Działania niepożądane
Escitalopram Actavis 10 mg

Escitalopram Actavis, zawierający escytalopram w postaci szczawianu, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla SSRI, z największą częstością występowania w pierwszych tygodniach terapii. Najczęstsze objawy to ból głowy (≥1/10), nudności (≥1/10), zmiany apetytu, zaburzenia snu, zawroty głowy, parestezje oraz zmęczenie. Istotne są również rzadkie, ale poważne działania, takie jak arytmie komorowe, w tym Torsade de Pointes, szczególnie u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub wydłużonym odstępem QT. Zgłaszano także myśli i zachowania samobójcze, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianie dawki. Nagłe odstawienie leku może wywołać zespół odstawienia z objawami neurologicznymi i psychicznymi, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.

Działania niepożądane leku Escitalopram Actavis

Escitalopram Actavis (substancja czynna: escytalopram w postaci szczawianu) może powodować szereg działań niepożądanych, które występują głównie w początkowym okresie leczenia. Reakcje niepożądane pojawiają się najczęściej podczas pierwszego lub drugiego tygodnia terapii, a ich intensywność i częstość zazwyczaj zmniejszają się wraz z kontynuacją leczenia.1

Specyfika działań niepożądanych

Działania niepożądane obserwowane w przypadku escytalopramu są charakterystyczne dla grupy leków selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Dane dotyczące częstości występowania tych działań pochodzą z badań klinicznych i nie zostały skorygowane względem placebo. Warto zauważyć, że niektóre działania niepożądane zostały zgłoszone w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych, inne zaś jako zdarzenia spontaniczne po wprowadzeniu produktu do obrotu.2

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych jest sklasyfikowana według następujących kategorii:3

  • Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występuje u co najmniej 1 na 1000, ale nie więcej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do ≤1/100)
  • Rzadko: występuje u co najmniej 1 na 10000, ale nie więcej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10000 do ≤1/1000)
  • Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10000 pacjentów (≤1/10000)
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis niebezpieczeństw związanych z działaniami niepożądanymi

Poważne zagrożenia kardiologiczne

Escytalopram może powodować poważne zaburzenia rytmu serca. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki arytmii komorowej, w tym zaburzenia typu Torsade de Pointes. Zjawiska te obserwowano głównie u kobiet, u pacjentów z hipokaliemią lub u osób z istniejącym wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca.4 Zaburzenia te mogą mieć potencjalnie zagrażający życiu charakter, dlatego wymagają szczególnej uwagi klinicznej.

Ryzyko myśli i zachowań samobójczych

U pacjentów leczonych escytalopramem zgłaszano występowanie myśli samobójczych i zachowań samobójczych podczas terapii lub we wczesnym okresie po przerwaniu leczenia.5 Zjawisko to jest na tyle istotne, że wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz podczas modyfikacji dawki.

Objawy odstawienia

Przerwanie stosowania escytalopramu, szczególnie gdy jest nagłe, często prowadzi do wystąpienia objawów odstawienia. Obserwowano: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zaburzenia czucia (w tym parestezje i uczucie porażenia prądem elektrycznym), zaburzenia snu (w tym bezsenność i intensywne marzenia senne), pobudzenie lub lęk, nudności i (lub) wymioty, drżenie, splątanie, pocenie się, ból głowy, biegunka, palpitacje, chwiejność emocjonalna, drażliwość i zaburzenia widzenia.6 W większości przypadków objawy te są łagodne do umiarkowanych i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być nasilone i/lub mogą się przedłużyć. Dlatego, jeśli nie jest zalecane dalsze kontynuowanie leczenia, należy stopniowo zmniejszać dawkę leku.7

Zespół serotoninowy

Zespół serotoninowy jest rzadko występującym, ale potencjalnie zagrażającym życiu działaniem niepożądanym, które może wystąpić podczas leczenia escytalopramem. Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować zmiany stanu psychicznego (np. pobudzenie, halucynacje, śpiączkę), niestabilność autonomiczną (np. tachykardię, chwiejne ciśnienie tętnicze, hipertermię), zaburzenia nerwowo-mięśniowe (np. hiperrefleksję, zaburzenia koordynacji) i/lub objawy żołądkowo-jelitowe (np. nudności, wymioty, biegunkę).8

Wpływ na układ kostny

Badania epidemiologiczne, prowadzone głównie u pacjentów w wieku 50 lat i powyżej, wykazują zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów przyjmujących leki z grupy SSRI i trójpierścieniowe przeciwdepresanty. Mechanizm tego zwiększonego ryzyka nie jest znany.9

Tabela działań niepożądanych escytalopramu z ich częstością występowania i opisem

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Opis i znaczenie kliniczne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Nieznana Trombocytopenia Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień
Rzadko Reakcja anafilaktyczna Nagła, ciężka reakcja alergiczna, potencjalnie zagrażająca życiu
Zaburzenia endokrynologiczne Nieznana Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego Może prowadzić do hiponatremii i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Zmniejszenie łaknienia, zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała Zmiany apetytu mogą wpływać na ogólny stan zdrowia i compliance pacjenta
Niezbyt często Zmniejszenie masy ciała Może być znaczące klinicznie przy długotrwałym stosowaniu
Nieznana Hiponatraemia, anoreksja Hiponatremia może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych; anoreksja może powodować wyniszczenie
Zaburzenia psychiczne Często Niepokój, nerwowość, niezwykłe sny, zmniejszenie libido; Kobiety: anorgazmia Wpływają na jakość życia pacjenta, mogą prowadzić do przerwania leczenia
Niezbyt często Bruksizm, agitacja, nerwowość, napad paniki, stan dezorientacji Mogą obniżać jakość życia i powodować dodatkowe problemy zdrowotne
Rzadko Agresja, depersonalizacja, halucynacje Poważne zaburzenia wymagające natychmiastowej interwencji medycznej
Nieznana Mania, myśli samobójcze, zachowania samobójcze Stany zagrażające życiu, wymagające pilnej interwencji psychiatrycznej
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Ból głowy Najczęstszy objaw, zazwyczaj przejściowy
Często Bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje, drżenie Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie i wpływać na zdolność do prowadzenia pojazdów
Niezbyt często Zaburzenia smaku, zaburzenia snu, omdlenie Omdlenia mogą prowadzić do urazów, wymagają diagnostyki kardiologicznej
Rzadko Zespół serotoninowy Stan zagrażający życiu, wymaga natychmiastowego odstawienia leku i leczenia
Nieznana Dyskinezja, zaburzenia ruchowe, drgawki, niepokój psychoruchowy, akatyzja Mogą być trudne do zniesienia dla pacjenta i prowadzić do przerwania leczenia
Zaburzenia oka Niezbyt często Mydriaza, zaburzenia widzenia Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Szumy uszne Uciążliwe dla pacjenta, mogą być długotrwałe
Zaburzenia serca Niezbyt często Tachykardia Wymaga diagnostyki kardiologicznej, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca
Rzadko Bradykardia Może powodować omdlenia i zaburzenia krążenia
Nieznana Wydłużenie odstępu QT w badaniu EKG, arytmia komorowa, w tym zaburzenia typu Torsade de Pointes Potencjalnie zagrażające życiu, szczególnie u kobiet i pacjentów z hipokaliemią
Zaburzenia naczyniowe Nieznana Niedociśnienie ortostatyczne Ryzyko upadków i urazów, szczególnie u osób starszych
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Często Zapalenie zatok, ziewanie Zazwyczaj łagodne i przejściowe objawy
Niezbyt często Krwawienie z nosa Może wymagać interwencji laryngologicznej przy nasileniu
Zaburzenie żołądka i jelit Bardzo często Nudności Najczęstszy objaw ze strony przewodu pokarmowego, zazwyczaj ustępujący z czasem
Często Biegunka, zaparcie, wymioty, suchość w jamie ustnej Mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
Niezbyt często Krwawienia z przewodu pokarmowego (w tym krwawienia z odbytu) Potencjalnie poważne powikłanie, wymagające pilnej diagnostyki i leczenia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieznana Zapalenie wątroby, nieprawidłowości w badaniach czynności wątroby Wymagają monitorowania parametrów wątrobowych podczas terapii
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Zwiększona potliwość Może być uciążliwa i wpływać na jakość życia
Niezbyt często Pokrzywka, łysienie, wysypka, rumień Mogą być objawami reakcji alergicznej, niekiedy wymagają odstawienia leku
Nieznana Wybroczyny, obrzęk naczynioruchowy Obrzęk naczynioruchowy może zagrażać życiu, wymaga natychmiastowej pomocy
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Często Zapalenie stawów, zapalenie mięśni Mogą prowadzić do znacznego dyskomfortu i ograniczenia sprawności
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nieznana Zatrzymanie moczu Wymaga pilnej interwencji urologicznej
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Mężczyźni: zaburzenia ejakulacji, impotencja Znacząco wpływają na jakość życia seksualnego, mogą prowadzić do przerwania leczenia
Niezbyt często Kobiety: krwotok maciczny, krwotok miesięczny Wymagają konsultacji ginekologicznej przy nasileniu
Nieznana Mlekotok, krwotok poporodowy; Mężczyźni: priapizm Priapizm jest stanem nagłym, wymagającym pilnej interwencji urologicznej
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Zmęczenie, gorączka Zmęczenie może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, gorączka może wymagać diagnostyki
Niezbyt często Obrzęk Może wymagać diagnostyki kardiologicznej lub nefrologicznej

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10

Ważne aspekty kliniczne

Przy stosowaniu escytalopramu należy zwrócić szczególną uwagę na:

  1. Monitorowanie kardiologiczne – szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT
  2. Ocenę ryzyka samobójstwa – szczególnie w początkowym okresie leczenia i przy zmianie dawkowania
  3. Unikanie nagłego odstawienia leku – ze względu na ryzyko zespołu odstawienia
  4. Monitorowanie funkcji wątroby – ze względu na ryzyko hepatotoksyczności
  5. Kontrolowanie parametrów układu krzepnięcia – przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych
  6. Obserwację pod kątem objawów zespołu serotoninowego – szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl