Właściwości farmakokinetyczne
Escitalopram Bluefish 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Escitalopram Bluefish

Escytalopram, substancja czynna leku Escitalopram Bluefish (dostępnego w dawkach 10 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego efektywność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego leku, obejmujące procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.¹

Wchłanianie

Escytalopram charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, przy czym proces ten nie zależy od spożycia pokarmu. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Tmax) jest osiągane po około 4 godzinach od przyjęcia dawki wielokrotnej. Szacuje się, że bezwzględna biodostępność escytalopramu wynosi około 80%, co jest zgodne z wartościami obserwowanymi dla racemicznej mieszaniny cytalopramu.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym escytalopram wykazuje pozorną objętość dystrybucji (Vd,ß/F) w zakresie od 12 do 26 l/kg masy ciała. Ta wartość wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek. Zarówno escytalopram, jak i jego główne metabolity charakteryzują się umiarkowanym stopniem wiązania z białkami osocza – wiążą się z nimi w mniej niż 80%.³

Biotransformacja

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie i prowadzi do powstania kilku metabolitów. Główne szlaki metaboliczne obejmują:

• Demetylację – prowadzącą do powstania metabolitu demetylowanego (farmakologicznie czynnego)⁴
• Didemetylację – prowadzącą do metabolitu didemetylowanego (również farmakologicznie czynnego)⁵
• Utlenianie azotu – potencjalnie prowadzące do utworzenia metabolitu w postaci N-tlenku⁶
• Sprzęganie z kwasem glukuronowym – zarówno lek macierzysty, jak i jego metabolity mogą być częściowo wydalane w postaci glukuronidów⁷

Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitu demetylowanego stanowią 28-31% stężenia escytalopramu, natomiast metabolit didemetylowany występuje w znacznie mniejszych ilościach, stanowiąc mniej niż 5% stężenia związku macierzystego.⁸

W biotransformacji escytalopramu uczestniczą głównie enzymy układu cytochromu P450. Izoenzym CYP2C19 odgrywa kluczową rolę w przemianie escytalopramu do metabolitu demetylowanego. W procesie tym mogą również brać udział izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, jednak ich rola jest mniejsza.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania escytalopramu w fazie eliminacji (t1/2 ß) po wielokrotnym podaniu dawki wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) wynosi około 0,6 l/min. Główne metabolity charakteryzują się znacząco dłuższym okresem półtrwania niż związek macierzysty.¹⁰

Escytalopram i jego główne metabolity są eliminowane zarówno drogą wątrobową (metaboliczną), jak i nerkową. Przeważająca część dawki jest wydalana w moczu w postaci metabolitów.¹¹

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka escytalopramu ma charakter liniowy, co oznacza, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Stan stacjonarny stężenia w osoczu jest osiągany po około tygodniu stosowania leku. Przy dawce dobowej wynoszącej 10 mg, średnie stężenia w stanie stacjonarnym osiągają poziom 50 nmol/l, przy czym obserwowany zakres wynosi od 20 do 125 nmol/l.¹²

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat)

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Pole pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest o około 50% większe u osób starszych w porównaniu z młodymi zdrowymi ochotnikami, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania.¹³

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (według klasyfikacji Child-Pugh – kategoria A i B) obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce escytalopramu:

• Okres półtrwania leku jest około dwukrotnie dłuższy niż u osób z prawidłową czynnością wątroby¹⁴
• Ekspozycja na lek (wyrażona jako AUC) jest o około 60% większa¹⁵

Zaburzenia czynności nerek

Chociaż nie przeprowadzono specyficznych badań farmakokinetyki escytalopramu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dane dotyczące racemicznego cytalopramu mogą dostarczyć pewnych wskazówek. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 ml/min) obserwowano:

• Dłuższy okres półtrwania leku¹⁶
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji na lek¹⁷

Nie badano stężeń metabolitów escytalopramu w osoczu pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ale można przypuszczać, że mogą być one zwiększone.¹⁸

Polimorfizm genetyczny

Polimorfizm genetyczny izoenzymów cytochromu P450 ma istotny wpływ na farmakokinetykę escytalopramu:

• U osób wolno metabolizujących leki przy udziale izoenzymu CYP2C19 (tzw. PM – poor metabolizers) stężenie escytalopramu w osoczu jest dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie (tzw. EM – extensive metabolizers)¹⁹
• U osób z wolniejszym metabolizmem leków przy udziale izoenzymu CYP2D6 nie zaobserwowano istotnych zmian w ekspozycji na escytalopram²⁰