Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Hydroxyzinum Hasco, może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami oraz substancjami biologicznie aktywnymi. Interakcje te mogą wymagać modyfikacji dawkowania oraz szczególnej ostrożności podczas terapii.¹

Leki wpływające na ośrodkowy układ nerwowy

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy wymaga szczególnej uwagi. W takich przypadkach konieczne może być obniżenie dawki hydroksyzyny i indywidualne dostosowanie jej do stanu klinicznego pacjenta.²

Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi

Hydroksyzyna wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, zatem podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami o podobnym mechanizmie działania może wystąpić sumowanie efektów niepożądanych. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki hydroksyzyny.³

Interakcje farmakodynamiczne

Hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy. Takie połączenia mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności tych leków.⁴

Istotną interakcją jest wpływ hydroksyzyny na działanie adrenaliny – substancja czynna ogranicza wzrost ciśnienia krwi wywołany przez adrenalinę.⁵

W badaniach na szczurach wykazano, że hydroksyzyna zmniejsza przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny, co należy brać pod uwagę w przypadku pacjentów leczonych z powodu padaczki.⁶

Interakcje z inhibitorami MAO

Należy bezwzględnie unikać równoczesnego podawania hydroksyzyny razem z inhibitorami monoaminooksydazy (inhibitorami MAO), ponieważ może to prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.⁷

Interakcje farmakokinetyczne

Podawanie cymetydyny w dawce 600 mg dwa razy na dobę powoduje wzrost stężenia hydroksyzyny w osoczu krwi o 36% oraz jednoczesne zmniejszenie stężenia jej metabolitu – cetyryzyny o 20%.⁸

Hydroksyzyna jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6 i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu.⁹

Warto podkreślić, że hydroksyzyna nie wpływa hamująco na aktywność izoenzymów UDP-glukuronylotransferazy – 1A1 oraz 1A6 w mikrosomach ludzkich komórek wątrobowych.¹⁰

Hydroksyzyna hamuje aktywność cytochromu P450 (izoenzymów 2C9, 2C19 oraz 3A4), jednak dopiero w stężeniach znacznie przekraczających jej maksymalne stężenie w osoczu krwi (IC50 od 103 do 140 μM, 46 do 52 μg/ml). Z tego względu jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków będących substratami tych enzymów w standardowych dawkach terapeutycznych.¹¹

Metabolit hydroksyzyny – cetyryzyna, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (izoenzymy 1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy.¹²

Interakcje związane z metabolizmem hydroksyzyny

Hydroksyzyna jest metabolizowana przy udziale dehydrogenazy alkoholowej oraz izoenzymu CYP3A4/5. Równoczesne stosowanie leków hamujących działanie tych enzymów może prowadzić do wzrostu stężenia hydroksyzyny w osoczu krwi. Jednakże w przypadku zahamowania tylko jednego ze szlaków metabolicznych, zwiększona aktywność drugiego może kompensować wywołane zaburzenie.¹³

Interakcje wpływające na przewodnictwo sercowe

Szczególnej ostrożności wymaga jednoczesne podawanie hydroksyzyny i produktów leczniczych mogących wywoływać zaburzenia rytmu serca. Takie połączenia mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zmian w zapisie EKG, szczególnie wydłużenia odcinka QT lub wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes.¹⁴

Połączenia przeciwwskazane

Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT i/lub wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Do tej grupy należą:¹⁵

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA – np. chinidyna, dyzopiramid
• Leki przeciwarytmiczne klasy III – np. amiodaron, sotalol
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne – np. haloperydol
• Niektóre leki przeciwdepresyjne – np. cytalopram, escytalopram
• Niektóre leki przeciwmalaryczne – np. meflochina
• Niektóre antybiotyki – np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna
• Niektóre leki przeciwgrzybicze – np. pentamidyna
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego – np. prukalopryd
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka – np. toremifen, wandetanib
• Metadon

Wymienione połączenia są przeciwwskazane ze względu na znacznie zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca.¹⁶

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Ponieważ hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tych enzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi.¹⁷

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię oraz hipokaliemię, gdyż mogą one nasilać niekorzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy.¹⁸

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy wykazuje istotne interakcje z hydroksyzyną, nasilając jej działanie ośrodkowe. Mechanizm tej interakcji jest złożony i wynika zarówno z synergistycznego działania na poziomie receptorów GABA-ergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, jak i z potencjalnego wpływu na metabolizm hydroksyzyny.¹⁹

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii hydroksyzyną prowadzi do nasilenia działania uspokajającego, zwiększenia sedacji oraz pogorszenia funkcji poznawczych i psychomotorycznych, co może powodować istotne zagrożenie podczas wykonywania czynności wymagających zwiększonej uwagi, takich jak prowadzenie pojazdów mechanicznych czy obsługa maszyn.

Ze względu na fakt, że hydroksyzyna jest częściowo metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową, spożycie alkoholu może wpływać na konkurencyjne hamowanie tego szlaku metabolicznego, co może przyczyniać się do zwiększenia stężenia hydroksyzyny w osoczu.

Kategorycznie zaleca się całkowitą abstynencję alkoholową podczas przyjmowania hydroksyzyny, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznego nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy.

Tabela interakcji hydroksyzyny z wybranymi lekami i substancjami

Przedstawiona tabela obejmuje najważniejsze interakcje hydroksyzyny z innymi lekami i substancjami. Każda z tych interakcji wymaga indywidualnej oceny klinicznej i odpowiedniego postępowania terapeutycznego w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.²⁰