Interakcje leku
Escitalopram Actavis 15 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; wymagana jest 14-dniowa przerwa po inhibitorze MAO i 7-dniowa po escytalopramie. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych inhibitorów MAO (linezolid), gdzie w razie konieczności stosowania zaleca się minimalne dawki i ścisłą kontrolę kliniczną. Ponadto, escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki i przeciwhistaminowe) ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Przeciwwskazane leczenie skojarzone
- Wydłużenie odstępu QT
- Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności
- Interakcje farmakokinetyczne
- Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu
- Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków
- Interakcje escytalopramu z alkoholem
- Szczegółowa tabela interakcji escytalopramu
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku Escitalopram Actavis u pacjentów.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje farmakodynamiczne dotyczą mechanizmów działania leków i mogą prowadzić do nasilenia lub osłabienia efektów terapeutycznych bądź zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.2
Przeciwwskazane leczenie skojarzone
Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO – jednoczesne stosowanie escytalopramu z tymi lekami jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów otrzymujących takie połączenie leków raportowano ciężkie reakcje niepożądane, w tym zespół serotoninowy. Pomiędzy zaprzestaniem stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO a rozpoczęciem terapii escytalopramem należy zachować 14-dniową przerwę. Z kolei po odstawieniu escytalopramu przed włączeniem nieselektywnego, nieodwracalnego inhibitora MAO wymagana jest przerwa minimum 7 dni.3
Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – jednoczesne stosowanie z escytalopramem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Jeśli takie połączenie jest absolutnie konieczne, należy rozpocząć od minimalnych dawek i stosować pod ścisłą kontrolą kliniczną.4
Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych escytalopramem. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy stosować minimalne dawki pod ścisłą kontrolą kliniczną.5
Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – wymaga zachowania ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z escytalopramem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Warto zauważyć, że selegilina w dawkach do 10 mg na dobę była bezpiecznie stosowana w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem.6
Wydłużenie odstępu QT
Nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetycznych i farmakodynamicznych dotyczących interakcji escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT, jednak nie można wykluczyć addytywnego działania tych substancji. Z tego powodu przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z następującymi lekami:7
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III – mogą znacząco zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca8
- Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol) – znacząco zwiększają ryzyko kardiotoksyczności9
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – mogą wykazywać synergistyczne działanie wydłużające odstęp QT10
- Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna) – wpływają na repolaryzację mięśnia sercowego11
- Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna) – wykazują potencjał wydłużania odstępu QT12
Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności
Istnieje szereg leków, których jednoczesne stosowanie z escytalopramem wymaga zachowania szczególnej ostrożności:13
- Leki o działaniu serotoninergicznym – mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego14
- Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram może obniżać próg drgawkowy, a jednoczesne stosowanie z innymi lekami o takim działaniu może zwiększać ryzyko wystąpienia napadów padaczkowych15
- Lit, tryptofan – jednoczesne stosowanie z escytalopramem może powodować nasilenie działania serotoninergicznego16
- Ziele dziurawca zwyczajnego – może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych17
- Leki zwiększające ryzyko krwawień – escytalopram może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie w połączeniu z lekami przeciwpłytkowymi, przeciwzakrzepowymi czy niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi18
- Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię lub hipomagnezemię – mogą zwiększać ryzyko zaburzeń elektrolitowych i wtórnie wpływać na działanie escytalopramu19
Interakcje farmakokinetyczne
Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu
Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19. W mniejszym stopniu w metabolizmie biorą też udział izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Metabolizm głównego metabolitu escytalopramu (S-DCT) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.20
Istotne klinicznie interakcje na poziomie farmakokinetycznym obejmują:
- Omeprazol (inhibitor CYP2C19) w dawce 30 mg/dobę może powodować umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu21
- Cymetydyna w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) może powodować umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu22
Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z innymi inhibitorami CYP2C19, takimi jak:
- omeprazol
- esomeprazol
- flukonazol
- fluwoksamina
- lanzoprazol
- tyklopidyna
- cymetydyna
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego z tymi lekami może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu.23
Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków
Escytalopram działa hamująco na izoenzym CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:24
- Flekainid, propafenon i metoprolol (stosowane w niewydolności serca) – leki kardiologiczne o wąskim indeksie terapeutycznym25
- Leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina i nortryptylina) – trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne metabolizowane przez CYP2D626
- Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna i haloperydol) – neuroleptyki metabolizowane przez CYP2D627
Jednoczesne podawanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych substancji w osoczu, co może wymagać dostosowania ich dawki.28
Badania in vitro wykazały również, że escytalopram może wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym.29
Interakcje escytalopramu z alkoholem
Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane. Alkohol może nasilać działanie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) escytalopramu, prowadząc do zwiększonego uspokojenia, senności i zaburzeń koordynacji ruchowej.30
Interakcja escytalopramu z alkoholem może objawiać się:
- Nasileniem działania sedatywnego
- Osłabieniem koncentracji i zdolności psychomotorycznych
- Zwiększonym ryzykiem zaburzeń koordynacji ruchowej
- Pogorszeniem funkcji poznawczych
- Wzrostem ryzyka działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
Pacjentom przyjmującym Escitalopram Actavis należy zdecydowanie odradzać spożywanie alkoholu w jakiejkolwiek postaci podczas terapii, niezależnie od stosowanej dawki leku.
Szczegółowa tabela interakcji escytalopramu
| Grupa leków/substancja | Mechanizm interakcji | Potencjalne skutki kliniczne | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO | Zwiększone stężenie serotoniny | Zespół serotoninowy, ciężkie reakcje niepożądane | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Zachować 14 dni przerwy po inhibitorze MAO i 7 dni po escytalopramie |
| Moklobemid (selektywny, odwracalny inhibitor MAO-A) | Zwiększone stężenie serotoniny | Zespół serotoninowy | Wysoki | Przeciwwskazane, chyba że bezwzględnie konieczne – wtedy minimalne dawki pod ścisłą kontrolą |
| Linezolid (antybiotyk, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO) | Zwiększone stężenie serotoniny | Zespół serotoninowy | Wysoki | Należy unikać. Jeśli konieczne – minimalne dawki pod ścisłą kontrolą |
| Selegilina (selektywny inhibitor MAO-B) | Zwiększone stężenie serotoniny | Zespół serotoninowy | Umiarkowany | Ostrożność. Dawki selegiliny do 10 mg/dobę były bezpieczne z racemicznym cytalopramem |
| Leki wydłużające odstęp QT (przeciwarytmiczne klasy IA i III, przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki, przeciwhistaminowe) | Addytywne działanie wydłużające odstęp QT | Zaburzenia rytmu serca, torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki serotoninergiczne (tramadol, sumatryptan, inne SSRI) | Zwiększone stężenie serotoniny | Zespół serotoninowy | Wysoki | Zachować ostrożność, ścisła obserwacja pacjenta |
| Lit, tryptofan | Zwiększone działanie serotoninergiczne | Nasilenie działań niepożądanych, zespół serotoninowy | Umiarkowany | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Ziele dziurawca zwyczajnego | Zwiększone działanie serotoninergiczne | Nasilenie działań niepożądanych | Umiarkowany | Odradzane jednoczesne stosowanie |
| Leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, NLPZ | Wpływ na hemostazę | Zwiększone ryzyko krwawień | Umiarkowany | Zachować ostrożność, rozważyć monitorowanie parametrów krzepnięcia |
| Alkohol | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Zwiększona sedacja, zaburzenia psychomotoryczne | Umiarkowany | Odradzane jednoczesne stosowanie |
| Omeprazol, esomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna (inhibitory CYP2C19) | Hamowanie metabolizmu escytalopramu | Zwiększone stężenie escytalopramu (o 50-70%) | Umiarkowany | Zachować ostrożność, może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu |
| Cymetydyna | Hamowanie metabolizmu escytalopramu | Zwiększone stężenie escytalopramu (o ok. 70%) | Umiarkowany | Zachować ostrożność, może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu |
| Flekainid, propafenon, metoprolol (substraty CYP2D6) | Hamowanie metabolizmu przez escytalopram | Zwiększone stężenie tych leków, ryzyko toksyczności | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować, może być konieczne zmniejszenie dawki tych leków |
| Dezypramina, klomipramina, nortryptylina (TCA, substraty CYP2D6) | Hamowanie metabolizmu przez escytalopram | Zwiększone stężenie tych leków (do 100%) | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować, może być konieczne zmniejszenie dawki tych leków |
| Rysperydon, tiorydazyna, haloperydol (substraty CYP2D6) | Hamowanie metabolizmu przez escytalopram | Zwiększone stężenie tych leków, ryzyko działań niepożądanych | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować, może być konieczne zmniejszenie dawki tych leków |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania