. Metabolity leku (α-HTBZ i β-HTBZ) są substratami CYP2D6, co wymaga uwzględnienia indywidualnej aktywności tego enzymu oraz potencjalnych interakcji z inhibitorami CYP2D6. Lek może indukować objawy parkinsonizmu, sedację, hipotensję ortostatyczną oraz nieznaczne wydłużenie QTc do 8 ms, co wymaga monitorowania szczególnie u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca lub stosujących inne leki wydłużające QT. Istotne jest także monitorowanie objawów depresji i myśli samobójczych, zwłaszcza u pacjentów z historią zaburzeń psychicznych, z możliwością modyfikacji dawki lub przerwania terapii oraz wprowadzenia leczenia przeciwdepresyjnego. Przeciwwskazane jest stosowanie inhibitorów MAO w trakcie terapii oraz na 14 dni przed jej rozpoczęciem.
akatyzja, brak miesiączki, choroba Parkinsona, depresja, ginekomastia, guz prolaktynozależny, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipotensja ortostatyczna, impotencja, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, izoenzym CYP2D6, kinaza kreatynowa, lek przeciwdepresyjny, melanina, mlekotok, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, objaw pozapiramidowy, osteoporoza, parkinsonizm, prolaktyna, rak piersi, sedacja, skorygowany odstęp QT, tetrabenazyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ritonavir Accord 100 mg
Rytonawir, stosowany w dawce 100 mg jako lek przeciwretrowirusowy oraz wzmacniacz farmakokinetyczny inhibitorów proteazy, wykazuje silne hamowanie izoenzymów CYP3A i CYP2D6, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze oraz niewyrównaną chorobę wątroby, ze względu na ryzyko nasilenia dysfunkcji wątrobowej. Rytonawir w wyższych dawkach (np. 400 mg 2×/dobę) może znacząco zwiększać stężenia wielu leków, co skutkuje ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, w tym arytmii, depresji oddechowej, zespołu rozpadu guza czy hepatotoksyczności. Wśród przeciwwskazanych leków znajdują się m.in. amiodaron, ranolazyna, petydyna, worykonazol (przy dawce rytonawiru ≥400 mg 2×/dobę), wenetoklaks, kolchicyna u pacjentów z niewydolnością nerek/wątroby, astemizol, terfenadyna, ryfabutyna (przy dawce rytonawiru 500 mg 2×/dobę), kwetiapina, alkaloidy sporyszu, cyzapryd, lowastatyna, symwastatyna, awanafil, syldenafil (w leczeniu nadciśnienia płucnego) oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum).
alkaloid sporyszu, antagonista receptorów adrenergicznych alfa-1, arytmia, depresja oddechowa, dna moczanowa, hepatotoksyczność, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A, kwas fusydowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdławicowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwretrowirusowy, miopatia, nadciśnienie płucne, neuroleptyk, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie, niewydolność oddechowa, niewyrównana choroba wątroby, rabdomioliza, rytonawir, skurcz naczyń krwionośnych, zakażenie HIV, zapalenie błony naczyniowej oka, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Lisdeksamfetamina – Interakcje
Lisdeksamfetamina dimezylan, jako prolek deksamfetaminy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o różnym znaczeniu klinicznym. W badaniach in vitro amfetamina wykazuje słabe hamowanie CYP2D6, a jej metabolity mogą hamować CYP1A2, CYP2D6 i CYP3A4, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez te izoenzymy. Współpodawanie z guanfacyną o przedłużonym uwalnianiu zwiększa Cmax guanfacyny o 19% i AUC o 7%, natomiast z wenlafaksyną (225 mg) obserwuje się zmniejszenie Cmax o-desmetylowenlafaksyny o 9% i AUC o 17%, a wzrost Cmax wenlafaksyny o 10% i AUC o 13%, bez wpływu na ekspozycję na deksamfetaminę. Zmiany te są niewielkie i prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Ponadto, pH moczu wpływa na farmakokinetykę amfetaminy: zakwaszenie moczu (np. kwas askorbinowy, tiazydowe diuretyki) zwiększa wydalanie i skraca okres półtrwania, natomiast alkalizacja (np. wodorowęglan sodu) zmniejsza wydalanie i wydłuża okres półtrwania.
alkalizacja moczu, całkowita ekspozycja, chlorpromazyna, guanetydyna, guanfacyna o przedłużonym uwalnianiu, haloperydol, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kwasica oddechowa, lek hipotensyjny, lisdeksamfetamina dimezylan, O-desmetylowenlafaksyna, pH moczu, prolek deksamfetaminy, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie osoczowe, tiazydowy lek moczopędny, węglan litu, wenlafaksyna o przedłużonym uwalnianiu, wodorowęglan sodu, zakwaszenie moczu, zespół serotoninowy, złośliwa hipertermia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Terbisil
Przed rozpoczęciem terapii terbinafiną w postaci chlorowodorku (Terbisil 250 mg) konieczna jest ocena czynności wątroby, wykluczająca przewlekłe lub aktywne choroby wątroby, które stanowią przeciwwskazanie do stosowania leku. Monitorowanie enzymów wątrobowych jest zalecane szczególnie po 4-6 tygodniach leczenia, a w przypadku ich podwyższenia należy natychmiast przerwać terapię. U pacjentów z istniejącą chorobą wątroby klirens terbinafiny może być zmniejszony nawet o 50%, co wymaga dostosowania dawkowania. Objawy sugerujące zaburzenia czynności wątroby, takie jak nudności, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka czy ciemne zabarwienie moczu, powinny skłonić do natychmiastowego odstawienia leku i wykonania szczegółowej oceny funkcji wątroby. Terbisil jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny <50 ml/min lub stężeniem kreatyniny >300 μmol/l ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie.
agranulocytoza, beta-blokery, ciężka reakcja skórna, czynność wątroby, hepatotoksyczność, inhibitor MAO-B, izoenzym CYP2D6, klirens kreatyniny, klirens terbinafiny, lek przeciwarytmiczny, łuszczyca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowości składu krwi, niewydolność wątroby, SSRI, stężenie kreatyniny, toczeń rumieniowaty, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wąski indeks terapeutyczny, zespół DRESS, zespół Stevena-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Betesda 20 mg/ml
Escytalopram, substancja czynna Betesda (krople doustne 20 mg/ml), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO, co może prowadzić do zespołu serotoninowego – terapia escytalopramem powinna być rozpoczęta minimum 14 dni po odstawieniu inhibitora MAO, a po zakończeniu leczenia escytalopramem należy zachować 7-dniową przerwę przed włączeniem inhibitora MAO. Przeciwwskazane jest także łączenie z moklobemidem i linezolidem ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe antydepresanty, wybrane antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) z uwagi na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (opioidy, tryptany) wymaga ścisłej kontroli klinicznej z powodu ryzyka zespołu serotoninowego.
buprenorfina, bupropion, cymetydyna, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, esomeprazol, fenotiazyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, krzepnięcie krwi, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, neuroleptyk, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, omeprazol, opioid, pimozyd, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Reltebon 80 mg
Oksykodon, substancja czynna Reltebonu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami depresyjnymi na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak benzodiazepiny, opioidy, gabapentynoidy, leki przeciwlękowe, nasenne, przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, fenotiazyny, środki znieczulające, zwiotczające mięśnie, przeciwhistaminowe pierwszej generacji oraz niektóre przeciwwymiotne, co zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej i śpiączki. Spożywanie alkoholu podczas terapii oksykodonem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia depresji OUN i potencjalnie śmiertelnych powikłań. Ponadto, interakcje z inhibitorami MAO mogą prowadzić do niestabilności ciśnienia tętniczego i zaburzeń OUN, a ryzyko utrzymuje się do 2 tygodni po odstawieniu IMAO. Stosowanie oksykodonu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) wymaga ostrożności ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się zaburzeniami psychicznymi, autonomicznymi i nerwowo-mięśniowymi.
antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, depresja OUN, działanie przeciwcholinergiczne, gabapentynoidy, hipertermia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, niedrożność przewodu pokarmowego, oksykodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pregabalina, sedacja, SNRI, SSRI, toksyczność serotoninowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Erfin 250 mg
Terbinafina, metabolizowana głównie przez układ cytochromu P450, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tego enzymu. Induktorzy cytochromu P450, tacy jak ryfampicyna, zwiększają klirens terbinafiny, co może obniżać jej stężenie terapeutyczne, natomiast inhibitory, np. cymetydyna, zmniejszają klirens, podnosząc stężenie leku w osoczu. Terbinafina hamuje izoenzym CYP2D6, co może prowadzić do zwiększenia stężeń i nasilenia działania leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (amitryptylina, imipramina), β-adrenolityków (propranolol, metoprolol), SSRI (fluoksetyna, paroksetyna) oraz inhibitorów MAO-B (selegilina). Wymaga to ścisłej obserwacji klinicznej i ewentualnej korekty dawek tych leków.
beta-bloker, biodostępność leku, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, inhibitor MAO-B, izoenzym CYP2D6, klirens leku, krwawienie międzymiesiączkowe, lek beta-adrenolityczny, nieregularny cykl menstruacyjny, ryfampicyna, SSRI, terbinafina, terfenadyna, tolbutamid, triazolam, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Autokila 200 mg
Hydroksychlorochina, składnik aktywny Hydroxychloroquine TZF, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 79% (±12%) i osiąga maksymalne stężenia w osoczu po 3-4 godzinach. Lek wykazuje bardzo dużą objętość dystrybucji (5500 l w krwi, 44 000 l w osoczu) oraz kumuluje się w tkankach takich jak oczy, nerki, wątroba i płuca, a także w krwinkach (współczynnik krew/osocze 7,2). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2C8, CYP3A4, CYP2D6, FMO-1 i MAO-A, bez dominacji pojedynczego izoenzymu CYP. Hydroksychlorochina ma długi okres półtrwania 30-50 dni, a 20-25% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej. W stanie stacjonarnym u pacjentów z toczniem lub RZS stężenia we krwi wynoszą 450-490 ng/ml przy dawce 200 mg/dobę oraz 870-970 ng/ml przy dawce 400 mg/dobę, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 200-500 mg/dobę.
białko transportowe, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, hydroksychlorochina, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kumulacja tkankowa, monoaminooksydaza A, monooksygenaza flawinowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, populacja pediatryczna, profil eliminacji, reumatoidalne zapalenie stawów, siarczan hydroksychlorochiny, toczeń rumieniowaty, wiek podeszły - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Foramed 12 mcg/dawkę inh.
Formoterol, zawarty w preparacie Foramed w postaci fumaranu dwuwodnego, stosowany jest w dawkach terapeutycznych 12-24 µg dwa razy na dobę. Charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu wziewnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym już po 5 minutach (266 pmol/l po dawce 120 µg u zdrowych ochotników). U pacjentów z POChP po 12 tygodniach stosowania dawek 12 lub 24 µg dwukrotnie na dobę, stężenia formoterolu w osoczu wynosiły 11,5-25,7 pmol/l oraz 23,3-50,3 pmol/l, mierzone w różnych odstępach czasowych. Formoterol wykazuje umiarkowaną kumulację przy długotrwałym stosowaniu, z wydalaniem niezmienionego leku w moczu wzrastającym od 19% do 73% w zależności od populacji (astma vs POChP). Lek wiąże się z białkami osocza w 61-64%, głównie z albuminami (34%), bez ryzyka wysycenia miejsc wiązania w dawkach terapeutycznych.
astma, biotransformacja, cytochrom P450, deformylacja, ekspozycja ogólnoustrojowa, enancjomer, Foramed, formoterol, fumaran dwuwodny, fumaran formoterolu, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP2D6, izoenzym UGT1A1, klirens nerkowy, kwas glukuronowy, O-demetylacja, okres półtrwania, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sprzęganie z siarczanem, stężenie leku w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Bluefish 10 mg
Escitalopram Bluefish wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (fenelzyna, izokarboksazyd, tranylcypromina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczny jest odstęp 14 dni po MAO i 7 dni po escytalopramie. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych inhibitorów MAO (linezolid). Escitalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, antybiotyki jak sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylna erytromycyna), ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Jednoczesne podawanie leków serotoninergicznych (tramadol, sumatryptan, buprenorfina) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a leki obniżające próg drgawkowy (np. bupropion, meflochina) wymagają ostrożności. Współstosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia, a NLPZ zwiększają ryzyko krwawień. Preparaty z dziurawca zwyczajnego mogą nasilać działania niepożądane escytalopramu.
astemizol, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna dożylna, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, Hypericum perforatum, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwmalaryczny, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, propafenon, rysperydon, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Brymonidyna – Interakcje
Brymonidyna, jako selektywny agonista receptorów α2-adrenergicznych stosowany miejscowo w okulistyce, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ sercowo-naczyniowy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie brymonidyny u pacjentów leczonych inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz lekami przeciwdepresyjnymi wpływającymi na przekaźnictwo noradrenergiczne (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, mianseryna), z koniecznością odczekania 14 dni po zakończeniu terapii inhibitorami MAO. Współstosowanie z lekami hamującymi czynność OUN (alkohol, barbiturany, opioidy, leki uspokajające i znieczulające) może prowadzić do nasilenia działania sedatywnego i obniżenia ciśnienia tętniczego, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza przy prowadzeniu pojazdów. Spożycie alkoholu podczas terapii brymonidyną zwiększa ryzyko senności i zmniejszenia czujności.
agonista receptorów alfa-adrenergicznych, agonista receptorów alfa2-adrenergicznych, amina katecholowa, amiodaron, antagonista receptorów adrenergicznych, beta-adrenolityk, bradykardia, brymonidyna, chinidyna, cytochrom P450, digoksyna, działanie addycyjne, działanie sedatywne, fluoksetyna, glikozyd nasercowy, guanetydyna, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, izoenzym CYP2D6, klonidyna, lek beta-adrenolityczny, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, reakcja nadciśnieniowa, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, tymolol