Interakcje leku
Escitalopram Actavis 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako przedstawiciel selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Omówione poniżej interakcje mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego znajomość tych mechanizmów jest kluczowa przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych¹.

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą modyfikacji efektu działania leków w wyniku jednoczesnego stosowania substancji o podobnym lub przeciwstawnym mechanizmie działania. W przypadku escytalopramu, szczególnie istotne są interakcje z innymi lekami wpływającymi na przekaźnictwo serotoninergiczne¹.

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO (monoaminooksydazy) stanowią absolutne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z escytalopramem. U pacjentów otrzymujących terapię skojarzoną SSRI z nieselektywnym, nieodwracalnym inhibitorem MAO lub u osób, które niedawno zakończyły leczenie SSRI i rozpoczęły terapię inhibitorem MAO, raportowano występowanie ciężkich reakcji niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Rozpoczęcie terapii escytalopramem należy odroczyć o co najmniej 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei po zakończeniu terapii escytalopramem, a przed rozpoczęciem leczenia nieselektywnym, nieodwracalnym inhibitorem MAO, wymagana jest przerwa trwająca minimum 7 dni².

Moklobemid (odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A) jest również przeciwwskazany w terapii skojarzonej z escytalopramem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. W przypadkach klinicznej konieczności zastosowania takiego skojarzenia, należy rozpocząć leczenie od minimalnych dawek i prowadzić ścisły nadzór kliniczny³.

Antybiotyk linezolid, będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, również nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W sytuacji konieczności zastosowania takiego leczenia skojarzonego, należy stosować minimalne dawki pod ścisłym nadzorem klinicznym⁴.

W przypadku selegiliny (nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B) konieczna jest ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z escytalopramem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że selegilina w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem była bezpieczna⁵.

Leki wydłużające odstęp QT są przeciwwskazane w skojarzeniu z escytalopramem. Brak jest badań farmakokinetycznych i farmakodynamicznych escytalopramu w połączeniu z tymi lekami, jednak nie można wykluczyć addytywnego działania. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z następującymi grupami leków wydłużającymi odstęp QT⁶:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna)
• Leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Leki o działaniu serotoninergicznym, takie jak tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany, mogą w skojarzeniu z escytalopramem prowadzić do zespołu serotoninowego⁷.

Leki obniżające próg drgawkowy powinny być stosowane z ostrożnością u pacjentów przyjmujących escytalopram, ponieważ SSRI same w sobie mogą obniżać próg drgawkowy. Dotyczy to następujących grup leków⁸:

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe i SSRI)
• Neuroleptyki (fenotiazyny, tioksanteny i butyrofenony)
• Meflochina
• Bupropion
• Tramadol

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z litem lub tryptofanem może prowadzić do nasilenia działania, dlatego taka terapia skojarzona wymaga zachowania ostrożności⁹.

Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) stosowane jednocześnie z lekami z grupy SSRI może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych¹⁰.

Escytalopram może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych. Podczas wprowadzania lub odstawiania escytalopramu u pacjentów leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi konieczna jest stała kontrola parametrów krzepnięcia krwi. Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) zwiększa ryzyko krwawień¹¹.

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z produktami leczniczymi powodującymi hipokaliemię lub hipomagnezemię ze względu na zwiększone ryzyko występowania złośliwych arytmii¹².

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie stwierdzono specyficznych interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, to podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożycie alkoholu nie jest zalecane¹³.

Spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem może powodować:

• Nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy
• Zwiększone ryzyko sedacji i zaburzeń psychomotorycznych
• Pogorszenie funkcji poznawczych
• Zwiększenie ryzyka wystąpienia skutków ubocznych ze strony przewodu pokarmowego
• Potencjalne nasilenie zaburzeń nastroju

W związku z powyższym, zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem, zwłaszcza w początkowym okresie terapii oraz podczas dostosowywania dawki leku.

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP2C19. Izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 również uczestniczą w procesie metabolizowania, chociaż w mniejszym stopniu. Główny metabolit S-DCT (demetylowany escytalopram) jest częściowo metabolizowany przez CYP2D6¹⁴.

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z omeprazolem (inhibitor CYP2C19) w dawce 30 mg na dobę może spowodować umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu¹⁵.

Jednoczesne podawanie escytalopramu z cymetydyną w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) powodowało umiarkowane zwiększenie (około 70%) stężenia escytalopramu w osoczu. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z cymetydyną. Może być wymagane dostosowanie dawki¹⁶.

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorami CYP2C19 takimi jak¹⁷:

• Omeprazol
• Esomeprazol
• Flukonazol
• Fluwoksamina
• Lanzoprazol
• Tiklopidyna
• Cymetydyna

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas terapii skojarzonej, może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu¹⁷.

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram działa hamująco na izoenzym CYP2D6. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego podawania escytalopramu z lekami, które są metabolizowane głównie z udziałem tego enzymu i mają wąski indeks terapeutyczny, na przykład¹⁸:

• Flekainid
• Propafenon
• Metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina, nortryptylina
• Leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna, haloperydol

W powyższych przypadkach może być wymagane dostosowanie dawki. Jednoczesne podawanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem spowodowało w obydwu przypadkach dwukrotne zwiększenie stężenia tych substancji w osoczu¹⁹.

Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Z tego powodu zaleca się zachowanie ostrożności podczas leczenia skojarzonego z lekami metabolizowanymi z udziałem CYP2C19¹⁹.

Tabela interakcji escytalopramu