Właściwości farmakokinetyczne
Elicea 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Escytalopram, substancja czynna obecna w produkcie leczniczym Elicea (dostępnym w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych), charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które określają jego zachowanie w organizmie po podaniu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z podziałem na kluczowe parametry farmakokinetyczne.¹

Wchłanianie

Escytalopram podlega prawie całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, przy czym proces ten nie jest zależny od spożycia pokarmu. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynosi średnio 4 godziny po wielokrotnym podaniu leku. Biodostępność bezwzględna escytalopramu szacowana jest na około 80%, podobnie jak w przypadku mieszaniny racemicznej cytalopramu.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym escytalopramu, pozorna objętość dystrybucji (Vd,β/F) osiąga wartość w przedziale od 12 do 26 l/kg masy ciała. Stopień wiązania escytalopramu i jego głównych metabolitów z białkami osocza nie przekracza 80%.³

Metabolizm

Głównym miejscem biotransformacji escytalopramu jest wątroba. W wyniku procesów metabolicznych powstają dwa główne metabolity:

• Metabolit demetylowany
• Metabolit didemetylowany

Obydwa powyższe metabolity zachowują aktywność farmakologiczną. Możliwa jest również ścieżka metaboliczna polegająca na utlenieniu azotu, prowadząca do powstania metabolitu w postaci N-tlenku. Zarówno związek macierzysty, jak i jego metabolity podlegają częściowej glukuronidacji i są wydalane w tej postaci.⁴

Po wielokrotnym podaniu leku, średnie stężenia metabolitu demetylowanego stanowią 28-31% stężenia escytalopramu, natomiast stężenia metabolitu didemetylowanego wynoszą poniżej 5% stężenia związku macierzystego.⁵

Za metabolizm escytalopramu do postaci demetylowanej odpowiada głównie izoenzym CYP2C19 cytochromu P450. W procesach metabolicznych mogą również uczestniczyć izoenzymy CYP3A4 oraz CYP2D6, choć w mniejszym stopniu.⁶

Eliminacja

Po wielokrotnym podaniu leku, okres półtrwania w fazie eliminacji (t½ β) escytalopramu wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) osiąga wartość około 0,6 l/min. Główne metabolity escytalopramu charakteryzują się znamiennie dłuższym okresem półtrwania w porównaniu do związku macierzystego.⁷

Escytalopram i jego główne metabolity są eliminowane zarówno drogą wątrobową (metaboliczną), jak i nerkową. Przeważająca część dawki jest wydalana z moczem w postaci metabolitów.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Escytalopram wykazuje farmakokinetykę liniową, co oznacza, że stężenie leku w osoczu jest proporcjonalne do podanej dawki. Stan stacjonarny stężenia w osoczu jest osiągany po około tygodniu stosowania leku. Podczas podawania dawki dobowej wynoszącej 10 mg, średnie stężenia escytalopramu w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/l (z zakresu od 20 do 125 nmol/l).⁹

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów powyżej 65. roku życia obserwuje się wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest u osób starszych większa o około 50% w stosunku do młodych, zdrowych ochotników.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasyfikacja Child-Pugh A i B) parametry farmakokinetyczne escytalopramu ulegają wyraźnym zmianom:

• Okres półtrwania leku jest około dwukrotnie dłuższy
• Ekspozycja na lek jest większa o około 60% w porównaniu do osób z prawidłową czynnością wątroby

¹¹

Zaburzenia czynności nerek

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 ml/min), dane farmakokinetyczne pochodzą z badań racemicznej mieszaniny cytalopramu. U tych pacjentów obserwowano:

• Dłuższy okres półtrwania leku
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji na lek

Stężenia metabolitów escytalopramu w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie zostały zbadane, jednak można przypuszczać, że mogą być one zwiększone.¹²

Polimorfizm genetyczny

Zaobserwowano istotny wpływ polimorfizmu genetycznego na farmakokinetykę escytalopramu:

• U osób będących wolnymi metabolizerami dla izoenzymu CYP2C19, stężenie escytalopramu w osoczu było dwukrotnie wyższe w porównaniu do osób z szybkim metabolizmem
• U osób z wolniejszym metabolizmem z udziałem izoenzymu CYP2D6 nie zaobserwowano istotnych zmian w ekspozycji na lek

¹³