Interakcje leku
Zoloft 100 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sertralina, jako lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w liczne interakcje z innymi substancjami leczniczymi oraz wykazywać interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Poniżej omówiono szczegółowo wszystkie udokumentowane interakcje leku Zoloft oraz ich znaczenie kliniczne.¹

Interakcje przeciwwskazane

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) są bezwzględnie przeciwwskazane do stosowania z sertraliną ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich, potencjalnie zagrażających życiu reakcji, takich jak zespół serotoninowy. Przeciwwskazanie to dotyczy następujących grup inhibitorów MAO:²

• Nieodwracalne inhibitory MAO (np. selegilina) – nie należy rozpoczynać leczenia sertraliną w okresie krótszym niż 14 dni od zakończenia stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Podobnie, sertralinę należy odstawić na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem terapii nieodwracalnym inhibitorem MAO.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego nie należy stosować sertraliny jednocześnie z tymi lekami. Po zakończeniu leczenia odwracalnym inhibitorem MAO można zastosować krótszy niż 14-dniowy okres odstawienia przed rozpoczęciem terapii sertraliną. Zaleca się jednak odstawienie sertraliny na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia odwracalnym inhibitorem MAO.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid, błękit metylenowy) – antybiotyk linezolid, będący słabym, odwracalnym i nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym sertraliną.⁵

U pacjentów, u których zakończono leczenie inhibitorem MAO krótko przed rozpoczęciem stosowania sertraliny, lub u których odstawiono sertralinę bezpośrednio przed zastosowaniem inhibitora MAO, raportowano ciężkie reakcje niepożądane, takie jak: drżenie mięśniowe, mioklonie, nadmierna potliwość, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, nieukładowe zawroty głowy, hipertermia z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Pimozyd jest bezwzględnie przeciwwskazany do jednoczesnego stosowania z sertraliną. W badaniu z małą pojedynczą dawką pimozydu (2 mg) podawaną jednocześnie z sertraliną obserwowano zwiększenie stężenia pimozydu o około 35%. Pomimo braku widocznych zmian w zapisie EKG, jednoczesne stosowanie sertraliny i pimozydu jest przeciwwskazane ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu oraz nieznany mechanizm tej interakcji.⁷

Jednoczesne stosowanie niezalecane

Leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz alkohol – chociaż sertralina w dawce 200 mg na dobę nie nasila działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu i fenytoiny na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, to odradza się spożywanie alkoholu podczas stosowania sertraliny.⁸

Inne leki serotoninergiczne – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania opioidów (np. fentanylu używanego w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu przewlekłego bólu) oraz innych leków serotoninergicznych, w tym innych serotoninergicznych leków przeciwdepresyjnych, pochodnych amfetaminy i tryptanów, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁹

Interakcje wymagające szczególnej ostrożności

Leki wydłużające odstęp QT – ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia groźnych arytmii komorowych (w tym torsade de pointes) może wzrastać podczas jednoczesnego stosowania sertraliny z innymi produktami leczniczymi o podobnym działaniu, takimi jak niektóre leki przeciwpsychotyczne i antybiotyki.¹⁰

Lit – badania z udziałem osób zdrowych wykazały, że jednoczesne podawanie sertraliny i litu nie zmieniało znacząco farmakokinetyki litu, ale nasilało drżenia w porównaniu do placebo. Jest to wskazówka możliwej interakcji farmakodynamicznej. Podczas równoczesnego podawania tych leków wskazane jest właściwe monitorowanie pacjentów.¹¹

Fenytoina – długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie powoduje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Niemniej jednak, ze względu na doniesienia o silnym wpływie fenytoiny na organizm pacjentów przyjmujących sertralinę, zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny na początku leczenia sertraliną w celu właściwego dostosowania dawki. Dodatkowo, fenytoina jako znany induktor CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹²

Metamizol – jednoczesne stosowanie sertraliny z metamizolem, który indukuje enzymy metabolizujące (w tym CYP2B6 i CYP3A4), może powodować obniżenie stężenia sertraliny w osoczu, co potencjalnie zmniejsza jej skuteczność kliniczną. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się zachowanie ostrożności oraz odpowiednie monitorowanie odpowiedzi klinicznej i/lub stężenia leku.¹³

Tryptany – po wprowadzeniu produktu do obrotu opisywano rzadkie przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji, dezorientacji, lęku i pobudzenia podczas jednoczesnego stosowania sertraliny i sumatryptanu. Objawy zespołu serotoninowego mogą również występować po zastosowaniu innych tryptanów. Jeżeli jednoczesne stosowanie sertraliny i tryptanów jest klinicznie uzasadnione, wskazana jest ścisła obserwacja pacjenta.¹⁴

Warfaryna – jednoczesne stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę oraz warfaryny powoduje niewielkie, ale istotne statystycznie wydłużenie czasu protrombinowego, które w rzadkich przypadkach może wpływać na wartość INR. Z tego powodu zaleca się badanie czasu protrombinowego przed rozpoczęciem i po zakończeniu leczenia sertraliną.¹⁵

Produkty lecznicze mające wpływ na czynność płytek krwi – stosowanie leków wpływających na czynność płytek krwi (np. NLPZ, kwas acetylosalicylowy i tyklopidyna) lub innych produktów mogących zwiększać ryzyko krwawień, równocześnie z sertraliną, może podwyższać ryzyko wystąpienia krwawień.¹⁶

Substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – leki z grupy SSRI, w tym sertralina, mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co wydłuża działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe leków takich jak miwakurium lub innych substancji o podobnym mechanizmie działania.¹⁷

Interakcje związane z układem cytochromu P450

Sertralina jako inhibitor CYP2D6 – lek działa jak łagodny do umiarkowanego inhibitor cytochromu CYP2D6. Badania interakcji prowadzone podczas długotrwałego podawania sertraliny w dawce 50 mg na dobę wykazały umiarkowany wzrost (średnio o 23-37%) stężenia dezypraminy (markera aktywności izoenzymu CYP2D6) w stanie stacjonarnym. Klinicznie istotne interakcje mogą wystąpić z innymi substratami CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:¹⁸

• Leki przeciwarytmiczne klasy 1C (propafenon, flekainid)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Typowe leki przeciwpsychotyczne

Ryzyko tych interakcji jest szczególnie wysokie przy stosowaniu większych dawek sertraliny.¹⁹

Wpływ na inne izoenzymy CYP – sertralina nie hamuje w stopniu klinicznie istotnym aktywności izoenzymów CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2. Potwierdzono to w badaniach interakcji in vivo z zastosowaniem różnych substratów tych izoenzymów.²⁰

Interakcje z sokiem grejpfrutowym – spożywanie trzech szklanek soku grejpfrutowego na dobę powodowało zwiększenie stężenia sertraliny w osoczu o około 100% w badaniu przeprowadzonym u zdrowych Japończyków. Z tego powodu należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia sertraliną.²¹

Interakcje z inhibitorami CYP3A4 – biorąc pod uwagę wyniki badań interakcji z sokiem grejpfrutowym, nie można wykluczyć, że jednoczesne stosowanie sertraliny i silnych inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitorów proteazy, ketokonazolu, itrakonazolu, pozakonazolu, worykonazolu, klarytromycyny, telitromycyny, nefazodonu) lub inhibitorów CYP3A4 o średniej sile działania (np. aprepitantu, erytromycyny, flukonazolu, werapamilu, diltiazemu) może prowadzić do zwiększonej ekspozycji na sertralinę. Zaleca się unikanie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 podczas leczenia sertraliną.²²

Interakcje z induktorami CYP3A4 – induktory enzymu CYP3A4, takie jak fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego i ryfampicyna, mogą powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.²³

Pacjenci z wolnym metabolizmem CYP2C19 – stężenie sertraliny w osoczu jest zwiększone o około 50% u osób z wolnym metabolizmem z udziałem CYP2C19 w porównaniu z osobami z szybkim metabolizmem. Nie można wykluczyć występowania interakcji z silnymi inhibitorami CYP2C19, takimi jak omeprazol, lanzoprazol, pantoprazol, rabeprazol, fluoksetyna i fluwoksamina.²⁴

Interakcje sertraliny z alkoholem

Chociaż sertralina w dawce 200 mg na dobę nie wykazuje nasilenia wpływu alkoholu na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, to jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii sertraliną jest stanowczo odradzane.²⁵

Jednoczesne spożywanie alkoholu i sertraliny może potencjalnie:²⁶

• Zwiększać działanie sedatywne i nasilać zaburzenia psychomotoryczne
• Potęgować działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy
• Zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony wątroby, gdyż zarówno sertralina, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie
• Negatywnie wpływać na skuteczność leczenia zaburzeń psychicznych

Z tych względów, mimo braku jednoznacznych dowodów na farmakodynamiczne interakcje, zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu w trakcie przyjmowania sertraliny.²⁷

Tabelaryczne zestawienie interakcji sertraliny

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje sertraliny z innymi substancjami, poziom ich ważności klinicznej oraz zalecenia dotyczące postępowania. Poziomy ważności oznaczają: krytyczny – interakcja zagrażająca życiu, bezwzględnie przeciwwskazana; wysoki – interakcja o potencjalnie poważnych konsekwencjach klinicznych; średni – interakcja wymagająca ostrożności i monitorowania.²⁸